Tibetan
འཕེལ་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་དེ། བྱང་ཆུབ་སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དོན་དམ་པར་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྤྲོས་པར་བསྟན་ནས་གདུལ་བྱའི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་དེས་སྤང་གཉེན་ཉམས་འཕེལ་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་ཀྱང་བདེན་པར་གྲུབ་པར་མི་འགྲུབ་བོ། །ཞེས་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་ལས་གྲོལ་བའི་ཚུལ་ལོ། །གཉིས་པ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ་གང་ལ་རྩོད་པའི་ཡུལ། དེ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྩོད་པ། དེ་སྤངས་ཏེ་སྐུར་འདེབས་ལས་གྲོལ་བའི་ཚུལ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། འདི་ནི་འདོད་པའི་དོན་སྒྲུབ་བྱེད། །ཅེས་པ་ལའོ། །གཉིས་པ་ནི། སེམས་ནི་སྔ་མས་བྱང་ཆུབ་པར། །རིགས་མིན་ཕྱི་མས་ཀྱང་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སྒོམ་ལམ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་སྐྱེད་པར་ཐལ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་སྔ་མས་ཀྱང་དེ་མི་སྐྱེད། ཁྱོད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མས་ཀྱང་དེ་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནི། སྐུར་འདེབས་ཀྱི་རྩོད་པའོ། །གཞུང་གི་དངོས་བསྟན་གྱི་རྩོད་པ་ནི་འདི་ཉིད་ཡིན་ལ། འགྲེལ་པར་དངོས་བསྟན་གྱི་རྩོད་པ་དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་རེ་རེ་ཁོ་ནས་བྱང་ཆུབ་མི་སྐྱེད་ཅེས་པའི་མཐའ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་ཅིག་ཅར་འབྱུང་བ་མང་པོས་ཀྱང་མི་སྐྱེད་པ་དང་། རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་མང་པོས་ཀྱང་མི་སྐྱེད་པར་བསྟན་ཏེ། མཐའ་གསུམ་དུ་བརྟག་པར་མཛད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། མར་མེའི་དཔེ་ཡི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །ཞེས་སོགས་ཚིག་རྐང་གཉིས་ཏེ། མར་མེའི་དཔེའི་ཚུལ་གྱིས་འོག་ནས་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པ་བརྒྱད་མི་འགལ་བར་རྟོགས་པའི་ནང་ནས་དང་པོ་སྐྱེ་བ་ཟབ་པ་མི་འགལ་བར་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདིའི་རྩོད་པའི་ལན་དེ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་རེ་རེ་ཁོ་ནས་ཀྱང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་སྐྱེད། དེ་དག་མེད་པར་ཡང་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་སྐྱེད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སྐྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། མར་མེའི་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་གང་རུང་རེ་རེ་ཁོ་ནས་སྡོང་བུ་སྣུམ་ལྡན་རྫོགས་པར་མི་བསྲེག དེ་དག་མེད་པར་ཡང་དེ་རྫོགས་པར་མི་བསྲེག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་སྡོང་བུ་སྣུམ་ལྡན་རྫོགས་པར་བསྲེག་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནི། སྐུར་འདེབས་ལས་གྲོལ་བའི་དོན་ནོ། །གསུམ་པ་སྒྲོ་སྐུར་དང་བྲལ་བའི་ག
Chinese
做增长之事。那菩提三身，从胜义谛上讲，是远离能取所取戏论的真如，但从世俗谛上讲，却显现为能取所取戏论，是为了调伏有情众生。因此，大乘的修道虽然做着断除、亲近、衰损、增长之事，但并非真实成立。这便是从增益解脱之理。第二，遣除诽谤之诤论，分为诤论之对境，于彼作诽谤之诤论，遣除彼诤论而从诽谤中解脱之理三者。第一是“此乃成办所欲义”句。第二是“心识前者不生菩提，后者亦非是”句。即大乘修道法，你不能生起无上菩提，因为你前一刹那也不能生起，你后一刹那也不能生起的缘故。这是诽谤之诤论。论典的直接陈述之诤论即是此，注释中将直接陈述之诤论，限定为仅仅前后每一刹那不能生起菩提，从而阐述了众多同时生起也不能生起，次第生起也不能生起，分为了三种边际来观察。第三是“以灯火之譬喻理”，等二句。以灯火之譬喻理，从下文将要阐述的八种甚深法性不相违背的了悟中，以第一了悟生甚深不相违背，就能了悟此诤论之答复。如何了悟呢？大乘修道，仅仅前后每一刹那不能生起无上菩提，没有它们也不能生起无上菩提，但前后刹那互相观待而生起无上菩提，如同灯火的前后刹那任何一个都不能完全烧尽油灯灯芯，没有它们也不能完全烧尽，但前后刹那互相观待而完全烧尽油灯灯芯的缘故。这是从诽谤中解脱之义。第三，远离增益诽谤之
English
It performs the action of increasing. Those three bodies of enlightenment, from the ultimate point of view, are the suchness that is free from the elaboration of grasping and being grasped, but from the conventional point of view, they appear as the elaboration of grasping and being grasped, for the sake of taming sentient beings. Therefore, although the Mahayana path of meditation performs the actions of abandoning, befriending, weakening, and increasing, it is not truly established. This is the way to be liberated from superimposition. Second, refuting the dispute of slander, divided into the object of the dispute, the dispute of slander against it, and the way to eliminate the dispute and be liberated from slander, in three parts. The first is the phrase "This accomplishes