Tibetan
ཅན། ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ཐལ། དོན་བདེན་པ་གསར་དུ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནའོ། །མ་ཁྱབ་ན། ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཉམས་སོ། །གཞན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་གྱི་མཚན་གཞི་རྙེད་པར་དཀའ་བར་ཐལ། ཡོད་དམ་སྙམ་པ་དང་མེད་དམ་སྙམ་པའི་བློ་གཉིས་ཐེ་ཚོམ་མིན་པར་ཏེ། རིམ་བཞིན་ཡིད་དཔྱོད་དང་ལོག་ཤེས་གཉིས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ནའོ། །ཁྱབ་པ་ཁས། གསུམ་པ་ནི། ཡང་ན་རྟགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་སྔར་མ་རྟོགས་པའི་ལྐོག་གྱུར་དོན་དང་མཐུན་པར་ངེས་པ་བདེན་པའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པ་ལྟར། རྟགས་ལ་མ་ལྟོས་པར་སྔར་མ་རྟོགས་པའི་ལྐོག་གྱུར་དོན་དང་མི་མཐུན་པར་ངེས་པའི་ལོག་པའི་ཡིད་དཔྱོད་གཅིག་ཅིས་མི་འཐད་དེ་འཐད་པར་ཐལ། རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། ཡིད་དཔྱོད་ཡིན་ན་དོན་བདེན་པ་ངེས་པས་ཁྱབ་པ་ཉམས་སོ། །གལ་ཏེ་འདི་ཡིད་དཔྱོད་མིན་ན། སྔ་མའང་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་སོ། །གལ་ཏེ་ཆུ་མེད་དམ་སྙམ་པའི་ལོག་པའི་ཡིད་དཔྱོད་མཐའ་གཉིས་ཀར་དོགས་པས་ཐེ་ཚོམ་དུ་འདོད་ན། ཆུ་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་བདེན་པའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱང་ཐེ་ཚོམ་དུ་འགྱུར་ཏེ། མཐའ་གཉིས་ཀར་དོགས་པའི་ཕྱིར་ནའོ། །གལ་ཏེ་གཉིས་ཀ་ཡིད་དཔྱོད་དུ་བདེན་པར་འདོད་ན། འགལ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་སྲིད་པར་ཐལ་ཏེ། ཆུ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཆར་དུ་ངེས་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་ལོག་པའི་ཡིད་དཔྱོད་དེ་ཚད་མ་མིན་པ་དྲུག་པར་ཐལ། ལྔ་པོ་ལས་གཞན་པའི་ཚད་མིན་གྱི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་ཚད་མིན་གྱི་བློ་ལ་ལྔར་ངེས་པའི་གྲངས་ངེས་འཇིག་གོ །གལ་ཏེ་ཆུ་མེད་དམ་སྙམ་པའི་བློ་ལོག་ཤེས་ཡིན་ན་ཆུ་ཡོད་དམ་སྙམ་པའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ཀྱི་ལུང་གསུམ་དང་སྦྱར་རོ། །གཉིས་པ་སོ་སོར་དགག་པ་ལ། རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་དགག རྒྱུ་མཚན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དགག ལུང་གི་ཆོས་ཡིད་དཔྱོད་དུ་འདོད་པ་དགག་པའོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཡིད་དཔྱོད་དེས་དོན་བདེན་པ་ངེས་ན་རང་གི་འོག་ན་རིན་པོ་ཆེ་ཡོད་དམ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚོད་དཔག་གི་བློ་ཀུན་གྱིས་དོན་བདེན་པ་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་ཟའོ་སྙམ་ན། རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་བདེན་པ་ངེས་པ་ཉམས་སོ། །ཁྲོན་པར་ཆུ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་གཏན་མེད་མིན་ཏེ། སྔར་ཆུ་མཐོང་བ་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། གལ་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་དེ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེ་ཚོམ
Chinese
者。 应成：不是现比智，因为不能新确定真实义的缘故。如果不遍，则现比智的定义就丧失了。 此外，怀疑的所依很难找到，因为“有吗？”的想法和“没有吗？”的想法，这两种心识不是怀疑，而是次第变成现比智和邪识的缘故。 承认周遍。 第三，或者就像不依赖于因相，而确定与先前未证悟的隐蔽义相符是真实现比智的定义一样，不依赖于因相，而确定与先前未证悟的隐蔽义不相符的邪现比智，为什么不能成立呢？应该成立，因为理由相同。 如果承认，则现比智如果是，则必定确定真实义的周遍就丧失了。 如果说这不是现比智，则先前的也不是现比智，理由相同。 如果认为“没有水吗？”的邪现比智，对两个边都怀疑，所以是怀疑。那么“有水吗？”的真实现比智也变成怀疑，因为对两个边都怀疑的缘故。 如果认为两个都是真实的现比智，则不误认矛盾的量就可能存在，因为确定有水和没有水两种的缘故。 此外，那个邪现比智应成第六种非量，因为是五种之外的非量之心的缘故。 如果承认，则非量之心必定是五种的定数就毁坏了。 如果“没有水吗？”的心识是邪识，那么“有水吗？”的现比智也变成是量，因为理由相同。 将它与那三条理证结合起来。 第二，分别破斥，分为：破斥无因，破斥因相颠倒，破斥认为圣教的法是现比智。 如果无因的现比智确定真实义，那么“自己的下面有宝物吗？”等等的猜测之心，都必定确定真实义，因为理由相同。 如果认为是怀疑，那么无因的现比智也丧失了确定真实。 认为井里有水，也不是完全没有原因，因为仅仅是先前见过水，就作为原因的缘故。 如果说那个原因是未确定的，那么仅仅是未确定，就是怀疑。
