Tibetan
སྨྱོན་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སེམས་ལ་འབྱུང་གི་སྒོ་ལྔ་ལ་མིན་ཏེ་མི་རྟོགས་པས་སོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་སྔོན་རྫས་སོགས་ཀྱིས་གཞན་སྨྱོ་བར་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། སེམས་ཅན་སྐྲག་པར་བྱེད་པ་དང་། མི་མིན་པའི་གནོད་པ་དང་། འབྱུང་བ་ཆ་མི་མཉམ་པ་དང་། མྱ་ངན་མི་བཟད་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འགྱུར་རོ། །རྟེན་ནི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་མཐུས་སྒྲ་མི་སྙན་ན་མེད་ལ་དེ་མིན་པ་འདོད་པ་དང་ལྡན་པའི་འགྲོ་བ་ལྔ་རྣམས་ལ་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་མིན་པའི་འཕགས་པའང་འབྱུང་བ་ཆ་མི་མཉམ་པའི་སྨྱོ་བ་ཡོད་ན་འདོད་པ་གཞན་ན་ཅི་སྨོས་སོ། །གསུམ་པ་ཡོན་པོ་སོགས་ཀྱི་དོན་ནི། མདོ་ལས། ཡོན་པོ་གསུམ་དང་སྐྱོན་གསུམ་དང་སྙིགས་མ་གསུམ་གསུངས་པ་ནི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་གྱ་གྱུ་ཞིང་དྲང་པོ་མིན་པའི་གཡོ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། ཉེས་པ་ཆེ་བའི་ཞེ་སྡང་དང་། དགའ་བས་འཇུག་པའི་འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་དགེ་བའི་རྫས་སུ་མི་རུང་བའོ། །དཔེར་ན་ཚོན་གྱི་སྙིགས་མ་ནོར་དུ་མི་རུང་བ་ལྟར་རོ། །དེ་ཡང་ས་ལས། འདོད་ཆགས་ཉེས་པ་ཆུང་ཞིང་འབྲལ་བུལ་བ་དང་། ཞེ་སྡང་བཟློག་པ་དང་། གཏི་མུག་ཉེས་པ་ཆེ་ཞིང་འབྲལ་བུལ་བར་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ལས་བཞིར་གསུངས་པའི་དོན་ལ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དཀར་ནག་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཡང་ལས་ནི་རྣམ་བཞིའོ། །གཉིས་པ་ལ་ལས་བཞི་སྤྱིར་བསྟན། ཟག་མེད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། གཞན་ལུགས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། མི་དགེ་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་ཉོན་མོངས་ཅན་དང་རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཡིན་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་དགེ་བ་ནི་རྒྱུ་མི་དགེ་བ་དང་འབྲས་བུ་དུཿཁ་དང་མ་འདྲེས་པ་དང་། འདོད་པར་གཏོགས་པའི་དགེ་བ་ཉིད་ནི་ངོ་བོ་དང་ཚོགས་པ་མི་དགེ་བ་དང་མི་འདྲེ་ཡང་རྒྱུད་གཅིག་ལ་རྒྱུ་མི་དགེ་བ་དང་འབྲས་བུ་དུཿཁ་དང་འདྲེ་བས་ན་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ལས་དང་རྣམ་སྨིན་གཉིས་ཀ་གནག་པ་དང་། གཉིས་ཀ་དཀར་བ་དང་། དཀར་གནག་གཉིས་ཀའི་ལས་དང་གསུམ་མོ། །ལས་དེ་གསུམ་ཀ་ཟད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ཏེ། མི་གནག་ཅིང་མི་དཀར་ལ་རྣམ་སྨིན་མེད་ལ་ལས་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ཞེས་གསུངས་ལ། མི་དཀར་ཞེས་པ་རྣམ་སྨིན་མེད་པ་ལ་དགོངས་ཀྱི། མདོ་ལས་གཅིག་ཏུ་དཀར་ཞིང་དགེ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཞེས་སོ། །གཟུགས་མེད་པ་དཀར་པོ་མི་སྟོན་པ་ནི་རྒྱུ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་ལས་དང་འབྲས་བུ་སྲིད་པ་བཞི་པོ་ཚང་བ་དཀར་པོ་ཡིན་ལ་དེ་ན་མ་ཚང་བས་སོ་ཞེས་བྱེ་སྨྲ་འདོད་ལ། སློབ་དཔོན་ནི་མདོ་གཞན་ལས་དེའི་དགེ་བ་ཡང་དཀར་པོ་འབྱུང་སྟེ། དཀར་ལ་རྣམ་སྨིན་དཀར་བའི་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྔ་དང་བརྒྱད་དང་བཅུ་དང་བསམ་གཏན་དང་ཚད་མེད་དང་གཟུགས་མེད་བཞིའོ། །ཞེས་དང་། ཡང་དེ་གང་ཞེ་ན། གཟུགས་མེད་བཞིའོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཅི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་འདི་གསུམ་ཟད་བྱེད་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། མིན་གྱི། མཐོང་ལམ་ཆོས་བཟོད་བཞི་དང་འདོད་