Tibetan
ཚན། དེ་ལྟར་བཞག་པའི་ཡན་ལག་ངོས་གཟུང་བ། དེ་ཉིད་གནས་སྐབས་པར་བསྟན་པ། ཡན་ལག་གཙོ་བོའི་སྒོ་ནས་བཞག་པ། ཚེ་གསུམ་ལ་བཞག་པའི་དགོས་པའོ། །དང་པོ་ནི། འོ་ན་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ཆ་གསུམ་དུ་ཇི་ལྟར་བཞག་ཅེ་ན། སྔོན་གྱི་མཐར་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་དང་། ཕྱི་མའི་མཐར་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་སྟེ་གཉིས་གཉིས་དང་། དབུས་ཀྱི་ཆ་བར་དུ་ལྷག་མ་བརྒྱད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ལ་ཚང་བར་མ་ངེས་ཀྱི་འདོད་པའི་སྐྱེ་གནས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་ཚེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ལ་ཚང་ངོ་། །གཉིས་པ་ནི། མ་རིག་པ་སོགས་འདི་དག་གང་ཞེ་ན། དེ་ལ་མ་རིག་པ་ནི་ཚེ་འདི་དབུས་སུ་བྱས་པའི་སྔོན་ཚེ་སྔ་མའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་རོ། །འོན་ཀྱང་འགྲེལ་པར་མ་རིག་པ་ཉིད་སྨོས་པ་ནི་དེ་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་དང་། དེའི་དབང་གིས་དེ་དག་འབྱུང་བས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་རྒྱལ་པོ་གཤེགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བཤད་ལ། གང་སྤེལ་ལས་ཆགས་སྡང་གཉིས་ནི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་མ་ཁྱབ་ཅིང་མ་རིག་པ་ནི་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ན་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །འདུ་བྱེད་དག་ནི་སྔོན་སྒོ་གསུམ་ལས་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་ཤེས་ནི་སྔོན་གྱི་རྒྱུ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་ཡིད་དེ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཚེ་འདིར་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །གང་སྤེལ་ལས་དེ་དང་སྐྱེ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་ནི་རྒྱུན་ཆགས་པའོ་ཞེས་སོ། །མིང་དང་གཟུགས་ནི་མཚམས་སྦྱོར་དེ་ཕན་ཆད་ལུས་ཡིད་སྔར་ནས་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མིང་མི་ཐོབ་པས་མིང་ཐོབ་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དོད་པ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་དང་ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པ་གནས་སྐབས་ལྔའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དེ་ནི་དོད་ཅིང་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་འདུས་ནས་ཡུལ་སྤྱོད་པར་མི་ནུས་པའི་དུས་ཚུན་ཆད་དོ། །རེག་པ་ནི་དེ་ནས་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་བ་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་མེ་ལ་རེག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་དུས་ཚུན་ཆད་དོ། །ཚོར་བ་ནི་དེ་ནས་ཚོར་བ་གསལ་བའི་དུས་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་མི་ནུས་པ་ཚུན་ཆད་དོ། །སྲེད་པ་ནི་དེ་ནས་མང་དུ་ཟ་བ་དང་འདུས་ཤིང་ཟ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་དང་འཁྲིགས་པ་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་ཅན་གྱིས་གནས་སྐབས་ཏེ་དེ་དག་གི་ཡུལ་ཚོལ་བ་ལ་མ་ཞུགས་པའི་བར་རོ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་ཡུལ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཡོད་ན་བདེ་བ་འབྱུང་བར་ཤེས་ནས་ཐོབ་པ
Chinese
章节。如是安立的支分之认识。彼即是就阶段性而显示。就主要支分而安立。于三世安立之必要。第一，何为十二支分安立为三部分？于前际为无明与行，于后际为生与老死，即二二，中部之间为剩余八支。然其亦非于一切皆圆满，而是欲界三生处之有情，唯有具足圆满寿命者方圆满。第二，何为无明等此等？其中，无明是以此生为中心，前世先前的烦恼所行之阶段性的五蕴。然于释论中唯说无明，乃因其一同行持，且以其力而生起彼等，故为主要，是故称无明，如言眷属俱在，国王驾崩。于《集学论》中说，贪嗔二者非遍及一切行之因，然无明则遍及，故为主要。行者，乃先前三门等所作之阶段性的五蕴。识者，乃依于先前二因而生之意，即于此烦恼生中连接之五蕴。于《集学论》中说，彼与生乃刹那刹那，余者乃相续。名色者，乃连接彼之后，身意先前即有，然未得生处之名，故观待得名，乃生处六显现之前，四名之蕴与软软者等五阶段。六生处者，乃显现且境、根、识三者聚合后，不能享用境之时。触者，乃自彼时起，不能知苦乐舍受之因，做触火等之时。受者，乃自彼时起，感受明显之时，不能行房事之时。爱者，乃自彼时起，多食与聚集而食等受用，及特别贪执房事者之阶段，即未开始寻觅彼等之境前。取者，乃知若有境受用等则生安乐而欲获得
English