English
Then, it follows that it is not inferential cognition, because it does not newly ascertain the true meaning. If it is not pervasive, then the definition of inferential cognition is lost. Furthermore, it is difficult to find the basis of doubt, because the two minds of "Is there?" and "Is there not?" are not doubt, but gradually become inferential cognition and wrong consciousness respectively. The pervasiveness is admitted. Third, or just as ascertaining in accordance with the previously uncomprehended hidden meaning without relying on signs is the definition of true inferential cognition, why can't a false inferential cognition that ascertains not in accordance with the previously uncomprehended hidden meaning without relying on signs be established? It should be established, because the reason is the same. If you admit it, then the pervasiveness that if it is inferential cognition, it must ascertain the true meaning is lost. If you say that this is not inferential cognition, then the previous one is also not inferential cognition, for the same reason. If you think that the false inferential cognition of "Is there no water?" doubts both sides, so it is doubt. Then the true inferential cognition of "Is there water?" also becomes doubt, because it doubts both sides. If you think that both are true inferential cognitions, then a valid cognition that does not mistake contradictions may exist, because it is certain that there is both water and no water. Furthermore, that false inferential cognition should become the sixth non-valid cognition, because it is a non-valid mind other than the five. If you admit it, then the definite number that non-valid minds must be five is destroyed. If the mind of "Is there no water?" is wrong consciousness, then the inferential cognition of "Is there water?" also becomes valid cognition, because the reason is the same. Combine it with those three arguments. Second, individually refuting, divided into: refuting without reason, refuting inverted reasons, refuting the view that the Dharma of the scriptures is inferential cognition. If the inferential cognition without reason ascertains the true meaning, then all the minds of speculation such as "Is there a treasure under me?" must ascertain the true meaning, because the reason is the same. If you think it is doubt, then the inferential cognition without reason also loses the certainty of truth. Thinking that there is water in the well is not completely without reason, because just seeing water before is taken as the reason. If you say that the reason is uncertain, then just being uncertain is doubt.