the desired meaning." The second is the phrase "The mind, neither the former nor the latter, is enlightened." That is, the Mahayana path of meditation, you cannot generate unsurpassed enlightenment, because neither your previous moment nor your subsequent moment can generate it. This is the dispute of slander. The direct statement of the treatise is this dispute, and the commentary limits the direct statement of the dispute to the fact that each previous and subsequent moment alone cannot generate enlightenment, thus explaining that many simultaneous occurrences cannot generate it, and successive occurrences cannot generate it, dividing it into three extremes for observation. The third is "By the example of the lamp," and so on, two lines. By the example of the lamp, from the understanding of the eight profound natures that will be explained below as not contradicting each other, by the first understanding of the profound birth as not contradicting each other, one can understand the answer to this dispute. How to understand it? The Mahayana path of meditation, each previous and subsequent moment alone cannot generate unsurpassed enlightenment, and without them, unsurpassed enlightenment cannot be generated, but previous and subsequent moments rely on each other to generate unsurpassed enlightenment, just as any one of the previous and subsequent moments of a lamp cannot completely burn the oil lamp wick, and without them, it cannot be completely burned, but previous and subsequent moments rely on each other to completely burn the oil lamp wick. This is the meaning of liberation from slander. Third, free from superimposition and slander
Tibetan
ཏན་ཚིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི། སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་དང་། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་སྟེ། མདོར་བསྟན་དུ། སྒོམ་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཟབ་པ་ཡིན་པ་དང་། ཟབ་པ་དེ་སྒྲོ་སྐུར་དང་བྲལ་བར་བསྟན་ན་གཏན་ཚིགས་ཟབ་པ་དེ་ལ་དབྱེ་ན་དུ་ཡོད་དེ་སྒྲོ་སྐུར་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན་གཏན་ཚིགས་ཟབ་པ་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ཟབ་པ་སོགས་བརྒྱད་ཡོད་ཅིང་། སྒྲོ་སྐུར་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་སྐྱེ་བ་ཟབ་པ་ལ་མཚོན་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་གང་རུང་རེ་རེ་ཁོ་ནས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྐྱེད་པ་དང་། དེ་དག་མེད་པར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྐྱེད་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་ཡིན་ལ། སྤྱིར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་བསྐྱེད་པ་ནི་སྐུར་འདེབས་ཡིན་པས། དེ་གཉིས་ལས་གྲོལ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་སྒྲོ་སྐུར་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཟབ་པའི་དོན་ཏེ། འོག་མ་བདུན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འོ་ན་དེ་དག་གི་རྟགས་ཆོས་དོན་གསུམ་གཞུང་གང་དང་གང་གིས་བསྟན་ཞེ་ན། སྒོམ་པའི་ལམ་ནི་ཟབ་པ་སྟེ། །ཞེས་སོགས་དང་། སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་དང་། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་བསྟན། བློ་ལྡན་སྒོམ་པའི་ལམ་གནས་ཀྱི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དག་ཡིན། །ཞེས་པས་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་དང་། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་དང་དོན་བསྡུ་བསྟན་ནོ། །གཞུང་དེ་འདིར་དངོས་སུ་མ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཚིགས་བཅད་མང་ཉུང་གི་ལྷག་ཆད་སྤོང་བའི་ཆེད་ཡིན་ལ། མི་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྦྱོར་མཐོང་གཉིས་ཀྱི་གཞུང་གི་ཤུགས་ལ་ཤེས་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་གཞི་ཤེས་དང་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པའི་སྐབས་སུ་རྣམ་པ་ཐོག་མཐའ་གཉིས་དངོས་སུ་བསྟན་ནས་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་སྐབས་སུ་མ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་བསྟན་གཏན་ཚིགས་བཞི་བཅུ་ཞེ་བཞི་པོ་སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་ལ་གནས་པའི་སེམས་དཔའ་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་སམ། དབང་པོའི་རིམ་པས་འཇོག