Tibetan
་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་སྟེ། དང་པོ་ནི། རྣམ་པར་དག་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཟུང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་ཞེས་པའི་དངོས་བསྟན་དང་དོན་གཅིག གཉིས་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དོན་ལ་གཟུང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་ཅེས་པར་དངོས་སུ་བསྟན་པ་དང་དོན་ཅིག་གོ །གསུམ་པ་ནི། རྟོག་པ་དེ་དག་སོ་སོར་ཏེ་རེ་རེ་ལ་དགུ་དགུ་ཡི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་དེ་ཡུལ་དགུ་དགུ་ཡོད་པས་སོ། །བཞི་པ་ནི། ཡུལ་གྱི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མིན་པར་འཛིན་པའི་བདག་ཉིད་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་འཛིན་རྟོག་མདོར་བསྟན་ལ་རྟོག་པའི་ཡུལ། ངོ་བོ། དབྱེ་བ། རྟོག་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུའོ། །དང་པོ་ནི། རྟོག་པའི་རྟེན་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་དབྱེ་བས། སེམས་ཅན་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་དེ་བཏགས་པར་ཡོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། དམིགས་ཡུལ་གཉིས་པོ་ལ་དམིགས་ནས། རིམ་བཞིན་འཛིན་པ་པོར་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་དེར་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་འཛིན་སྟངས་ཅན་གྱི་རྣམ་རྟོག་གཉིས་ནི། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་པོ་དག་ཏུ་འདོད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། རྣམ་རྟོག་དེ་དག་སོ་སོར་ཏེ་རེ་རེ་ལ་དགུ་དགུའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་དེ་ཡུལ་དགུ་དགུ་ཡོད་པས་སོ། །བཞི་པ་ནི། རྟོག་པ་དེ་དག་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་འཛིན་པ་ཡི་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་ཏེ། རྟོག་པ་དེ་དག་ཡུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་གང་གི་ཡང་འཛིན་བྱེད་ཡིན་པར་འདོད་དེ་མིན་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གྲུབ་སྟེ་གལ་ཏེ་རྟོག་པས་གཟུང་བའི་དོན་ཇི་ལྟར་གཟུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་མེད་པས་སོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་བཤད་ལ་གཟུང་རྟོག་རྒྱས་བཤད། འཛིན་རྟོག་རྒྱས་བཤད་དོ། །དང་པོ་ལ་འཇུག་པ་གཟུང་རྟོག་དང་། ལྡོག་པ་གཟུང་རྟོག་གོ །དང་པོ་ལ་རྟོག་པའི་ཡུལ། ངོ་བོ། དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ་དགུ་ཡོད་པ་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་དང་། དེའི་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ལ་ལམ་གྱི་རང་བཞིན། དེའི་རྒྱུ། དེའི་རྐྱེན། དེའི་དམིགས་པ། དེའི་བྱེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི། སེམས་བསྐྱེད་པའམ་ཕྱིན་དྲུག་གོ །གཉིས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བས་སངས་རྒྱས་སུ་རིགས་ངེས་པ་ནི། ནམ་མཁའི་དཔེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། བདེན་མེད་རྟོགས་པས་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་རྐྱེན་ཐབས་མཁས་ཏེ། སྒྱུ་མའི་དཔེས་སོ། །བཞི་པ་ནི། དམིགས་པས་སྣང་བརྙན་ཙམ་དུ་ཟད་པར་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་མ་འཁྲུལ་ཅིང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟེ། གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཔེས་སོ། །ལྔ་པ་ནི། སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་མཐོང་བས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྟོག་པ་འདོར་བ་དང་གཉེན་པོ་རྟོག་མེད་ལེན་པ་སྟེ། རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཔེས་སོ། །གཉིས་པ་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ལ་བཞི་ལས། རང་དོན་གཉིས་ནི། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་རང་གིས་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་རྟོག་པ་ཐོབ་པ་དང་། རྒྱུ་དམན་ཞིང་འབྲས་བུ་གྱ་ནོམ་པ་མ་ཡིན་པས་ཉན་རང་གིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐག་སྲིང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། རིམ་བཞིན་རྫོགས་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཔེས་བསྟན་ཏོ། །གཞན་དོན་གཉིས་ནི། གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་སྤྲུལ་པས་ལམ་དེ་ཡི་བྱེད་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་དཔེས་སོ། །དེ་ས་ལ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་མྱང་འདས་གསུམ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་དཔེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་ཡུལ་དགུ་ལ། འཇུག་བྱའི་གཟུང་བར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་འཛིན་སྟངས་ཅན་གྱི་ཤེས་སྒྲིབ་ནི་འཇུག་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། འཇུག་པ་གཟུང་རྟོག་དེ་ནི་ཡུལ་གྱི་དབྱེ་བས་རྣམ་པ་དགུར་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་ལྡོག་པ་གཟུང་རྟོག་རྒྱས་བཤད་ལ་རྟོག་པའི་ཡུལ། ངོ་བོ། དབྱེ་བ། རྟོག་པར་སྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་དམན་པ། ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་དམན་པའོ། །དང་པོ་ལ་རྟོག་པ། ཡོངས་འཛིན། ལམ། དབང་པོ། ཐབས་དམན་པའོ། །ཉན་རང་གི་ལམ་ནི་ཐབས་ཤེས་གཉིས་དང་བྲལ་བས་སྲིད་པ་འཁོར་བ་དང་ཞི་བ་མྱང་འདས་གང་ཡང་རུང་བར་ལྟུང་བའི་ཕྱིར་བྱང་སེམས་ལ་ལྟོས་ཏེ་རྟོག་པ་དམན་པ་ཉིད་དེ། ཉི་ཟླས་གླིང་བཞིའི་ལས་བྱེད་ཅིང་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་དཔེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐེག་ཆེན་གྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་བྲལ་བས་ཕྱི་ནང་གི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པས་བར་ཆད་ཀྱིས་ཚུགས་པ་ནི་ཁྱིམ་ཐབ་མེད་པའི་དཔེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་མ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་མ་ཚང་བ་སྟེ། སྐྱེས་བུ་མཚོན་ཆ་ཐོགས་པའི་དཔེས་སོ། །བཞི་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སོགས་ཀྱི་གདམས་ངག་ལ་ལྟོས་པས་གཞན་གྱི་གདམས་ངག་གི་རྐྱེན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བ་སྟེ། ཁམས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་དཔེས་སོ། །ལྔ་པ་ནི། ཆེན་པོ་གསུམ་ལ་མི་འཇུག་པས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་གསུམ་ལས་ལོག་པ་སྟེ། ཆུ་
Chinese
是安住于种姓的所知障之分别念。第一是：对于生起极清净等，以“所取而分别”是直接开示且意义相同。第二是：对于空性与波罗蜜多的意义，以“所取而分别”是直接开示且意义相同。第三是：那些分别念各自，即每一个都具有九九的自性，因为有九九的境。第四是：要知道是执持境的实相不如其所是的自性。第二，执取分别念简略开示，有分别念的境、体性、分类、安立为分别念之因。第一是：分别念的所依，有凡夫和圣者二者的差别，即有情实有和彼假立。第二是：缘于二种所缘境，次第显现执持者为真实而执著，以及显现仅是假立而执著的执持方式的二种分别念，被认为是二种执持的分别念。第三是：那些分别念各自，即每一个都具有九九的自性，因为有九九的境。第四是：那些分别念是体性空性的特征，因为它们执持境的状况。因为那些分别念被认为是任何境的状况的执持者，但并非如此，因为已经如此开示。成立，因为如果分别念所取的义不是如其所取那样存在。第二，广说，有所取分别念广说，所执分别念广说。第一，进入有所取分别念，返回有所取分别念。第一，有分别念的境、体性、分类。第一，九种归纳为二种，即菩萨的道和它的果。第一，有道的自性、它的因、它的缘、它的所缘、它的作用。第一是：道的体性即是发心或六度。第二是：菩提不会改变，因此确定成佛的种姓，以虚空的例子来说明。第三是：通达无实，因此见道和修道是真实成就的方便，以幻化的例子来说明。第四是：以所缘境仅是显现影像而穷尽，因此菩萨的智慧不会错乱道的所缘境。
English
It is the conceptualization of the cognitive obscuration that abides in the lineage. The first is: Regarding the generation of utmost purity, etc., "to take as conceptualization" is a direct teaching and has the same meaning. The second is: Regarding the meaning of emptiness and the paramitas, "to take as conceptualization" is directly taught and has the same meaning. The third is: Those conceptualizations are separate, each one has the nature of nine times nine, because there are nine times nine objects. The fourth is: Know that they are the nature of grasping the state of affairs of objects as they are not. Second, the concise explanation of grasping conceptualization has the object of conceptualization, nature, classification, and the cause of establishing conceptualization. The first is: The basis of conceptualization has the distinction of two, ordinary beings and noble ones, that is, sentient beings that exist substantially and those that exist imputedly. The second is: Focusing on the two objects, the two conceptualizations of the manner of grasping, which successively cling to the grasper as real and cling to it as merely imputed, are considered to be the two conceptualizations of grasping. The third is: Those conceptualizations are separate, each one has the nature of nine times nine, because there are nine times nine objects. The fourth is: Those conceptualizations are characterized by being empty of the nature of grasping the state of affairs of objects, because those conceptualizations are considered to be the grasper of any state of affairs of objects, but it is not so, because it has been shown that way. It is established, because if the meaning grasped by conceptualization does not exist as it is grasped. Second, the extensive explanation has the extensive explanation of grasping conceptualization, and the extensive explanation of clinging conceptualization. First, entering into grasping conceptualization, and returning from grasping conceptualization. First, there are the object, nature, and classification of conceptualization. First, the nine are condensed into two, that is, the path of the Bodhisattva and its fruit. First, there are the nature of the path, its cause, its condition, its object, and its function. The first is: The nature of the path itself is the generation of bodhicitta or the six perfections. The second is: Since enlightenment does not change, the lineage of becoming a Buddha is certain, as in the example of space. The third is: Realizing the absence of truth, the path of seeing and meditation is the skillful means for truly accomplishing it, as in the example of illusion. The fourth is: Since the object is exhausted as merely appearing images, the Bodhisattva's wisdom does not confuse the object of the path.