Tibetan
་དུ་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་ལོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་མཚན་གཞི་དེ་ཡིད་དཔྱོད་ཡིན་ན་མཉན་བྱས་སྒྲ་མི་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཐུན་མོང་མིན་པ་དང་། གཞལ་བྱས་དེ་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་དངོས་ཀྱི་མ་ངེས་པ་དང་། ལྷས་བྱིན་གྱིས་བུ་ལས་སྔོ་བསངས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དག་ལྷག་ལྡན་དང་། མིག་གི་གཟུང་བྱས་སྒྲ་མིག་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་མ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་པའི་བློ་རྣམས་ཀྱང་ཡིད་དཔྱོད་དུ་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། སྔ་མ་གསུམ་ཐེ་ཚོམ་དང་ཕྱི་མ་མ་རྟོགས་པར་བཤད་པའི་སློབ་དཔོན་གྱི་གཞུང་དང་འགལ་ལོ། །གསུམ་པ་ནི། ལུང་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཡིད་དཔྱོད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རང་སྡེ་དང་གཞན་གྱི་སྡེ་པའི་ལུང་གང་རུང་ལས་བརྗོད་དོན་རྟོགས་ཤིང་འཛིན་པའི་བློ་ཆོས་ཅན། ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ཐལ། བློ་རིགས་བཞི་པོ་གང་རུང་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་གི་ལུང་ལ་དྲང་ངེས་གཉིས། གཞན་གྱི་ལུང་ལ་འཐད་མི་འཐད་གཉིས་ལས། བདེན་བཞི་སྟོན་པའི་ལུང་ལྟ་བུ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་པའི་ལུང་ལས་དོན་ངེས་པའི་བློ་རྗེས་དཔག་ཚད་མ། ཁྲུས་སོགས་ཀྱིས་སྡིག་པ་འདག་པར་སྟོན་པ་ལྟ་བུ་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ལས་དོན་འཛིན་པའི་བློ་ལོག་ཤེས། གནོད་སྒྲུབ་གང་ཡང་མེད་པ་ལ་བརྗོད་དོན་ཡོད་པའི་ལུང་ལས་དོན་འཛིན་པའི་བློ་ཐེ་ཚོམ། མ་གྲུབ་པའི་ལུང་ལས་དོན་འཛིན་པའི་བློ་མ་རྟོགས་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཀྱང་རིམ་བཞིན། ཡིད་ཆེས་ཚིག་ནི་མི་སླུ་བའི། །ཞེས་སོགས་དང་། བླང་དང་དོར་བྱའི་དེ་ཉིད་ནི། །སོགས་དང་། ཚད་མས་མ་གྲུབ་དོན་ཅན་གྱི། །ཞེས་སོགས་དང་། དེས་ན་ལུང་དང་དངོས་པོ་རྣམས། །ཞེས་སོགས་དང་། འགལ་བ་ཀུན་ཏུ་མ་བསལ་ཞིང་། །ཞེས་སོགས་དང་སྦྱར་རོ། །ཚད་མིན་གྱི་ལུང་ལ་འཇུག་ལྡོག་ནི་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྒོ་ནས་བྱེད་པར་གསུངས་པས་མི་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ་སྣང་ལ་མ་ངེས་པ་དགག་པ་ལ། ཕྱོགས་སྔ་མ་དང་། དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ། མཚན་ཉིད་ནི་སྒྲོ་འདོགས་དང་མི་འགལ་བར་དོན་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྣང་བའོ། །དབྱེ་ན་ཡུལ་རྣམ་པ་མི་གསལ་བ། ཡིད་ཉེ་བར་མ་གཏད་པ། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཟིན་པ་གསུམ། དང་པོ་ནི། རྟག་འཛིན་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་བུམ་པའི་སྐད་ཅིག་མ་མཐོང་བའི་མིག་ཤེས་དང་། གཉིས་པ་ནི། རྟོག་པ་ནང་དུ་བསྡུས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་གཟུགས་འཛིན་མིག་ཤེས་དང་། གསུམ་པ་ནི། ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་དུ་འཁྲུལ་དུས་ཀྱི་ཉ་ཕྱིས་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་ལྟ་
Chinese
也会变成意念。第二个是，如果虚假的理由的所依是意念，那么就像通过所听闻的声音来证明声音是无常一样，这是不共的；就像通过所衡量的事物来证明一样，这是事物的不确定性；就像天授通过儿子来证明是蓝绿色一样，这是真实剩余；就像通过眼睛的所取来证明声音和眼睛是常驻一样，这些依靠未成立的征兆的意识也会变成意念，因为理由相同。如果承认，那么就与之前三个是怀疑，之后一个是未知的学者的论述相矛盾。第三个是，如果说从听闻的教义中产生的智慧是意念，那么无论自宗还是他宗的教义，理解并执持所说内容的意识，不应成为意念，因为它包含在四种意识类型中的任何一种中。因为自己的教义有直说和隐说两种，他人的教义有合理和不合理两种。例如，像宣说四谛的教义一样，从具有论证的教义中确定意义的意识是比量正量；像宣说通过沐浴等来消除罪恶一样，从具有损害的教义中执持意义的意识是颠倒识；对于既无损害也无论证，但具有所说内容的教义，从中执持意义的意识是怀疑；从未成立的教义中执持意义的意识是未知的意识。这些也依次与“信任之语是不欺骗的”等等，“应取和应舍的真实是”等等，“未被正量成立的有意义的”等等，“因此教义和事物”等等，“所有矛盾都未消除”等等结合起来。对于非正量的教义的接受和拒绝是通过怀疑的方式进行的，所以不矛盾。第二，驳斥显现而不确定的。有前述观点和驳斥它。第一，定义是不与增益相违背，而是事物自身的特征显现。如果分类，有境不清晰、心未专注、被错觉的理由所占据三种。第一种是，具有常执的错觉原因，即未见到瓶子刹那的眼识；第二种是，将分别念纳入内部的状态的色法执持眼识；第三种是，将鱼鳔错认为银子时的鱼鳔执持眼识。
