Tibetan
་ཤེས་ཀྱི་ལམ་ལ་དམིགས་པ་བཞི་དང་། འོག་སའི་སྤངས་པས་སྲིད་རྩེའི་སྡུག་ཀུན་ལ་དམིགས་པ་བརྒྱད་དེ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། བསམ་གཏན་ཀུན་ཏུ་ལྟ་བ་པོ་ཡིན་པས་གཞན་ལྔ་ཡང་འདྲ་ཞིང་། གཟུགས་མེད་དམིགས་པ་ལས་ངེས་འབྱུང་ཡིན་པས་འོག་སའི་གཉེན་པོ་ལ་དམིགས་པ་བོར་བས་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དང་རྩ་བཞི་དང་ཉི་ཤུ་ཡིན་ཏེ་སུམ་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིའོ། །ལམ་སྤྱི་ལ་དམིགས་པ་བཤིག་སྟེ་སོ་སོར་དམིགས་པ་ལྟར་ན་བསམ་གཏན་ས་དྲུག་གིས་བསྡུས་པ་ས་དགུའི་འགོག་ལམ་གྱིས་བརྒྱད་བརྒྱད་སྲིད་རྩེའི་སྡུག་ཀུན་གྱིས་བརྒྱད་དེ་བརྒྱད་བཅུ་བརྒྱད་བཅུ་དང་། གཟུགས་མེད་འོག་སའི་དགག་བྱ་ལ་མི་དམིགས་པས་བཀག་པ་འགོག་ལམ་ཡང་མི་དམིགས་པས་བཞི་བཅུ་དང་སོ་གཉིས་དང་ཉེར་བཞི་སྟེ་ལྔ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་དྲུག་གོ །གསུམ་པ་མི་སློབ་ལམ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ལ། འབྲས་གནས་དངོས། དེའི་ཞར་བྱུང་། འབྲས་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རྣམ་གྲོལ་ལམ་འདུས་བྱས་དང་པོ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། སྲིད་རྩེའི་དགུ་པ་དེ་ཟད་པའི་བྲལ་ཐོབ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཟད་པ་ཤེས་པ་སྟེ་ཟག་པ་ཀུན་ཟད་པའི་བྲལ་ཐོབ་དང་དང་པོར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟད་པ་ཤེས་པ་དེའི་ཚེ་གང་ཟག་དེ་མི་སློབ་པ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྤྱིར་བསླབ་གསུམ་མངོན་དུ་བྱེད་ཀྱང་འབྲས་བུ་གཞན་མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསླབ་པར་བྱར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆགས་བཅས་སྐྱེ་བོ་དང་སློབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པར་འོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མི་སློབ་པ་ཡིན་པས་སྔར་བཤད་པའི་ཞུགས་གནས་བདུན་ནི་སློབ་པར་གྲུབ་སྟེ། ཟག་པ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསླབ་གསུམ་ལ་རྟག་ཏུ་སློབ་པས་སོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ནི་སློབ་པ་མིན་ཏེ་བདེན་པ་ཇི་ལྟ་བར་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ནི་སྦྱོར་ལམ་པ་སློབ་པར་བཤད་པ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡང་མཐོང་སྒོམ་གྱི་ལམ་སློབ་པ། མཐར་ཕྱིན་གྱི་ལམ་མི་སློབ་པ། ཟག་བཅས་དང་འདུས་མ་བྱས་ནི་གཉིས་ཀ་མིན་པའོ། །གཉིས་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་དཔྱད། ཟད་པ་ཤེས་པའི་རྗེས་ལ་གང་འབྱུང་དཔྱད། དགེ་སྦྱོང་གི་ཚུལ་དང་འབྲས་བུ་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་ཆགས་བྲལ་སྤྱིར་བསྟན། བྲལ་ཐོབ་ཀྱི་སྐྱེ་ཚུལ་བཤད། ས་གང་གིས་གང་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ། འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་གྱི་དམིགས་རྣམ་མོ། །དང་པོ་ནི། གོང་ས་འཇིག་རྟེན་པ་མེད་ཅིང་རང་ས་ལ་སྲེད་པ་རྒྱས་པ་དང་འོག་ས་དམན་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འ
Chinese
知之道的对境有四种，下地的断除以有顶的诸苦为对境有八种，即五十二种。由于是禅定的一切观察者，其余五种也相同。由于从无色对境中决定生起，因此舍弃了以下地的对治为对境，有二十八种、二十四种和二十种，共计三百八十四种。如果破除了对总道的对境，而像对各自对境那样，则由六禅地所摄的九地的灭道，各有八种，有顶的诸苦各有八种，即八十八十种。由于无色以下地的不应遮遣不作为对境，因此遮遣的灭道也不作为对境，有四十种、三十二种和二十四种，共计五百七十六种。第三，对于安住于无学道的人，有果位真实、彼之顺带、果位的差别。第一，辨识解脱道和第一有为法，即有顶的第九者，是灭尽的离系得和俱生之灭尽智，因为是诸漏皆尽的离系得和最初的俱生。证得灭尽智之时，此人被称为无学和阿罗汉，总的来说，虽然现前三学，但因为要获得尚未获得的果位，所以没有必要再学，并且值得有贪欲的众生和一切有学者供养。由于他是无学者，因此之前所说的七种入流者，都成立为有学，因为为了灭尽诸漏，所以恒常学习三学。孩童们不是有学者，因为没有如实了知真谛的智慧。论师圣天说，瑜伽行者被说成是有学者。此外，见道和修道是有学道，究竟道是无学道，有漏和非有为法两者都不是。第二，观察离欲之理，观察灭尽智之后会发生什么，善行的道理和果位的辨识。第一，总的显示离贪，讲述离系得的生起方式，以哪个地从哪个地离贪之理，世间道的对境和行相。第一，没有更高的世间道，并且因为对自地的贪欲增长，以及下地低劣，所以从世间中
