Tibetan
ངས་རྒྱས་ནས་ཤཱཀྱའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་སྟོན་པར་མཛད་དོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན་ཤཱཀྱའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་བཞེས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་དེ་ལ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བཤད་དོ། །སློབ་དཔོན་ཨཱརྻ་དེ་བས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་རིམ་པ་ལས། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །ཕྱི་དང་ནང་གི་ཞེས་སུ་བཤད། །ཕྱི་ནི་མདོ་སྡེ་རྣལ་འབྱོར་རྒྱུད། །ཐུབ་པ་མི་གཡོ་བ་ལ་བཞུགས། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་བསྐུལ། །འདིས་ནི་མཐར་ཐུག་མི་འཐོབ་སྟེ། །ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟར་མཆོག་གྱུར་པ། །འོད་གསལ་བ་ཡི་གནས་ཐོབ་ནས། །རང་དགའི་བཞུགས་གནས་བྷ་གར་གསུངས། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་སྟོང་བསྒོམས་པས། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་མངོན་སངས་རྒྱས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་གྲུབ་ལ། །རིགས་བཞིའི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཡིས། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ལྔ་བསྟན་པས། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ལྔ་བསྒོམས་པས། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་མངོན་སངས་རྒྱས། །རྣམ་སྣང་མཛད་དང་རྡོར་དབྱིངས་སུ། །མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཕྱི་ཡི་ཚུལ། །ནང་ནི་གསང་སྔགས་ནང་ཚུལ་ཏེ། །སྐྱེ་བོ་འདོད་ཆགས་ཅན་དོན་དུ། །བཅོམ་ལྡན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་ཞུགས་ཏེ། །ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བསྡུས་གཟུགས་སྤྲུལ་ཏེ། །བདེ་བའི་སྣང་བ་རྣམ་པ་གསུམ། །ཟིལ་གནོན་འོད་གསལ་མི་རྟོག་ལས། །བྷ་ག་བྱིན་བརླབས་གཞལ་ཡས་བསྐྱེད། །སྔགས་ཀྱི་བདག་པོར་བྱིན་བརླབས་ཏེ། །ཞལ་གསུམ་ལྟ་བུར་དབུས་སུ་བཞུགས། །ཆོས་བཤད་འཁོར་རྣམས་རིམ་བྱུང་བ། །དེ་ནི་ནང་གི་བྱང་ཆུབ་བོ། །ཡང་ན་ནང་གི་ཕྱི་ཉིད་ནི། །ཕྱག་རྒྱ་མོ་ལ་རབ་བརྟེན་ཏེ། །སྣང་གསུམ་རིམ་མྱོང་ལས་འདས་པའི། །ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་འོད་གསལ་བ། །བླ་མའི་མན་ངག་ལས་རྙེད་པས། །དེ་ནི་ནང་གི་ཕྱི་ཞེས་བཤད། །ནང་གི་ནང་ནི་ཕྱག་རྒྱ་བྲལ། །དང་པོ་སྨིག་རྒྱུ་འོད་ལྔའི་ཚུལ། །བདེ་བ་རྟོག་བྲལ་ཉམས་མྱོང་གསུམ། །གསུམ་པོ་ལས་འདས་གསུམ་པོ་ཉིད། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རང་བཞིན་དག །བླ་མའི་མན་ངག་ལས་རྙེད་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རིམ་པ་གཉིས་པ་ཤཱཀྱ་བཤེས་གཉེན་གྱིས་མཛད་པའི་སྐབས་ལས། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན་འཆང་ཞིང་། །དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུར་ལྡན། །རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་མཆོག་ལྡན་པའི། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་དེ་ནས་འགྱུར། །དེ་སྐད་དུ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པའི་མདོ་ལས། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་འདིར་བཞེད་ནས། །སྟོང་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཐོབ་པར་བྱ་ཞེས་མངོན་པར་དགོངས། །ནཻ
Chinese