English
it will become conceptual thought. Secondly, if the basis of the false reason is conceptual thought, then like proving sound to be impermanent through what is heard, this is uncommon; like proving it through what is measured, this is the uncertainty of things; like Devadatta proving to be blue-green through his son, this is true remainder; like proving sound and eyes to be permanent through the object of the eye, these consciousnesses relying on unestablished signs will also become conceptual thought, because the reasons are the same. If admitted, then it contradicts the scholar's statement that the first three are doubts and the last one is unknown. Thirdly, if it is said that the wisdom arising from hearing the scriptures is conceptual thought, then the consciousness that understands and holds the meaning of any scripture, whether of one's own school or another's, should not be conceptual thought, because it is included in any of the four types of consciousness. Because one's own scriptures have two types, direct and indirect, and others' scriptures have two types, reasonable and unreasonable. For example, like the scripture that teaches the Four Noble Truths, the consciousness that ascertains the meaning from the scripture with proof is inferential valid cognition; like the scripture that teaches that sins are eliminated through bathing, etc., the consciousness that holds the meaning from the scripture with harm is reversed knowledge; for the scripture that has meaning but neither harm nor proof, the consciousness that holds the meaning from it is doubt; the consciousness that holds the meaning from the unestablished scripture is unknown consciousness. These are also in order combined with "Trustworthy words are not deceiving," etc., "The truth of what should be taken and abandoned is," etc., "Meaningful but not established by valid cognition," etc., "Therefore, scriptures and things," etc., "All contradictions are not eliminated," etc. Acceptance and rejection of non-valid scriptures are done through doubt, so there is no contradiction. Second, refuting the appearance that is uncertain. There is the former view and its refutation. First, the definition is that it does not contradict imputation, but the appearance of the thing's own characteristic. If classified, there are three types: the object is unclear, the mind is not focused, and it is seized by the reason for illusion. The first is the eye consciousness that does not see the moment of the vase, which has the cause of the illusion of permanence; the second is the eye consciousness that holds the form of the state where conceptualization is gathered inside; the third is the eye consciousness that holds the fish bladder when the fish bladder is mistaken for silver.