གཏན་ཚིགས་རང་གི་ངོ་བོ་འབྲས་རང་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་གསུམ་པོ་གང་ཡིན། གང་ཟག་རང་ངོར་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ནམ་གདུལ་བྱ་གཞན་གྱི་ངོར་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བ་ཡིན་སྙམ་དུ་རྒོལ་བ་རྟོག་ལྡན་ལ་དོགས་པ་གསུམ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དང་པོའི་ལན་ལ་ཁ་ཅིག སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ལ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པས་ཁྱབ་ཀྱང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཐོབ་པས་མ་ཁྱབ་པས་གཏན་ཚིགས་རྣམས་སྦྱོར་ལམ་པ་དབང་རྣོན་དང་། མཐོང་ལམ་པ་དབང་འབྲིང་ཡན་ཆད་དང་། སྒོམ་ལམ་པ་དབང་རྟུལ་ཡ
Chinese
论证的分类是：生和灭等，这是一个偈颂。简而言之，如果说修道者不退转的论证是深奥的，并且深奥的论证是远离增益和损减的，那么深奥的论证有多少种分类，如何远离增益和损减呢？深奥的论证有生深奥等八种。以生深奥为例，大乘修道仅凭先后任何一个刹那就能生起无上菩提，如果没有这些却生起无上菩提就是增益，一般不生起无上菩提就是损减。从这两者中解脱出来，就是生远离增益和损减，因此是深奥的意义。其余七种也应如此类推。那么，这些的相、法、义三者是由哪些经论阐述的呢？“修道是深奥的”等等，以及“生和灭”等等阐述了论证。“有智慧者修道位，不退转之相即是此。”这表明了所知法和所证之法以及意义的概括。这里没有直接说明经论的原因是为了避免偈颂多寡的增减，而不是因为不理解，而是因为可以从加行道和见道二者的经论的含义中理解。例如，在基智和一切种智的相的章节中，直接阐述了最初和最后的两种相，而在道智的相的章节中没有阐述。这里所说的四十四个论证，是仅仅针对安住于加行道、见道、修道三者的菩萨，还是按照根器的次第安立的？论证本身的体性是果、自性、非现观三种相中的哪一种？是对于补特伽罗自身成为论证，还是对于其他所化有情成为论证呢？对于有辨识能力的论者来说，会产生这三种疑惑。对于第一个问题的回答，有些人认为，虽然安住于加行道、见道、修道三者的菩萨被不退转所周遍，但是没有被获得不退转之相所周遍，因此这些论证是加行道的利根者，以及见道的中根者以上，以及修道的钝根者。
English
The divisions of reasoning are: arising and ceasing, etc., which is one verse. In short, if it is said that the reasoning of a non-returning practitioner on the path of meditation is profound, and that profound reasoning is free from exaggeration and denigration, then how many categories are there of profound reasoning, and how is it free from exaggeration and denigration? There are eight types of profound reasoning, such as profound arising. To illustrate profound arising, the Mahayana path of meditation generates unsurpassed enlightenment with just one moment, either before or after. If unsurpassed enlightenment is generated without these, it is exaggeration, and generally not generating unsurpassed enlightenment is denigration. Liberation from these two is liberation from exaggeration and denigration of arising, hence it is the meaning of profound. The other seven should be applied similarly. Then, which scriptures explain the three aspects of sign, dharma, and meaning? "The path of meditation is profound," etc., and "arising and ceasing," etc., explain the reasoning. "The signs of non-returning are for the wise who abide on the path of meditation." This shows the subject to be known, the dharma to be proven, and the summary of the meaning. The reason why the scriptures are not directly mentioned here is to avoid adding or subtracting verses, not because of a lack of understanding, but because it can be understood from the implication of the scriptures of the paths of joining and seeing. For example, in the case of the aspects of the basis of knowledge and omniscience, the first and last two aspects are directly explained, but not in the case of the aspects of the path of knowledge. Are the forty-four reasonings mentioned here only for the bodhisattvas who abide on the three paths of joining, seeing, and meditation, or are they established according to the order of faculties? Is the nature of the reasoning itself one of the three signs of result, nature, or non-observation? Does it become reasoning for the individual himself, or for other beings to be trained? For a discerning debater, these three doubts will arise. In response to the first question, some say that although bodhisattvas who abide on the three paths of joining, seeing, and meditation are pervaded by non-returning, they are not pervaded by obtaining the signs of non-returning. Therefore, these reasonings are for those with sharp faculties on the path of joining, and those with medium faculties or higher on the path of seeing, and those with dull faculties on the path of meditation.