Tibetan
བའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། སྡུཾག་དང་བདེཾན་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་ཆོས་ཅན། གཞི་ཤེས་འཆད་པའི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་མཐོང་ལམ་ཡིན་ཏེ། རྟག་མི་རྟག་སོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་སོ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། བདེནཾ་པཾའི་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གཟུཾགས་རྟགཾས་སོགས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དངོས་བསྟན་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐོང་ལམ། ཤུགས་བསྟན་ཐེག་དམན་གྱི་མཐོང་ལམ་མོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་། དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་སྡུག་བསྔལ་བའི་རྣམ་པ་ནི། ངོཾ་བོཾ་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་མཉམ་གཞག་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ཆོས་ཅན། གཞི་ཤེས་འཆད་པའི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་སོགས་རྟག་མི་རྟག་གི་སྤྲོས་བྲལ་ལ་གཙོ་བོར་ངེས་པ་འདྲེན་ནུས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་མཉམ་གཞག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་གཞན་གསུམ་ལ་འགྲེའོ། །གཉིས་པ་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ནི། རྒྱུཾ་དངཾ་དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་ལྔ་པ་ཆོས་ཅན། གཞི་ཤེས་འཆད་པའི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་ཀུན་འབྱུང་ཆོས་བཟོད་ཡིན་ཏེ། ཀུན་འབྱུང་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་སྤྲོས་བྲལ་ལ་གཙོ་བོར་ངེས་པ་འདྲེན་ནུས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་མཉམ་གཞག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་གཞན་གསུམ་ལ་འགྲེའོ། །གསུམ་པ་འགོག་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་ནི། གཾང་གིཾ་དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་དགུ་པ་ཆོས་ཅན། གཞི་ཤེས་འཆད་པའི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་འགོག་པ་ཆོས་བཟོད་ཡིན་ཏེ། འགོག་བདེན་འགོག་པ་ཡིན་མ་ཡིན་གྱི་སྤྲོས་བྲལ་ལ་གཙོ་བོར་ངེས་པ་འདྲེན་ནུས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་མཉམ་གཞག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་གཞན་གསུམ་ལ་འགྲེའོ། །བཞི་པ་ལམ་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་ནི། ལཾམ་དཾང་དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་གསུམ་པ་ཆོས་ཅན། གཞི་ཤེས་འཆད་པའི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་ལམ་ཆོས་བཟོད་ཡིན་ཏེ། ལམ་བདེན་ལམ་ཡིན་མ་ཡིན་གྱི་སྤྲོས་བྲལ་ལ་གཙོ་བོར་ངེས་པ་འདྲེན་ནུས་ཀྱི་མཐོང་ལམ་མཉམ་གཞག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེས་གཞན་གསུམ་ལ་འགྲེའོ། །གཉིས་པ་ནི། དེཾ་ལྟརཾ་མདོར་བསྟན་གྱི་ངག་དོན་འགོད། གཉིས་པ་ནི། ཉནཾ་ཐོསཾ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་པོ་ཆོས་ཅན། གཞི་ཤེས་འཆད་པའི་སྐབས་ནས་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་མཐོང་ལམ་ཡིན་ཏེ། རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་གི་སྤྲོས་བྲལ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཤིང་མི་རྟག་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་གི་སྤྲོས་བྲལ་མ་རྟོགས་པའི་བདེན་པ་མངོན་རྟོགས་ཡིན་པའི་
Chinese
之故。第二是，苦（སྡུཾག་，藏文，暂无天城体和罗马拟音，苦）、谛（བདེཾན་，藏文，暂无天城体和罗马拟音，谛）菩萨的智忍十六刹那，法性。从讲解基智时所实际指出的见道，因为是远离常无常等三十二戏论的大乘真谛现证之故。第二有三，第一是，真（བདེནཾ་，藏文，暂无天城体和罗马拟音，谛）等。第二是，色（གཟུཾགས་，藏文，暂无天城体和罗马拟音，色）常（རྟགཾས་，藏文，暂无天城体和罗马拟音，常）等。第三有二，即实际指出的菩萨见道，以及间接指出的声闻见道。第一有二，即广说和摄义。第一有四，第一苦谛之相是，如（ངོཾ་，藏文，暂无天城体和罗马拟音，如）是（བོཾ་，藏文，暂无天城体和罗马拟音，是）菩萨见道等持第一刹那，法性。因为是从讲解基智时所指出的苦法忍，是能引导主要确定色等常无常之戏论灭除的见道等持之故。由此类推其余三者。第二集谛之相是，因（རྒྱུཾ་，藏文，暂无天城体和罗马拟音，因）等（དངཾ་，藏文，暂无天城体和罗马拟音，等）如是刹那第五刹那，法性。因为是从讲解基智时所指出的集法忍，是能引导主要确定集谛因和非因之戏论灭除的见道等持之故。由此类推其余三者。第三灭谛之相是，息（གཾང་，藏文，暂无天城体和罗马拟音，息）等（གིཾ་，藏文，暂无天城体和罗马拟音，等）如是刹那第九刹那，法性。因为是从讲解基智时所指出的灭法忍，是能引导主要确定灭谛是灭非灭之戏论灭除的见道等持之故。由此类推其余三者。第四道谛之相是，道（ལཾམ་，藏文，暂无天城体和罗马拟音，道）等（དཾང་，藏文，暂无天城体和罗马拟音，等）如是刹那第十三刹那，法性。因为是从讲解基智时所指出的道法忍，是能引导主要确定道谛是道非道之戏论灭除的见道等持之故。由此类推其余三者。第二是，如（དེཾ་，藏文，暂无天城体和罗马拟音，如）是（ལྟརཾ་，藏文，暂无天城体和罗马拟音，是）记录简要指示的语词之义。第二是，声闻（ཉནཾ་ཐོསཾ་，藏文，暂无天城体和罗马拟音，声闻）声闻的智忍十六刹那，法性。因为是从讲解基智时所间接指出的见道，是现量证悟常等十六戏论灭除，而未证悟无常等十六戏论灭除的真谛现证之
English
