Tibetan
་ཅན། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཞེས་བརྗོད་དེ། དྲི་མ་གདོད་མ་ནས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཐུག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཟད་སྐྱེ་མེད་པར་གྲུབ་ཅེ་ན། དྲི་མ་སྔར་ཡོད་གཉེན་པོས་གསར་དུ་ཟད་པར་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར། སྔར་མེད་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟགས་གཉིས་པོ་དེ་དག་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་རྩ་རྟགས་གཉིས་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་དངོས་སྨྲ་བའི་བྱང་ཆེན་འདོད་ཚུལ་ལ་དང་པོ་རིགས་པས་དགག་པ་ནི། མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ནི་སྤང་བྱ་རྣམ་པར་རྟོགས་པའི་རིགས་སྐྱེས་པ་གཉེན་པོས་གསར་དུ་ཅི་ཞིག་ཟད། སྐྱེ་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་སྐྱེས་པ་ཅི་ཞིག་ཐོབ་སྟེ་ཟད་ཐོབ་ཅུང་ཟད་མེད་པར་ཐལ། རིམ་བཞིན་རྣམ་རྟོག་སྐྱེས་པ་ཟད་པ་དང་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེ་བའི་གེགས་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགོག་པ་རྟོག་པ་མེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་རོ། །ཡང་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རིགས་ནི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་ལམ་གྱིས་ཅི་ཞིག་ཟད་དེ་མི་ཟད་པར་ཐལ། སྐྱེ་མེད་ཀྱི་རྣམ་པ་འགོག་བདེན་ནི་དེས་ཅི་ཞིག་ཐོབ་སྟེ་ཐོབ་པ་མེད་པར་ཐལ། སྤང་གཉེན་བདེན་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། འགོག་པ་མེད་པ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་ཡོད་པར་བཏགས་པས་ཟད་ཐོབ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རུང་བ་ཞེས་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ཁས་བླངས་འགལ་བས་དགག་པ་ནི། གཞན་དངོས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཁོ་བོ་བྱམས་པས་མཚར་དུ་བརྩིས་སོ། །བརྗོད་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་བདེན་པར་ཡོད་ལ་སྟོན་པ་ཡི་ཤེས་བྱ་ཤེས་པ་ལ་ཡང་སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བརྗོད་པའོ། །བདེན་པར་ཡོད་ན་སྤངས་པར་མི་འཐད་དེ། དབུ་མ་རྩ་བར། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན། །དེ་ནི་མེད་ཉིད་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ལ། གང་ལ་ལྟ་བའི་ཡུལ། ཇི་ལྟར་ལྟ་བའི་ཚུལ། ལྟ་བ་བསྒོམས་པའི་བྱེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་གསལ་སྟོང་འདི་ལ་དྲི་མ་སྔར་ཡོད་གཉེན་པོས་གསར་དུ་བསལ་བར་བྱ་རྒྱུ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་གཉེན་པོས་དེ་སྤངས་པའི་འགོག་པ་གསར་དུ་གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད་དོ། །ཡང་ན་ཀུན་རྫོབ་སྣང་ཙམ་འདི་ལ་མེད་དོ་ཞེས་གསལ་བར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་། བདེན་པ་སོགས་ཡོད་དོ་ཞེས་གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད་པས་སྒྲོ་སྐུར་དང་བྲལ་བའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡང་དག་པ་མཐའ་བྲལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་སྟེ་ཅིར་ཡང་མི་འཛིན་པར་ལྟ་བར་བྱའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡང་དག་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉི
Chinese
者。被称为大菩提，因为它是证悟了从原始以来烦恼已尽且不生的究竟智慧。如何成立为尽与不生呢？因为烦恼无法被先前已存在的对治新近断除。因为先前没有的无法新近产生，所以应当知晓这两个理由依次作为两个根本理由的成立依据。第二，对于实事论者的大菩提的观点，首先以理证破斥：以名为见的道，以对治新近断除所断的分别念之种子，能断除什么呢？对于不生的体性，未生者能获得什么呢？因此，断除与获得稍微也不存在。依次，分别念生起而断除，以及对于未生者成为生起之障碍的体性的灭尽，无分别念是如是之自性。或者，分别念之种子，以名为见的道能断除什么呢？因此，不可能断除。不生的体性，灭尽之真谛，以此能获得什么呢？因此，不可能获得。因为所断与对治成立为真实。遍计所执性，因为无灭尽是事物之自性，而你们安立为存在，因此断除与获得不合理。如云：于何者空性适宜等等。第二，以承诺相违破斥：其他实事论者们所说的话，我弥勒对此感到惊奇。所说的话是怎样的呢？事物之法也真实存在，并且宣说导师的所知、知晓也断除了障碍。如果真实存在，则不应断除。中观根本慧论云：若自有性者，是则为无性，终无有是事。第三，分为：于何者而观，如何观之方式，观修之作用。第一：对于此明空之心，没有什么需要以先前已存在的对治新近去除，也没有什么需要新近安立对治断除之灭尽。或者，对于此世俗显现，没有什么需要阐明为不存在，也没有什么需要安立为存在真实等等，因此是远离增益与损减的。第二：对于真实无偏之法性，应当如实地观，即不执著任何事物。第三：真实即是
English
One. It is called the Great Bodhi because it is the ultimate wisdom that realizes that from the very beginning, afflictions have been exhausted and do not arise. How is it established as exhaustion and non-arising? Because afflictions cannot be newly eliminated by a previously existing antidote. Because what did not exist before cannot newly arise, these two reasons should be understood as the basis for establishing the two root reasons in order. Second, regarding the views of the proponents of substantialism concerning the Great Bodhi, first, refute them with reasoning: With the path called seeing, what can be eliminated anew