Tibetan
ནི་དབང་པོ་རྣོ་ན་ཚོར་བ་སྤོ་ནུས་ཤིང་ཉེར་བསྡོགས་ལ་དགའ་བ་ཆུང་བས་དངོས་གཞི་བསམ་གཏན་གྱི་ངོ་བོར་སྐྱེ་ཞིང་། རྟུལ་ན་ཚོར་བ་སྤོ་མི་ནུས་པས་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལས་མཐའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་སྐྱེ་ལ། དེའི་གོང་མ་བཞི་པ་མན་ཆད་ཀྱི་ཉེར་བསྡོགས་དངོས་གཞི་དང་ཚོར་བ་མཐུན་ཞིང་ཆགས་བྲལ་གྱི་ས་ལ་གུས་པས་དེའི་ངོ་བོ་ལས་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཐ་མ་སྐྱེ་བ་མིན་ནོ། །འཕགས་པ་སྟེ་ཟག་མེད་ཀྱི་ལྷག་མ་བརྒྱད་ཀྱིས་ནི་རང་ས་དང་གོང་ས་ལས་རྒྱལ་གྱི་འོག་ས་ལས་མིན་ཏེ། འོག་ས་ལས་མ་རྒྱལ་བར་དངོས་གཞི་མི་ཐོབ་ལ་དེ་ཐོབ་པའི་ཚེ་དེའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་རྒྱལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་མགོ་གཉིས་གཅད་དུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་རྣམ་གྲོལ་དང་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་གྱི་དམིགས་རྣམ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རྣམ་པ་ནི་དེ་གཉིས་གོ་རིམ་བཞིན་བར་ཆད་མེད་པ་ནི་འོག་ས་ལ་དམིགས་ནས་རགས་པ་དང་། སོགས་པ་ཐ་བ་ངན་པ་དང་རྩིག་པ་སྟུག་པོ་ལྟ་བུར་བལྟ་ལ། རྣམ་གྲོལ་ལམ་ནི་གོང་ས་ལ་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཞི་བ་དང་། སོགས་པ་གྱ་ནོམ་པ་དང་ངེས་འབྱུང་གི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་ནི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ནི་གོང་སའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་དང་། བར་ཆད་མེད་པ་ནི་འོག་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཟད་ཤེས་ལས་ཤེས་པ་གང་འབྱུང་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མི་གཡོ་བའི་ཟད་ཤེས་ཡིན་ན་མི་ཉམས་པས་དེ་ལས་དུཿཁ་ཤེས་པར་བྱར་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་ལྟ་བའི་མི་སྐྱེའི་བློ་གྲོས་འབྱུང་ལ། གལ་ཏེ་མི་གཡོ་བ་མིན་ན་ཟད་པ་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ཙམ་བྱུང་ནས་ལྡང་བའམ། ཡང་ན་མི་སློབ་པའི་ལྟ་བ་འབྱུང་གི ཉམས་སྲིད་པས་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་མི་འབྱུང་ཞིང་མི་སློབ་པའི་ལྟ་བ་དེ་ནི་རེས་འགའ་མི་གཡོ་བ་ལ་འབྱུང་བས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྐྱེའོ། །གསུམ་པ་ལ། དངོས་ཀྱི་དོན། དེ་ཉིད་ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྟན། ཁམས་གང་དུ་འབྲས་བུ་གང་ཐོབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་ངོ་བོ་དང་རྩོད་སྤོང་ངོ་། །དང་པོ་ནི། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་ལྡན་པ་ནི་འཕགས་པ་ཡིན་ལ་དེའི་ཚུལ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་སྟེ། སྡིག་པ་གཏན་དུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལུང་བར་མ་ལས། འདིས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ནས། འཆི་བའི་བར་རྣམ་པར་ཞི་བར་བྱས་པས་དགེ་སྦྱོང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །ཚུལ་དེའི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་དང་སྐྱེས་བུ་བྱེད་འབྲས་འདུས་བྱས་རྣམ་གྲོལ་ལམ་དང་། བྲལ་བ་དང་ཐོབ་པའི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་འབྲས་འདུས་མ་བྱས་སྤངས
Chinese
如果根器敏锐，就能转移感受，因为不怎么喜欢近取，所以生为真实禅定的自性。如果根器迟钝，就不能转移感受，所以从近取的自性中产生尽解脱道。其前四者以下的近取和真实与感受相符，并且由于恭敬离贪地，所以不会从其自性中产生最后的解脱道。圣者，即无漏的其余八者，是从自地和上地中获得胜利，而不是从下地中获得胜利。因为没有从下地中获得胜利，就不能获得真实，当获得真实时，由于先行的近取已经获得胜利，所以就像不能砍掉两个头一样。第四个问题是：世间人的解脱道和无间道的所缘行相是怎样的？行相是，二者依次是，无间道是以下地为所缘，视为粗大等，视为低劣、恶劣和厚墙等。解脱道则是以上地为所缘，与此相反，是寂静等，是富饶和出离的行相。所缘是，解脱道是以上地的行境为所缘，无间道则是以下地的行境为所缘。第二个问题是：从尽智中产生什么智慧？如果是不动尽智，因为不会退失，所以不会产生观见无法了知痛苦等的无生智慧。如果不是不动尽智，则只会产生了知灭尽的相续，然后生起，或者产生无学见，因为可能会退失，所以不会产生了知无生的智慧，而无学见有时会产生于不动尽智，所以一切阿罗汉都会产生。第三部分，真实意义。彼即宣说了梵轮。在哪个界获得了哪个果位。第一部分，本体和破斥诤论。第一部分是：具有沙门之行相者是圣者，而其行相是无垢的无间道，因为能使罪恶彻底寂灭。如《中部经》所说：此使罪恶不善之法再次生起，从生到死之间完全寂灭，故成沙门。此行相之果是，等流果和士用果的俱生解脱道，以及离和得的士用果的非俱生断。
