Tibetan
་མེ་ཏོག་འདི་དག་ནི་སྤྲུལ་པའོ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་རིགས་ཀྱི་རྟེན་བསྟན་པར་བཞེད་ཀྱང་སྔ་མས་གང་ཟག་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་རང་རྒྱལ་གྱི་རྟོགས་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རིགས་ཀྱི་རྟེན་དང་། ཕྱི་མས་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་རྟེན་དུ་རུང་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་སྟོན་པ་ཉིར་སྣང་གི་དགོངས་པར་སྣང་སྟེ། དེ་ཉིད་དུ། རྟོགས་པའི་རྟེན་རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་སེམས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་སོགས་དང་། དངོས་པོར་གྱུར་པའི་རྟེན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྤྲུལ་པའི་མེ་ཏོག་གི་རྣམ་པ་ཉེ་བར་དགོད་པ་དང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་རྒྱལ་གྱི་སྤང་བྱའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་ནི་བོད་དག་གཟུང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཁོ་ན་ལ་འདོད་པ་ནི། གཞི་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ལམ་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་ཕྱི་མ་བཅུ་གཅིག་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་ཡིན་པའི་དོན་མ་རྟོགས་ཤིང་། སྐབས་དང་པོར་བསྟན་པའི་གཟུང་རྟོག་གཉིས་ལ་རང་རྒྱལ་གྱི་སྤང་བྱའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་མེད་པའི་ལུགས་སུ་སྣང་བས་སྔར་བཀག་ཟིན་ཞིང་ཤེར་སྒྲོན་དུ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བདེན་པ་སྒོམ་པ་ཁོ་ན་དང་། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བསྒོམ་པས་གཟུང་བའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་ཏེ། མ་རིག་པ་དང་། ཕུང་པོ་དང་། བདག་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ཉིད་དེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་མ་མཐོང་བར་ཟད་དོ། །གཉིས་པ་དེའི་རྒྱུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ནི། བཏགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མི་འགལ་བར། །ཞེས་སོགས་ཏེ། རང་རྒྱལ་ལམ་གྱི་རྟོགས་རིགས་དེ་ཡང་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་གཞན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཆད་པར་མི་ནུས་པས་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་དགོས་ལ། དེ་ལ་ཡང་སྦྱོར་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་རྒྱུན་ལྡན་དུ་བསྒོམ་དགོས་པས་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་གྱི་རྟོགས་རིགས་རྒྱུན་ལྡན་དུ་སྒོམ་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་བསྟན་ནོ། །འགྲེལ་ཆེན་དུ། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་སྐབས་དང་པོར་ཁ་འཕངས་པ་ནི་ལམ་ཤེས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ཁ་འཕངས་པ་ཡིན་པས། སྐབས་འདིར་ལམ་ཤེས་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གསུངས་པ་ནི་རྟོགས་རིགས་འོག་མ་གཉིས་བསྒོམ་པའི་བྱང་སེམས་ནི་སྦྱོར་ལམ་ཡིན་པ་དང་། ལམ་ཤེས་ཕྱི་མའི་སྐབས་སུ་རྒྱུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་མ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ཚུལ་ལ། ཤེས་བྱ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ནི་གདུལ་བྱ་གཞན་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ཞིང་། རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱུན་ལྡན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་པས་ཡན་ལག་རྒྱས་བཤད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་མ་སྨོས་པར་རང་གི་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཅིང་། རྟོགས་རིགས་སྔ་མ་གཉིས་ནི་གཞན་དོན་དུ་མཐོང་ལམ་དུ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དེ་ཡན་ཆད་རྒྱུན་ལྡན་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཤེས་བྱ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་དང་། དེ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་གཉིས་རྟོགས་རིགས་གཅིག་པས་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་མ་གསུངས་པར། རང་གི་ངོ་བོ་མཐོང་ལམ་དང་། སྒོམ་ལམ་གཉིས་གསུངས་པ་ཡིན་ལ་རྟོགས་རིགས་སྔ་མ་གཉིས་དང་། དེ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་གཉིས་རྟོགས་རིགས་ཐ་དད་ཡིན་པས་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པས་ཟིན་པའི་ཚེ་ཤེས་བྱའི་ལམ་དང་། ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ཤེས་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པས་ལུས་རྣམ་གཞག་ཏུ་ནི་གསུམ་ཆར་ལ་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ཁྱད་པར་མ་གསུངས་པ་སྟེ་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།དེས་ན་ཤེས་བྱ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་མམ། དེ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ལ་འདིར་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་གཉིས་གསུངས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་དང་། ཤེས་བྱེད་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པས་མ་ཟིན་པའི་འཛིན་པ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་རྟོགས་རིགས་ནི་ཤེས་བྱ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཀྱང་ལམ་ཤེས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་ལས་དང་པོ་མཐོང་ལམ་ནི་བདེན་དང་བདེན་ལ་བཟོད་པ་དང་། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་དང་། དེའི་རྣམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་ལྔ་སྟེ། སྐབས་གཞན་དུ་ཡོན་ཏན་གྱི་ལྡོག་པ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་བཤད་ཀྱང་འདིར་འདི་ཕྱིའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ལྡོག་པ་ནས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྐབས་འདིར་གདུལ་བྱ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ལ་བསྟན་པ་དང་། རང་ཉིད་རྒྱུན་ལྡན་དུ་སྒོམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་གང་ཞིག དེ་གཉིས་ཀ་ལ་ཕན་ཡོན་གྱི་སྒོ་ནས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་མཐོང
Chinese
虽然有人认为，像“这些花是化身”等，是指示法性类的所依，但前者认为，那些人相续中的法性，是自宗证悟之类的法性类的所依；后者认为，虽然是法性，但显现为能作为所依的论证。在《现观庄严论》中，以证悟的所依类别而说的是不退转的大菩萨等，以及说示现化身花之相是为了获得无实物所依的证悟之法。自宗所断之类中的所知障，即执著所取外境为真实的实执，是因为不了解以基智所摄的道谛后十一相是自宗声闻的证悟之类。对于第一品所说的能取所取二者，似乎没有自宗所断之类中的所知障能取所取，因此之前已经遮破。在《般若灯论》中，也未见到“仅仅是如所说般修习真谛，以及如实修习缘起，就能断除所取境之相的分别，从而彻底断除对无明、蕴、我等的执著”的说法。第二，彼之因决定胜解分是“安立之法性不相违”等。自宗道之证悟之类，仅仅以通达总义的方式，无法向他人正确解释，必须现量了知。对此，在加行道的阶段也必须恒常修习，因此，自宗道智的道智之因，是恒常修习自宗道之证悟之类的菩萨加行道。在《释论》中，最初提及菩萨的加行道，是因为在三种道智中，提及了菩萨道智的道智之因决定胜解分。因此，此处在最初两种道智的阶段宣说决定胜解分，是因为修习下两种证悟之类的菩萨的
English
Although some consider that statements such as "these flowers are emanations" indicate the support for the category of Dharmata, the former considers that the Dharmata in the continuum of those individuals is the support for the category of Dharmata of the realization of one's own school; the latter considers that although it is Dharmata, it appears as proof that can serve as a support. In the Ornament for Clear Realization, it is said that those who are spoken of as being under the power of the category of support for realization are the great Bodhisattvas who do not regress, etc., and that showing the aspect of emanation flowers is to demonstrate the attainment of the Dharma of realization without a real support. The cognitive obscurations of grasping at appearances, which are among the categories to be abandoned by one's own school, are only considered to be the clinging to reality, which is the grasping at external objects as being true, because they do not understand that the latter eleven aspects of the Truth of the Path, which are included in the basis consciousness, are the category of realization of one's own Hearers. It seems that there are no cognitive obscurations of grasping at appearances, which are among the categories to be abandoned by one's own school, in the two aspects of grasping at appearances that are taught in the first chapter, so this has already been refuted. In the Lamp Illuminating Wisdom, the statement that "merely meditating on the truth as it is spoken, and meditating on dependent arising as it is, one can abandon the conceptualization of the aspect of the object of grasping, and thus completely abandon the attachment to ignorance, aggregates, self, etc." is also not seen. Secondly, the causal decisive factor of that is "the established Dharmata is not contradictory," etc. The category of realization of one's own school's path cannot be correctly explained to others merely by knowing it in the manner of a general meaning, but