Tibetan
་། དེ་ལ་དམིགས་པས་ཡིད་ཅེས་བྱ། །རྣམ་ཤེས་ངར་སེམས་བདག་ཉིད་ཅན། །ཉོན་མོངས་བཞི་དང་རྟག་ཏུ་འགྲོགས། ཞེས་གསུངས་ཤིང་། ཐེག་བསྡུས་སོགས་སུ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ཞིབ་པར་དེ་དག་ཏུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་གཞི་ལས་ཡིད་གཡོས་པའི་མཐུས། ཕྱིར་གཟུང་བའི་ཡུལ་དྲུག་དང་། ནང་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་རྣམས། དོན་ལ་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའང་ཡུལ་དང་དབང་པོ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་ཚོགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལས་སྣང་བ་མཆེད་པར་གྱུར་ནས་རྟོག་པའི་ཡིད་དང་འབྲེལ་བར་འགྱུར་ལ། ངེས་དོན་དུ་མཐོང་བར་བྱེད་པས་སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ་དུ་བཞག་གོ །དེ་ལྟར་སྣང་བ་དེའང་ཀུན་གཞི་ལ་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་གྱི་ས་བོན་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཡོད་པའི་ནུས་པ་ཁོ་ནའི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་ རྩེ་མོ་ལས། ས་བོན་ཀུན་ལྡན་ཀུན་གཞི་ནི། །ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་འདོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །སྣང་བའི་གོ་རིམ་ཡང་། སེམས་བྱུང་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་བསྐུལ་པའི་ཡིད་དེས་ཡུལ་དྲུག་ལ་རྟོག་པས་དེ་དག་དོན་དུ་མཐོང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་། དེ་བྱུང་བས་བླང་བྱར་རྟོག་པ་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་། དོར་བྱར་རྟོག་པའི་ཚོར་བ་སྡུག་བསྔལ་དེ་གཉིས་གང་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་རྣམས་སྐྱེ། དེ་སྐྱེས་པས་ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་འདུ་ཤེས་བྱུང་། དེ་བྱུང་བས་ཡུལ་གཞན་དུ་བརྟགས་པའི་བག་ཆགས། འཐས་པ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གྲུབ་པའི་བར་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཉིད་ཀྱི་རང་རྩལ་ལས་ཉེ་བར་སྣང་བའི་ཆོས་འདི་དག་སེམས་ཉིད་ཀྱི་རང་གཤིས་ལ་གདོད་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་ཞིང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་མི་སྲིད་ཀྱང་། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པས་སེམས་ཉིད་རང་གིས་རང་ལ་ཡུལ་དུ་བཟུང་བས་འཁྲུལ་ལོ། །མ་རིག་པས་བསྐྱེད་པ་དེའི་དབང་གིས་རང་རིག་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་དུ་མ་རྟོགས་པས་ཡུལ་བཟུང་བ་པོ་ལ་ བདག་ཡིན་པར་འཁྲུལ་ལོ། །རྒྱུ་མཚན་དེས་ན་གཟུགས་འཛིན་གཉིས་བསྡུས་ཀྱི་ཆོས་མཐའ་དག་འཁྲུལ་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་ལ་འཁྲུལ་པའི་གཞིའང་སེམས་ཡིན་པས་སེམས་ལས་ལོགས་སུ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ་སྟོང་པ་ལ་སྔགས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བའང་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་ལས་ལོགས་སུ་ཅིའང་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་སེམས་དེ་དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་འཁྲུལ་པར་བྱིང་བ་ཡིན་ཞེ་ན་དུས་སུ་སྣང་བའང་འཁྲུལ་བས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ནས་མ་གྲུབ་པས་འདི་ཞེས་མཚོན་དུ་མེད་ཀྱང་། ཐོག་མ་མེད་
Chinese
因此，以它为目标称为意。意识具有我执的自性，总是与四种烦恼相伴。如是说，在《摄大乘论》等中有详细的阐述，应详细查阅。 这样，由于从阿赖耶识中生起意的力量，外在所取的六境和内在的六识，实际上虽然没有成立为各自不同的事物，但却显现出来。这也是由于境、根、识三者聚合的缘起所致。从那之中生起显现，然后与分别的意相关联，因为在胜义中能见到，所以安立为显现、生起、获得三者。 这样，显现也是因为阿赖耶识中持续不断地存在境、根、识三者的种子，仅仅是这种能力的缘起所致。《金刚顶经》中说：“具有一切种子的阿赖耶识，被认为是外在和内在的自性。” 显现的次第是：由心所行蕴所推动的意，对六境进行分别，由此产生能将它们视为实有的识。识产生后，产生认为可取的乐受，以及认为应舍弃的苦受，以及既非两者皆非的舍受。这些感受产生后，产生对境的相状进行执着的想。想产生后，直到形成在其他境上进行推测的习气，以及执着形成的色蕴，都应知晓。 这样，这些从心性自力显现的法，本来就没有存在于心性的自性中，也不可能存在，但由于没有认识到这一点，心性自己将自己执为境，因此产生了错乱。由于无明所生起的这种力量，没有认识到自明无基无根，因此将执取境者误认为是我。 因此，色、受、想、行、识五蕴的一切法都是错乱，而错乱的基础是心，因此没有丝毫独立于心之外的事物成立，就像通过咒语的加持，空性显现为马和牛，但马和牛也并没有独立于空性之外成立一样。 那么，心在什么时候陷入错乱呢？因为时间的显现也是由错乱所假立的，所以根本没有成立，无法用“这个”来指代，但却是无始的。
English
