Tibetan
ང་གིས་དམིགས་པ་ཡིན་པ། ཆོས་དུ་གང་གིས་དམིགས་པ་ཡིན་པ། ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ཇི་ཙམ་ཤེས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཤེས་པ་གང་གིས་དམིགས་པ་ཤེས་པ་དུ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ཤེས་བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི་རྗེས་ཤེས་མ་གཏོགས་གཞན་དགུ་ཡིན་ལ་སེམས་ཤེས་ཟག་བཅས་ནི་དེའི་ཡུལ་མིན་ནོ། །ལམ་བློའི་ཡུལ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ལས་གཞན་དགུ་དང་། རྗེས་ཤེས་བློའི་ཡུལ་ནི་ཆོས་ཤེས་ལས་གཞན་དགུ་ཡིན་ལ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བློ་དང་དེའི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་གི་བློའི་ཡུལ་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་སེམས་ཟག་བཅས་གཉིས་ཁོ་ན་ཡིན་ཞིང་། ལྷག་མ་བཞི་ཡི་ཡུལ་ནི་བཅུ་ཆར་ཡིན་པ་སྲིད་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་སེམས་ཤེས་ཟག་བཅས་ཀྱི་དང་པོ་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་གཞན་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཆོས་རྗེས་ཤེས་པའི་ཆ་ཡིན་པས་བཅུ་ཆར་འཛིན་ལ། གཅིག་འགོག་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་ཤེས་པ་མིན་ཏེ། དེས་འགོག་པ་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ཤེས་བྱ་གང་ཤེས་པ་གང་གི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་ཞེ་ན། ཆོས་བཅུ་དག་ཏུ་ཕྱེ་ལ་བློས་ཤེས་པ་བཅུ་དང་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཕྱེ་ན་འདུས་བྱས་ལ་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པ་གསུམ་དྲི་མེད་ཀྱི་ཆོས་དང་བཞི་ལ་མཚུངས་ལྡན་ཡིན་མིན་གཉིས་གཉིས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ལ་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་བཅུའོ། །དེ་ལ་དང་པོའི་ཡུལ་ནི་ཐམས་ཅད་དང་། གཉིས་པའི་ཡུལ་ནི་འདོད་པ་དང་ལམ་གྱི་གཉིས་གཉིས་འདུས་མ་བྱས་དགེ་བ་སྟེ་ལྔ་དང་། གསུམ་པའི་ཡུལ་ནི་གོང་མ་གཉིས་དང་ལམ་གྱི་གཉིས་གཉིས་འགོག་པ་སྟེ་བདུན་དང་བཞི་པ་དང་ལྔ་པའི་ཡུལ་ནི་ཁམས་གསུམ་གྱི་གཉིས་གཉིས་ཏེ་དྲུག་དང་། དྲུག་པའི་ཡུལ་ནི་འགོག་པ་གཅིག་པུ་དང་། བདུན་པའི་ཡུལ་ནི་དྲི་མེད་ཀྱི་གཉིས་དང་། བརྒྱད་པའི་ཡུལ་ནི་འདོད་གཟུགས་དང་དྲི་མེད་མཚུངས་ལྡན་ཏེ་གསུམ་དང་། དགུ་པ་དང་བཅུ་པའི་ཡུལ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ལུང་མ་བསྟན་མ་གཏོགས་པ་དགུའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། མེད་དེ། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡུལ་རྒྱ་ཆེ་ཡང་དེའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་པུས་རང་གི་ངོ་བོ་དང་རང་གི་ཚོགས་པ་སྟེ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་མི་རིགས་ཏེ། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་པ་ཧ་ཅང་ཉེ་བས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་ཐམས་ཅད་ནི་ཚོགས་ལམ་དུ་སྟོང་པའམ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ། གོའུ་ཏ་མ་ཤེས་པ་གཅིག་གིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་མཆིས་སམ། དེ་ནི་མེད་དེ་སྐད་ཅིག་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉི
Chinese
我所要观察的是，法由什么所观察，一个识能了解多少。第一，观察什么识，有多少识？答：法智的行境是除了后智以外的其余九个，而有漏的心智不是它的境。道智的境是除了世俗智以外的其余九个，后智的境是除了法智以外的其余九个，苦智和它的因集智的境只有世俗和有漏心二者。其余四智的境可以是全部十个，因为世俗智可以执持一切法，有漏心智的最初和无漏的其余和后二者是法后智的部分，所以执持全部十个。一灭智的境不是识，因为它了解灭。第二，什么所知会成为什么识的境？答：将法分为十个，然后与十个智结合。如何分呢？有为法分为三界中的三种，无垢法分为四种，有相应和无相应分为两种，无为法分为善和无记两种，以这些差别分为十种。其中，第一种的境是全部；第二种的境是欲界和道智的两种，以及无为法中的善，共五种；第三种的境是上述两种和道智的两种，以及灭，共七种；第四种和第五种的境是三界中的两种，共六种；第六种的境只有灭；第七种的境是无垢的两种；第八种的境是欲界色界和无垢的相应，共三种；第九种和第十种的境是除了无为法中的无记以外的九种。第三，一个识能了解一切法吗？答：不能。虽然世俗智的境很广，但它的一个刹那不可能同时了解自己的体性和自己的集合，也就是同时生起，因为境和有境非常接近。除此之外，其余一切在资粮道中会认识到空性或无我的体性。高塔玛（梵文：Gautama，乔达摩；梵文罗马拟音：Gautama，义：最好的牛）一个识能了解一切法吗？答：不能，需要两个刹那才能了解。因此这样说。