Therefore. Secondly, the sixteen moments of the wisdom and forbearance of the Bodhisattva of Suffering (Sduṃ, Tibetan, no Devanagari and Romanization yet, Suffering) and Truth (Bdeṃn, Tibetan, no Devanagari and Romanization yet, Truth), are Dharmata. Since it is the path of seeing that is actually pointed out from the time of explaining the base wisdom, it is the direct realization of the great vehicle's truth that is free from the thirty-two elaborations of permanence and impermanence, etc. There are three in the second, the first is, Truth (Bdeṃn, Tibetan, no Devanagari and Romanization yet, Truth), etc. The second is, Form (Gzuṃgs, Tibetan, no Devanagari and Romanization yet, Form) Permanent (Rtagṃs, Tibetan, no Devanagari and Romanization yet, Permanent), etc. There are two in the third, namely the path of seeing of the Bodhisattva that is actually pointed out, and the path of seeing of the Lesser Vehicle that is indirectly pointed out. There are two in the first, namely, the extensive explanation and the summary of meaning. There are four in the first, the first aspect of the truth of suffering is, Like (Ngoṃ, Tibetan, no Devanagari and Romanization yet, Like) This (Boṃ, Tibetan, no Devanagari and Romanization yet, This) the first moment of the samadhi of the Bodhisattva's path of seeing, is Dharmata. Because it is the forbearance of the dharma of suffering that is pointed out from the time of explaining the base wisdom, it is the samadhi of the path of seeing that can lead to the main determination of the cessation of the elaborations of permanence and impermanence, etc. of form, etc. By this, the other three are explained. The second aspect of the truth of origin is, Cause (Rgyuṃ, Tibetan, no Devanagari and Romanization yet, Cause) and (Daṃ, Tibetan, no Devanagari and Romanization yet, and) such fifth moment, is Dharmata. Because it is the forbearance of the dharma of origin that is pointed out from the time of explaining the base wisdom, it is the samadhi of the path of seeing that can lead to the main determination of the cessation of the elaborations of the origin being a cause and not a cause. By this, the other three are explained. The third aspect of the truth of cessation is, Cessation (Gaṃng, Tibetan, no Devanagari and Romanization yet, Cessation) and (Giṃ, Tibetan, no Devanagari and Romanization yet, and) such ninth moment, is Dharmata. Because it is the forbearance of the dharma of cessation that is pointed out from the time of explaining the base wisdom, it is the samadhi of the path of seeing that can lead to the main determination of the cessation of the elaborations of the truth of cessation being cessation and not cessation. By this, the other three are explained. The fourth aspect of the truth of the path is, Path (Laṃm, Tibetan, no Devanagari and Romanization yet, Path) and (Daṃg, Tibetan, no Devanagari and Romanization yet, and) such thirteenth moment, is Dharmata. Because it is the forbearance of the dharma of the path that is pointed out from the time of explaining the base wisdom, it is the samadhi of the path of seeing that can lead to the main determination of the cessation of the elaborations of the truth of the path being a path and not a path. By this, the other three are explained. The second is, Like (Deṃ, Tibetan, no Devanagari and Romanization yet, Like) This (Ltaṃr, Tibetan, no Devanagari and Romanization yet, This) recording the meaning of the words briefly indicated. The second is, Hearer (Nyanṃ Thosṃ, Tibetan, no Devanagari and Romanization yet, Hearer) the sixteen moments of the wisdom and forbearance of the Hearer, are Dharmata. Because it is the path of seeing that is indirectly pointed out from the time of explaining the base wisdom, it is the direct realization of the truth that directly realizes the cessation of the sixteen elaborations of permanence, etc., and does not realize the cessation of the sixteen elaborations of impermanence, etc.
