Tibetan
་བ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་མེད་པར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའོ། །གསུམ་པ་ལ་ངོ་བོ་དང་དབྱེ་བ་གཉིས། དང་པོ་ནི། གོང་དུ་འཕོ་བ་ནི་ཕྱི་མ་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བར་དེའི་གོང་དུ་འཕོས་ནས་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་གསུམ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་འོག་མིན་འགྲོ་དང་སྲིད་རྩེ་འགྲོ་གཉིས། དང་པོ་ནི། གཟུགས་སུ་ཉེར་འགྲོའི་གོང་འཕོ་དེ་ནི་ལྷག་མཐོང་ཤས་ཆེར་སྤྱད་པ་འོག་མིན་འགྲོ་དང་། ཞི་གནས་ཤས་ཆེར་སྤྱད་པ་སྲིད་རྩེ་འགྲོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་བསམ་གཏན་སྤེལ་མར་བསྒོམ་ན་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་འོག་མིན་གྱི་མཐར་འགྲོ་སྟེ། དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ་མིའི་རྟེན་ལ་བསམ་གཏན་སྤེལ་མར་བསྒོམ་པ་ལས་གོང་མ་གསུམ་ལས་ཉམས་ནས། ཕྱི་མ་ཚངས་རིས་སུ་སྐྱེས་ཏེ་རྟེན་དེ་ལ་སྔོན་གོམས་པའི་དབང་གིས་བཅོ་ལྔ་སྤེལ་བསྒོམས་ཏེ་བར་གྱི་གནས་རྣམས་བོར་ནས་འོག་མིན་དུ་སྐྱེས་ཏེ་འདའ་བ་འཕར་བ་དང་། ཚངས་རིས་ནས་གནས་གཙང་དང་པོ་གསུམ་གང་རུང་དུ་སྐྱེས་ཏེ་དེ་ནས་མཐར་འོག་མིན་དུ་སྐྱེས་ནས་འདའ་བ་ཕྱེད་འཕར་དང་། ཚངས་ཆེན་མ་གཏོགས་པ་གནས་རིས་བཅུ་དྲུག་པོ་ཐམས་ཅད་དུ་ལན་རེ་སྐྱེས་ཏེ་མཐར་འོག་མིན་དུ་མྱང་འདས་ཐོབ་པ་གནས་ཐམས་ཅད་དུ་འཆི་འཕོ་བ་དང་གསུམ་མོ། །ཚངས་ཆེན་དུ་མི་སྐྱེ་སྟེ་ལྟ་བ་ངན་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་གཙོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་ཀྱང་། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་རྒྱལ་པོའི་འཁོར་དུ་དགྲ་བཅོམ་འབྱུང་བར་བཤད་པས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་སྙིང་པོ་མེད་ཅིང་། རྒྱལ་སྲས་མར། ཚངས་རིས་ནས་བཟུང་སྟེ། གནས་གཞན་ཐམས་ཅད་དུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་ལན་རེ་སྐྱེས་ནས་ཞེས་གསུངས་པས་དེར་ཡང་སྐྱེ་བར་མངོན་ནོ། །དེང་སང་འདོད་པར་བསམ་གཏན་སྤེལ་བའི་ཕྱིར་མི་འོང་ཡིན་ན་སྤེལ་བསྒོམ་ལས་ཉམས་པས་ཁྱབ་པར་སྨྲ་བ་ནི། བར་འདའ་བ་དང་སྐྱེས་འདའ་བ་གཉིས་པོ་རེ་རེ་ལའང་སྐྱེ་སའི་གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཅུ་བདུན་ཡོད་པའི་དོན་མ་རྟོགས་པར་ཟད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། སྤེལ་བསྒོམ་མ་བྱས་པའི་གོང་འཕོ་གཞན་ནི་གནས་གཙང་མར་མི་འགྲོ་བར་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་མཐར་ཐུག་པར་འགྲོ་བའོ། །འདི་ཕྱིས་གཟུགས་མེད་དུ་འགྲོ་ཡང་སྔོན་ལ་གཟུགས་སུ་འགྲོ་བས་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། །འདིར་འགྲེལ་པར་དེ་གཉིས་ཀྱི་ཕ་མཐར་བཟུང་བ་ཡིན་གྱི་དེར་མ་ཕྱིན་པར་གྲོལ་བའི་གོང་འཕོ་ཡོད་པར་བཤད་པ་ནི་སྤྱིར་དེའི་རིགས་ཅན་སྔར་བཤད་ལྟར་མ་ངེས་པའི་དབང་དུ་མཛད་དོ། །གཟུགས་སུ་ཉེར་འགྲོ་ལས་གཞན་གཉིས་པ་ནི་འདོད་པ་
Chinese
不再有任何明显的活动，完全从悲伤中解脱出来。第三种分为本体和分类两种。第一种是：向上转移是指，没有在后来所生的那个地方直接从悲伤中解脱出来，而是向上转移并在那里获得解脱的三种情况。第二种分为往色究竟天和往有顶天两种。第一种是：趋近于色界的向上转移，是更多地运用胜观的往色究竟天，和更多地运用止观的往有顶天两种。第一种是：如果修习作为原因的交替禅定，那么作为结果的特殊之处就是到达色究竟天的尽头。对此进行分类有三种，即在人的基础上修习交替禅定，从上面的三种禅定中退失，后来生于梵众天，由于对那个基础的先前习惯的影响，修习十五种交替禅定，舍弃中间的处所，生于色究竟天而解脱的跳跃者；从梵众天生于三个净居天中的任何一个，然后最终生于色究竟天而解脱的半跳跃者；除了大梵天之外，在所有十六个处所都各生一次，最终在色究竟天获得涅槃的在所有处所死亡和转移者。虽然说不生于大梵天，因为那是邪见的处所，并且穷尽于一个主宰，但是由于在凡夫俗子的国王的眷属中会出现阿罗汉，因此证明并没有意义。嘉察仁波切说：从梵众天开始，在所有其他处所都不间断地各生一次。因此，显然也会生在那里。现在有人说，如果为了欲望而修习交替禅定，那么就不会是不还者，因为普遍认为会从交替禅定中退失。这完全是因为不理解中间解脱者和出生解脱者各自都有十七种出生处所的含义。第二种是：没有修习交替禅定的其他向上转移，不会前往净居天，而是到达有顶天的尽头。这后来也前往无色界，但先前前往色界，所以这样说。这里注释中说，这是掌握了两者（色究竟天和有顶天）的尽头，并且说存在没有到达那里就解脱的向上转移，这通常是按照先前所说的，不确定的情况来处理的。除了趋近于色界之外的第二种是欲望
