Tibetan
་པའི་སྒོམ་པའི་ལམ་མོ། །གཉིས་པ་ནི། འགལ་རྐྱེན་དང་བྲལ་བའི་རྟེན་གྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་རིགས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མར་རྒྱུ་ཚོགས་བསྟན་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་ལམ་ཤེས་པ་བཤད་དོ། །དེ་ནི་ཤེས་བྱ་ལམ་གསུམ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་དམིགས་ཡུལ་ཐེག་པ་གསུམ་བསྟན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཐེག་པ་གསུམ་བསྟན་པའི་རིམ་པ་དང་མཐུན་པར་རིམ་པ་ལྟར་བསྟན་ནོ། །དམིགས་ཡུལ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ནི་བསྐྱེད་རིམ་ལྟར་མཐོང་སྒོམ་རིམ་པ་ལྟར་བཤད་དོ། །སྒོམ་ལམ་ཡང་དགོས་པའི་སྒོ་ནས་བྱེད་པ་དང་བྱེད་པ་ཅན་རིམ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་དམན་མཆོག་གི་རིམ་པས་དང་པོར་ཟག་བཅས། དེ་ནས་ཟག་མེད་སྒོམ་ལམ་བསྟན་ནོ། །ཟག་མེད་གཉིས་ནི་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་ལྟར་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་བསྟན་ཚུལ་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཅི་རིགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། ཆོས་བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་བྱང་ཆུབ་སོགས་ནས་དེ་འདྲ་བཤད། རྟེན་ན་མ་རྟོགས་རིགས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལམ་གསུམ་གྱི་དམིགས་རྣམ་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་རྟོགས་སྔར་གྱི་ལམ་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་བཅུ་གཅིག་པོ་དེ་འདྲར་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་གཞི་ཤེས་ལའང་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ་འཇུག་ཡུལ་གཞི་ཤེས། འཇུག་པ་སྦྱོར་བ། ཞུགས་འབྲས་མཐོང་ལམ་མོ། །དང་པོ་ལ་གཞི་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ། ཉེ་རིང་གི་འཐད་པ། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོའི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ནི། དངོས་བསྟན་བྱང་སེམས་ཀྱི་གཞི་ཤེས་ནི། སྲིད་པ་འཁོར་བ་ལ་མི་གནས་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པས་སོ། །ཞི་བ་མྱང་འདས་ཀྱི་མཐའ་ལ་མི་གནས་ཏེ་སྙིང་རྗེས་གཞན་དོན་བྱེད་པས་སོ། །བཟློག་པ་ཉན་རང་གི་གཞི་ཤེས་ནི། སྲིད་ཞི་གང་རུང་གི་མཐའ་ལ་གནས་པར་བསྟན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཉན་རང་གི་གཞི་ཤེས་ནི་འབྲས་ཡུམ་ལ་རིང་བ་ཡིན་ཏེ་བདེན་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །བྱང་སེམས་ཀྱི་ནི་རིང་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་བདེན་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནི་ཐབས་ཤེས་དང་བྲལ་བས་དོར་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། བྱང་སེམས་ཀྱི་ནི་ཐབས་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པས་བླང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དག་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་འཇུག་པ་སྦྱོར་བ་ལ་དངོས་དང་རྣམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡུལ་བཅུ་ལ་སྤྱོད་པ་བཀག་པའི་སྦྱོར་བའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དེའི་རྟོགས་པ་ལ་རློམ་པ་བཀག་ནས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྒོམ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སྒྲོ་འདོགས་སོ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ། །གཉིས་པ་གོ་རིམ་ནི། ཐོག་མར་འཇུག་ཡུལ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་པས་དང་པོར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་སྲིད་ཞི་ལ་གནས་མི་གནས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྟོགས་ནས་མི་གནས་པ་ལ་འཇུག་དགོས་པས་གཉེན་པོ་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དངོས་ཤུགས་ལས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཡང་ཉེ་རིང་གི་འཐད་པས་རྟོགས་པར་བྱ་བས་ན་འཐད་པའི་སྒོ་ནས་ཉེ་རིང་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པ་དང་། གཉེན་པོའི་རབ་དབྱེ་བསྟན་ཏོ། །འཇུག་ཡུལ་ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་འཇུག་ཅིང་ཞུགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་སྦྱོར་བ་དང་འབྲས་བུ་མཐོང་ལམ་རིམ་བཞིན་བསྟན་ནོ། །གསུམ་པ་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཚུལ་ནི། ཕལ་ཆེར་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། ཆོས་དགུ་པོ་དེ་འདྲ་དེ་ནས་སོགས་ཀྱི་ཀུན་ཤེས་ཉིད་དུ་འདོད། རྟོགས་རིགས་ནི་ཉན་ཐོས་དང་ལ་སོགས་པ་རང་རྒྱལ་གྱིའོ། །འདིར་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་མཁྱེན་གསུམ་དང་རྟོགས་རིགས་གཅིག་པར་ཞེས་པའི་ཕྱིར་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་དང་སྦྱོར་བར་མཛད་དོ། །འདི་དག་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་ལུགས་ཡིན་ལ། རྩ་བའི་དགོངས་པ་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་སྦྱོར་བ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་རྣམ་ཀུན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་གཅིག་ལས། དང་པོ་བསྒོམ་བྱའི་རྣམ་པ་ནི་གཞིའི་གནས་ལུགས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གོ །དེ་ལ་གསུམ་མམ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་མོ། །གཉིས་པ་རྣམ་པ་སྒོམ་པའི་སྦྱོར་བ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤང་བའམ་དབང་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བསྡུས་ནས་སྒོམ་པའི་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་གི་རྣལ་འབྱོར་ཏེ་ཉི་ཤུའོ། །བཅས་པ་སྟེ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་དེ་སྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བ་པོ་ཚོགས་བསགས་པས་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཏེ་དེ་ལ་བཞིའོ། །གསུམ་པ་སྦྱོར་བའི་ཡོན་ཏན་ནི། དེ་བསྒོམས་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་ཕན་ཡོན་ཏེ། དེ་ལ་བཅུ་བཞི། བཞི་པ་དེའི་སྐྱོན་ནི། སྦྱོར་བ་སྒོམ་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་བདུད་ལས་ཏེ། དེ་ལ་བཞི་བཅུ་རྩ་དྲུག་གོ །ལྔ་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་དང་བཅས་པ་སྟེ་ལྡན་པ་ནི། སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་དབྱེ་ན། བྱེད་སྒྲུབ་དང་ལས་སྒྲུབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་བཞིའོ། །དྲུག་པ་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་ནི། ལས་ཉོན་ཆེས་རགས་པ་མི་ཁོམ་པ་སོགས་སུ་འཕེན་པར་བྱེད་པ་ལས་ཐར་པ་སྦྱོར་ལམ་དེའི་ཆ་སྟེ་ཕྱོགས་གཅིག་མཐུན་པ་སྟེ་ཕན་འདོགས་ཤིང་སྐྱེད་པའོ། །ཡང་ན་ཐར་པ་ནི་ཉོན་མོངས
Chinese
是关于修习的道。第二，因为要依靠远离违缘的所依来生起心，以及依靠种姓等因缘来生起，所以首先讲述因的集合，然后在之后讲述道之智慧。这是通达所知三道之自性，因此显示了所缘境三乘。这些也与三乘所显示的次第相符，按照次第来显示。所缘境菩萨之道是按照生起次第，如见、修次第般讲述的。修道也从需要的角度，依次是能作者和所作者。其中，按照下劣和殊胜的次第，首先是具有染污，然后显示无染污的修道。两种无染污是按照出生的次第讲述的。第三，讲述的方式是从因果、自性等各种角度来讲述的。第四，这十一种法，从菩提等处如此讲述。如果依靠未证悟的种姓，那么精通菩萨三道所缘行相之士的现观，之前的道之智慧本身就是这十一种法如此讲述的。第三，在基础智慧中也有四点：第一是进入之处的基础智慧，进入是加行，进入之果是见道。第一点是两种基础智慧的自性，远近的合理性，不共品和对治品的差别。第一，直接显示的菩萨的基础智慧是：不住于有，即轮回，因为以智慧知晓三时平等性。不住于寂灭涅槃之边，因为以悲心行利他事。相反，声闻缘觉的基础智慧是：安住于有寂任何一边，如此显示。第二，声闻缘觉的基础智慧是远离果母的，因为不善巧通达二谛之方便。菩萨的则不是远离，因为善巧通达二谛之方便。第三，声闻的因为缺少方便智慧，是应舍弃的，因此是不共品。菩萨的因为被方便智慧所摄持，是应获取的，因此是对治品。第二，进入加行有正行和分类。第一是遮止于十境的加行。第二是遮止对境和有境及其证悟的自诩，从而平等性
English
It is about the path of cultivation. Second, because the mind must be generated by relying on a basis free from obstacles, and generated by relying on causes and conditions such as lineage, first the collection of causes is taught, and then the wisdom of the path is taught. This is the nature of realizing the three knowable paths, so the three vehicles of the object of focus are shown. These are also shown in order, in accordance with the order in which the three vehicles are shown. The path of the Bodhisattva, the object of focus, is taught in the order of generation, like the order of seeing and cultivating. The path of cultivation is also done from the perspective of need, successively as the agent and the object. Among them, according to the order of inferior and superior, first is with defilements, and then the path of cultivation without defilements is shown. The two without defilements are taught according to the order of birth. Third, the way of teaching is from the perspective of cause and effect, nature, and so on. Fourth, these eleven dharmas are taught in this way from enlightenment and so on. If relying on an unawakened lineage, then the direct realization of those skilled in the aspects of the three paths of the Bodhisattva, the previous wisdom of the path itself, is how these eleven dharmas are taught. Third, there are also four points in the basic wisdom: The first is the basic wisdom of the place of entry, entry is application, and the result of entry is the path of seeing. The first point is the nature of the two basic wisdoms, the rationality of near and far, and the difference between dissimilar qualities and antidotal qualities. First, the directly shown basic wisdom of the Bodhisattva is: not abiding in existence, that is, samsara, because wisdom knows the equality of the three times. Not abiding on the edge of peaceful nirvana, because compassion performs the benefit of others. Conversely, the basic wisdom of the Hearers and Solitary Realizers is: abiding on either side of existence and peace, this is how it is shown. Second, the basic wisdom of the Hearers and Solitary Realizers is far from the fruit mother, because they are not skilled in the means of realizing the two truths. That of the Bodhisattva is not far, because they are skilled in the means of realizing the two truths. Third, that of the Hearers is to be abandoned because it lacks skillful means and wisdom, therefore it is a dissimilar quality. That of the Bodhisattva is to be obtained because it is held by skillful means and wisdom, therefore it is an antidotal quality. Second, entering application has the actual and the classification. The first is the application that prohibits practice in the ten objects. The second is prohibiting self-praise of the object and the subject and their realization, thereby equality.
Chinese
应当如是修习。第三是，具有远离三十二种增益损减之相的菩萨见道。第二，次第是：首先必须了知趣入之处，故最初宣说。于此，了知安住或不安住于有寂之体性后，必须趣入不安住者，故由直接或间接宣说对治与不顺品。又，以远近之理应了知，故从道理方面由近及远地宣说。为了确定这一点，宣说了不顺品与对治的差别。了知趣入之处后，趣入修习之加行，从进入中获得果，故依次宣说了加行与果——见道。第三，如何宣说之方式是：大体上从体性的角度宣说。第四是：九种法即彼等从彼等处等，认为是全知性。证悟之种类是声闻等和缘觉。此处，因为说供赞之三智与证悟种类相同，故与所依之补特伽罗结合。这些是论师之宗派，根本之意趣将在下文阐述。第二，加行有四，其中第一是，表诠一切相之十一种法，其中第一，所修之相是，证悟地之实相之智慧差别。其有三种或一百七十三种。第二，修习相之加行是，为了舍弃或控制不顺品，而总摄修习之方便智慧双运瑜伽，即二十种。连同所立誓者，即与其一起者，彼等修习者，由积聚资粮而成为听闻等之法器者，即彼等有四种。第三，加行之功德是，由修习彼等之力量所获得的利益，即彼等有十四种。第四，彼之过患是，阻碍修习加行之魔业，即彼等有四十六种。第五，彼之体相及连同者，即具有者是，前行之三种法。若分之，则有作事与事业之自在而有四种。第六，解脱分顺是，从业烦恼极粗大者，投生于无暇之处等中解脱，彼加行道之分，即一方顺同，即饶益且增长。或者，解脱即烦恼。
English
It should be meditated upon in this way. The third is the path of seeing of a Bodhisattva who has the aspect of being free from the thirty-two kinds of addition and subtraction. Second, the order is: First, it is necessary to know the place to enter, so it is taught first. Here, after realizing the nature of abiding or not abiding in samsara and nirvana, one must enter the non-abiding, so the opponents and unfavorable aspects are taught directly or indirectly. Also, it should be understood by the reason of near and far, so it is taught from near to far from the aspect of reason. In order to ascertain this, the differences between the unfavorable aspects and the antidotes are explained. After knowing the place to enter, one enters the practice of cultivation, and from entering, one obtains the result, so the practice and the result, the path of seeing, are taught in order. Third, the way of teaching is: mostly taught from the aspect of nature. Fourth, the nine dharmas, such as those from there, etc., are considered to be omniscient. The types of realization are the Hearers and the Solitary Realizers. Here, because it is said that the three wisdoms of praise and the types of realization are the same, it is combined with the individual of the basis. These are the tenets of the teachers, and the fundamental intention will be explained below. Second, there are four practices, the first of which is the eleven dharmas that represent all aspects, the first of which is the aspect to be meditated upon, which is the distinction of the wisdom that realizes the reality of the ground. There are three or one hundred and seventy-three of them. Second, the practice of meditating on the aspects is the yoga of the union of skillful means and wisdom, which is the twenty, in order to abandon or control the unfavorable aspects by summarizing and meditating. Together with what is vowed, that is, those who are with it, those meditators, who have become vessels for hearing and so on by accumulating merit, that is, there are four of them. Third, the qualities of the practice are the benefits obtained by the power of meditating on them, that is, there are fourteen of them. Fourth, the faults of it are the works of the demons that hinder the practice of meditation, that is, there are forty-six of them. Fifth, its characteristics and those that are included, that is, those that possess them, are the three preliminary dharmas. If divided, there are four depending on the freedom of action and work. Sixth, the part that is in accordance with liberation is the part of that path of practice that liberates from the karma and afflictions that are extremely coarse and cause one to be born in unfavorable places, that is, one side is in accordance, that is, it benefits and increases. Or, liberation is affliction.