Tibetan
་བསམ་གཏན་གྱི་མཐའ་བཞི་པ་ན་ཡོད་དེ། དེ་ལམ་སླ་བའི་མཆོག་ཡིན་པས་སོ། །གང་སྤེལ་ལས། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་དང་འགལ་བ་དང་ལམ་སླ་བས་ཞེས་བཤད། རྟེན་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ཁོ་ནས་བསྐྱེད་དེ་གཞན་ནི་ཉམས་པ་སྲིད་པ་དང་། སློབ་པ་གཉིས་ནི་རང་གི་ཡང་མ་སྤངས་ན་གཞན་གྱི་ག་ལ་ནུས། དེ་ཡང་གླིང་གསུམ་གྱི་མིས་བསྐྱེད་དེ། བློ་གསལ་བ་དང་གྲོགས་ཉོན་མོངས་མང་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་དང་གནས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཅུང་ཟད་དམིགས་ཀྱང་ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ཡུལ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདོད་པར་གཏོགས་པ་སྟེ། མིའི་འཕགས་པ་ལ་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱིས་ཉོན་མོངས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐྱེས་ཟིན་སྤོང་མི་ནུས་པས་མ་སྐྱེས་པ་དང་། དེ་ཡང་གཞི་མེད་མཐོང་སྤང་གི་ཀུན་འགྲོ་ནི་རང་ས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ཤིང་གཞན་འཕགས་པ་ལ་མི་དམིགས་པས་གཞི་དང་བཅས་པ་སྒོམ་སྤང་ཉོན་མོངས་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་མི་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། སྨོན་ནས་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ནི་འདི་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨོན་པའམ་བསམ་པ་སྔར་བཏང་ནས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་དེའང་ཉོན་མོངས་མེད་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེའི་དམིགས་པ་ནི་སྟོབས་ལྟར་ཐོགས་མེད་མིན་ཡང་ཉོན་མོངས་པས་ལྷག་པའམ་ཕལ་ཆེ་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ། བྱེ་སྨྲ་ན་རེ། འདི་ཡང་གོང་ས་ཡུལ་མིན་པས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཚེ་སྔ་ཕྱི་དངོས་སུ་མི་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔག་ནས་ཤེས་པར་ཟད་དེ། འབྲུ་ལས་ཞིང་ལྟར་ཞེས་བཤད་དོ། །གཞན་དག་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཤེས་པར་འདོད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་ནི་བཞི་སྟེ། ཆོས་དང་དོན་དང་ངེས་པའི་ཚིག་དང་སྤོབས་པ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའོ། །ཉོན་མོངས་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་གང་ཟག་དང་རྟེན་འདྲ་ལ་གཞན་རྣམས་ནི་མི་འདྲ་སྟེ། དང་པོ་གསུམ་གྱི་ཡུལ་ནི་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་དོན་འདིའི་མིང་ནི་སྔོན་གྲགས་པ་འདིའོ་ཞེས་པ་དང་། ཆོས་ནི་བསྟན་པའི་ཆོས་ཏེ་དེའི་མིང་ཚིག་གི་ཡི་གེའི་ཚོགས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་མིང་འདིའི་དོན་ནི་འདིའོ་ཞེས་སམ། དོན་གྱི་མཆོག་ཐར་པའི་དངོས་པོའམ་མཚན་ཉིད་ཐོགས་མེད་དུ་ཤེས་པ་དང་། ངག་སྒྲ་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ་ཐོགས་མེད་དུ་ཤེས་ལ། བཞི་པ་ནི་རིགས་པ་ཏེ་དོན་དང་འབྲེལ་བས་ཐགས་ཐོགས་མེད་པ་སྟེ། ཅི་ལ་ཞེ་ན། དོན་དང་འབྲེལ་བའི་ངག་མངོན་པར་བརྗོད་པའམ་རྒོལ་ཕྱིར་རྒོལ་སྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་གྱི་འབེལ
Chinese
在第四禅的边际，这是简易之路的顶峰。如《广释》所说：“与痛苦之因相违，且是简易之路。”所依是阿罗汉，具有不动摇的法性，唯有他们才能生起，其他则可能退失。二种有学，若自己尚未断除，又怎能断除他人？而且，这由三大洲的人们生起，因为他们聪慧，且与众多烦恼的友伴在一起。虽然也稍微缘于自身和处所等，但特意要对治的对境烦恼属于欲界，因为人中圣者由欲界的有情生起烦恼。由于生起后无法断除，所以要使之不生起。而且，无根见断的一切随行，缘于自身的一切地，且不缘于其他圣者，所以要将有根的修断烦恼作为行境，心想使其不生起。第二，愿智的体性是，预先发出“应知此”的愿望或想法，从而了知前后世等。体性等四者，也和无烦恼一样。它的所缘，虽不如神通般无碍，但以烦恼为首或大多数是所有法。分别说者说：“此亦非上地之境，故于无色界，前后世不能如实知，唯依推测而知，如从种子知田地一般。”其他则认为佛陀能如实知。第三，各别正智有四种，即法、义、词、辩才各别正知。如同无烦恼一样，此也和补特伽罗与所依相同，但其他则不同。前三者的对境，依次是“此义之名是先前所称之名”等，法是教法，即无碍了知其名句的文字集合，以及“此名之义是此”等，义的殊胜是解脱的事物或体性，无碍了知，以及无碍了知言语声音不同的原因。第四是理智，即与义相关联而无碍，为何呢？因为是与义相关的言语的明显表达，或是为了辩论而进行立论、破斥的充