English
Without any manifest activity, completely liberated from sorrow. The third is divided into two: essence and divisions. The first is: upward transference refers to the three cases where one does not directly liberate from sorrow in the place where one is later born, but transfers upward and attains liberation there. The second is divided into going to Akanistha and going to the Peak of Existence. The first is: the upward transference of approaching the form realm is the Akanistha-goer, who mostly practices higher seeing, and the Peak of Existence-goer, who mostly practices calm abiding. The first is: if one cultivates alternating meditation as the cause, then the special result is to go to the end of Akanistha. There are three divisions of this: having cultivated alternating meditation on a human basis, one declines from the three higher states, and later is born in the Brahma host, and due to the influence of previous habits on that basis, cultivates fifteen alternating meditations, abandons the intermediate places, and is born in Akanistha and liberates as a leaper; from the Brahma host, one is born in any of the first three Pure Abodes, and then finally is born in Akanistha and liberates as a half-leaper; having been born once in each of the sixteen abodes except for the Great Brahma, one finally attains nirvana in Akanistha as one who dies and transfers in all places. Although it is said that one is not born in the Great Brahma because it is a place of wrong views and is exhausted in one lord, there is no essence to the proof because arhats appear in the retinue of a king of ordinary beings. Gyaltsab Rinpoche said: Starting from the Brahma host, one is born once in each of all other places without interruption. Therefore, it is evident that one is also born there. Now, if one cultivates alternating meditation for desire, then one will not be a non-returner, because it is generally said that one will decline from alternating meditation. This is completely because one does not understand that each of the intermediate liberators and the born liberators has seventeen places of birth. The second is: other upward transferences that have not cultivated alternating meditation do not go to the Pure Abodes, but go to the end of the Peak of Existence. This later also goes to the formless realm, but previously goes to the form realm, so it is said that way. Here, the commentary says that this is grasping the end of both (Akanistha and the Peak of Existence), and it is said that there is an upward transference that liberates without going there, which is generally dealt with according to the uncertain circumstances as previously stated. The second other than approaching the form realm is desire
Tibetan