Chapter. Identifying the limbs as they are established. That is, showing it as a temporary stage. Establishing it through the main limbs. The necessity of establishing it in the three times. First, how are the twelve limbs established in three parts? In the former extreme, there are ignorance and action, and in the latter extreme, there are birth and old age and death, two each. In the middle part, there are the remaining eight limbs. However, it is not certain that all of them are complete, but only sentient beings in the three places of desire, who have a complete life, are complete. Second, what are these such as ignorance? Among them, ignorance is the aggregate of the five skandhas in the stage of practicing afflictions in the previous life, with this life as the center. However, in the commentary, only ignorance is mentioned because it is practiced together, and because they arise by its power, it is the main one, so it is called ignorance, just as it is said that the king has passed away with his entourage. In the Compendium of Learnings, it is said that the two, attachment and hatred, do not pervade as the cause of all actions, but ignorance pervades, so it is said to be the main one. Actions are the aggregate of the five skandhas in the stage of the previous three doors and so on. Consciousness is the mind that depends on the previous two causes, that is, the aggregate of the five skandhas that connect in this afflicted life. In the Compendium of Learnings, it says that it and birth are moment by moment, and the rest are continuous. Name and form are after that connection, the body and mind have existed before, but because the name of the birthplace has not been obtained, depending on obtaining the name, the aggregate of the four names and the soft ones, etc., up to the appearance of the six sense bases, are the five stages. The six sense bases are the time up to when the three, object, power, and consciousness, are assembled and cannot enjoy the object. Contact is the time from then on when one cannot know the cause of pleasure, pain, and equanimity, doing things like touching fire. Feeling is the time from then on when feeling is clear, and one cannot engage in sexual activity. Craving is the stage from then on of those who are particularly attached to enjoyment such as eating a lot and gathering and eating, and sexual activity, that is, before they start searching for those objects. Grasping is knowing that if there are objects of enjoyment, etc., happiness will arise and wanting to obtain them.
Tibetan
ར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་རྒྱུག་པའི་དུས་ཀྱི་སྲིད་པ་ཕྱི་མའི་ལས་སློང་བྱེད་ཚོར་བའི་རྒྱུ་ལ་དམིགས་པ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུག་པ་དེའི་ཚེ་བདེ་བའི་དོན་དུ་ཡང་སྲིད་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་བྱེད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའམ་ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ཡིན་པས་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རིམ་པ་མ་ཉམས་པར་བྱ་བ་དང་། ཕལ་ཆེ་བས་དེར་བསྟན་གྱི་སྲེད་པ་དང་། རྒན་པོ་རྒྱུག་མི་ནུས་པའི་དུས་ཀྱི་ཡང་སྲིད་ཀྱི་ལས་བྱེད་པའམ་དེར་བསྡུའོ། །འདིའི་རྒྱུའི་ཡན་ལག་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་ཚེ་འདིར་མིང་གཟུགས་ནས་ཚོར་བའི་བར་དུ་བཞག་པ་དེ་ཉིད་ནི་འདི་དབུས་སུ་བཞག་པའི་རྒ་ཤི་ཡིན་ཏེ། གདུལ་བྱ་སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་དག་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒ་ཤིའི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ་ཚོར་བའི་བར་དུ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། སྤྱིར་རྟེན་འབྲེལ་ལ། སྐད་ཅིག་པ། རྒྱུན་ཆགས་པ། འབྲེལ་པ་ཅན། གནས་སྐབས་པ་སྟེ་བཞི་ལས། སྔར་བཤད་པ་འདི་ནི་ཚེ་གསུམ་གྱི། ཕུང་པོ་ལྔའི་གནས་སྐབས་བཅུ་གཉིས་ཡིན་པས་གནས་སྐབས་པར་འདོད་དེ་དེ་ཉིད་རྒྱུན་ཆགས་པའི་ཡང་ངོ་། །ལོ་ཞེས་པ་ནི་དེ་ལ་མ་རངས་ནས་གཞན་ལུགས་སྟོན་པ་སྟེ། མདོ་སྡེ་པ་ན་རེ་ཁྱོད་ཀྱི་འདི་རང་དགའ་འམ་མདོའི་དོན་ཡིན། མདོའི་དོན་ནོ་ཞེ་ན། སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ། །བཞི་པ་ནི། བྱེ་སྨྲ་ན་རེ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོད་ཀྱང་གཙོ་བོ་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་ཡན་ལག་ཏུ་བསྒྲགས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་གླང་པོ་ཆེའི་རྗེས་ལྟ་བུའི་མདོ་ལས། སའི་ཁམས་གང་ཞེ་ན། སྐྲ་དང་སྤུ་དག་གོ་ཞེས་དངོས་སུ་ས་ལས་མ་བསྟན་ཀྱང་། སྐྲ་སྤུའི་ཚོགས་པ་ན་དྲི་རོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་བཞིན་ཆོས་ལྷག་མ་དང་བཅས་ནས་བསྟན་པའོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། སའི་ཁམས་ཀྱིས་སྐྲ་སྤུ་སྟོན་པ་མིན་གྱི་སྐྲ་ལ་སོགས་པ་མ་གཏོགས་པའི་ས་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། ཆོས་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྲེལ་དུ་བཤད་ལ། མདོ་ལས་སེམས་ཅན་དུ་སྟོན་པ་ཁོ་ན་གསུངས་པ་ཅི་ཞེ་ན། མངོན་པར་བཤད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་པ་ཡིན་ལ། མདོ་ལས་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་ཅི་འདས་པའི་དུས་ན་བདག་བྱུང་ངམ་མ་བྱུང་ཞེས་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་མ་འོངས་པ་ན་བདག་འབྱུང་ངམ་མི་འབྱུང་། བར་ལ
Chinese
如同为了快乐而四处奔波时，以引发后世之业的感受之因为对境，贪欲随之而生的五蕴。如此奔波之时，为了安乐，所有能产生后世果报之业的五蕴，都是随顺于它，或者说是后世之因，所以是“有”。那也是为了次第不乱，大多数是指那里所说的贪爱，以及年老无法奔波之时的来世之业，或者归纳于此。依靠此因的三个支分，来世结生的五蕴就是生。从那以后，此生中从名色到感受之间所安立的，就是安立于此中间的老死。为了使所化生厌离，（佛说）诸比丘，名和色的生是什么，那就是老死的生，乃至感受之间也是如此。第三，总的来说，缘起有刹那、相续、相关、阶段性四种。之前所说的这是三世的五蕴的十二个阶段，所以认为是阶段性的，但它本身也是相续的。说“啰”是因为不满足于此，而展示其他宗派的观点。经部师说，你的这个是自以为是，还是经的意义？如果说是经的意义，那么就与说“不知前际”等相违背。第四，毗婆沙师说，虽然有五蕴，但主要是无明等，所以宣说是它的支分。例如，在《象迹喻经》中说：“什么是地界？是头发和毛发等。”虽然没有直接说地，但如同在头发和毛发的集合中有气味等其他东西一样，是连同剩余的法一起宣说的。回答说：不是的。地界不是指头发和毛发，而是指除了头发等之外没有地。第五，阿毗达磨中说一切有为法都是缘起，而经中只说众生，这是为什么呢？阿毗达磨中所说是从体相上说的，而经中说的是对于前际，在过去的时间里，我存在还是不存在？对于后际，未来我会存在还是不存在？中间
English
Like the five aggregates that arise following desire, focusing on the cause of feeling that arouses the karma of the next existence when running around for pleasure. At the time of such running around, all five aggregates that perform the karma that will produce the fruit of future existence for the sake of happiness, follow it, or are the cause of the future, so it is "existence." That is also to keep the order intact, mostly referring to the craving mentioned there, and the karma of the next life when old age makes it impossible to run around, or it is summarized there. Relying on the three branches of this cause, the five aggregates that connect to the next life are birth. From then on, what is established in this life from name and form to feeling is the old age and death established in the middle. In order to make the disciples weary, (the Buddha said) monks, what is the birth of name and form, that is the birth of old age and death, and so on up to feeling. Third, in general, dependent origination has four types: momentary, continuous, related, and temporary. What was said before is the twelve stages of the five aggregates of the three times, so it is considered temporary, but it itself is also continuous. Saying "ra" is because one is not satisfied with this and shows the views of other schools. The Sutra Master says, is this your own opinion or the meaning of the Sutra? If you say it is the meaning of the Sutra, then it contradicts what is said such as "not knowing the previous limit." Fourth, the Vaibhashika says, although there are five aggregates, the main ones are ignorance and so on, so it is declared to be its branch. For example, in the Sutra of the Elephant Footprint Analogy, it says, "What is the earth element? It is hair and fur, etc." Although