Tibetan
ནུ་སེང་གེ་པས་ས་ཆེན་གྱི་དངོས་སློབ། གཉན་ཕུལ་བྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་མཚན་མ་མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་སྡེ་ཕྲ་རལ་ལ་ཆོས་རྗེ་བཟང་པོའི་ཞབས་ཀྱིས་ཐོད་པ་བདུད་རྩིས་གང་བ་གནང་བ་རྗེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གསོལ་བའི་རྨི་ལམ་བྱུང་བ་དང་། གྲུབ་ཐོབ་ཆེན་པོས་ཁྱོད་ཁ་རག་སྒོམ་ཆུང་གི་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་ཐོས་སོ། །གཞན་ཡང་ཟབ་དོན་འཆད་པའི་ཚེ་བློས་བརྟགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་རྣམས་ལུང་རིགས་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས་བསལ་ནས། ཟབ་དོན་གྱི་པད་ཚལ་འབྱེད་པ་འདི་ལྟ་བུ་ནི་དུས་མཉམ་པའི་མཁས་པ་སུས་ཀྱང་འགྲན་པར་མི་བཟོད་དོ། །ཕས་རྒོལ་དང་རྩོད་པའི་ཚེ། དངོས་སྟོབས་ཀྱི་རིགས་པ་གནམ་ལྕགས་ཀྱི་ཐོག་བབས་ནས་ལོག་རྟོག་གི་བྲག་རི་བསྙིལ་བ་ནི། འཕགས་ཡུལ་གྱི་ཕྱོགས་གླང་ཆོས་གྲགས་དང་ཚུལ་མཚུངས་ཏེ། ཉིད་ཀྱི་བླ་མ་རོང་སྟོན་ཆེན་པོ་དང་། སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ཀྱང་རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོར་བསྔགས་ཤིང་། རབ་བྱུང་གིས་དབང་གསུམ་པའི་ལམ་བསྒོམ་དུ་མི་རུང་བ་དང་། མཚོན་བྱེད་དཔེའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྷག་མཐོང་མེད་པར་འདོད་པ་ལ་བཏང་བའི་རིགས་པ་རྣམས་ནི། མཁས་རློམ་གཞན་སུ་ལ་ཡང་མ་མཐོང་ངོ་། །ལེགས་བཤད་རྩོམ་པའི་ཚེ་རྣ་བར་སྙན་ཅིང་འབྲེལ་ཆགས་ལ། མཁས་པ་དག་གིས་མཐོང་ན་སྔོན་མེད་པའི་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པ་ནི། རྗེ་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་འབུམ་མཐོང་བས་བསལ་ལོ། །ཆོས་བརྒྱད་མགོ་སྙོམས་པ་ནི། ཀུན་ལ་གྲགས་ཤིང་ཁྱད་པར་དུ། ས་སྐྱ་འཁོན་གྱི་གདུང་བརྒྱུད་ལ་སོགས་པ་ཆེ་དགུ་དག་གིས་ཆོས་ཞུས་པས། སྐུ་ཚེ་ལ་མི་གཟན་ནམ་ཞུས་པས། དེ་ལ་དགའ་ཚོར་མེད་པས་སྐྱོན་མེད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡོ་བྱད་ཀྱི་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བ་ནི། ཡོད་བྱད་ཕྱག་དུ་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ན་བླ་མ་ལ་འབུལ་བ། ཡང་ན་བླ་མའི་དུས་མཆོད། ཡང་ན་རྟེན་གསུམ་བཞེངས་པ། ཡང་ན་དགེ་འདུན་གྱི་བསྙེན་བཀུར་མཛད་པ་ལས། རང་དོན་དུ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་ཡང་མི་འཆང་བ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་འདི་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་གི་ཕྱིར་ན། སྙན་པའི་གྲགས་པས་ས་སྟེང་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་སྟེ། དགུང་ལོ་དོན་བརྒྱད་བཞེས་པ་ན་ཡང་། ཨེ་ཝཾ་ཆོས་ལྡན་དང་། ངམ་རིངས་དང་། མངའ་རིས་གསུམ་ནས་གདན་འདྲེན་པ་ཅིག་ཅར་དུ་བྱུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མགྲིན་གཅིག་ཏུ་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱི་ས་ཕྱོགས་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ནས། ཞལ་བསྟན་པ་ཙམ་ཞིག་མཛད་ན་ཡང་། འགྲོ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དོན་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་ཞུས་སོ། །དེའི་ཚེ་རྒྱུད་སྡེ་འཛིན་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་དགའ་དབང་ཕྱུག་པ། ཆོས་རྗེ་བཟང་པོའི་ཞབས་ཀྱི་བཀའ་བཞིན་དུ། ཨེ་