English
There are four objects for the path of knowledge, and eight objects for the suffering of the peak of existence due to the abandonment of the lower realms, totaling fifty-two. Since it is the all-encompassing observer of meditation, the other five are also the same. Since it is definitely arising from the object of the formless realms, it abandons the object of the antidote to the lower realms, resulting in twenty-eight, twenty-four, and twenty, totaling three hundred and eighty-four. If the object of the general path is broken down and viewed as individual objects, then the path of cessation of the nine realms, encompassed by the six meditative realms, has eight each, and the sufferings of the peak of existence have eight each, totaling eighty-eighty. Since the object to be negated in the formless lower realms is not taken as an object, the path of cessation that is being negated is also not taken as an object, resulting in forty, thirty-two, and twenty-four, totaling five hundred and seventy-six. Third, for the individual who abides on the path of no more learning, there is the actual fruit-abiding, its accompanying circumstances, and the distinctions of the fruit-abiding. First, identifying the first liberation path and the first conditioned phenomenon is the ninth of the peak of existence, which is the exhaustion of the separation attainment and the knowledge of exhaustion that is born simultaneously, because it is the separation attainment of the exhaustion of all defilements and the first simultaneous birth. At the time of attaining the knowledge of exhaustion, that individual is called a non-learner and an Arhat. In general, although the three trainings are manifested, there is no need to learn because the fruit that has not yet been attained is to be attained, and it is worthy of being offered to by beings with attachment and all learners. Since he is a non-learner, the seven stream-enterers mentioned earlier are established as learners, because they constantly learn the three trainings in order to exhaust the defilements. Children are not learners because they do not have the wisdom to know the truth as it is. The teacher Arya said that the practitioner on the path of joining is said to be a learner. Furthermore, the path of seeing and meditating is the path of learning, the path of completion is the path of no more learning, and that which is with defilements and unconditioned is neither. Second, examining the manner of detachment from desire, examining what arises after the knowledge of exhaustion, the manner of virtuous conduct, and the identification of the fruit. First, generally showing detachment from desire, explaining the manner of arising of the separation attainment, the manner in which one detaches from desire from which realm, and the objects and aspects of the worldly path. First, there is no higher worldly realm, and because the desire for one's own realm increases and the lower realm is inferior, therefore from the world
Tibetan