English
It exists at the edge of the fourth dhyana, as it is the supreme easy path. As stated in the Extensive Commentary, "It is contrary to the cause of suffering and is an easy path." The basis is the Arhat, who possesses the quality of immovability; only they can generate it, while others are prone to decline. The two types of learners, if they have not abandoned their own, how can they abandon others'? Moreover, it is generated by people of the three continents because they are intelligent and are together with many companions of afflictions. Although one may slightly focus on oneself and one's place, etc., the object of affliction that is specifically to be dealt with belongs to the desire realm, because the noble ones among humans generate afflictions from sentient beings of the desire realm. Since it cannot be abandoned once it has arisen, one should prevent it from arising. Moreover, the all-pervasive afflictions to be abandoned by seeing, which are without a basis, focus on all of one's own grounds and do not focus on other noble ones. Therefore, one should take the afflictions to be abandoned by meditation, which have a basis, as the object of practice, with the thought of preventing them from arising. Secondly, the nature of the knowledge of aspiration is to know the past and future lives, etc., after having previously made the aspiration or thought, "I should know this." The four aspects, such as the nature, are the same as being without afflictions. Its object is all phenomena, mostly or predominantly with afflictions, although not as unobstructed as supernormal powers. The Vaibhashikas say, "This is not the object of the higher grounds, so in the formless realm, one cannot directly know the past and future lives, but only knows through inference, like knowing the field from the seed." Others believe that the Buddhas know it directly. Thirdly, the individual perfect knowledge is fourfold: the individual perfect knowledge of dharma, meaning, exact words, and eloquence. Like being without afflictions, this is also the same in terms of the individual and the basis, but others are different. The objects of the first three are, in order, "The name of this meaning is the name that was previously known," etc. Dharma is the teaching, i.e., knowing the collection of letters of its name and words without obstruction, and "The meaning of this name is this," etc. The excellence of meaning is the entity or characteristic of liberation, knowing without obstruction, and knowing without obstruction the reasons for the differences in speech sounds. The fourth is reasoning, i.e., being unobstructed because it is related to meaning. Why? Because it is the clear expression of speech related to meaning, or the complete
Tibetan