English
If the faculties are sharp, one can transfer feelings, and because one is not very fond of proximity, one is born into the nature of actual concentration. If one is dull, one cannot transfer feelings, so one is born from the nature of proximity as the final liberation path. The proximity and actuality of the four below that are in accordance with feelings, and because of reverence for the land of detachment, the final liberation path is not born from its nature. The noble ones, that is, the remaining eight of the uncontaminated, are victorious from their own ground and the ground above, but not from the ground below. Because one has not been victorious from the ground below, one cannot attain actuality, and when one attains it, because the preceding proximity has already been victorious, it is like not being able to cut off two heads. The fourth question is: What are the aspects of the object of observation of the liberation path and the uninterrupted path of worldly people? The aspects are that the two are in order, the uninterrupted path is aimed at the lower ground and is seen as coarse, etc., and is seen as inferior, evil, and like a thick wall. The liberation path is aimed at the upper ground, and is the opposite of that, such as peacefulness, etc., and is characterized by abundance and renunciation. The object of observation is that the liberation path is the object of the upper ground, and the uninterrupted path is the object of the lower ground. The second question is: What wisdom arises from the knowledge of exhaustion? If it is the knowledge of immovable exhaustion, because it does not decline, the wisdom of non-birth that sees that it is impossible to know suffering, etc., does not arise. If it is not the knowledge of immovable exhaustion, then only a continuum of knowing exhaustion arises and then arises, or the view of the non-learner arises, because it may decline, so the wisdom of knowing non-birth does not arise, and the view of the non-learner sometimes arises in the knowledge of immovable exhaustion, so all arhats arise. The third part, the actual meaning. That is, the wheel of Brahma was taught. In which realm was which fruit obtained? The first part, the essence and the refutation of disputes. The first part is: One who possesses the conduct of a mendicant is a noble one, and his conduct is the immaculate uninterrupted path, because it makes sins completely pacified. As it says in the Middle Length Discourses: This makes sins, non-virtuous dharmas, reborn again, completely pacified from birth to death, so it becomes a mendicant. The fruit of this conduct is the co-emergent liberation path of the equalizing cause and the agent fruit, and the non-co-emergent abandonment of the agent fruit of separation and attainment.
