Tibetan
མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འཆད་དོ། །རིགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ལྟར་ན་བེམས་རིག་ཏུ་མ་འདུས་པའི་འདུས་བྱས་མེད་ཅིང་། གནས་སྐབས་དང་གནས་སྐབས་ཅན་རྫས་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་སྟེ། མདོར་ཕུང་པོ་ཐ་དད་དུ་གསུངས་པ་ཡང་སེམས་དང་དེའི་མི་རྟག་སོགས་རྟོག་ངོར་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ལ་དགོངས་སོ། །དེས་ན་སེམས་ཀྱི་སྐྱེ་འཇིག་སོགས་སེམས་ཉིད་དུ་བཞེད་དོ་ཞེས་པ་སྤྱིའི་དོན་ནོ། །གཞུང་དོན་ནི་སེམས་དང་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་ཞིང་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་མིན་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་བྱས་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་དབྱེ་གཞི། དབྱེ་ན་བཅུ་བཞི་ཡོད་དེ། ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་དང་། སྐལ་མཉམ་དང་འདུ་ཤེས་མེད་པ་པ་དང་། འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གཉིས་དག་དང་། སྲོག་དང་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་སོགས་བཞི་པོ་རྣམས་དང་ནི། མིང་གི་ཚོགས་དང་སོགས་པས་ཚིག་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་རྣམས་སོ། །ཡང་ཞེས་པས་དངོས་སུ་བསྟན་པ་དེ་རྣམས་དང་མཚན་ཉིད་འདྲ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དག་སྡུད་པ་སྟེ། དགེ་འདུན་དབྱེན་དང་། ལ་ལར་ཆུད་མི་ཟ་དང་། མདོར་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་བདུན་བརྒྱ་གསུངས་པ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་བདུན་ཏེ། ཐོབ་མ་ཐོབ། སྐལ་མཉམ། འདུ་ཤེས་མེད་པ་པ། སྙོམས་འཇུག་གཉིས། སྲོག མཚན་ཉིད། མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཐོབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་ངོ་བོ། དེ་གཉིས་གང་གི་ཡིན་པ། དེ་དག་གི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ནི། ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཐོབ་བྱའི་ཆོས་གང་ཟག་ལ་ལྡན་པར་བྱེད་པའི་རྫས་ཏེ། གླང་ཁལ་ལྡན་བྱེད་ཐག་པའམ། འབྱར་བྱེད་སྤྱིན་ལྟ་བུའོ། །སྒྲ་དོན་ནི་ཐོབ་བྱ་དང་ལྡན་པར་བྱེད་པས་སོ། །དབྱེ་ན་རྩ་བའི་སྒོ་ནས་གསར་དུ་རྙེད་པ་དང་དེའི་རྒྱུན་ལྡན་པ་གཉིས་ཡིན་ལ། ཡན་ལག་གི་སྒོ་ནས་ལྔ་སྟེ། ཟག་མེད་དང་པོའི་ཐོབ་པ་ལྟ་བུ་གཏན་མ་རྙེད་པ་ལས་གསར་རྙེད་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་སྡོམ་པ་སོགས་སྔོན་ཐོབ་པ་དག་ཉམས་ནས་སླར་ཐོབ་པའི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལྟ་བུ་ཉམས་པ་ལས་གསར་རྙེད་གཉིས་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུན་ལྡན་པ་དང་། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ལ་སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་ཡེ་ནས་ལྡན་པ་སྟེ་ལྔའོ། །མ་ཐོབ་པ་ནི་ཐོབ་བྱ་ལྡན་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཐོབ་བྱ་མི་ལྡན་པར་བྱེད་པས་སོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པའི་ཚེ་དང་པོའི་མ་ཐོབ་པ་ཡོད་ཀྱང་དེ་རྣམ་པར་ཉམས་པ་ཡིན་གྱི་གཏན་མ་རྙེད་པ་མིན་པས་རྣམ་པར་ཉམས་པའི་མ་རྙེད་པ་དང་། དེའི་རྒྱུན་མི་ལྡན་པ་དང་། སོ་སྐྱེ་ལ་ལམ་ཡེ་ནས་མི་ལྡན་པ་སྟེ་གསུམ་མོ། །ཁ་ཅིག་མ་ཐོབ་པ་ཉིད་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཟད་པ་ཤེས་པ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་སྲིད་རྩེའི་ཉོན་མོངས་པའི་མ་ཐོབ་པ་བྱུང་བ་ནི་གཏན་མ་རྙེད་པ་ལས་རྙེད་པའི་མ་རྙེད་པའོ་ཞེས་ཀླུ་མེས་གསུངས་སོ། །ཐོབ་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པའི་ལུང་ནི། མདོ་ལས། མི་སློབ་པའི་ཆོས་བཅུ་ཐོབ་ཅིང་ལྡན་ན་ཡན་ལག་ལྔ་སྤངས་པའི་འཕགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ལ། རིགས་པ་ནི་ཐོབ་པ་མེད་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པ་དང་སོ་སྐྱེ་དག་དང་། འཕགས་པ་ནང་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་བ་ལས་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་ཐོབ་པ་འཕགས་པ་དང་། མ་ཐོབ་པ་བྱས་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མ་ཐོབ་པ་ཡང་རྫས་སུ་ཡོད་དེ་ཐོབ་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་ལ་དེ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་གསུང་ངོ་། །སློབ་དཔོན་ནི་དེ་མི་འཐད་དེ། ལུང་དོན་ནི་དབང་ཐོབ་པ་ཙམ་ལ་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་མེད་ཀྱང་དབང་བ་ཙམ་ལ་མདོར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །གནོད་བྱེད་ཡང་ཡོད་དེ། ཐོབ་པ་ཞེས་པ་འདི་ཅི་ཞིག་ཡིན། ཆོས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མིན་པར་འགྱུར་ཞིང་། ས་འཕོས་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་བཏང་བ་དག་སྐྱེ་བ་ཡང་མི་འཐད་ལ། སྐྱེ་བའམ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བས་ཅི་ཞིག་གི་ལས་བྱེད་པར་འགྱུར། སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ག་ལ་ཡིན། འཕགས་པ་དང་བྱིས་པ་ལ་སོགས་པར་རྣམ་འཇོག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་སྤངས་པ་དང་མ་སྤངས་པ་ཁོ་ན་ལས་འགྱུར་བར་འོས་སོ། །གཞན་ཡང་རྫས་ཡིན་ན་ཚད་མའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བར་རིགས་པ་ལས། ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དབང་དང་ས་བོན་དང་། མངོན་གྱུར་གསུམ་ལས། དང་པོ་གཉིས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་ཐོབ་མ་ཐོབ་ཏུ་གདགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གཉིས་པོ་དེ་དག་གང་གི་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྱིར་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་ནི་རང་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ཏེ། གཞན་རྒྱུད་དང་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་ཆོས་ལ་རང་རྒྱུད་ལ་ཐོབ་མ་ཐོབ་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྒྱུད་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་དེའི་རྣམ་དབྱེ་མི་བཞག་སྟེ། ལྷ་སྦྱིན་གྱི་ལག་གི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་གཞན་གྱི་བདག་གིར་བྱ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་ལྡན་མི་ལྡན་གྱི་རྣམ་དབྱེ་ངེས་པ་ཅན་མི་རུང་བས་ཐུན་མོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་
Chinese
解释说，因为没有指定。按照理性的论著，没有不包含在物质和意识中的有为法，暂时和具有暂时性是同一个事物上的不同反体。总之，说蕴是不同的，也是指在心和它的无常等概念上是不同的反体。因此，心的生灭等被认为是心性，这是总的意义。经文的意义是，与心不相应，不是色的自性，而是由因缘聚合而成的行，这是分类的基础。分类有十四种：获得和未获得，同分和无想者，无想和灭尽定二者，命和自性生等四者，以及名聚和词句和文字的聚。又，用“又”字是为了包括与实际指出的那些具有相同性质，相似的部分，如僧团分裂，有些人不包括在内，总之，说了七百种不相应的行。第二部分有七种：获得和未获得，同分，无想者，二定，命，自性，名聚等广说。第一部分有三种：获得和未获得的体性，这二者是谁的，以及它们的法的差别。第一，获得的定义是，使所应得的法存在于补特伽罗上的事物，如使牛驮货的绳子，或粘合的胶水。词义是，因为使与所应得的相应。从根本上分，有新获得和保持其连续性两种。从分支上分，有五种：如最初的无漏获得，是从未获得而新获得的；如禅定的戒律等，是先前获得后退失，又重新获得的第一个刹那，是从退失后新获得的；这二者的连续保持；以及异生位本来就具有的有顶天的烦恼，共五种。未获得是成为获得之障碍的事物，因为使不具有所应得。分三种：虽然第十六个刹那有最初的未获得，但那是完全退失的，不是从未获得，所以是完全退失的未获得；以及不保持其连续性；以及
English
It is explained that it is because it is not specified. According to the treatises of reason, there is no conditioned phenomenon that is not included in matter and consciousness, and the temporary and the possessor of temporality are different opposites on the same substance. In short, saying that the aggregates are different also refers to the different opposites in the concepts of mind and its impermanence, etc. Therefore, the arising and ceasing of the mind, etc., are considered to be the nature of the mind, which is the general meaning. The meaning of the text is that the formations that are not in accordance with the mind, are not of the nature of form, but are compounded by causes and conditions are the basis of classification. There are fourteen types of classification: attainment and non-attainment, co-nascent and non-ideation, non-ideation and the two meditative absorptions of cessation, life and characteristics such as birth, and the aggregates of names and the aggregates of words and letters. Furthermore, the word "also" is used to include those that are actually indicated and those that have similar characteristics, such as the division of the Sangha, some are not included, and in short, the seven hundred non-corresponding formations are mentioned. The second part has seven: attainment and non-attainment, co-nascent, non-ideation, two meditative absorptions, life, characteristics, aggregates of names, etc. are explained in detail. The first part has three: the nature of attainment and non-attainment, who these two belong to, and the differences in their dharmas. First, the definition of attainment is the substance that causes the object to be attained to exist in the individual, such as the rope that makes the ox carry the load, or the glue that adheres. The meaning of the word is because it causes it to correspond with what should be attained. Fundamentally, there are two types: newly acquired and maintaining its continuity. From the perspective of branches, there are five types: such as the first undefiled attainment, which is newly acquired from never having been attained; such as the vows of meditative concentration, etc., which are the first moment of regaining what was previously attained after it has been lost, which is newly acquired from loss; the continuous maintenance of these two; and the afflictions of the peak of existence that ordinary beings inherently possess, totaling five. Non-attainment is the thing that becomes an obstacle to the attainment of what should be attained, because it causes it not to possess what should be attained. It is divided into three types: although there is the initial non-attainment at the time of the sixteenth moment, that is completely lost and not never attained, so it is the completely lost non-attainment; and not maintaining its continuity; and