佛陀说示现于释迦族中出生，因此“于释迦族中受生”这句话，是对其种族的说明。阿 Arya 提婆的《现观次第》中说：现观菩提有两种，即所谓外与内。外者为经部瑜伽续，安住于不动金刚。诸佛劝请说：此不能获得究竟，如虚空般殊胜，获得光明之位后，于自乐的安住处——薄伽梵处宣说。如是观修一切为空性，于菩提树下现证成佛。菩萨义成，四种姓的善逝，示现五种现观菩提，如是菩萨，修习五种现观菩提，于菩提树下现证成佛。于毗卢遮那佛和金刚界中，现证成佛是外在的方式。内者为密咒的内在方式，为了具有贪欲的众生，薄伽梵毗卢遮那佛，入于等持，自身摄集眷属化现形相，三种安乐的显现，从降伏光明无分别中，薄伽梵加持生起宫殿。加持为咒的主尊，如三面般安住于中央。说法眷属次第产生，那是内在的菩提。或者，内在之外性，极度依赖明妃，超越三种显现次第体验，一切皆空光明，从上师的口诀中获得，那是所谓的内在之外。内在之内的无有明妃，最初如阳焰五光之相，安乐离念三种体验，超越三者即是三者本身。一切遍知之自性，从上师的口诀中获得。如是说。二次第中释迦友所造的章节中说：具有三十二相，具足八十随形好，以一切方式具足殊胜，从那之后成为一切遍知。如是《广大嬉戏经》中说：释迦牟尼如来，在此希求现证菩提，显现认为大空性即是佛陀，想要获得。
English
The Buddha said that he showed birth in the Shakya clan, so the phrase "taking birth in the Shakya clan" is an explanation of his race. In Arya Deva's "Sequence of Manifest Enlightenment," it says: Manifest enlightenment is of two kinds, namely outer and inner. The outer is the Sutra, Yoga, and Tantra, residing in the immovable Vajra. The Buddhas urge, saying: This cannot attain the ultimate, like the center of the sky, it is supreme. After attaining the state of luminosity, it is spoken of in the Bhagavat, the place of self-enjoyment. Thus, by meditating on all as emptiness, one manifests enlightenment at the Bodhi tree. To the Bodhisattva Dondup (义成, Meaning Accomplished), the Sugatas of the four castes showed five manifest enlightenments. Likewise, that Bodhisattva, by meditating on the five manifest enlightenments, manifested enlightenment at the Bodhi tree. In Vairochana and Vajradhatu, manifesting enlightenment is the outer way. The inner is the inner way of secret mantra, for the sake of sentient beings with desire. The Bhagavan Vairochana, entering into samadhi, gathers his retinue and emanates forms, the appearance of three kinds of bliss. From the subjugation of luminosity and non-discrimination, the Bhagavat blesses and generates the palace. Blessing as the lord of mantra, he dwells in the center like a three-faced one. The Dharma-speaking retinue arises in order, that is the inner Bodhi. Or, the outer nature of the inner, relying greatly on the Mudra consort, transcending the sequential experience of the three appearances, all is emptiness and luminosity, obtained from the Guru's oral instructions, that is called the outer of the inner. The inner of the inner is without Mudra consort, initially like a mirage, the appearance of five lights, bliss, non-conceptual, three experiences, transcending the three is the three itself. The nature of all-knowing, is obtained from the Guru's oral instructions. Thus it is said. In the chapter composed by Shakya Mitra in the Second Stage, it says: Bearing the thirty-two marks, possessing the eighty minor marks, possessing excellence in all ways, from then on, one becomes all-knowing. Thus, in the "Extensive Play Sutra," it says: Shakyamuni Tathagata, desiring manifest enlightenment here, manifestly intends that the great emptiness is the Buddha himself, wanting to attain it.