དས་པའི་ལམ་ཁོ་ནས་སྲིད་རྩེའི་ལས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ལ། གཞན་བརྒྱད་པོ་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀ་ལས་འབྲལ་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་གོང་སའི་ཉེར་བསྡོགས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་ཡིས་ཆགས་པ་དང་བྲལ་བའི་འཕགས་པ་བྱིས་པ་ལྟར་རེ་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། བྱིས་པའི་སྤངས་པ་ནི་བྲལ་ཐོབ་ཟག་བཅས་ཙམ་གྱིས་འཛིན་པས་མི་བརྟན་ལ། དེ་ལ་དེའི་ཚེ་བྲལ་བའི་ཐོབ་པ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་ཀས་འཛིན་པས་བརྟན་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཉམས་ཀྱང་མ་ཤི་བར་སོར་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ། །བསྡུ་བར། འཇིག་རྟེན་པས་ས་བོན་སྤོང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་སླར་ཉམས་པར་འགྱུར་ལ། འཕགས་པའང་རེ་ཞིག་པའི་གཉེན་པོ་སྟེ་ཕྱིས་ཟག་མེད་ངེས་པར་མངོན་དུ་བྱེད་ཅེས་སོ། །སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱིས་སྤངས་ཀྱང་བྲལ་ཐོབ་གཉིས་ཀྱི་སྟེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་བྲལ་ཐོབ་ཟག་བཅས་མི་སྐྱེ་ན་དབང་རྟུལ་སྔོན་ཟག་མེད་ཁོ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་ཀྱི་བར་ལས་གྲོལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ཞིག་དབང་པོ་འཕོ་བ་ན་རྟུལ་པོའི་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་བཅས་པ་བཏང་ནས་རྣོན་པོའི་འབྲས་བུ་ཙམ་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་གོང་མའི་བྲལ་ཐོབ་མི་ལྡན་པས་དེ་ལ་སླར་ཉོན་མོངས་ཅན་ལྡན་པར་འགལ་བ་ལས་མི་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བྲལ་ཐོབ་ཟག་བཅས་སྐྱེའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་མ་ངེས་ཏེ། སྲིད་རྩེའི་ཕྱེད་ཟེར་ཡང་བརྒྱད་པ་མན་ཆད་གང་རུང་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞིག་དབང་པོ་འཕོས་ན་བྲལ་ཐོབ་ཟག་མེད་བཏང་ལ་ཟག་བཅས་མི་སྲིད་ཀྱང་ཕྱེད་པོའི་ཉོན་མོངས་མི་ལྡན་པ་བཞིན་དང་། བྱིས་པ་འདོད་པ་ལས་གྲོལ་བའི་བྲལ་ཐོབ་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ས་པ་ཡོད་པ་ཞིག་གོང་མ་གཉིས་པ་སོགས་སུ་སྐྱེས་པ་ལ་བྲལ་ཐོབ་ས་འཕོས་པས་བཏང་ཡང་འདོད་པའི་ཉོན་མོངས་ཅན་མི་ལྡན་པ་བཞིན་ཏེ། འོག་ས་བཏང་ཡང་སྤང་བྱའི་མ་ཐོབ་པ་ཡོད་པས་མི་ལྡན་པའོ། །འོག་ཏུ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པས་ཀུན་རྫོབ་ཤེས་པ་འཐོབ་པར་བཤད་པ་ནི་ཤེས་པའི་ཐོབ་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཟག་མེད་སྲིད་རྩེའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པས་རང་དང་གོང་སའི་སྤོང་ལ། མི་ལྕོགས་མེད་པ་ཉེ་བསྡོགས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་པས་འོག་ས་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དེ་ཡིས་ས་དགུ་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ཞིང་། ཉེར་བསྡོགས་གཞན་ནི་ཟག་བཅས་ཁོ་ན་ཡིན་པས་རང་གི་འོག་ས་ལས་འབྲལ་ལོ། །འོ་ན་ཉེར་བསྡོགས་ཀྱིས་འོག་ས་ལས་རྒྱལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཐ་མ་དེ་དང་དངོས་གཞི་གང་གི་ངོ་བོར་སྐྱེ་ཞེ་ན། ས་དང་པོ་གསུམ་ལ་རྒྱལ་བ་ལ་
Chinese
唯有有顶之道才能断离有顶之染污，其余八者则断离两种，因为有世间之上地的近分。二是：世间人认为断离染污的圣者会像小孩子一样暂时退失吗？不是的，因为小孩子的断除只是依靠断得有漏而执持，所以不稳定。而他那时断离的获得，是由有漏和无漏两种执持，所以稳固且增长，即使衰退也不会死，而是恢复原状，如是说。总而言之，世间人因为不能断除种子，所以会再次退失，而圣者也是暂时的对治，之后必定现证无漏。有些部派认为，即使以出世间道断除，也有断得二者。为什么呢？因为那时断得有漏不生，如果钝根者先前仅以无漏从无所有处之间解脱，成为殊胜果位者，在转根时，舍弃具有特殊钝根之道，而获得锐利的果位，因为不具有上地的断得，所以对他来说，再次具有烦恼相违，因为不具有，所以断得有漏生起，如是说。那是不一定的，即使说有顶的半，如果从第八以下任何一处解脱者，在转根时，舍弃断得无漏，即使不可能有有漏，也如半者的不具烦恼一样。以及，小孩子从欲界解脱，具有断得初禅地者，生于上地二禅等时，即使断得因为地转移而舍弃，也如不具欲界烦恼一样，即使舍弃下地，因为有未获得的所断，所以不具有。下面所说以无漏的智慧获得世俗智慧，是指智慧的获得，如是说。三是：无漏是有顶的对治，所以断除自己和上地的染污。无能胜是近分的道，所以为了断除下地，因此它能从九地的一切中分离贪欲。其他近分唯是有漏，所以从自己的下地分离。那么，近分以战胜下地的解脱道或最后的那个和正行哪一个的体性而生起呢？对于战胜前三地来说，
English
Only the path of the summit of existence can separate from the attachment to the summit of existence. The other eight separate from both, because they have the proximity of the higher realms of the world. Secondly: Do worldly people think that the noble ones who have separated from attachment will temporarily regress like children? No, because the abandonment of children is unstable as it is held only by the attainment of separation with outflows. But then, the attainment of separation is held by both with and without outflows, so it is stable and grows, and even if it declines, it will not die but will be restored, it is said. In summary, worldly people will regress again because they cannot abandon the seeds, and the noble ones are also temporary antidotes, and later they will surely manifest the outflowless. Some sects believe that even if they are abandoned by the path beyond the world, there are two attainments of separation. Why? Because at that time the attainment of separation with outflows does not arise, if the dull-witted one previously liberated from the space of nothingness only by the outflowless, and becomes a special fruit, when the faculties are transferred, he abandons the special dull-witted path and obtains only the sharp fruit, because he does not have the attainment of separation of the upper ground, so it is contradictory for him to have afflictions again, because he does not have it, so the attainment of separation with outflows arises, it is said. That is uncertain, even if it is said to be half of the summit of existence, if one who is liberated from any of the eighth or lower realms, when the faculties are transferred, abandons the attainment of separation without outflows, even if it is impossible to have outflows, it is like the half-person not having afflictions. And, a child who is liberated from desire and has the attainment of separation of the first dhyana ground, when born in the upper second dhyana etc., even if the attainment of separation is abandoned due to the transfer of ground, it is like not having the afflictions of desire, even if the lower ground is abandoned, because there are unobtained objects to be abandoned, so he does not have them. It is said that the statement below that mundane knowledge is obtained by the outflowless wisdom refers to the attainment of wisdom. Thirdly: The outflowless is the antidote to the summit of existence, so it abandons itself and the defilements of the upper realms. The invincible is the path of proximity, so in order to abandon the lower realms, it separates from desire in all nine realms. Other proximities are only with outflows, so they separate from their own lower realms. So, with what nature does the liberation path that overcomes the lower realms by proximity, or the last one and the actual practice, arise? For overcoming the first three grounds,