Chinese
三者，对于凡夫来说，根本不具备道。有些人认为，当生起观待于未得之灭尽智时，生起有顶的烦恼之未得，是胜于永不获得之获得的未得，龙树父子如是说。关于获得作为实有的教证是，经中说：如果获得并具有十种无学法，则成为断除五支的圣者。道理是，如果没有获得，则与具有世间心的圣者和凡夫等，以及圣者内部也没有差别，因此，获得无漏道是圣者，未获得则被视为凡夫。因此，未获得也是实有，因为在获得存在的地方，它也存在。学者的观点是，这不合理，经文的意义应理解为仅仅获得自在。例如，即使没有获得轮宝等，仅仅是自在，经中也说转轮王具有七宝。妨害也存在，这个“获得”是什么？如果是产生法的因，则会变成非有为法，并且由于地界转移和断除贪欲而舍弃的法也不可能产生。产生或产生的产生会做什么样的作用？它怎么会是产生的因？如果说是区分圣者和凡夫等的因，那么这应该仅仅是由于断除和未断除烦恼的种子而产生的。此外，如果是实有，则理应成为量之境，但由于两种量都无法证知它。因此，从自在、种子和显现这三者来说，前两者存在与否被假立为获得与未获得。第二，这两个是什么的呢？一般来说，获得和未获得是属于自相续的法，因为对于不属于他相续和有情相续的法，在自相续上不能安立获得与未获得的差别。也就是说，对于与相续无关的外在事物，不设立这种差别，比如天授手中的瓶子，它会立即成为他人的所有物，因此，不能绝对地确定它只属于一个人，具有或不具有的差别是不可能的，会变成共同的，以及他相续的
English
Thirdly, ordinary beings do not possess the path at all. Some argue that when the Exhaustion Knowledge arises in dependence on non-attainment, the non-attainment of the afflictions of the Peak of Existence arises, which is the non-attainment of attainment that is superior to never attaining. This is what Nāgārjuna and his son said. As for the scriptural authority for attainment being substantial, the sūtra states: "If one attains and possesses the ten qualities of a non-learner, one becomes a noble being who has abandoned the five branches." The reasoning is that if there were no attainment, there would be no difference between noble beings with worldly minds and ordinary beings, and even among noble beings themselves. Therefore, the attainment of the undefiled path makes one a noble being, and non-attainment is considered the state of an ordinary being. Therefore, non-attainment is also substantial, because where attainment exists, it also exists. The scholar's view is that this is not reasonable, and the meaning of the scripture should be understood as merely obtaining mastery. For example, even if one does not attain the wheel jewel and so on, merely having mastery is like the sūtra saying that a wheel-turning king possesses the seven precious things. There are also objections: What is this "attainment"? If it is the cause of the arising of phenomena, it would become unconditioned, and it would also be unreasonable for the abandoned phenomena, such as the shifting of the earth and the separation from desire, to arise. What function would arising or the arising of arising perform? How could it be the cause of arising? If it is said to be the cause of distinguishing noble beings and ordinary beings, then this should only arise from abandoning or not abandoning the seeds of affliction. Furthermore, if it were substantial, it would logically become an object of valid cognition, but it is not apprehended by either of the two valid cognitions. Therefore, from the three of mastery, seed, and manifestation, the first two, existence and non-existence, are designated as attainment and non-attainment. Secondly, to whom do these two belong? Generally, attainment and non-attainment belong to phenomena that pertain to one's own continuum, because for phenomena that do not belong to the continuum of others or the continuum of sentient beings, the distinction of attainment and non-attainment cannot be established in one's own continuum. That is, this distinction is not established for external objects that are unrelated to the continuum. For example, a vase in the hand of Devadatta could immediately become the property of another, so it cannot be absolutely certain that it belongs to only one person, and the distinction of having or not having is impossible, and it becomes common, as well as the continuum of others.