English
What I want to examine is, what is observed by what dharma, and how much can one consciousness understand. First, what consciousness observes, how many consciousnesses are there? Answer: The object of the Dharma-knowing wisdom is the other nine except for the subsequent wisdom, and the contaminated mind-wisdom is not its object. The object of the Path-wisdom is the other nine except for the conventional wisdom, and the object of the subsequent wisdom is the other nine except for the Dharma-knowing wisdom. The object of the Suffering-wisdom and its cause, the Arising-wisdom, is only the conventional and contaminated mind. The object of the remaining four wisdoms can be all ten, because the conventional wisdom can hold all dharmas, and the first of the contaminated mind-wisdom and the other two of the uncontaminated are part of the Dharma-subsequent wisdom, so it holds all ten. The object of the One-Cessation-wisdom is not consciousness, because it understands cessation. Second, what knowable will become the object of what consciousness? Answer: Divide the dharmas into ten, and then combine them with the ten wisdoms. How to divide them? Conditioned dharmas are divided into three types in the three realms, uncontaminated dharmas are divided into four types, associated and unassociated are divided into two types, and unconditioned dharmas are divided into good and unspecified types, with these differences divided into ten types. Among them, the object of the first type is all; the object of the second type is the desire realm and the two types of Path-wisdom, and the good in unconditioned dharmas, a total of five types; the object of the third type is the above two types and the two types of Path-wisdom, and cessation, a total of seven types; the object of the fourth and fifth types is the two types in the three realms, a total of six types; the object of the sixth type is only cessation; the object of the seventh type is the two types of uncontaminated; the object of the eighth type is the desire realm, form realm, and uncontaminated associated, a total of three types; the object of the ninth and tenth types is the nine types except for the unspecified in unconditioned dharmas. Third, can one consciousness understand all dharmas? Answer: No. Although the object of the conventional wisdom is very broad, one moment of it cannot simultaneously understand its own nature and its own collection, that is, arising simultaneously, because the object and the subject are very close. Apart from that, everything else in the accumulation path will recognize the nature of emptiness or selflessness. Gautama (Sanskrit: Gautama, 喬達摩; Sanskrit Romanization: Gautama, meaning: best cow), can one consciousness understand all dharmas? Answer: No, it takes two moments to understand. Therefore, it is said like this.