་བའི་གཏམ་ལ་དབང་བ་སྟེ་ཐོགས་མེད་དུ་ངག་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་ཅིང་ལམ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་མི་བརྗེད་པའི་སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་འཇུག་པའམ་རང་ངམ་གཞན་གྱིས་མི་ཐོབ་པར་ཤེས་པ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ལ་སྟེ་ཐོགས་པ་མེད་པས་དེའི་དམིགས་པ་ནི་ངག་དང་ལམ་ཞེས་བཤད་པ་ཡུལ་གཞན་ཡོད་པར་མཚོན་པའོ། །མཚན་ཉིད་ནི་བཞི་པའི་ཤེས་དགུའི་རང་བཞིན་ཏེ་འགོག་ཤེས་བོར་བའོ། །འདི་ནི་ས་ཐམས་ཅད་པ་ཡིན་ཏེ། ངག་ལམ་གཉིས་གང་རུང་ལ་དམིགས་པས་སོ། །དོན་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ནི་ཤེས་པ་བཅུའམ་དྲུག་ཡིན་ཏེ། དོན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ན་བཅུ་དང་། མྱང་འདས་ཡིན་ན་འགོག་ཤེས་ཆ་ཤས་ལྔ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའོ། །དེ་ནི་ས་ཀུན་ན་ཡོད་དོ། །གཞན་གཉིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཏེ། མིང་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་དམིགས་པས་སོ། །ཆོས་རིགས་ནི་འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་བཞི་ན་ཡོད་དེ། ཡན་ཆད་ན་མིང་གི་ཚོགས་མེད་པས་སོ། །ངག་སྟེ་ངེས་པའི་ཚིག་རིག་པ་ནི་འདོད་པ་དང་བསམ་གཏན་དང་པོ་ཁོ་ན་ན་ཡོད་དེ། ཡན་ཆད་ན་རྟོག་པ་མེད་པས་སོ། །ཊཱི་ཀར་ངེས་ཚིག་ལས་གཞན་གསུམ་མཉམ་རྗེས་ཅིག་ཅར་དུ་བཤད་ཅིང་། ཁ་ཅིག་ཆོས་རིག་རྗེས་ཐོབ་ཐོས་བསམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ཞེས་ཟེར་རོ། །གང་རུང་གཅིག་མ་ཚང་བར་ནི་བཞི་པོ་དེ་ཐོབ་པ་མེད་དེ། གཅིག་ཡོད་ན་ཀུན་ཡོད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་བསྐྱེད་པའི་སྔོན་གྱི་སྦྱོར་བ་ནི་རིམ་བཞིན་ཨངྐ་བསྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་རྩིས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་། སྒྲ་དང་གཏན་ཚིགས་རིགས་པ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ་ཞེས་ཁ་ཅིག་འདོད། འོན་ཀྱང་དང་པོ་གཉིས་བཟློག་ན་ལག་རྗེས་མཐུན་ནོ་ཞེས་གཞན་དག་ཟེར་རོ། །བྱེ་སྨྲ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བཀའ་ཁོ་ནར་འདོད་དོ། །ཚིག་ལས་དོན་རྟོགས་ནས་སྒྲ་བཤད་པ་ངེས་ཤིང་ཐོགས་པ་མེད་པར་བསྒྱུར་བས་གོ་རིམ་ཡང་གྲུབ་བོ། །གཉིས་པ་འཐོབ་ཚུལ་ནི། ཡོན་ཏན་དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི་རབ་ཀྱི་མཐའི་བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཐོབ་ལ། རབ་མཐའ་དེ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ་སྔར་གྱི་དྲུག་ལས་ངེས་ཚིག་བོར་བ་ལྔ་དང་རབ་མཐའ་ཙམ་པོའོ། །རབ་མཐའ་དེ་གང་ཞེ་ན། བསམ་གཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་པས་བཞི་པ་ཁོ་ན་རབ་མཐའ་ཡིན་ལ། བཞི་པ་དེ་ནི་འདོད་པ་ནས་སྲིད་རྩེའི་བར་ས་ཀུན་གྱིས་མཐར་གྱིས་གནས་པ་ལུགས་མཐུན་དང་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པར་ཞུགས་པས་མཐུན་པ་སྟེ། རྒྱུར་བྱས་པས་ཆུང་ངུ་ལས་འབྲིང་དང་དེ་ལས་ཆེན་པོར་འཕེལ་བའི་རབ་ཀྱི་མུ་མཐར་ཕྱིན་པས་ན་མུ་བཞི་པ་ལྟར་གྱི་མཐའ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་དྲུག
Chinese
对于言辞具有自在，即能无碍地从一切口中发起言说，道路是通过获得三摩地，以不忘失之门，随所欲而行，或者自己或他人不能获得而知晓，对于此具有自在，即无碍，因此它的所缘是言辞和道路，这表明存在其他境。体相是第四禅九种知性的自性，即舍弃灭尽智。这是遍一切地的，因为缘于言辞和道路二者中的任何一个。个别地正确了知意义是十种或六种知性，如果意义是一切法，则是十种，如果是涅槃，则是灭尽智的五个部分和世俗智。它存在于一切地。其他两种是世俗智的自性，因为缘于名相等。法智存在于欲界和四禅中，因为更高的境界没有名称的集合。言辞，即确定词语的智慧，只存在于欲界和初禅中，因为更高的境界没有分别念。在论疏中，确定词语之外的其他三种被说成是同时产生的。有些人说，法智是后得智，是闻思的体性。如果任何一个不完整，那么这四者都不能获得，因为如果有一个存在，就必定一切都存在。生起它们的先前的加行是，依次精通数字的转换等计算，以及佛陀的教言，以及声明和因明。有些人这样认为。然而，另一些人说，如果颠倒前两个，那么结果是一致的。毗婆沙师认为一切的加行只是教言。从词语中理解意义，然后解释声音，确定且无碍地翻译，因此次第也成立。第二，获得的方式是，这六种功德是通过殊胜之边的禅定的力量获得的，殊胜之边是六种形态，即从先前的六种中舍弃确定词语的五种和仅仅是殊胜之边。殊胜之边是什么呢？因为是所有禅定中最殊胜的，所以只有第四禅是殊胜之边。第四禅是从欲界到有顶，一切地逐渐安住，以顺行和不顺行的方式进入，因此是相顺的，作为因，从小到中，再从大到更大的增长，到达殊胜的边际，因此是如四边形一样的边际。六种功德。
English
Having mastery over speech, that is, being able to initiate speech from all mouths without obstruction, the path is to enter as desired through the gate of not forgetting the attainment of samadhi, or to have mastery over knowing that it cannot be obtained by oneself or others, that is, without obstruction, therefore its object is said to be speech and path, which indicates the existence of other realms. The characteristic is the nature of the nine knowledges of the fourth dhyana, that is, abandoning the cessation knowledge. This is all-pervasive, because it focuses on either speech or path. Correctly knowing the meaning individually is ten or six kinds of knowledge. If the meaning is all dharmas, then it is ten, and if it is nirvana, then it is five parts of cessation knowledge and conventional knowledge. It exists in all grounds. The other two are the nature of conventional knowledge, because they focus on names and so on. Dharma knowledge exists in the desire realm and the four dhyanas, because there is no collection of names in the higher realms. Speech, that is, the wisdom of determining words, exists only in the desire realm and the first dhyana, because there is no conceptualization in the higher realms. In the commentary, the other three besides the determination of words are said to arise simultaneously. Some say that Dharma knowledge is post-attainment knowledge, the nature of hearing and thinking. If any one is incomplete, then these four cannot be obtained, because if one exists, then all must exist. The previous preparations for generating them are, in order, to be proficient in calculations such as converting numbers, and the Buddha's teachings, and statements and reasoning. Some think so. However, others say that if the first two are reversed, then the results are consistent. The Vaibhashikas think that all the preparations are only the teachings. Understanding the meaning from the words, and then explaining the sound, translating with certainty and without obstruction, therefore the order is also established. Secondly, the way to obtain them is that these six qualities are obtained through the power of the ultimate meditation, the ultimate is six forms, that is, from the previous six, abandoning the five that determine words and only the ultimate. What is the ultimate? Because it is the most excellent of all meditations, only the fourth dhyana is the ultimate. The fourth dhyana is from the desire realm to the peak of existence, all grounds gradually abide, entering in accordance with and not in accordance with the method, therefore it is consistent, as a cause, growing from small to medium, and from large to larger, reaching the ultimate edge of excellence, therefore it is the edge like a quadrilateral. Six qualities.