must be known directly. For this, it is also necessary to constantly meditate during the stage of the path of joining, so the cause of the path of knowledge of one's own school's path is the Bodhisattva's path of joining, which constantly meditates on the category of realization of one's own school's path. In the Commentary, the Bodhisattva's path of joining is initially mentioned because the decisive factor that is the cause of the path of knowledge of the Bodhisattva's path of knowledge is mentioned among the three paths of knowledge. Therefore, the decisive factor is taught here in the stage of the first two paths of knowledge because it is the Bodhisattva's path of
Chinese
心是加行道，以及后得道的时候，没有宣说顺抉择分的原因都很好地成立了。第三，为菩萨种姓者开示的菩萨道之道的体性。所知菩萨道，既是为所化有情开示的，也是自己恒常修习的，因此没有说“以支分广说而知”的词句差别，而是从自己的体性方面开示。前两种证悟种类，仅仅是为了他者而在见道中现量了知，除此之外不是恒常修习的，因此说了“知”的词句差别。 此外，所知菩萨道和了知它的道智二者，证悟种类相同，因此没有说“知”的词句差别，而是说了自己的体性见道和修道二者，前两种证悟种类和了知它的道智二者，证悟种类不同，因此说了“知”的词句差别。 在以无缘之相摄持的时候，所知之道和能知之道智二者体性相同，因此在身差别中，对三者都没有说“知”的词句差别，即如前所说。 因此，对于所知菩萨道或者了知它的道智，此处所说的见道和修道二者，是就所知和能知体性相同而言的。没有以无缘之相摄持的执著，证悟法无我的证悟种类，虽然是所知菩萨道，但却不是道智的缘故。 这样，二者中的第一个见道，即“谛与谛之忍”等一个偈颂，以及对其相的广说“如是性与佛陀”等五个偈颂。其他场合虽然从功德的差别方面宣说，但此处从今生来世的利益差别方面开示的原因是，因为此处是对所化菩萨种姓者开示，以及自己恒常修习二者方面开示，无论哪一种，都需要从利益方面生起欢喜的缘故。此处见
English
The mind is the path of application, and the reasons why the factors of certainty and conformity were not mentioned in the case of the subsequent path of knowledge are well established. Third, the manner of knowing the path of the Bodhisattva to be shown to those of the Bodhisattva lineage. The knowable Bodhisattva path is both to be shown to other disciples and to be constantly meditated on by oneself, so without mentioning the difference in the words "to be known as an extensive explanation of the branches," it is shown from the aspect of its own nature. The first two types of realization are merely to be manifestly known on the path of seeing for the sake of others, and beyond that they are not to be constantly meditated on, so the difference in the words "to be known" is stated. Furthermore, the knowable Bodhisattva path and the path of knowing it, the two knowledges, are of the same type of realization, so without mentioning the difference in the words "to be known," the two, the path of seeing and the path of meditation, are stated as their own nature, while the first two types of realization and the path of knowing them, the two knowledges, are of different types of realization, so the difference in the words "to be known" is stated. When grasped by the aspect of non-objectification, the knowable path and the knowable path of knowledge are of the same nature, so in the body arrangement, the difference in the words "to be known" is not mentioned for all three, as previously explained. Therefore, the path of seeing and the path of meditation mentioned here for the knowable Bodhisattva path or the path of knowing it are made from the standpoint that the knowable and the knowable are of the same nature. The grasping that is not grasped by the aspect of non-objectification, the type of realization that realizes the selflessness of phenomena, although it is the knowable Bodhisattva path, is not the path of knowledge. Thus, the first of the two, the path of seeing, is one verse, such as "patience for truth and truth," and the extensive explanation of its aspects is five verses, such as "suchness and the Buddhas." Although in other instances it is explained from the aspect of the difference in qualities, the reason for showing it here from the aspect of the difference in benefits in this life and the next is that, since it is shown here from the aspect of showing it to those of the Bodhisattva lineage to be tamed, and from the aspect of constantly meditating on oneself, in either case, it is necessary to generate joy from the aspect of benefits. Here, seeing