Tibetan
་པའོ། །གཉིས་པོ་དེ་དག་སོ་སོར་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དགུ་སྟེ། ས་དགུའི་སྒོམ་སྤང་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་དང་། གོང་འོག་གི་མཐོང་སྤང་བརྒྱད་སྤངས་པའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དགུ་དང་། ཟད་པ་སྤངས་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དགུ་རྣམས་ཡིན་པས་དེ་དང་བཅས་པ་ཚུལ་ཡང་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དགུར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། དབྱེ་བ་ལ་དང་། དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་ལ་རྩོད་སྤོང་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྒྱུན་ཞུགས་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་བར་བཞི་ལས་མ་གསུངས་ལ་འདིར་ཁ་བསྐང་དགོས་པས་དེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མིན་པའམ་འདིར་སྒྲོ་བཏགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དབྱེ་བ་དེ་ལྟར་མང་མོད་ཀྱི་མདོ་ལས་འབྲས་བུ་བཞིར་བསྡུས་ཏེ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་གང་ལ་རྣམ་འཇོག་གི་རྒྱུ་ལྔ་དག་ནི་སྲིད་པ་དེའི་དུས་སུ་འབྲས་བུ་གཅིག་ཏུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་བཞི་སྟེ། རྒྱུ་ལྔ་ནི་འབྲས་བུ་ལས་སྔོན་ཐོབ་པ་ཞུགས་ལམ་བཏང་བ་དང་། དེ་ལས་གཞན་གནས་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་དང་། སྤངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པས་བསྡུས་པ་གཅིག་རྙེད་དེ་ཟད་པ་སྡོམ་པ་དང་། རྒྱུ་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་མ་འོངས་པའི་ཆོས་དང་རྗེས་སུ་ཤེས་པ་བརྒྱད་ཚན་ཐོབ་པ་དང་། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ཚང་བར་ཐོབ་པའོ། །བཞི་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུ་ལྔ་ཚང་ཡང་ཕྲ་རྒྱས་སུ་ཁམས་ལས་གྲོལ་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཐོབ་ན་སྡོམ་པར་བཤད་པ་ནི་ཡོངས་ཤེས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་གྱི་སྤངས་པ་ཙམ་གྱིས་མིན་པར་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། ཅི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་ཁོ་ན་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་ཡིན་ན་འཇིག་རྟེན་པས་ཐོབ་པའི་ཆགས་བྲལ་སྔོན་འགྲོའི་འབྲས་བུ་གཉིས་དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུར་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ས་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་དེ་གཉིས་ནི་མཐོང་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པ་དང་བསྲེས་ཏེ་སྔ་ཕྱིའི་སྤངས་པ་ཐམས་ཅད་དེ་གཉིས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་བསྡུས་པའི་ཐོབ་པ་གཅིག་གིས་བཅིངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཟག་མེད་ཐོབ་འཛིན་ཕྱིར་ཞེས་པ། ཁ་ཅིག་སྔར་གྱི་སྣོན་པར་སྦྱོར་བའི་མི་འཐད་དེ་བསྲེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཐོབ་པ་འཛིན་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཕྱི་མའི་དོན་ནི་འཇིག་རྟེན་པས་ཐོབ་པའི་རིམ་གྱིས་པའི་འབྲས་བུ་ཡང་དགེ་སྦྱོང་ཚུལ་འབྲས་བུ་མི་རུང་ངོ་ཞེ་ན། རུང་སྟེ། དེས་དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཐོབ་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཕོ་བྲང་འཁོར་བའི་མིས་བསགས་པའི་ནོར་ཡང་རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པས་དེའི་ནོར་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །
Chinese