by the antidote that arises from the seed of discriminating thoughts that are to be abandoned? For the nature of non-arising, what can the unborn obtain? Therefore, there is no elimination or attainment whatsoever. In sequence, the arising of discriminating thoughts being eliminated, and the cessation of the nature of obstructing the arising of the unborn, non-discrimination is the nature of suchness. Or, what can the seed of discriminating thoughts be eliminated by the path called seeing? Therefore, it is impossible to eliminate. The nature of non-arising, the truth of cessation, what can be obtained by this? Therefore, it is impossible to obtain. Because what is to be abandoned and the antidote are established as real. Perceived nature, because non-cessation is the nature of things, and you establish it as existent, therefore elimination and attainment are unreasonable. As it is said: "For what is emptiness suitable," and so on. Second, refute by contradicting commitments: I, Maitreya, am amazed at what other proponents of substantialism say. What kind of words are these? The dharmas of things also truly exist, and it is also proclaimed that the knowledge and awareness of the teacher have eliminated obscurations. If it truly exists, then it should not be eliminated. The Root Wisdom Treatise says: "If there is self-nature, then it will never be without nature; there will never be such a thing." Third, divided into: the object of viewing, the manner of how to view, and the function of contemplating the view. First: For this clear and empty mind, there is nothing that needs to be newly removed by the previously existing antidote, and there is nothing that needs to be newly established as the cessation of the antidote's removal of it. Or, for this mere conventional appearance, there is nothing that needs to be clarified as non-existent, and there is nothing that needs to be established as existent, such as truth, etc., therefore it is free from addition and subtraction. Second: For the true, unbiased nature of reality, one should view it truly, that is, without grasping at anything. Third: True reality is
Tibetan
ད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ན་འཁོར་བའམ་དངོས་འཛིན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །གསུམ་པ་གཉེན་པོ་མཐོང་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་དངོས་ལ་རང་གི་ངོ་བོ། ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་མོ། །དང་པོ་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས། དང་པོ་ནི། བསྡུས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དྲང་ངོ་། །གང་དུ་ན་སྡུད་བྱེད་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ནིའོ། །གང་ན་བསྡུ་བྱ་སྦྱིན་སོགས་དེ་དག་གོ །ཇི་ལྟར་ན་ཕན་ཚུན་གཅིག་གི་ནང་དུ་གཞན་འདུས་པར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། མཐོང་བའི་ལམ་ཞེས་དྲང་ངོ་། །སྐབས་གང་དུ་ན་མཐོང་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་གཉེན་པོའི་ལྡོག་པ་ནས་སྟོན་པའི་སྐབས་འདིར་རོ། །གང་ན་ཕར་ཕྱིན་རེ་རེའི་ནང་དུ་དྲུག་དྲུག་ཚང་བ་གང་ཡིན་པ་དུཿཁ་ལ་ཆོས་ཤེས་པའི་བཟོད་པ་ཡིས་བསྡུས་པ་དེའོ། །ཇི་ལྟར་ན་དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལའོ། །གཉིས་པ་ལ་མཉམ་རྗེས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མཐོང་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་རྫོགས་པའི་རྗེས་དེ་ནས་མཐོང་སྤང་གི་འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་ཐར་བརྒྱད་དང་སྙོམས་འཇུག་དགུ་ལ་སྤེལ་ཆོས་མེད་པར་ལུགས་མཐུན་ལུགས་མི་མཐུན་དུ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སེང་གེ་རྣམ་པར་བསྒྱིངས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཉིས་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ །སློབ་དཔོན་ནི་འདིས་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་དང་པོ་ཁོ་ན་བསྟན་པར་བཞེད་ཀྱང་རྩ་བའི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། རྟོག་པར་བྱེད་ཅེས་དྲང་ངོ་། །གང་གི་ཚེ་ན་སེང་ངེ་རྣམ་བསྒྱིངས་ཀྱི་རྗེས་ནས་སོ། །གང་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལའོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་བྱང་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་རོ། །འདིས་ས་དང་པོའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཉམས་ལེན་མ་ལུས་པ་མཚོན་ནས་བསྟན་ཚུལ་ཁོ་བོའི་ཡོངས་འཛིན་མཆོག་གི་ལེགས་བཤད་ན་བཞུགས་སོ། །གསུམ་པ་སྒོམ་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་ལ་རྟེན་སྒོམ་ལམ། སྤང་བྱ་རྣམ་རྟོག