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་ཡི་སྒོམ་ལམ་ཟག་མེད་བར་ཆད་མེད་ལམ་བརྒྱད་ཀྱི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་སེམས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་ནི་ནག་པོ་ཟད་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཡིན་ལ། དེའི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དགུ་པའི་སེམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དཀར་པོ་དགེ་བ་ནག་པོ་མི་དགེ་བ་དགུ་པ་ཟད་བྱེད་ཡིན་ཞིང་དཀར་པོའི་ལས་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་ཟག་མེད་བར་ཆད་མེད་ལམ་དགུ་སྐྱེས་པའི་ཐ་མ་བཞིའི་སེམས་པས་ཏེ། དེ་དག་གིས་ཀྱང་དགེ་བའི་ངོ་བོ་མི་སྤོང་བར་དེ་དག་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་སྤོང་ངོ་། །གོང་མར་ནི་ཆོས་བཟོད་བཞིས་ངན་འགྲོའི་རྒྱུའི་ལས་དང་སྒོམ་ལམ་གྱི་སྤང་ལམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུའི་ལས་ཟད་པར་བྱེད་དེ། ལས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་སྤང་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བཞེད་དོ། །གསུམ་པ་གཞན་ལུགས་ནི། སློབ་དཔོན་གཞན་ནི་དམྱལ་བ་ཉི་ཚེ་བ་ན་རྫོགས་བྱེད་དགེ་བ་སྲིད་ཀྱང་ཆེན་པོའི་འཕེན་རྫོགས་གཉིས་ཀ་མི་དགེ་བ་ཡིན་པས་དེ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་ནག་པོ་དང་འདོད་པའི་འགྲོ་བ་གཞན་བཞི་པོ་མྱོང་འགྱུར་གྱི་ལས་ནི་འཕེན་རྫོགས་དགེ་མི་དགེ་གཉིས་ཡོད་པས་དཀར་ནག་གཉིས་སུ་རིག་པ་སྟེ་བལྟའོ། །ལྷག་མ་གཉིས་མཐུན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཡང་གཞན་དག་ནི་འདོད་པའི་མཐོང་བས་སྤང་བྱ་ནི་དགེ་བ་དང་མ་འདྲེས་པར་གནག་ལ། འདོད་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་གཞན་སྒོམ་སྤང་ནི་སྤྱིར་རིགས་ལ་དགེ་མི་དགེ་གཉིས་ཀ་ཡོད་པས་དཀར་གནག་འདྲེས་མ་སྟེ། མཐོང་སྤང་འཇིག་མཐར་དང་སྒོམ་སྤང་མ་བསྒྲིབས་པ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱས་པའོ་ཞེས་འཆད་དོ། །གཉིས་པ་རྟེན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལས་གསུམ་དུ་བསྟན། དེ་ལས་བཅུར་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ་ཐུབ་པ་གསུམ། གཙང་བྱེད་གསུམ། ཉེས་སྤྱད་གསུམ། ལེགས་སྤྱད་གསུམ་མོ། །དང་པོ་ནི། མདོ་ལས་ཐུབ་པའི་ལས་གསུམ་ཞེས་འབྱུང་བ་གང་ཞེ་ན། མི་སློབ་པའི་ལུས་ངག་ཉིད་ཟག་བཅས་ཐུབ་པ་མིན་པས་སྤོང་བ་བདུན་ནི་ཐུབ་པའི་ལུས་དང་ངག་ཅེས་བྱ་ལ། ཡིད་ནི་ཟག་མེད་ཡིན་པས་ལས་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཐུབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མདོར་སྐུ་དང་གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་རབ་ཏུ
Chinese
疯癫是意之识于五门不生起，乃因不解。其原因为，先以药物等使他人发疯之业的异熟所生，以及令众生怖畏，非人之损害，诸元素不调和，无法忍受之忧伤等因缘所致。所依为，以善业之力，若无不悦耳之声则无，否则于具欲之五道皆有。非佛之圣者亦有诸元素不调和之疯癫，何况其他具欲者？三者，有损等之义为，经中云：有损三者、过失三者、垢染三者，乃指三门之业虚伪且非正直，由欺骗所生，以及过患大之嗔恨，由喜悦而生之贪欲所生，是为不堪为善之物。譬如颜料之垢染不堪为财物一般。又，地中云：贪欲过患小且易分离，嗔恨可被调伏，愚痴过患大且易分离。二者，经中所说四业之义为，略说，广说。初者为，以黑白等差别，业即为四种。二者中，四业总说，无漏分别说，他宗驳斥。初者为，不善即为唯一烦恼且异熟不悦意者，色之善即为因不善且果不与痛苦相杂者，属于欲界之善本身，体性与集合不与不善相杂，然于同一相续中，因不善且果与痛苦相杂，故依次业与异熟二者皆为黑色，二者皆为白色，黑白二者之业为三。令彼三业皆灭尽者，即为无漏之业，经中云：非黑非白且无异熟，乃为业尽之业。所谓非白，乃指无异熟，经中云：唯一白且善且无罪者。无色不示现白色，乃因因身语意三门之业与果三有四有皆具足方为白色，然彼处不具足，此为分别说者之观点。论师则认为其他经中
English