Chinese
ནུལ་ཅིང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟེ། གཟུགས་བརྙན་གྱི་དཔེས་སོ། །（不稳固且不颠倒，如影像的比喻。）第五是，见到缺点和优点，从而舍弃不一致的方面，取对治无念，如圆满正等觉的比喻。第二，道的果有四，其中自利二者是，远离三智的垢染，自己获得三智的分别，以及因弱而果不丰盛，因此声闻缘觉使作意延长，依次以圆满正等觉和佛的比喻来显示。利他二者是，以与所化众生的想法相符的化身，那条道的作业是做有情的事情，如佛的化身的比喻。精通在那地上修持的方法，因此使行为的果安立于寂灭三者，如轮子的比喻。第二是，在那样的九种境上，对于所入的所取显现执著的执著方式的所知障，是趣入之方的所依，具有所取分别的自性。第三是，趣入所取分别，那是以境的差别而承许为九种相。第二，返回所取分别广说，分别是境，自性，差别，成立为分别。第一，道的自性低下，道的果低下。第一，分别是，摄持，道，根，方便低下。声闻缘觉的道是远离方便智慧二者，因此无论堕入有寂轮回还是寂静涅槃，都因为依赖菩萨而成为低下的分别，如日月行持四大洲的事业并随之而行的比喻。第二是，由于远离大乘的善知识，没有内外摄持，被障碍所阻碍，如没有家室的比喻。第三是，因为不是所知障的对治，所以不具足成佛之道的相，如士夫手持武器的比喻。第四是，获得菩提依赖如来等的教导，因此依靠他人的教导之缘而走向菩提，如小邦之王跟随转轮王的例子。第五是，不进入三大，因此从三种应做之事中返回，如水
English
Unstable and not inverted, like the example of an image. Fifth, seeing faults and virtues, thereby abandoning inconsistent aspects and taking the antidote of non-thought, like the example of a fully enlightened Buddha. Second, the fruit of the path has four, of which the two for oneself are: being free from the defilements of the three wisdoms, oneself obtaining the distinctions of the three wisdoms, and because the cause is weak and the fruit is not abundant, therefore the Hearers and Solitary Realizers prolong their attention, successively shown by the examples of a fully enlightened Buddha and a Buddha. The two for others are: by emanating in accordance with the thoughts of those to be tamed, the activity of that path is to do the work of sentient beings, like the example of a Buddha's emanation. Being skilled in the method of accomplishing on that ground, therefore causing the fruit of actions to be established in the three nirvanas, like the example of a wheel. Second, on those nine kinds of objects, the obscuration of knowledge, which is the manner of grasping that clings to the appearance of what is to be entered as the object of grasping, is the nature of the conceptual thought of what is grasped, which has the support of the direction of entry. Third, entering the grasped conceptual thought, that is asserted to be nine aspects by the difference of objects. Second, the detailed explanation of the reversed grasped conceptual thought: the object of conceptual thought, the nature, the difference, and establishing it as conceptual thought. First, the nature of the path is inferior, the fruit of the path is inferior. First, the conceptual thoughts are: the inferior conceptual thought, the complete holding, the path, the faculty, and the means. The path of Hearers and Solitary Realizers is inferior conceptual thought because it is devoid of both means and wisdom, therefore falling into either existence, samsara, or peaceful nirvana, because it relies on Bodhisattvas, like the example of the sun and moon performing the activities of the four continents and following them. Second, because of being separated from the virtuous friend of the Great Vehicle, there is no internal or external holding, and being obstructed by obstacles is like the example of having no household. Third, because it is not the antidote to the obscuration of knowledge, it does not possess the aspects of the path to Buddhahood, like the example of a man holding a weapon. Fourth, obtaining enlightenment relies on the instructions of the Thus-Gone Ones, etc., therefore going to enlightenment by the condition of others' instructions, like the example of a small kingdom following a Wheel-Turning King. Fifth, not entering the three great ones, therefore turning away from the three things to be done, like water.