Tibetan
་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བས། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མ་འདྲེས་པར་མཁྱེན་པ་སྟེ། གདོད་ནས་དག་ཅིང་སྐྱེ་བ་མེད། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་འོད་གསལ་བ། །ཕན་ཚུན་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་པས། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ཅན་ཞེས་བཤད། །ཅེས་སོ། །དེ་ཉིད་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནོ། །གཉིས་པ་དེ་ཕྱག་མཚན་དུ་བསྒོམ་པའང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་དང་དེ་བཞིན་ས། །ཡེ་ཤེས་དག་པ་ཟག་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་དཀྱིལ་འཁོར་ནང་གནས་པ། །དེ་ཡི་ནང་གི་ཕྱག་མཚན་བརྟག །ཅེས་སོ། །མངོན་བྱང་བཞི་པ་བྱ་བ་ནན་ཏན་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་རོ་གཅིག་པ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་ཀུན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །སངས་རྒྱས་མཛད་པ་ལ་འཇུག་པ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཛད་གཅིག་པས། །བྱ་བ་གྲུབ་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་འདྲེས་པར་བསྒོམ་པའང་འདིར་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་འདྲ་བས་སོ། །མངོན་བྱང་ལྔ་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཆོས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་དམ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་དག་གི་དབྱིངས་ནི་རྒྱུའོ། །དེ་གང་ཞེ་ན། རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །ཡང་ན་ཆོས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །དབྱིངས་ནི་རྒྱུའོ། །དེ་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བ་སྟེ། གང་ཚེ་ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ། །ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་དེ་ཡི་ཚེ། །རྣལ་འབྱོར་པ་མཆོག་རྡོ་རྗེ་ཅན། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་ཅེས་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ། །གཉིས་པ་དེ་སྐུ་རྫོགས་པ་དང་མཐུན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་འདྲ་བས་སོ། །དེ་ལྟར་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔ་པོ་འདིས་སྦྱང་གཞི་དང་། ལམ་དང་། འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་གོ་བར་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་འཕགས་པ་བྱམས་པས་བཤད་པ་ལ་སོགས་པའང་འདི་དང་དོན་འདྲའོ། །འདིར་བྲིས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་དགོངས་པ་དང་། ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པ་ལས་གསུངས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་དང་། ཁ་སྦྱོར་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྗེ་བཙུན་སྐུ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་བཤད་གཉིས་ལས་འབྱུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ། མངོན་བྱང་རང་གི་ངོ་བོ། དེ་ཤེས་བྱེད་དང་སྦྱར་བ། གཞན་གྱིས་བརྟགས་པའི་མཐའ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ལྟར་མི་མཉམ་སྦྱོར་གྱི་མངོན་བྱང་ལས་གཙོ་བོ་བསྐྱེད་པ་ལྟར། མཉམ་སྦྱོར་གྱི་མངོན་བྱང་ལས་ཀྱང་གཙོ་བོ་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། སྔར་གྱི་མི་མཉམ་སྦྱོར་དང་། མངོན་བྱང་དང་པོ་མི་འདྲ་བ་ནི་ཨཱ་ལི་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཟུར་གསུམ་པར་ཨཱ་ལིས་མཚན་པ་ཡིན་པས། དང་པོ་མི་འདྲ་སྟེ། དཔལ་ཁ་སྦྱོར་ལས། གྲུ་གསུམ་རྒྱ་ཆེན་རང་བཞིན་ཅན། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཡོན་ཏན་གནས། །འདི་ཡང་ཨ་སོགས་གཟུགས་ཀྱི་ནི། །སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཤེལ་དང་ཟླ་བ་ལྟ་བུར་ནི། །དེ་ཡི་སྟེང་དུ་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། གྲུ་གསུམ་དུ་བསྒོམ་པའང་། དེ་ལས་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། །གྲུ་གསུམ་ཉིད་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པའང་མི་འདྲ་སྟེ། ཀཱ་ལི་བརྒྱད་ཅུ་ལས་མཉམ་པར་སྦྱོར་བ་སྟེ། ཡང་ཟླ་བ་གྲུ་གསུམ་ཀཱ་ལིས་བརྒྱན་པའོ། །ཡང་གསུངས་པ། ཟླ་བའི་སྟེང་དུ་ཡང་ཟླ་བ། །བྱང་ཆུབ་ཟླ་བ་གཉིས་པ་ཅན། །སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་ཀ་སོགས་ཀྱི། །སྐར་མདའ་འདིར་ཡང་འཇུག་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པའང་མི་འདྲ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཟླ་བ་གཉིས་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱི་གདན་ཏེ། བསྐྱེད་པའི་གཞིའོ་དེའི་སྟེང་དུ། །ཡི་གེ་ལས་བྱུང་གོང་བུ་ལ། །ཧཱུྃ་ཕཊ་རྣམ་པའང་འདོད་མི་བྱ། །ཧཱུྃ་ལས་བྱུང་བའི་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་དཀར་པོ་ཧཱུྃ་གིས་མ་མཚན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་པ་བླ་ན་མེད། །དེ་ཡི་ས་ནི་རྟོགས་པ་སྟེ། །ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དབུས་སུ་ནི། །རྡོ་རྗེ་ངེས་པར་བརྟག་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པའང་མི་འདྲ་སྟེ། དེ་ལས་འོད་སྤྲོ་བ་དང་། བསྡུ་བ་བྱས་པ་ལས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །ཡང་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རྡོ་རྗེ་ནི། །རྩེ་མོ་ལྔ་པ་འོད་ཟེར་ཅན། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། འདིས་ནི་སྔགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། །སྤྲོ་བ་དང་ནི་བསྡུ་བ་བྱ། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་ཡང་མི་འདྲ་སྟེ། སེམས་དཔའི་གཟུགས་བརྙན་ལས་བྱུང་བའི། །དཀྱིལ་འཁོར་བདག་པོ་རྣམ་པར་བསྒོམ། །ཕྱག་མཚན་ཞལ་སོགས་གོང་མ་བཞིན། །ཟླ་བ་ཆུ་ཤེལ་ནོར་བུའི་འོད། །ཅེས་བྱ་སྟེ། སྐུ་མདོག་དཀར་པོ་ཞལ་བརྒྱད་ཕྱག་བཅུ་དྲུག་པ་སྟེ། ཡང་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་ཡོངས་གྱུར་དེ་མ་ཐག །རྣམ་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ལྡན་པའི། །ཟླ་བའི་ཁ་དོག་མཉམ་འོད་ཀྱི། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བསམ་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལྔ་པོ་དེ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སེམས་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་། དེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བརྟན་པར་བྱེད་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་བརྟན་པར་བྱེད་པ་དང་། རྡོ་རྗེའི་སྐུར་གྱུར་པའོ། །དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔར་
Chinese
分别的智慧是，自性光明，不混杂地了知一切所知，本来清净且无生。自性是光明，以互相遍布的智慧，称为有分别者。如是说。其即是想蕴和意的识之自性。第二，观彼为手印亦相同，菩提行及如是地，智慧清净且无漏，因此安住于坛城内，观察彼之内的手印。如是说。第四现证精进是，佛之事业为一味，于一切处一切佛，趣入佛之事业，一切佛事业唯一故，说为事业成就。如是说。其即是行蕴和五门识之自性。第二，观为混合，此处亦与成为一相同。第五现证法界，法是五蕴之自性，或是，一切障碍之自性。彼等之界是因。彼为何耶？乃极清净，离戏论。又，法是佛之法。界是因。彼是从一切障碍中解脱，何时烦恼所知障，从一切解脱彼之时，瑜伽者胜金刚持，说为极清净。其即是识蕴和，菩提心之自性。第二，彼与圆满报身相符，与一切佛之智慧圆满相同故。如是，以此五种现证，当知所调伏之基、道、果及具足。智慧之定义，圣慈氏所说等，亦与此义相同。此处所写乃佛地之意趣，及从智慧成就中所说，及金刚顶和，合论中所说，如是尊者昆仲之二种释论中所出。二者有三，现证自身之体性，彼与所知结合，遮遣他人所计之边。第一是，如是不平等结合之现证中，如生起主要者般，平等结合之现证中亦主要
English
The wisdom of discernment is that which, by its very nature, is luminous, knowing all knowable things without confusion, being primordially pure and without birth. By its very nature, it is luminous, and because of the wisdom that pervades each other, it is said to be discerning. Thus it is said. It is the nature of the aggregate of perception and the mind's consciousness. Secondly, it is similar to contemplate it as a mudra, for the conduct of enlightenment and likewise the ground, wisdom is pure and without outflows, therefore abiding within the mandala, contemplate the mudra within it. Thus it is said. The fourth Abhisambodhi, diligent activity, is that the activity of the Buddhas is of one taste, in all places, all Buddhas, entering into the activity of the Buddhas, because all Buddhas' activities are one, it is said to be the accomplishment of activity. Thus it is said. It is the nature of the aggregate of formation and the five sense consciousnesses. Secondly, contemplating as mixed, here it is also the same as becoming one. The fifth Abhisambodhi, the Dharmadhatu, Dharma is the nature of the five aggregates, or, the nature of all obscurations. The realm of these is the cause. What is it? It is utterly pure, free from elaboration. Furthermore, Dharma is the Dharma of the Buddhas. The realm is the cause. It is liberation from all obscurations, when the obscurations of afflictions and knowledge, from all liberation at that time, the supreme Vajradhara Yogin, is said to be utterly pure. It is the nature of the aggregate of consciousness and, the Bodhicitta. Secondly, it is in accordance with the complete enjoyment