Madness arises in the mind's consciousness, not through the five senses, but due to incomprehension. Its causes include being born from the maturation of karma from being driven mad by others through substances, frightening sentient beings, harm from non-humans, imbalance of the elements, and unbearable sorrow. Its basis is that it does not exist where there is no unpleasant sound due to the power of virtuous actions, but it exists in all five realms of beings with desire. Even non-Buddha Arya beings can have madness due to imbalance of the elements, what need is there to mention other beings with desire? Thirdly, the meaning of defects and so on is: The Sutra says: The three defects, the three faults, and the three impurities are born of deceit, which is the work of the three doors, which is false and not upright, and the great fault of hatred, and the greed that arises from joy, which is not suitable for the substance of virtue. For example, the impurities of paint are not suitable for wealth. Moreover, it is said in the Earth that attachment is a small fault and easy to separate, hatred can be subdued, and ignorance is a great fault and easy to separate. Secondly, the meaning of the four karmas mentioned in the Sutra is: briefly stated, explained in detail. The first is: Karma is of four kinds, with distinctions such as black and white. In the second, the four karmas are generally stated, the uncontaminated is explained in detail, and other views are refuted. The first is: non-virtue is the only affliction and the result is unpleasant, the virtue of form is that the cause is non-virtuous and the result is not mixed with suffering, and the virtue belonging to desire itself is that the nature and aggregation are not mixed with non-virtue, but in the same continuum, the cause is non-virtuous and the result is mixed with suffering, so in order, both karma and maturation are black, both are white, and the karma of both black and white is the third. The karma that exhausts all three karmas is the uncontaminated karma, which is said to be neither black nor white and without maturation, but the karma that exhausts karma. The term non-white refers to the absence of maturation, and the Sutra says that it is purely white, virtuous, and blameless. The formless does not show white, because the cause, the actions of the three doors of body, speech, and mind, and the result, the four existences, are all complete and white, but they are not complete there, according to the Vaibhashikas. The teacher thinks that in other sutras
Chinese
善业也产生白色，对于白色，其异熟是白色的业，即五戒、八戒、十戒、禅定、无量和四无色定。又，那是什么呢？就是四无色定。第二，是否所有无漏业都能灭尽这三种业呢？不是的。见道之四法忍，以及欲界离欲的修道，即无漏无间道八心的心念，这十二种心念是灭尽黑业的业。其无间道第九心的心念，是灭尽白色善业和黑色不善业的业，而白业则是通过对四禅定离欲之道，即生起无漏无间道九道的最后四心来实现的。它们也不会舍弃善的自性，而是舍弃对它们的烦恼。上面，四法忍灭尽恶趣之因的业，修道之舍道灭尽一切趣之因的业，因为业之烦恼也必须舍弃。第三种观点是其他宗派的观点。其他论师认为，在地狱的短暂时期内，圆满的善业是可能的，但对于大者的投生和圆满两者来说，都是不善的，因此体验到的是黑色。而对于欲界的其他四种有情来说，体验的业有投生和圆满的善与不善两种，因此要知道有黑白两种。其余两种观点是一致的。有些人说，欲界见道所断是与善不混合的黑色，而从欲界产生的其他修道所断，一般来说，其种类有善与不善两种，因此是黑白混合的。见道所断的尽头和修道所断的无覆无记被认为是舍弃的。第二，从所依的角度进行区分，分为两种：宣说了三种业，以及从三种业中分出十种业。第一种有三种能胜、三种清净、三种恶行和三种善行。第一种是，经中出现的“三种能胜之业”是什么呢？无学之身语本身不是有漏的能胜，因此七种舍是能胜之身语。而意是无漏的，因此不依赖于业，是能胜。总之，经中说身语的事业非常
English