ཝཾ་ཆོས་ལྡན་གྱི་གདན་སར་བསྐོས་ཏེ། བཤད་སྒྲུབ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་མཛད་དོ། །གཉིས་པ་བསོད་ནམས་སྤེལ་བའི་ཕྱིར། རྒྱུན་བཤགས་བྱ་བ་ལ་བདུན་ལས། ཕྱག་འཚལ་བའི་ཡན་ལག་ནི། སྲིད་ན་ཁྱོད་འདྲའི་ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་བཞི་སྟེ། དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་དཀོན་མཆོག་གི་སྒྲ་དོན། རྒྱུད་བླ་མ་ལས་དྲུག་གསུངས་པ་དང་སྦྱར། གསུམ་པས་རྒྱལ་གྱི་སྒྲ་དོན་ཡབ་ཡུམ་སྲས་གསུམ་དང་སྦྱར། བཞི་པས་མཚན་གྱིས་སྒྲ་དོན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་སྦྱར་བའོ། །ཡན་ལག་ལྷག་མ་དྲུག་ནི། ཞིང་འདིར་དཀོན་པའི་ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་དྲུག་སྟེ། རེ་རེ་ཡང་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་དང་སྤེལ་བའོ། །གསུམ་པ་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་སྨོན་ལམ་གདབ་པ་ནི། དེང་ནས་གཟུང་སྟེ་ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་བཞི་སྟེ། དང་པོས་གདམས་པའི་རྒྱུ། གཉིས་པས་གདམས་པ་དངོས་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཉམས་ལེན། གསུམ་པས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་ཉམས་ལེན། བཞི་པས་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པར་སྨོན་པ་རྩོམ་པ་པོའི་མིང་དང་སྦྱར་བའོ། །གསུམ་པ་ནི། རྗེ་བཙུན་བླ་མ་ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་དྲུག་སྟེ། ཕྱིས་དྲུག་བསྣན་པ་ནི། དབེན་གནས་དངུལ་ཆུར་ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་དང་། ཏིང་ཀྲོལ་གནས་སུ་ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་དང་། རིས་བསྒྱུར་ཕྱོགས་ནི་ཞེས་སོགས་གསུམ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་དག་ཅིང་ཡིད་ཆེས་པའི་གནས་སུ་གྱུར་ཏེ། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དད་པའི་ཡིད་མཚོར་ཁྱབ་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཡོན་ཏན་ཆ་ཙམ་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལས་བྱུང་བའི། །བསོད་ནམས་སེང་གེས་བསོད་ནམས་ཇི་སྙེད་བསགས་པ་དེ་ཡིས་ལུས་ཅན་ཀུན། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོའི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་ནས་བརྒལ་ཏེ་བདེ་བ་དམ་པའི་གླིང་། །རྣམ་མང་འགྲོ་ལ་རྣམ་མང་ཕན་པ་བསྒྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་མྱུར་ཐོབ་ཤོག །རྗེ་བཙུན་བླ་མ་མུས་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ངོ་མཚར་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྗེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སློབ་མ་དད་པ་བརྟན་པོ་དང་ལྡན་པ་དག་གིས་བསྐུལ་ནས། རྗེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཞབས་རྡུལ་སྤྱི་བོས་བླངས་པ་དགེ་སློང་བསོད་ནམས་སེང་གེས་ཤིང་མོ་བྱའི་ལོ་སྣྲོན་གྱི་ཟླ་བའི་ཡར་ཚེས་བརྒྱད་ལ་གླིང་ཁ་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྦྱར་བའོ།། ༈ །།རྣམ་པར་ཐར་པའི་ཁ་སྐོང་བཞུགས།། ༄༅། །ན་མོ་གུ་ར་ཝེ། རྗེ་བཙུན་དམ་པ་དཀོན་མཆོག་རྒྱ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ་དོན་བརྒྱད་བཞེས་པ་ཡན་ཆད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རགས་རིམ་སྔར་བསྟན་ཟིན་པ་དེའི་ཁ་སྐོང་གི་ཚུལ་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་ཅིག་སྦྱར་ཟིན་པའི་དོན་འགྲེལ་འདིར་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སྔར་ལྷ་སར་བྱོན་པའི་དུས་སུ་དགུང་ལོ་བདུན་ཅུ་ཐུབ་པའི་མཚན་མ་བྱུང་གསུངས་པ་དང་། དེ་རྗེས་ལན་ཅིག་བདུན་ཅུ་དོན་ལྔ་ཐུབ་པའི་མཚན་མ་བྱུང་གསུངས་པ་དང་། བླ་མ་ནམ་ཆོས་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ནུབ་མོའི་མནལ་ལམ་དང་བསྟུན་ན། བདུན་ཅུ་དོན་བདུན་པའི་སྟེང་དུ་བདེ་བ་ཅན་དུ་གཤེགས་རྒྱུར་སྣང་ན་ཡང་། བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གཉིས་སམ། འདུལ་བ་པའི་ལུགས་ཀྱི་གྱ་གསུམ་གྱི་བར་དུ་བཞུགས་པ་ནི་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ཀྱི་མན་ངག་བདུད་རྩི་ལྟ་བུ་སྙིགས་དུས་སུ་མི་ཉམས་པའི་ཆེད་དུ་སྐུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པར་སྣང་སྟེ། དགུང་ལོ་དོན་གསུམ་བཞེས་པ་འབྲུག་ལོའི་ནང་དུ་དབེན་གནས་བསམ་གཏན་ཕུག་ཏུ་སྐུ་མཚམས་ལ་བཞུགས་པའི་ཚེ། མནལ་ལམ་དུ། ཆོས་རྗེ་ཀུན་དགའ་བཟང་པོའི་ཞལ་ནས། ཨོཾ་མ་ཎི་དྷ་རི་བཛྲི་ནི་སྭཱཧཱ། ཞེས་པའི་སྔགས་གསུངས་ནས་འདིའི་སྔགས་འབྲུའི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་ལོ་གྲངས་ཐུབ་ཅེས་པའི་ལུང་བསྟན་བརྙེས་པར་མཛད་པ་ལས་ཤེས་སོ། །དེ་ནས་དོན་བརྒྱད་བཞེས་པ་བྱ་ལོའི་དབྱར་གླིང་ཁ་བདེ་བ་ཅན་དུ། ཆོས་རྗེ་སྐུ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐལ་ལྡན་འགའ་ལ་གསུང་ངག་དང་། འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་གི་བསྐྱེད་རྫོགས་ལ་སོགས་པའི་གདམས་པ་མང་པོ་གནང་ནས་དེའི་དགུན་སོ་ངམ་རིངས་སུ་ཕེབས་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཉིས་སྟོང་ལྷག་པ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བློ་སྦྱོང་ལ་སོགས་པའི་གདམས་པ་དུ་མ་གནང་། དེའི་ནང་ནས་ཟབ་མོའི་ལམ་གྱི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་དགུ་བརྒྱ་ལྷག་པ་ལ་གསུང་ངག་རིན་པོ་ཆེ་ཆ་ལག་དང་བཅས་པས་སྨིན་པར་མཛད་ནས་ཁྱི་ལོ་ས་ག་ཟླ་བའི་ནང་དུ་མུས་སུ་ཕེབས། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་བདེ་བར་མ་གཤེགས་ཀྱི་བར་བདེ་བ་ཅན་དང་། བདེ་ལྡན་རི་ཁྲོད་དང་། གླེ་ལུང་རྣམས་སུ་བཞུགས་ནས། བདག་ཆེན་བློ་གྲོས་དབང་ཕྱུག་པ་དང་། སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་གུང་རུ་ཤེས་རབ་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ། སྟོད་མངའ་རིས། སྨད་མདོ་ཁམས། བར་དབུས་གཙང་གི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཁས་བཙུན་དད་ལྡན་དཔག་དུ་མེད་པ་ཚོགས་པ་རྣམས་ལ་དབང་། རྒྱུད། མན་ངག ལུང་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་རང་རང་གི་སྐལ་བ་དང་འཚམ་པར་སྨིན་གྲོལ་ལ་བཀོད་པར་མཛད་དེ། གླང་ལོའི་དཔྱིད་ཞིང་འདིའི་གཞན་དོན་རྫོགས་པས་ཐུགས་རངས་ཏེ། ཞིང་གཞན་དུ་གཤེགས་པར་བཞེད་ནས། གསུང་ངག་རྫོགས་པའི་རྗེས་སུ་འདི་ལ་ལམ་འབྲས་ཀྱི་རྗེས་མ་གྱིས་གསུངས། དེའི་དབྱར་ཁ་ནས་སྐུ་མཚམ
Chinese