ནས་གཟུགས་མེད་ཁོ་ནར་འགྲོ་བ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་པ་ལས་མ་ཉམས་པར་གྲངས་ངེས་གཟུགས་མེད་བཞི་པོ་ཅི་རིགས་པར་སྐྱེ་ཞིང་། དེ་ལ་དབྱེ་ན་སྐྱེས་ཙམ་ནས་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དང་བཅས་ཏེ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་མེད་པར་འདའ་བ་དང་། གོང་འཕོ་དང་བཞིའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕྱིར་མི་འོང་དེ་ལ་གཉིས་ལས་གཞན་ནི་ཚེ་འདི་ཁོ་ན་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟེ་མཐོང་ཆོས་ཞིའོ། །གསུམ་པ་ལ། གཟུགས་སུ་ཉེར་འགྲོ་དགུར་དབྱེ། དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན་དུ་བསྡུ། དབྱེ་བ་དེ་དག་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་པ། བསམ་གཏན་སྤེལ་སྒོམ་གྱི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། བར་འདའ་བ་སྐྱེས་འདའ་བ་གོང་འཕོ་གསུམ་པོ་རེ་རེ་ལའང་རྣམ་པ་གསུམ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་གཟུགས་སུ་ཉེར་འགྲོ་དགུར་བཤད་དོ། །བར་འདའ་བ་ལ་དབྱེ་ན་མྱུར་བར་འདའ་བ། མྱུར་བ་མིན་པར་འདའ་བ། རིང་མོ་ཞིག་ནས་འདའ་བ་དང་གསུམ་ཡོད་ལ། དཔེ་རིམ་བཞིན་ཞོགས་མའི་མེ་སྟག་གྲུབ་མ་ཐག་ཡལ་བ་དང་། ལྕགས་ཀྱི་ཚྭ་ཚྭ་གནམ་དུ་ཡར་བཞིན་དུ་ཡལ་བ་དང་། ས་ལ་མ་ལྷུང་ཙམ་དུ་ཡལ་བ་དཔེར་གསུངས་སོ། །དགུ་པོ་དེ་དག་གི་ཁྱད་པར་རྣམས་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང་སྐྱེས་ནས་དང་ལན་གྲངས་གཞན་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཅན་དང་དབང་པོ་རྣོ་འབྲིང་རྟུལ་པོའི་རིམ་པ་དགུ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་སྤང་དཀའ་སླའི་རིམ་པ་དགུའི་བྱེ་བྲག་ལས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དགུ་པོ་དེའི་གོང་དུ་འཕོ་བ་ནི་མ་ཕྱེ་བར་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་བདུན་དུ་ལུང་བར་མར་བཤད་དོ། །མི་འབྱེད་པར་ནི་ཊཱི་ཀ་ལས་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་ལ་ལྟོས་པའོ་ཞེས་བཤད། ཁ་ཅིག་གཟུགས་མེད་དུ་འགྲོ་བ་མ་བསྡུས་ཀྱི་དོགས་པའོ་ཞེས་བཤད་དེ་ལེགས་པར་བཤད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་སློབ་པ་གཞན་རྣམས་སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་འགྲོ་བ་མིན་ནམ་ཞེ་ན། དམ་པའི་དོན་ནི་ལས་དམ་པ་དགེ་བ་ལ་འཇུག་ཅིང་དམ་མིན་མི་དགེ་བ་ལ་མི་འཇུག་པ་ཡིན་ལ། འགྲོ་བའི་དོན་གོང་དུ་སོན་པ་དེ་ཉིད་དང་འོག་ཏུ་ཕྱིར་ལོག་ནས་མི་འོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་པ་གཞན་ནི་མི་ཚངས་སྤྱོད་སོགས་མི་དགེ་བ་ཕྲ་མོ་ལ་འཇུག་སྲིད་པས་དམ་པ་ཡང་མིན་ཞིང་གོང་དུ་མ་སོན་པས་འགྲོ་བའང་མིན་ལ། ཚེ་འདི་ལ་ཐར་པའི་ཕྱིར་མི་འོང་དང་དགྲ་བཅོམ་ལ་སོང་བ་མེད་ཅིང་ཁམས་གོང་གི་སྐྱེ་བོ་ལ་ཕྱིར་མི་འོང་བ་མེད་དོ། །འོ་ན་མདོ་ལས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་གང་ཞེ་ན། སློབ་པ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའོ། །དམ་པ་ལས་དམ་པ་གང་ཞེ་ན། མི་སློབ་པའི་ཆོས་བཅུ་དང་ལྡན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་འག
Chinese
然后就只往无色界去。这是因为获得了无色界的禅定，并且没有退失，必定会投生到四种无色界中的任何一种。如果对它进行分类，有生即灭、有现行造作、无现行造作而灭、以及向上转移四种。第二种是：不还者除了两种之外，就在此生中入灭，即是现法寂静。第三种是：于有色界中趣入可分为九种，归纳为圣者趣入七种。这些分类是根据什么而作的呢？是根据修习禅定的方式。第一种是：中般涅槃、生般涅槃、有行般涅槃这三种，每一种又分为三种，所以说于有色界中趣入有九种。如果对中般涅槃进行分类，有速疾中般涅槃、非速疾中般涅槃、经历长时中般涅槃这三种。譬如依次是：早晨的火星刚出现就消失，铁的火花在空中向上升起时消失，以及在未落到地上时消失。这九种的区别在于，有现证之后、出生之后以及在其他次数中感受果报的业，以及根器利、中、钝的次第，还有烦恼容易断除和难以断除的次第的差别。第二种是：将这九种向上转移的情况不作区分，合为一体，说是圣者趣入七种。不作区分的原因， टीका（注释）中说是取决于所化众生的想法。有些人说是为了避免没有包括往无色界去的情况，这样解释是很好的。为什么其他的有学不是圣者趣入呢？圣者的意思是行为高尚，只做善事，不做不善之事。趣入的意思是已经到达上面，并且不会再返回到下面。其他的有学可能会做一些细微的不善之事，比如非梵行等，所以不是高尚的，也没有到达上面，所以也不是趣入。而且，为了在此生中获得解脱，不会去往不还和阿罗汉，也不会有上界的众生返回。那么，经中说什么是圣者呢？是具有八支的有学者。什么是圣者中的圣者呢？是具有十种无学法的圣者。这样说与