body, because it is the same as the complete wisdom of all Buddhas. Thus, with these five Abhisambodhis, one should understand the basis to be trained, the path, and the result, and complete with. The definition of wisdom, as explained by the noble Maitreya and others, is also the same in meaning as this. What is written here is the intention of the Buddha-ground, and what is said from the accomplishment of wisdom, and the Vajrasekhara and, what is said in the Samputa Tantra, as it appears in the two commentaries of the venerable brothers. The two have three, the nature of Abhisambodhi itself, its combination with the knowable, and the refutation of the extremes conceived by others. The first is, just as in the Abhisambodhi of unequal union, the main one is generated, so also in the Abhisambodhi of equal union, the main
Chinese
应当生起五种现证。与之前的非等分结合，以及第一现证的不同之处在于，阿里的月轮是三角形，以阿里来标示。所以，第一点不同。吉祥合续经中说：“三角形广大自性，一切佛陀功德之所住，此亦阿等形之相，佛陀功德将融入。如水晶与月亮，于其之上将融入。”又说，观修三角形也，“从彼月轮，应当观修成三角形。”这是第二点不同，从八十迦里中平等结合，又是以迦里来庄严月亮三角形。又说：“月亮之上复月亮，菩提月亮具二相，佛陀功德迦等之，星箭亦将融入此。”这是第三点不同，如是之二月，乃金刚萨埵之座，是生起之基，于其上，从字生起之圆团上，不应希求吽（ཧཱུྃ，梵文：हूँ，hūṃ，种子字）啪（ཕཊ，梵文：फट्，phaṭ，断除）之相。从吽（ཧཱུྃ，梵文：हूँ，hūṃ，种子字）生起之五股金刚杵，白色，以吽（ཧཱུྃ，梵文：हूँ，hūṃ，种子字）来标示。如是又说：“无上菩提行，彼之地乃证悟，于月轮中央，应决定观察金刚杵。”这是第四点不同，从彼放射光芒，以及作收摄，从中变成一。又说：“金刚萨埵之金刚杵，五股顶端具光芒。”又说：“以此咒之瑜伽士，作放射与收摄。”这是第五点不同，从心之影像生起，观想坛城之主。手印、面等如前四者。如月亮、水晶、宝珠之光。说是身色白色，八面十六臂。又说：“金刚圆满转变后，具足一切相之殊胜，月亮颜色等同光芒之，应思维金刚萨埵。”如是宣说。如是的五种现证即是此：个别思维心，以及令其明亮，以及令其稳固，以及令其极稳固，以及变成金刚身。此乃五智。
English
There are five kinds of Abhisambodhi to be generated. The difference between the previous unequal combination and the first Abhisambodhi is that the lunar mandala of Āli is triangular, marked with Āli. Therefore, the first point is different. The Glorious Union Tantra says: "The triangle has a vast nature, the abode of all Buddhas' qualities. This also, the form of A, etc., the Buddha's qualities will enter. Like crystal and moon, it will enter upon it." It also says that meditating on the triangle, "From that lunar mandala, one should meditate as a triangle." This is the second difference, equally combining from eighty Kālis, and again adorning the lunar triangle with Kālis. It is also said: "Above the moon, again the moon, the Bodhi moon has two aspects, the Buddha's qualities, Ka, etc., the star arrow will also enter here." This is the third difference, such two moons are the seat of Vajrasattva himself, the basis of generation, upon it, from the round mass arising from letters, one should not desire the form of Hūṃ (ཧཱུྃ，梵文：हूँ，hūṃ，seed syllable) Phaṭ (ཕཊ，梵文：फट्，phaṭ，severance). The white five-pronged vajra arising from Hūṃ (ཧཱུྃ，梵文：हूँ，hūṃ，seed syllable) is marked with Hūṃ (ཧཱུྃ，梵文：हूँ，hūṃ，seed syllable). Thus it is also said: "The supreme Bodhisattva conduct, its ground is realization, in the center of the lunar mandala, one should definitely examine the vajra." This is the fourth difference, from which light radiates, and making contraction, from which it becomes one. It is also said: "The vajra of Vajrasattva, the five-pronged tip has light." It is also said: "With this mantra's yogi, make radiation and contraction." This is the fifth difference, arising from the image of the mind, contemplate the lord of the mandala. Hand gestures, face, etc., are like the previous four. Like the light of the moon, crystal, and jewel. It is said that the body color is white, with eight faces and sixteen arms. It is also said: "Immediately after the complete transformation of the vajra, possessing the excellence of all aspects, the color of the moon is equal to the light, one should think of Vajrasattva." Thus it is said. Such five Abhisambodhis are this: individually thinking of the mind, and making it clear, and making it stable, and making it extremely stable, and becoming the vajra body. This is the five wisdoms.