བརྟེན་པ་ཡོན་ཏན་གསུམ་མོ། །དང་པོ་ལ། རྩ་བའི་དགོངས་པ་བསྟན། ཚད་ལྡན་གྱི་འགྲེལ་པ་དང་སྦྱར་བའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ནས་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་པའི། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་ཞུགས་ནས། །ཞེས་པའི་ཚིག་རྐང་གཉིས་ཀྱིས་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་བསྟན། འགོག་དང་བཅས་པའི་སྙོམས་འཇུག་དགུར། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སོང་འོངས་ནས། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཐོད་རྒལ་ཁོ་ན་བསྟན་པ་ནི་རྩ་བའི་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་སྔ་འགྲེལ་གྱི་ཉིར་སྣང་ལས། སྒོམ་པའི་ལམ་ཡང་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུས་བསྡུས་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ཐོད་རྒལ་གྱི་སྙོམས་པར་འཇུག
Chinese
现在如果现量见到，就能从轮回或者实执中解脱。第三，对治道见道顶加行之本体，是特殊的道。第一，有境和有境者二者。第一是，被摄集是也，如是说。何处为摄集呢？能摄集之布施和戒律等等各自是也。何处为所摄集呢？布施等那些是也。如何呢？互相一个的内部其他被摄集也。第二是，见道如是说。何时呢？从见道顶加行对治的相违之处宣说的此时也。何处呢？在每个波罗蜜多内部六六圆满的是什么，以于苦法智忍摄集之彼也。如何呢？在最终的刹那一个也。第二有入定和后得二者。第一是，见道顶加行圆满之后，从见所断的怖畏无有之故。八解脱和九次第定中，无有串习法而顺逆次第入定，入于狮子奋迅三摩地二者也。论师认为此仅示现狮子奋迅第一个，然非根本之义也。第二是，作意如是说。何时呢？从狮子奋迅之后也。何处呢？于十二缘起也。如何呢？于随顺杂染和清净顺逆也。此示现了第一地后得之修习无余，此宣说方式在于我的依止师之妙说中也。第三修道顶加行，所依是修道，所断是分别念，所依是三种功德。第一，所示根本密意，与定量之注释相结合也。第一是，之后狮子奋迅的，三摩地中入定后，此二句示现了一切狮子奋迅之三摩地。有灭尽定之九次第定中，以二种方式来回等，仅示现顿超等是根本密意，此之旧注的现分中说，修道也以渐次安住之九次第定摄集，彼等也是顿超之等入。
English
Now, if directly seen, one is liberated from samsara or grasping at reality. Third, the essence of the antidote, the peak practice of the path of seeing, is a special path. First, there are two: the object and the subject. The first is: It is gathered, so it is said. Where is it gathered? Each of the gathering factors, such as generosity and discipline, is. Where is it gathered? Those, such as generosity, are. How is it? Others are gathered within each other. The second is: It is said to be the path of seeing. When is it? At this time when the opposite of the antidote of the peak practice of the path of seeing is taught. Where is it? What is complete with six sixes within each paramita, is gathered by the forbearance of knowing the Dharma in suffering. How is it? In one final instant. Second, there are two: meditative equipoise and subsequent attainment. The first is: After the completion of the peak practice of the path of seeing, because there is no fear of what is to be abandoned by seeing. In the eight liberations and the nine meditative absorptions, without the practice of exchange, entering into meditative absorption in accordance with and against the order, entering into the two samadhis of the lion's complete exertion. The teacher thinks that this only shows the first lion's complete exertion, but it is not the fundamental meaning. The second is: It is said to be conceptualizing. When is it? After the lion's complete exertion. Where is it? In the twelve links of dependent origination. How is it? In accordance with and against the order of complete defilement and purification. This shows the complete practice of the subsequent attainment of the first ground, and the way it is taught is in the excellent speech of my supreme spiritual friend. Third, the peak practice of the path of meditation, the basis is the path of meditation, what is to be abandoned is conceptual thought, and the basis is the three qualities. First, the fundamental intention is shown, combined with the commentary of valid measure. The first is: Then, of the lion's complete exertion, after entering into meditative absorption in samadhi, these two lines show all the samadhis of the lion's complete exertion. In the nine meditative absorptions with cessation, coming and going in two ways, etc., showing only the leap over is the fundamental intention, in the apparent part of the previous commentary, it says, the path of meditation is also gathered by the nine meditative absorptions of gradually abiding, and those are also the meditative absorptions of the leap over.