Tibetan
ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། ཉནཾ་ཐོསཾ་བྱམས་མགོན་ཆོས་ཅན། གཞི་ཤེས་འཆད་པའི་སྐབས་འདིར་མཐོང་ལམ་གྱི་རྗེས་སུ་སྒོམ་ལམ་མ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཞན་དོན་དུ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཟིན་རྒྱུན་ལྡན་དུ་སྒོམ་པར་བྱ་བ་མིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་རྣམ་པ་དང་སྦྱོར་བའི་ཆེད་དུ་མཁྱེན་གསུམ་གྱི་མཇུག་བསྡུ་བ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དེཾ་ལྟརཾ་དེ་ལྟར་འདི་དང་ཡང་འདི་དང་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ཆོས་ཅན། དགོས་པ་ཡོད་དེ། མཁྱེན་གསུམ་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་མཇུག་བསྡུ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པའི་ཆེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། དེཾ་ལྟརཾ་རབ་འབྱོར་ཡུམ་འདི་ནི་ཆོས་གང་སྟོན་པར་བྱེད་པའམ་ཞེས་པ་ནས་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཚིག་ཆོས་ཅན། གཞི་ཤེས་དང་པོར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་མཁྱེན་གསུམ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ལེའུ་གསུམ་གྱི་བརྗོད་བྱ་མཁྱེན་པ་གསུམ་པོ་དེ་རྣམ་པར་བསྡུ་བའི་ཆེད་དུ་གཞི་ཤེས་དང་པོར་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་མདོ་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། བཤདཾ་མཾ་རབ་འབྱོར་ཡུམ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྟེར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་འཕྲོགས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་སོགས་ཀྱི་མདོ་ཚིག་གསུམ་པ་ཆོས་ཅན། མཁྱེན་གསུམ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། མཁྱེན་གསུམ་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་པའི་མཇུག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་མདོ་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་སྐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི་ཤེཾས་རཾབ་སོགས་སོ།། །།གཉིས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྦྱོར་བ་ལ་བཞི་སྟེ། དབང་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་བསྒོམ་པ་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ། དབང་ཐོབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པ་རྩེ་མོའི་སྦྱོར་བ། བརྟན་པ་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་བསྒོམ་པ་མཐར་གྱིས་པའི་སྦྱོར་བ། བརྟན་པ་ཐོབ་ནས་ཅིག་ཆར་དུ་བསྒོམ་པ་སྐད་ཅིག་མའི་སྦྱོར་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། འབྲེལ་དགོད་པའི་སྒོ་ནས་མཚམས་སྦྱར། མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱས་པར་བཤད། སྐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཐམཾས་ཅཾད་བྱམས་མགོན་ཆོས་ཅན། མཁྱེན་གསུམ་གྱི་འོག་ཏུ་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་འཆད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་དེ། མཁྱེན་གསུམ་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་བབ་པའི་དོན་རྣམ་པར་བསྡུས་ནས་སྦྱོར་བས་སྒོམ་དགོས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྦྱོར་བ་ལ་འཇུག་ཚུལ་གཏན་ལ་དབབ་པ། སྦྱོར་བ་སྐྱེས་པའི་གོ་རིམ་མོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་སྟེ
Chinese