it does not directly say earth, just as in the collection of hair and fur there are other things such as smell, it is declared together with the remaining dharmas. The answer is: no. The earth element does not refer to hair and fur, but refers to the absence of earth other than hair and so on. Fifth, the Abhidharma says that all conditioned phenomena are dependent origination, but why does the Sutra only say sentient beings? What is said in the Abhidharma is said from the perspective of characteristics, while what is said in the Sutra is about the previous limit, in the past time, did I exist or not? For the future limit, will I exist or not in the future? In between
Tibetan
་བདག་འདིའི་ངོ་བོ་ཅི་ཞིག་རྣམ་པ་ཅི་ཞིག་ཅེས་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དུ་རྟེན་འབྲེལ་ཆ་གསུམ་དུ་བསྟན་ནས། བདག་ནི་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཙམ་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་ལོ་ཞེས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་འབྲས་ཚར་གང་རུང་གཅིག་ལས་མ་བསྟན་ན་དུས་གསུམ་ལ་རྨོངས་པ་བཟློག་པར་མི་ནུས་པས་གཉིས་ཀ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་དུ་བསྡུ་བ་ནི། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་མ་རིག་པ་དང་སྲེད་ལན་གཉིས་དང་། ལས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདུ་བྱེད་དང་སྲིད་པ་གཉིས་དང་། ལས་ཉོན་སྐྱེ་བའི་གཞིའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་ལྷག་མ་བདུན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདུན་པོ་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་རྒྱུའམ་ཀུན་འབྱུང་གཙོ་ཆེ་བ་ལྔ་འབྲས་བུའམ་དུཿཁ་གཙོ་ཆེ་བ་བདུན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་བར་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་ལ་རྒྱས་པར་ཕྱེ་ལ། སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་ཡན་ལག་བསྡུས་ཤེ་ན། སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མདོར་བསྡུས་པ་ནི། བར་མ་ཚེ་འདིའི་འབྲས་བུ་ལ་རྣམ་ཤེས་སོགས་ལྔ་དང་། ཕྱི་མའི་རྒྱུ་ལ་སྲེད་ལེན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྟེ་དཔེ་ལས་གཉིས་པོ་ལའང་དབྱེ་བ་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་མ་རིག་པ་ནི་སྲེད་ལེན་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྟེ། རྒྱུའི་ཡན་ལག་ཉོན་མོངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིར་ཕྱེ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པས་མ་རིག་པའི་གོ་སར་སྲེད་ལེན་ཡང་རུང་བར་སྟོན་པའམ། མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་གཉིས་ཀ་རྒྱུ་ཡིན་པས་གསུམ་དུ་ཡང་དབྱེ་རུང་ཞིང་། རྒ་ཤི་ནི་མིང་གཟུགས་སོགས་བཞིར་དབྱེར་རུང་སྟེ། མཚམས་སྦྱོར་ལས་གཞན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདིར་ཕྱེ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སམ། འབྲས་བུ་གཉིས་ཀ་ལྔར་ཕྱེ་བ་ཡང་རུང་ངོ་། །བཞི་པ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། གྲངས་ངེས་དངོས། འབྱུང་བ་དང་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ནི། མ་རིག་པ་དང་རྒ་ཤི་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་ན་འཁོར་བ་ཐོག་མཐའ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ལ་ཡོད་ན་བཅུ་གཉིས་སུ་མ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། གནས་སྐབས་པ་ཚེ་གསུམ་ལ་རྫོགས་པ་འདིའི་ལྟར་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་རྫོགས་ཏེ། རྒྱུ་འབྲས་མེད་ཅིང་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡོད་པས་སྐྱོན་གཉིས་ཀ་མེད་དོ། །དེས་ན་རྫས་ནི་འཁོར་བ་ཐོག་མེད་ཡིན་པས་ཐུག་མེད་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་། རིགས་དེ་ནི་དེ་དག་ཀྱང་བཅུ་གཉིས་པོ་ལས་མ་འདས་སོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་སྲེད་པ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་ལེན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མ་རིག་པ་དང་ལེན་པ་ལས་བྱ་བ་སྟེ་ལས་འདུ་བྱེད་དང་སྲིད