English
Then one goes only to the formless realm. This is because one has attained the samadhi of the formless realm and has not declined from it, and will definitely be born into any of the four formless realms. If we classify it, there are four types: dying immediately after birth, with manifest activity, dying without manifest activity, and upward transference. The second is: the non-returner, other than two types, attains nirvana in this very life, which is the peace of the present dharma. The third is: entering the form realm can be divided into nine types, and summarized into seven types of noble beings entering. According to what are these classifications made? It is according to the way of cultivating meditation. The first is: intermediate passing, birth passing, and active passing, each of which is divided into three types, so it is said that there are nine types of entering the form realm. If we classify intermediate passing, there are rapid intermediate passing, non-rapid intermediate passing, and long-lasting intermediate passing. For example, in order, they are: a morning spark that disappears as soon as it appears, an iron spark that disappears as it rises into the sky, and one that disappears before falling to the ground. The differences between these nine are due to the karma of experiencing the results after manifest realization, after birth, and in other instances, as well as the order of sharp, medium, and dull faculties, and the differences in the order of easily and difficultly abandoning afflictions. The second is: the upward transference of these nine types is not distinguished, but combined into one, and it is said that there are seven types of noble beings entering. The reason for not distinguishing is said in the Ṭīkā (commentary) to depend on the thoughts of the beings to be tamed. Some say it is to avoid the doubt of not including those who go to the formless realm, which is a good explanation. Why are other learners not noble beings entering? The meaning of noble is that the action is noble, only doing good deeds and not doing bad deeds. The meaning of entering is that one has reached the top and will not return to the bottom. Other learners may do some subtle bad deeds, such as non-celibacy, so they are not noble, and they have not reached the top, so they are not entering. Moreover, in order to attain liberation in this life, one will not go to non-return and arhat, and there will be no return of beings from the upper realms. So, what does the sutra say is a noble person? It is a learner who possesses eight branches. What is the noblest among the noble? It is a noble person who possesses ten non-learning dharmas. This saying contradicts