Therefore, that which takes it as its object is called mind (yi). Consciousness has the nature of self-grasping and is always accompanied by the four afflictions. As it is said, it is extensively explained in the Compendium of Vehicles (Thegpa bsdus) and others, and one should consult them in detail. Thus, due to the power of the mind arising from the all-ground consciousness (kun gzhi), the six objects that are apprehended externally and the six consciousnesses internally appear as if they are established as distinct entities, even though they are not. This is also due to the interdependent arising of the aggregation of object, faculty, and consciousness. From that, appearance arises and then becomes associated with the conceptual mind. Because it is seen in the ultimate sense, it is established as appearance, arising, and attainment. Thus, that appearance is also due to the interdependence of the power of the seeds of object, faculty, and consciousness, which are continuously present in the all-ground consciousness. The Vajra Peak (rdo rje rtse mo) says: "The all-ground consciousness, which possesses all seeds, is considered to be the nature of outer and inner." The order of appearance is also: the mind, impelled by the mental factor of formation (samskara), cognizes the six objects, and from that arises the consciousness that sees them as real. When that arises, feelings of pleasure, which are thought to be desirable, and feelings of suffering, which are thought to be undesirable, and feelings of equanimity, which are neither of the two, arise. When that arises, perception (samjna) arises, which grasps the characteristics of the object. When that arises, one should know that the imprints of speculating on other objects and the clinging to the formation of the form aggregate are established. Thus, these phenomena that appear from the self-power of mind itself have never existed in the nature of mind, nor is it possible for them to exist. However, because this is not realized, mind itself grasps itself as an object, and thus delusion arises. Due to the power of that which is generated by ignorance, because self-awareness is not realized as being without basis or root, one is deluded into thinking that the one who grasps the object is the self. Therefore, all the phenomena of the five aggregates—form, feeling, perception, formation, and consciousness—are solely delusion, and the basis of delusion is mind. Therefore, not even an atom exists separately from mind. Just as emptiness appears as horses and cattle through the application of mantra, but the horses and cattle do not exist separately from emptiness. So, when does the mind become immersed in delusion? Because the appearance of time is also imputed by delusion, it is not established at all, and cannot be pointed to as "this." However, it is beginningless.
Tibetan
པའི་དུས་ཅན་རང་གིས་རང་མ་རིག་པའི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ནས་འཁྲུལ་བར་བརྗོད་ལ། དེ་ཙམ་ཉིད་ན་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ལ་ཀུན་གཞི་དང་། རང་བཞིན་གསལ་བ་ལ་ཉོན་ཡིད་དང་། རྣམ་པ་འགག་མེད་ལ་རྣམ་ཤེས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ་མ་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྨོས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུང་ནི། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་དང་། རྒྱན་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ སོགས་འཁོར་ལོ་ཐ་མའི་མདོ་དང་དེའི་དགོངས་འགྲེལ་རྣམས་ལས་རྒྱ་ཆེར་འབྱུང་ཡང་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ། །འཁྲུལ་པའི་ཚུལ་འདི་ལྟར་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་འགྲེལ་རྣམས་སུ་འབྱུང་ངམ་ཞེ་ན། དགོངས་གཞི་དང་དགོས་པའི་དབང་གིས་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ཡོད་མོད་ཀྱི་དོན་གྱི་རྩ་བ་ནི་གཅིག་པར་འབྱུང་སྟེ། ཧེ་བཛྲ་ལས། ང་ལས་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་བྱུང་། །ང་ལས་གནས་གསུམ་པོ་ཡང་བྱུང་། །ང་ཡིས་འདི་ཀུན་ཁྱབ་པ་སྟེ། །འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་གཞན་མ་མཐོང་། །ཞེས་དང་། དུས་འཁོར་འགྲེལ་ཆེན་དུ། མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་འདོད་ཆགས་ཆེན་པོ་ནི་རིག་པ་སྟེ། མ་རིག་པ་ནི་འདིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མ་མེད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་བག་ཆགས་སོ། །ཞེས་སོགས་དང་། བདུད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཁོར་བའི་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་དྲི་མའོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བའི་བག་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་སོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། སེམས་འགྲེལ་ལས། ཀུན་རྫོབ་ཉོན་མོངས་ལས་ནས་བྱུང་། ། ལས་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། །སེམས་ནི་བག་ཆགས་དག་གིས་བསགས། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།། ༈ །།གཉིས་པ་དེས་འཁོར་བར་འཁོར་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་མེད་བཞིན་དུ། གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་འཁྲུལ་པ་དེ་ནི་ཀུན་གཞི་ལྡོག་པར་མ་གྱུར་པའི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དེའི་བར་དུ་སྲིད་པའི་ཀློང་འདིར་ཟོ་ཆུའི་ཁྱུད་མོ་བཞིན་དུ་འཁོར་ཞིང་འཁྱམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའང་ཀུན་གཞི་ལས་ཡིད་དང་ཡིད་ལས་འཇུག་ཤེས་དྲུག་སྐྱེས་ནས་ཡུལ་མྱོང་པའི་བག་ཆགས་དེ། སླར་ཡང་ཡིད་ཀྱིས་ཀུན་གཞི་ལ་སོགས་པར་བྱེད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཕན་ཚུན་རྒྱུ་རྐྱེན་ལྟར་སྣང་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ལས་འབྱུང་བས་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་བག་ལ་ཉལ་གྱི་རྒྱུན་ཆུ་བོ་བཞིན་དུ་འབབ་པའི་ཀུན་གཞི་དེ་རྒྱུན་ཆད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ནི་རྒྱུན་འབབ་ཆུ་བོ་བཞིན། །དགྲ་བཅོམ་ཉིད་ནི་དེ་ལྡོག་གོ །ཞེས་བཤད་པ་དང་། ལང་གཤེགས་ལས། སེམས་ནི་རང་བཞིན་དྭངས་པ་ སྟེ།
Chinese
具有（无明）时，自己从无明的状态就开始迷惑。仅此而已，清净心的体性空性称为阿赖耶识，自性光明称为意，相状无灭称为名色识，这是因为依赖无明而颠倒显现的缘故。如是所说的依据是，《楞伽经》和《宝积经》等末轮经典及其释论中广有阐述，此处不再赘述。像这样的迷惑之理，在密宗的续部和释论中也有阐述吗？答：由于意图和必要，虽然有一些差别，但意义的根本是相同的。如《喜金刚》所说：我生一切有情，我生三处，我以遍此一切，不见有情之自性。以及《时轮大疏》中说：最极不变的大贪欲是智慧，无明是此处有情无始以来的贪欲习气。等等。所谓魔，是有情轮回之心的习气垢染。所谓佛，是脱离轮回习气的心。如是等等。心释中说：世俗烦恼从业生，业从心生，心由习气积。等等。 第二，以其流转轮回的方式是：如是境与有境虽无差别，但执二的迷惑，在阿赖耶识未转为清净之前，不断显现，因此在此有之空间中，如汲水器般流转漂泊。又从阿赖耶识生出意，从意生出六识，从而体验境的习气，又由意对阿赖耶识等进行作用，如是不断，如互为因缘般显现的缘起，在未成佛之前，习气的相续如河流般流淌的阿赖耶识不会断绝的缘故。如是说：其如常流之河，阿罗汉则能断绝。以及《楞伽经》中说：心性本净。
English
When one has (ignorance), one begins to be deluded from the very state of ignorance. That is, the essence of the pure mind, emptiness, is called Alaya-vijñana, its self-nature luminosity is called Manas, and its aspect of non-cessation is called Vijnana, because it appears inverted due to reliance on ignorance. The sources for these statements are extensively found in the later turning of the wheel sutras such as the Lankavatara Sutra and the Ratnakuta Sutra and their commentaries, but I will not elaborate here. Does this way of delusion also appear in the tantras and commentaries of mantra? Although there are some differences due to intention and necessity, the root of the meaning is the same. As stated in the Hevajra Tantra: "From me all beings arise, from me the three places also arise, I pervade all this, I do not see the self-nature of beings other than myself." And in the Great Commentary on the Kalachakra Tantra: "The great unchanging desire is wisdom, and ignorance here is the beginningless habitual tendencies of desire of sentient beings." And so on. The so-called demon is the defilement of the habitual tendencies of the minds of sentient beings in samsara. The so-called Buddha is the mind that is free from the habitual tendencies of samsara. And so on. In the Commentary on the Mind, it says: "Conventional afflictions arise from karma, karma arises from the mind, and the mind is accumulated by habitual tendencies." And so on. Secondly, the way in which it revolves in samsara is: Although the object and the subject are not different, the delusion of grasping at duality appears continuously until the Alaya-vijñana is transformed. Therefore, in this space of existence, it revolves and wanders like a water wheel. Also, from the Alaya-vijñana arises the mind (manas), and from the mind arise the six consciousnesses, and thus the habitual tendencies of experiencing objects. Again, the mind acts on the Alaya-vijñana, etc., and since the interdependent origination that appears as mutual causes and conditions is continuous until Buddhahood is attained, the Alaya-vijñana, which is the continuous stream of habitual tendencies flowing like a river, will not be cut off. It is said: "It is like a constantly flowing river, but the Arhat can cut it off." And in the Lankavatara Sutra it says: "The nature of the mind is pure."