努僧格巴是萨钦（萨迦派）的真传弟子。 见到他是贤劫殊胜化身的征兆，而且在贡德扎热（地名）梦中，贡玛班智达用足为他灌顶，以甘露充满头颅，他还听到大成就者说：“你是卡热贡琼的转世。”此外，讲授甚深意义时，以经论和理证如阳光般驱散臆测的宗派观点，如此开启甚深意义的莲园，同时代的任何学者都无法与之匹敌。与外道辩论时，以真实力量的理证如铁锤般击碎邪见的岩石，与古印度（འཕགས་ཡུལ།）的陈那（ཕྱོགས་གླང་།，梵文：Dignāga，约公元480-540年）和法称（ཆོས་གྲགས།，梵文：Dharmakīrti，约公元7世纪）的作风相似。 您的上师荣敦大师和两位大菩萨也赞扬您为理证之王。对于认为出家者不应修习第三灌顶之道，以及认为象征智慧的例子中没有胜观的观点，您所提出的理证，在其他自诩为智者的人那里从未见过。撰写善说时，既悦耳动听又连贯流畅，学者们见到后能生起前所未有的证悟，这从您自己的文集中便可得知。对于平等对待世间八法，众所周知，特别是萨迦昆氏家族等大小人物都向您求法，当被问及是否会影响寿命时，您回答说对此没有贪恋，因此没有损害。对于不执着财物，所有得到的财物，要么供养上师，要么用于上师的纪念法会，要么建造三宝所依，要么供养僧众，自己连一粒芝麻也不占有，这是显而易见的事实。因为这些原因，您的美名传遍大地。即使在您七十八岁高龄时，埃旺寺（Ewam Monastery）、聂仁寺（Ngangring Monastery）和阿里三区同时前来迎请，大家都异口同声地说，只要您能屈尊光临我们的地区，哪怕只是露个面，也能利益无量众生。当时，持明大德根嘎旺秋
English
Nu Senggepa was a direct disciple of Sachen (of the Sakya school). He saw signs that he was an emanation of the excellent aeon, and in a dream at Gomde Traral, Gonma Pandita gave him an initiation with his foot, filling his head with nectar, and he also heard a great siddha say, "You are the reincarnation of Kharak Gomchung." Furthermore, when explaining profound meanings, he dispelled speculative philosophical views with the light of scripture and reason, like the sun, and opening the lotus garden of profound meaning in such a way that no contemporary scholar could compete with him. When debating with opponents, his reasoning with the power of reality struck down the rocky mountains of wrong views like a thunderbolt, in a manner similar to the Indian scholars Dignaga and Dharmakirti. Your own gurus, Rongton Chenpo and the two great bodhisattvas, also praised you as the great lord of reasoning. The reasoning you used to refute the view that ordained people should not practice the path of the third initiation, and that there is no higher seeing in the wisdom of symbolic examples, was not seen in any other self-proclaimed scholar. When composing good explanations, they are pleasing to the ear and coherent, and when scholars see them, they generate unprecedented realizations, as can be seen from your own collected works. It is well known that you treated the eight worldly concerns equally, and in particular, when great and small figures such as the Sakya Khon lineage asked you for teachings, and when asked if it would affect your lifespan, you replied that you had no attachment to it, so there was no harm. As for being free from attachment to possessions, all the possessions that came into your hands were either offered to the lama, or used for the lama's memorial ceremonies, or to build the three supports, or to make offerings to the sangha, and you did not keep even a sesame seed for yourself, which is an obvious fact. For these reasons, your fame spread throughout the earth. Even when you were seventy-eight years old, Ewam Choden, Ngangring, and the three regions of Ngari came to invite you at the same time, and everyone said with one voice that if you would deign to visit our region, even just to show your face, it would benefit countless beings. At that time, the great holder of the tantric teachings, Kunga Wangchuk.