Tibetan
ས་པ་དེའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་བཤད་པ་ལ། ཤེས་པའི་ལྡན་པ། ཐུན་མོང་གི་ཐོབ་པ། ཤེས་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དང་པོ་ནི། གང་ཟག་གང་ཞིག་ཤེས་པ་དུ་དང་ལྡན་ཞེ་ན། བྱིས་པ་ཆགས་བཅས་ནི་དང་པོ་ཁོ་ན་དང་ལྡན་ལ། ཆགས་བྲལ་ལ་སེམས་ཤེས་ཟག་བཅས་དང་ལྡན་ནོ། །འཕགས་པ་ནི་ཟག་མེད་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་ཆགས་ཅན་གྱི་སློབ་པ་གཉིས་ཡིན་ན་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དང་འདོད་པ་དང་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་དགེ་བ་ཁམས་གསུམ་ཆར་གྱི་གཉེན་པོ་གཅིག་པུ་དང་ལྡན་ལ། སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་ཆོས་ཤེས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པ་བསྣན་ཏེ་གསུམ་དང་ལྡན། དེ་ཡན་ཆད་སྐད་ཅིག་བཞི་པ་དང་དྲུག་པ་དང་བཅུ་པ་དང་བཅུ་བཞི་པ་སྟེ་བཞི་ལ་ནི་རྗེས་ཤེས་དང་ཀུན་འབྱུང་དང་འགོག་པ་དང་ལམ་ཤེས་ལས་རེ་རེ་འཕེལ་བ་དང་ལྡན་ལ། ཆགས་བྲལ་ལ་སེམས་ཤེས་ཟག་བཅས་བསྣན་ཞིང་། སྒོམ་ལམ་དུ་ཆགས་བཅས་བདུན་དང་ཆགས་བྲལ་བརྒྱད་དང་། མི་སློབ་པ་དགུའམ་བཅུ་དང་ལྡན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ། མཐོང་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཐོབ་པ། གཞན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཐོབ་པ། ཐོབ་པའི་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བཟོད་པ་བརྒྱད་དང་ཤེས་པ་བདུན་ཇི་ལྟར་སྐྱེས་པ་རྣམ་རང་རང་གི་རིགས་འདྲ་ཁོ་ན་མ་འོངས་པ་འཐོབ་ལ། སྤྱིར་མཐོང་ལམ་སྐལ་མཉམ་གྱི་རྒྱུ་རྒྱས་པས་རིགས་འདྲ་ཁོ་ན་འཐོབ་ཀྱང་བྱེ་བྲག་ཏུ་མཐོང་ལམ་དེ་ཉིད་ལ་རིགས་མི་འདྲ་བ་ཅུང་ཟད་འཐོབ་པ་ནི་རྒྱུ་མ་རྒྱས་ཀྱང་རྒྱུ་གཞན་གྱིས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ལ་རྗེས་ཤེས་སོགས་གསུམ་ལ་ནི་སྔར་མེད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་ཡང་འཐོབ་ལ། ཆོས་ཤེས་ལ་མི་ཐོབ་པ་ནི་རང་གི་བདེན་པ་རྫོགས་པར་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་པ་ཟད་པར་རྟོགས་པ་ན་ཐོབ་པ་དེའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དེ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐའ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལམ་ལ་རྗེས་ཤེས་ཀྱི་ཚེ་མིན་ཞེ་ན། ལམ་ནི་རིགས་མང་བས་ཟད་པར་སྒོམ་མི་ནུས་ཏེ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་མཐའ་མེད་པས་སོ། རྗེས་ཤེས་གཉིས་པའི་ཚེ་ཡང་རིས་ལྷག་མ་གསུམ་མ་སྤངས་པས་མཐའ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཀུན་འབྱུང་མཐོང་སྤང་སྤངས་པའི་མཐའ་ཡིན་ལ། ལམ་ནི་ལམ་མཐོང་སྤང་གི་གཉེན་པོར་ཟད་པར་སྒོམ་པའི་མཐའ་ཡང་མེད་དེ། ཐེག་པ་གསུམ་མམ་ཆུང་ངུ་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་གཅིག་གིས་སྒོམ་མི་སྲིད་པས་སོ། །བརྒལ་ལན་འདི་འགོག་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་ཞེས་འཆད་དོ། །ཅི་ཤེས་པ་དེ་ནི་ནམ་ཞིག་མངོན་དུ་བྱེད་ཅེ་ན། ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཐོབ་པ་ཙམ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་ཏེ། མཐོང་ལམ་གྱི་འཁོར་ཡིན་པ
Chinese
宣说该地的差别之法，有智慧的具备，共同的获得，智慧的功德。第一，何人具备多少智慧呢？有贪欲的孩童只具备第一个，无贪欲者具备有漏的心识。圣者在无漏的第一个刹那，如果是有贪欲的学道者，则具备世俗智和欲界以及近分定之善，是三界一切的对治，仅仅具备这一个。第二个刹那，加上法智和苦智，具备三个。此后，第四、第六、第十和第十四刹那，这四个刹那分别具备增上的类智、集智、灭智和道智。无贪欲者加上有漏的心识。在修道中，有贪欲者具备七个，无贪欲者具备八个。无学道者具备九个或十个。第二，有见道时获得，其他时候获得，获得的差别。第一，在见道上，八忍和七智如何生起，各自的同类才能在未来获得。一般来说，见道是同等之因增长，所以只能获得同类，但特别的是，见道本身也能获得少许不同类，这是因为因不增长，而是其他因造成的。对于苦，类智等三个，也能获得以前没有的世俗智。法智无法获得，是因为没有完全证悟自己的真谛。证悟真谛时才能获得，因此世俗智被称为从现观边际生起的智慧。为什么在道的时候没有类智呢？因为道有很多种类，无法完全修习，因为没有现观的边际。在第二个类智的时候，也没有边际，因为没有断除剩余的三界。这是断除集见所断的边际，而道是没有完全修习作为道见所断的对治的边际，因为三乘或者小乘等，一个人不可能修习。这种辩驳的回答，也同样适用于灭。那么，智慧何时显现呢？世俗智仅仅是获得，是生起不生的法性，因为是见道的眷属。
English
Explaining the distinguishing characteristics of that place, there are the possession of wisdom, the common attainment, and the qualities of wisdom. Firstly, how many kinds of wisdom does a person possess? A child with attachment possesses only the first one, while one without attachment possesses defiled mind-consciousness. As for the noble ones, in the first moment of the undefiled, if they are learners with attachment, they possess worldly wisdom and the merit of desire and preparatory stages, being the sole antidote to all three realms. In the second moment, they possess three by adding Dharma-wisdom and suffering-wisdom. Thereafter, in the fourth, sixth, tenth, and fourteenth moments, these four possess each an increase of subsequent wisdom, origin, cessation, and path wisdom, respectively. Those without attachment add defiled mind-consciousness. On the path of meditation, those with attachment possess seven, and those without attachment possess eight. Non-learners possess nine or ten. Secondly, there is attainment during the stage of the path of seeing, attainment during other stages, and the distinctions of attainment. Firstly, on the path of seeing, how the eight tolerances and seven wisdoms arise, each obtaining only its own similar kind in the future. Generally, because the cause of the path of seeing is equally increased, only similar kinds are obtained, but specifically, on the path of seeing itself, a few dissimilar kinds are also obtained, because the cause is not increased, but by other causes. For suffering, the three, such as subsequent wisdom, also obtain worldly wisdom that was not previously present. Dharma-wisdom is not obtained because one has not fully realized one's own truth. When one realizes the exhaustion of truth, one obtains it, therefore that worldly wisdom is called wisdom arising from the limit of manifest realization. Why is it not the time of subsequent wisdom on the path? Because the path has many kinds, one cannot fully meditate on it, because there is no limit to manifest realization. Even at the time of the second subsequent wisdom, there is no limit because the remaining three realms have not been abandoned. That is the limit of abandoning what is to be abandoned by seeing in the origin, and the path also has no limit to fully meditating as the antidote to what is to be abandoned by seeing in the path, because it is impossible for one person to meditate on the three vehicles or the small vehicle, etc. This refutation is also said to be similar to cessation. When does that wisdom manifest? Worldly wisdom is merely obtained, it is the nature of arising and not arising, because it is a retinue of the path of seeing.