Virtuous actions also produce white results. For white results, the karmic maturation is white, such as the five precepts, eight precepts, ten precepts, meditative concentration, immeasurables, and the four formless absorptions. Furthermore, what are those? They are the four formless absorptions. Secondly, do all uncontaminated actions exhaust these three types of karma? No. The four forbearance-knowledges of the path of seeing, and the path of cultivation that eliminates desire for the desire realm, namely the mind of the eight uncontaminated, uninterrupted paths, these twelve types of mind are the actions that exhaust black karma. The mind of the ninth uninterrupted path exhausts white virtuous karma and black non-virtuous karma, and white karma is realized through the path of detachment from desire in the four meditative concentrations, namely the last four minds of the arising of the nine uncontaminated, uninterrupted paths. They also do not abandon the nature of virtue, but abandon the afflictions that are fixated on them. Above, the four forbearance-knowledges exhaust the karma that is the cause of bad migrations, and the abandoning path of the path of cultivation exhausts the karma that is the cause of going to all realms, because the afflictions of karma must also be abandoned. The third view is the view of other schools. Other teachers believe that in the short period of hell, complete virtuous actions are possible, but for both the projection and completion of the great ones, they are non-virtuous, so what is experienced is black. And for the other four types of beings in the desire realm, the karma to be experienced has both projection and completion, both virtuous and non-virtuous, so it is to be known as both black and white. The remaining two views are consistent. Some say that what is abandoned by the seeing path of the desire realm is black, unmixed with virtue, while what is abandoned by other cultivation paths arising from the desire realm generally has both virtuous and non-virtuous types, so it is a mixture of black and white. What is abandoned by the seeing path at the extreme of destruction and what is abandoned by the cultivation path that is unobscured are considered to be abandoned indifferently. Secondly, from the perspective of the basis, there are two divisions: the three types of karma are taught, and from those three types of karma, ten types are divided. The first has three that are able to overcome, three that purify, three that are misdeeds, and three that are good deeds. The first is, what are the "three types of karma that are able to overcome" that appear in the sutras? The body and speech of the non-learner are not able to overcome because they are contaminated, so the seven abandonments are called the body and speech that are able to overcome. And the mind is uncontaminated, so it does not depend on karma, it is able to overcome. In short, the sutras say that the activity of body and speech is very