Chinese
如此行事。依照法王贤者的教言，被任命为埃旺却丹的法座持有者，讲修事业从不间断。第二，为了增长福德，常行忏悔之法有七支。其中，顶礼支是：‘世间如汝者’等四句偈颂。前两句阐释了三宝的词义，与《宝性论》中所说的六种功德相结合。第三句将‘胜者’的词义与父、母、子三者相结合。第四句将名号的词义与身、语、意相结合。其余六支是：‘此地稀有’等六句偈颂，每一句都与上师的名号相结合。第三，为了成就果位而祈愿：‘从今以后’等四句偈颂。第一句是教诲的因。第二句是教诲的实际内容，即修持波罗蜜多。第三句是修持金刚乘。第四句是祈愿成就这些果位，并与作者的名字相结合。第三是：‘至尊上师’等六句偈颂。后来增加的六句是：‘寂静处银水’等一句偈颂，‘定卓处所’等两句偈颂，‘转变方向’等三句偈颂，这些都已成为非常纯净和值得信赖的地方，使所化众生的信仰之海遍布。从阐述功德海的少许功德中所产生的，福德狮子所积累的无量福德，愿以此使一切有情众生，超越痛苦之海的一切痛苦，到达安乐的圣地，为无量众生，成就无量利益之佛陀果位。至尊上师穆斯巴钦波的传记《奇妙海》是由上师的具信弟子们劝请，由顶戴上师足尘的比丘索南僧格于木鸟年（1225）仲月的上弦初八，在林卡德瓦坚写成。༈ །།传记补遗。༄༅། །顶礼上师。至尊丹巴衮却坚赞贝桑波，直至七十八岁为止的粗略传记已在前述，这是以补遗的方式
English
Thus it was done. According to the instructions of Dharma Lord Zangpo, he was appointed to the seat of E-wam Chöden, and the activities of teaching and practice never ceased. Second, in order to increase merit, the practice of continuous confession has seven branches. Among them, the branch of prostration is: 'In the world, like you' and so on, four verses. The first two verses explain the meaning of the Three Jewels, combined with the six qualities spoken of in the Uttaratantra. The third verse combines the meaning of 'Victor' with the three: father, mother, and son. The fourth verse combines the meaning of the name with body, speech, and mind. The remaining six branches are: 'Rare in this field' and so on, six verses, each of which is combined with the name of the Lord himself. Third, in order to accomplish the fruit, the aspiration is made: 'From now on' and so on, four verses. The first verse is the cause of the instruction. The second verse is the actual content of the instruction, which is the practice of the pāramitās. The third verse is the practice of the Vajrayana. The fourth verse is the aspiration to accomplish these fruits, and it is combined with the name of the author. The third is: 'Venerable Lama' and so on, six verses. The six verses added later are: 'Secluded place Silver Water' and so on, one verse, 'Ding Trol place' and so on, two verses, 'Direction of Transformation' and so on, three verses, which have become very pure and trustworthy places, spreading the ocean of faith of the disciples. From the explanation of a small part of the qualities of the ocean of qualities, the merit accumulated by Sönam Senge, may all sentient beings, through this, overcome all the sufferings of the ocean of suffering, reach the sacred land of bliss, and quickly attain the Buddha state to accomplish manifold benefits for manifold beings. This biography of the Venerable Lama Muspa Chenpo, called 'Ocean of Wonders,' was written by the monk Sönam Senge, who took the dust of the feet of the Lord on his head, at Lingkha Dewachen on the eighth day of the waxing moon of the month of Snron in the Wood Bird year (1225), urged by the faithful disciples of the Lord himself. ༈ །།Supplement to the biography. ༄༅། །Namo Gurave. The rough biography of the Venerable Dampa Könchok Gyaltsen Palsangpo up to the age of seventy-eight has already been shown before, this is in the manner of a supplement.