Tibetan
་རཱཉྫ་རའི་ཆུ་འགྲམ་དུ། །མི་གཡོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བཞུགས། །དེ་ཚེ་རྒྱལ་བས་མཁའ་རྡོ་རྗེ། །ཏིལ་གྱི་གོང་བུ་གང་བཞིན་བཞུགས། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ལ་སེ་གོལ་དང་། །དེ་ལ་དབྱངས་གཅིག་གིས་གསུངས་པ། །བསམ་གཏན་འདི་ཡིས་རྣམ་དག་མིན། །འདིས་ནི་མཐར་ཐུག་མི་འཐོབ་སྟེ། །ནམ་མཁའི་ངོས་ལྟར་མཆོག་གྱུར་པ། །འོད་གསལ་བ་ནི་དེ་དམིགས་ཤིག །འོད་གསལ་བ་ཡི་གནས་ཐོབ་ནས། །རང་དགའི་གཟུགས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དེ་ཚེ་རབ་དགའ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ། །ཀུན་གྱི་དབང་ཕྱུག་འཐོབ་པར་འགྱུར། །འདི་ལྟར་སྒྲ་དེ་གསན་པ་དང་། །དེ་ནས་ཏིང་འཛིན་མི་གཡོ་བཏང་། །འདི་ལྟར་ནམ་ཕྱེད་དུས་སུ་ནི། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་དེ་ཉིད་དམིགས། །སྐུ་ནི་དྲང་པོ་མ་ཡིན་ཅིང་། །མི་དྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། །དབུགས་གཏོང་བ་དང་རྔུབ་པ་མིན། །གསུངས་པ་མ་ཡིན་མི་གསུང་མིན། །སྤྱན་བཟང་བཙུམས་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། །སྤྱན་ཕྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པས། །ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་རྨད་ཆེན་པོ། །དྭངས་ཤིང་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཆེ། །བླ་མ་ཉིད་ཀྱི་དྲིན་གྱིས་ནི། །དེ་ནས་དེ་ཉིད་གསལ་མཐོང་གྱུར། །འདས་པ་དང་ནི་མ་འོངས་དང་། །ད་ལྟར་བྱུང་བའི་སྲིད་པ་གསུམ། །སྐད་ཅིག་དེ་ལ་མ་ལུས་མཐོང་། །འོད་གསལ་བ་ནི་རྣམ་དག་འཆང་། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། །སྐྱ་རེངས་འཆར་ཀའི་དུས་སུ་ནི། །ཆུ་ཟླ་དང་ནི་སྨིག་རྒྱུ་སོགས། །སྒྱུ་མའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་བཞུགས་ནས་ནི། །དེས་ནི་བདུད་རྣམས་བཅོམ་པར་མཛད། །ཤཱཀྱའི་མགོན་པོས་ཡང་དག་པའི། །ཡེ་ཤེས་བླ་མེད་ལེགས་ཐོབ་ནས། །འགྲོ་བ་བསྐྱབ་ཅིང་ཕན་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་འདིར་ནི་སྟོན་པར་མཛད། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་སྟོན་པ་ནི། །དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱར་བཤད། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱིས་གྲོལ་བའི་ཐིག་ལེ་ལས། ཅི་ཕྱིར་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཡིས། །གྲངས་མེད་བར་དུ་ཚོགས་བསགས་ཀྱང་། །འདི་དོན་མ་རྟོགས་ནཻ་རཱཉྫར། །ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ཏིང་འཛིན་གནས། །དེ་ཚེ་བདེ་གཤེགས་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་། །ཐལ་བྱུང་བློ་ཅན་དེ་བཟློག་སྟེ། །ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལྟར་རྣམ་དག་པའི། །ཟབ་གསལ་གཉིས་མེད་རབ་བསྟན་ཏེ། །ནམ་ཕྱེད་དུས་སུ་བརྒྱལ་བ་ལྟར། །དེ་ཉིད་བསྒོམས་པས་ཐོ་རངས་སུ། །སྐད་ཅིག་གིས་ནི་ཡང་དག་རྟོགས། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་བཞུགས་ནས་ཀྱང་། །དཔུང་ཆེན་བདུད་རྣམས་རབ་བཅོམ་སྟེ། །སེམས་ཅན་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་འོ
Chinese
在尼连禅河的岸边， 安住于不动的禅定。 那时胜者以虚空金刚之身， 如芝麻荚般安住。 胜者的儿子以钹声， 以一个音调向他宣说： “以这种禅定不能完全清净， 以此不能获得究竟。 如同虚空的体性般殊胜的， 光明，要专注于它。 获得光明的境界后， 将转生为随心所欲之身。 那时将获得极喜金刚之身， 获得一切自在。 如此听到那个声音后， 从那以后舍弃了不动的禅定。 如此在半夜时分， 胜者的儿子专注于那个。 身既非正直， 也非不正直。 既非呼气也非吸气， 既非说话也非不说话。 既非闭上妙目， 也非睁开眼睛。 一切皆空，甚为奇妙， 清净而明澈的大智慧。 依靠上师的恩德， 从那以后清晰地见到了那个。 过去和未来， 以及现在出现的三有， 在那一刹那全部见到。 光明具有完全的清净。 以金刚般的禅定， 在黎明时分， 水月和海市蜃楼等， 以幻化的功德庄严。 安住在菩提树下后， 他降伏了众魔。 释迦牟尼以真实的， 无上智慧善巧获得后， 为了救护和利益众生， 在此宣说那个。 宣说现证菩提， 那被称为智慧。 如是说。大坛城导师佛智慧足所著的《解脱明点》中说：为何释迦牟尼， 无数劫中积累资粮， 却未领悟此义，在尼连禅河， 处于毫无意义的禅定中？ 那时，一切善逝也， 劝退了那位愚钝之人， 甚深明澈，如虚空界般清净的， 无二之义善加开示。 半夜时分如昏厥般， 修习那个，黎明时分， 刹那间如实证悟。 安住在菩提树下后， 以大军力降伏了众魔， 为了摄受有情， 转动了法轮。
English
On the bank of the Nairañjanā River, He remained in unwavering samadhi. At that time, the Victorious One, as Vajra of Space, Remained like a sesame pod filled to the brim. The Victorious One's son, with cymbals, Spoke to him with a single tone: "With this meditation, there is no complete purification, With this, ultimate attainment is not achieved. Like the face of the sky, supremely excellent, Luminous clarity, focus on that! Having attained the state of luminous clarity, You will be born into a self-willed form. At that time, the body of Rabga Dorje (Supreme Joy Vajra) Will attain mastery over all." Having heard that sound in this way, From then on, he abandoned the unwavering samadhi. In this way, at midnight, The Victorious One's son focused on that itself. The body is neither straight, Nor is it not straight. There is neither exhaling nor inhaling, There is neither speaking nor not speaking. The beautiful eyes are neither closed, Nor are the eyes open. All is empty, greatly wondrous, The great wisdom, clear and lucid. Through the kindness of the Lama himself, From then on, he clearly saw that itself. The past and the future, And the three existences that arise in the present, In that instant, he saw them all. Luminous clarity possesses complete purity. With diamond-like samadhi, At the time of dawn, Water moons and mirages, etc., Adorned with the qualities of illusion. Having sat at the Bodhi tree, He subdued the maras. The Protector of the Shakyas, with true, Supreme wisdom, having skillfully attained, For the sake of protecting and benefiting beings, Here he teaches that itself. Teaching manifest enlightenment, That is said to be wisdom. Thus it was said. From the Bindu of Liberation by the great mandala master Buddha Jñānapāda: Why did Shakyamuni, Accumulate merit for countless eons, Yet not realize this meaning, at the Nairañjanā, Remain in meaningless samadhi? At that time, all the Sugatas also, Turned back that foolish one, Profoundly clear, like the realm of space, completely pure, The non-duality was well taught. At midnight, like a fainting spell, Having meditated on that itself, at dawn, In an instant, he truly realized it. Having sat at the Bodhi tree, With great force, he completely subdued the maras, For the sake of taking hold of sentient beings, He turned the wheel of Dharma.