也。（指八十九种）那两种各自是八十九种，即九地的修断八十一种，以及断除上下部的见断八种的解脱道，即八十九种，以及断尽的八十九种，因此连同这些，规律也变成八十九种。第二，分为辨别和沙门规律的诤论断除两种。第一种是：如果佛陀只说了从预流果到阿罗汉果的四种，而这里需要补充，那么佛陀不是一切智者，或者这里是虚构的吗？答：虽然辨别有很多种，但经中归纳为四果而安立，是因为在道的哪个阶段，安立的五个因在那一世都说为一个果，所以是四种。五个因是：从果之前获得的入流道舍弃，以及从那之外获得安住的道，以及由一切断除所获得的安住在果上，因此获得了一个归纳，即尽灭的总结，以及从因增长的角度获得未来之法和随知八支，以及圆满获得无常等十六种行相。虽然四者都具备五个因，但细微地从界中解脱，以及获得果时说是总结，这是圆满了知的总结的因，而不是仅仅断除。第二种是：如果只有无漏道才是沙门的规律，那么世间人所获得的离贪先行的两种果，不应是沙门规律的果，是吗？答：世间人所获得的地上的那两种果，是与见道所获得的混合，因为前后的一切断除都由那两种果所归纳的获得所系缚，并且因为执持无漏的获得。有些人将“执持”作为之前的补充是不合理的，因为仅仅混合就成立了执持无漏的获得。因此，后面的意思是，世间人所获得的次第的果，也不应是沙门规律的果，是吗？答：是允许的，因为它执持了转变为沙门规律的无漏的获得。例如，宫廷周围的人所积累的财富，也因为盖上了国王的印章，所以被称为国王的财富一样。
English
Also. Those two are eighty-nine each, namely, the eighty-one to be abandoned by meditation of the nine grounds, and the liberation path of abandoning the eight to be abandoned by seeing of the upper and lower, that is, eighty-nine, and the eighty-nine of exhaustion abandonment, so together with these, the discipline also becomes eighty-nine. Secondly, there are two divisions: distinction and refutation of disputes regarding the discipline of a śrāmaṇa. The first is: If the Buddha only spoke of the four from stream-enterer to arhat, and here it is necessary to supplement, then is the Buddha not omniscient or is this fabricated here? Answer: Although there are many distinctions, it is summarized into four fruits in the sutras and established, because in whatever stage of the path, the five causes of establishment are said to be one fruit at that time, so there are four. The five causes are: abandoning the path of entering the stream obtained before the fruit, and obtaining the path of abiding other than that, and obtaining by all abandonments abiding on the fruit, thus obtaining one summary, that is, the summary of exhaustion, and obtaining the eightfold aggregates of future dharma and subsequent knowledge from the perspective of the cause of expansion, and fully obtaining the sixteen aspects such as impermanence. Although all four have five causes, liberation from the elements in detail, and saying that it is a summary when the fruit is obtained, is the cause of the summary of complete knowledge, not just abandonment. The second is: If only the uncontaminated path is the discipline of a śrāmaṇa, then the two fruits of detachment from desire obtained by worldly people should not be the fruits of the discipline of a śrāmaṇa, is it? Answer: Those two fruits of the ground obtained by worldly people are mixed with what is obtained by the path of seeing, because all the abandonments of before and after are bound by one attainment summarized by those two fruits, and because of holding the uncontaminated attainment. Some people's addition of "holding" as a supplement to the previous is unreasonable, because the holding of the uncontaminated attainment is established by the mixing itself. Therefore, the latter meaning is that the gradual fruit obtained by worldly people should also not be the fruit of the discipline of a śrāmaṇa, is it? Answer: It is permissible, because it holds the uncontaminated attainment that has become the discipline of a śrāmaṇa. For example, the wealth accumulated by the people around the palace is also said to be the king's wealth because it is stamped with the king's seal.