复次，第三是：弥勒怙主（བྱམས་མགོན་）所说，声闻（ཉནཾ་ཐོསཾ་）法类。在此宣说基智（གཞི་ཤེས་）之际，未阐述见道（མཐོང་ལམ་）之后的修道（སྒོམ་ལམ་）之理由是：声闻之证悟种类，乃菩萨为利他而需现量见之，而非现量见已恒常修习之故。第三，为显现体相与修习之目的而总结三智，其中有三：第一是，如是（དེཾ་ལྟརཾ་）如是（དེ་ལྟར་）此与亦此与等语，此法类（ཆོས་ཅན།）有必要，因其为易于了知广说三智之总结之故。第二是，如是（དེཾ་ལྟརཾ་）善现（རབ་འབྱོར་）此经母是宣说何法，乃至非能超脱无色界等之经文，此法类是，以最初之基智之方式圆满阐述三智，因其为汇集三品之所说义三智，以最初之基智之方式汇集而阐述之经文之故。第三是，世尊（བཤདཾ་མཾ་）善现（རབ་འབྱོར་）此经母非施与佛法，亦非夺取等之第三经文，此法类是，圆满阐述三智，因其为广说三智已，于末尾汇集而阐述之经文之故。第三，从语境上总结是，般若（ཤེཾས་རཾབ་）等。第二，修习之修法有四：为得自在而修习之圆满次第瑜伽，以得自在之方式修习之顶峰瑜伽，为得稳固而修习之渐次瑜伽，得稳固后顿然修习之刹那瑜伽。第一者有三：从建立关联之角度连接，广说所诠之法，从语境上总结。第一是，一切（ཐམཾས་ཅཾད་）弥勒怙主（བྱམས་མགོན་）法类，于三智之后宣说圆满次第瑜伽之理由是，因需将以闻思决定之三智之义，汇集后以修习而修之故。第二者有二：确定进入修习之方式，修习生起之次第。第一者有四：
English
Furthermore, the third is: Maitreya (བྱམས་མགོན་) spoke, the Śrāvakayāna (ཉནཾ་ཐོསཾ་) dharma class. In this occasion of explaining the Basis Knowledge (གཞི་ཤེས་), the reason for not teaching the Path of Meditation (སྒོམ་ལམ་) after the Path of Seeing (མཐོང་ལམ་) is: the type of realization of the Śrāvakas is to be directly seen by the Bodhisattvas for the benefit of others, but not to be constantly meditated upon after having been directly seen. Third, there are three purposes for concluding the Three Knowledges for the sake of appearance and practice: First, the statement such as "Thus (དེཾ་ལྟརཾ་), thus (དེ་ལྟར་), this and also this," etc., is a dharma class (ཆོས་ཅན།) because it is easy to understand the conclusion of the extensive teaching of the Three Knowledges. Second, the sutra words such as "Thus (དེཾ་ལྟརཾ་), Subhūti (རབ་འབྱོར་), this mother of sutras teaches which dharma, or does not transcend the realm of formlessness," etc., are a dharma class because they completely teach the Three Knowledges through the first Basis Knowledge. It is because the subject matter of the three chapters, the Three Knowledges, are collected and taught through the first Basis Knowledge. Third, the third sutra words such as "Venerable One (བཤདཾ་མཾ་), Subhūti (རབ་འབྱོར་), this mother of sutras does not give or take away the Buddha's dharmas," etc., are a dharma class because they completely teach the Three Knowledges. It is because they are the sutra words that are collected and taught at the end of the extensive explanation of the Three Knowledges. Third, the conclusion from the context is Prajñā (ཤེཾས་རཾབ་), etc. Second, there are four practices of cultivation: the complete stage yoga for the purpose of gaining power, the peak yoga for meditating in the manner of gaining power, the gradual yoga for meditating for the purpose of gaining stability, and the instantaneous yoga for meditating all at once after gaining stability. The first has three parts: connecting from the perspective of establishing the relationship, extensively explaining the object to be signified, and concluding from the context. First, all (ཐམཾས་ཅཾད་) Maitreya (བྱམས་མགོན་) dharma classes, the reason for explaining the complete stage yoga after the Three Knowledges is that it is necessary to collect the meanings of the Three Knowledges determined by hearing and thinking, and then meditate on them through practice. The second has two parts: determining the way to enter the practice, and the order in which the practice arises. The first has four parts: