Tibetan
བ་པ་མ་ཡིན། ཕྲ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོགས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་སྦྱར་ཏེ་གསུངས་པས་གཟུང་རྟོག་སྤོང་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན། གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་ཆོས་ཉན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བུར་བཙལ་བར་བྱ། ཞེས་པའི་ལན་དུ་ལྷའི་བུ་དག་གཟུགས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་འཛིན་རྟོག་མི་སྤོང་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན། ཡུམ་འདི་ལེན་པར་བྱེད་པ་སུ་དག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་པའི་ལན་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་སེམས་ཆེན་པོ་རྣམས་སམ། བདེན་པ་མཐོང་བའི་གང་ཟག་གམ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའམ། སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བྱ་བ་བྱས་པའམ། སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དག་གམ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དག་གིས་ལེན་པར་འགྱུར་ཞེས་དྲུག་གསུངས་ཤིང་། བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་སེམས་ཆེན་པོ་དང་། ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་གསུམ་གསུངས་ལ། མདོ་སྡུད་པ་ལས། གང་ཟག་བཞི་པོ་འདི་དག་དེ་ལ་མི་སྐྲག་སྟེ། །རྒྱལ་སྲས་བདེན་ལ་མཁས་དང་ཕྱིར་མི་ཟློག་པ་དང་། །དགྲ་བཅོམ་དྲི་མ་བསལ་ཞིང་སོམ་ཉི་སྤངས་པ་དང་། །བཞི་པ་དགེ་བའི་བཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའོ། །ཞེས་བཞི་གསུངས་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་མེ་ཏོག་མ་སྐྱེས་པར་བསྟན་པའི་སྐབས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་མདོ་དང་པོས། ལམ་ཤེས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པ་ཟབ་པ་དང་། མ་བརྗོད་པ་ཟབ་པ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཟབ་པ་དང་ཕྲ་བར་རྟོགས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་པས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དགག་པའི་ཕྱིར་ཟབ་པ་དང་ཕྲ་བ་འགོག་པ་བསྟན་ཞེས་འབྲེ་ཆེན་པོ་བཞེད་དོ། །མདོ་གཉིས་པས། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་སྤངས་པར་ནི་རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མི་སྲིད་དོ་སྙམ་ནས་ལྷའི་བུ་རྣམས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལས་ཆོས་ཉན་པ་ཇི་ལྟ་བུར་བཙལ་བར་བྱ་སྙམ་པ་དང་། བདག་ལ་ཆོས་ཉན་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་བཙལ་བར་བྱ་སྟེ། ཞེས་བསྟན་པར་གཞོན་ནུ་ཚུལ་ཁྲིམས་བཞེད་དོ། །མདོ་གསུམ་པའི་དོན་ལ། ཉིར་སྣང་ལས། གང་ཟག་སོ་སོ་ལ་སྦྱར་བའི་གསལ་ཀ་མི་སྣང་ཞིང་། འགྲེལ་ཆེན་ནས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་རྟོགས་པས་རང་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ། །དེ་ཉིད་ནི་རང་གི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་འདོད་པ་ཡིན་པས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །ལུས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པས་སངས་རྒྱས་མི་འབྱུང་བའི་ཞིང་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པའི་བསམ་པ་དང་ལྡན་པས་ན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །ལྟ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ལྟ་བ་བར་པ་དང་ཡང་དག་པར་ལྡན་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པས་ན་མཆོད་པར་འོས་པའོ། །ཚིག་འདི་གསུམ་གྱིས་ནི་རང་བྱང་ཆུབ་ལ་གོ་རིམ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་རིགས་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་རིགས་དང་། དེ་ཉིད་ལ་ངེས་པའི་རིགས་ཀྱི་གང་ཟག་ཅེས་བཤད་དོ། །སམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཕན་ཚུན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྡུད་པའི་འགྲེལ་པར་ཤེས་རབ་འབྲིང་གི་ལྟ་བ་དང་ལྡན་པས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་མཁས་པ་ནི་རྒྱལ་སྲས་སོ། །དང་པོར་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པར་ངེས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སྟེ་གཉིས་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་པར་འོས་པས་ན་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པས་རིམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དྲི་མ་བསལ་བ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པས་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེ་ཚོམ་སྤངས་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་ནི་བཞི་པའོ། །གང་ཟག་བཞི་པོ་དེ་དག་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ལ་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཞབས་ཀྱིས་བདེན་པ་མཐོང་བ་མཐོང་ལམ་པ་ལ་བཤད། ཨར་གྱིས་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཚོགས་ལམ་པ། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སྦྱོར་ལམ་པ། དགྲ་བཅོམ་པ་མཐོང་ལམ་པ་ལ་བཤད་དོ། །གཞོན་ནུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་མེ་ཏོག་གི་རྣམ་པ་ཉེ་བར་བཀོད་པས། དེ་དག་རབ་འབྱོར་གྱིས་ལྷ་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ན་མ་མཐོང་ཞིང་། ངས་མ་མཐོང་བའི་ས་ནས་ཁྱེར་འོང་བའི་ནུས་པ་ཡང་བརྒྱ་བྱིན་ལ་མེད་པར་བསམས་ནས་ལྷའི་དབང་པོས་གཏོར་བའི་མེ་ཏོག་འདི་དག་ནི་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་གྱི་ཡིད་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའོ་སྙམ་པ་དང་། ཞེས་པས་ཕྱི་དོན་དུ་གྲུབ་པ་བཀག་གོ །རབ་འབྱོར་གྱི་རྟོག་པ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཤེས་ནས་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་
Chinese
不是粗大的，因为是微细的。像这样与遍知之间相连而说，显示了舍弃能取分别的差别。向具寿善现听法应当如何寻觅呢？作为这个问题的回答，诸天之子啊，色也如幻如梦，直到圆满正等觉的佛陀也如幻如梦，涅槃也如梦如幻。这段话显示了不舍弃能取分别的差别。谁会受持此般若波罗蜜多呢？作为回答，不退转的大菩萨们，或者见到真谛的补特伽罗，或者漏尽阿罗汉，心意圆满，或者往昔对诸佛作过事业，或者在众多佛前种下善根的人们，或者被善知识摄受的人们将会受持。这样说了六种。在《八千颂》中说了不退转的大菩萨，以及具有圆满见解者，和漏尽阿罗汉三种。在《摄颂》中说：这四种人不畏惧它，即佛子精通真谛与不退转者，以及断除垢染和遣除犹豫的阿罗汉，第四是为善知识所摄受者。这样说了四种。以及在所示现化身之花未生之时等场合，显示了所依的差别。第二，第一部经中，道智之轮的诸天之子们，虽然了知甚深之智和未言说之智二者的自性是甚深和微细，但因为没有了知外境无实，为了遮破外境之义，显示了遮止甚深和微细，这是俄钦波的观点。第二部经中，认为没有舍弃能取分别，就不可能具有那样的证悟，因此诸天之子们心想，应当如何从具寿善现处听法呢？并显示说，听闻我之法应当如幻如化。这是廓努·楚臣的观点。关于第三部经的意义，《现观庄严论释·明显释》中说，不显现与各个补特伽罗相连的明点。《大疏》中说，所谓不退转，是指由于了知决择分，而从自菩提中不ི་ལྡོག་པའོ。（不退转）。其本身是想要证得自己的菩提，因此是菩提萨埵。以身体宣说佛法，所以在没有佛出现的刹土中，具有成办有情众生之利益的想法，因此是摩诃萨埵（大菩萨）。所谓的“见地圆满”，是指具有智慧的中间见地和正确的见地。阿罗汉（དགྲ་བཅོམ་པ་，梵文：arhat，梵文罗马拟音：arhat，汉语字面意思：应供）漏尽者，是指断除了自己见道之障碍，因此是值得供养的。这三个词语是指对自菩提次第如实修证之种姓，以及以法性而获得之种姓，以及对彼确定之种姓的补特伽罗（གང་ཟག，梵文：pudgala，梵文罗马拟音：pudgala，汉语字面意思：人）。所谓的“三”，应当视其为在一切处都依赖于相互之间的分别。如是说。在《摄颂释》中说，具有中等智慧见地，因此是完全了解世俗和胜义之差别的智者，是佛子。首先获得与决定性之分相符顺者，仅凭此即能确定获得自佛之菩提，此为不退转，是第二种。因一切皆应供养，故为阿罗汉，以见道等彼之所取分别断除，如次第般清净垢染，且彼以法性现证，故无有怀疑。断除怀疑是第三种。为善知识所摄受是第四种。这四种补特伽罗，因是自佛之种姓，故不应于此生畏惧。如是说。耶谢扎（ཡེ་ཤེས་ཞབས）说，见谛者为见道位。阿（ཨར）说，见谛者为资粮道位。不退转为加行道位。阿罗汉说为见道位。童子戒（གཞོན་ནུ་ཚུལ་ཁྲིམས）因帝释天以幻化的花朵之形象作布置，那些花朵饶益（རབ་འབྱོར）在天界等处未曾见过，心想我未曾见过的处所，帝释天也没有能力拿来，因此天王所散布的这些花朵并非从树木等处所生，而是由心所化现，如是说，以此遮止了外境的成立。帝释天知晓了饶益的想法后，对具寿饶益说，由心所生的
English
It is not coarse, because it is subtle. Thus, by connecting it to omniscience, it shows the distinction of abandoning the grasping concept. How should one seek to listen to the Dharma from the Venerable Subhuti? As an answer to this question, sons of the gods, form is also like an illusion, like a dream, until the perfectly complete Buddha is also like an illusion, like a dream, and Nirvana is also like a dream, like an illusion. This passage shows the distinction of not abandoning the grasping concept. Who will uphold this Mother Prajnaparamita? As an answer, the great Bodhisattvas who are irreversible, or the individuals who have seen the truth, or the Arhats who have exhausted the outflows, whose minds are completely fulfilled, or those who have done deeds for the Buddhas in the past, or those who have planted roots of virtue before many Buddhas, or those who are completely embraced by virtuous friends will uphold it. Thus, six types are mentioned. In the Eight Thousand Verse Prajnaparamita, three are mentioned: the great Bodhisattvas who are irreversible, those who have perfect views, and the Arhats who have exhausted the outflows. In the Condensed Sutra, it is said: These four types of people are not afraid of it: the sons of the Buddhas who are skilled in the truth and the irreversible ones, and the Arhats who have removed defilements and dispelled doubts, and the fourth is those who are completely embraced by virtuous friends. Thus, four types are mentioned. And in the occasions when the emanation flowers are shown as not having arisen, it shows the distinction of the basis. Secondly, in the first Sutra, the sons of the gods of the Wheel of Knowledge of the Path, although they understand that the nature of both profound knowledge and unexpressed knowledge is profound and subtle, but because they do not understand that external objects are unreal, in order to refute the meaning of external objects, it shows the prevention of profound and subtle, which is the view of Ngorchenpo. In the second Sutra, it is thought that without abandoning the grasping conceptualization, it is impossible to have such realization, therefore the sons of the gods thought, how should one listen to the Dharma from the Venerable Subhuti? And it is shown that listening to my Dharma should be sought as like an illusion and like an emanation. This is the view of Khönnu Tsultrim. Regarding the meaning of the third Sutra, in the Clear Explanation of the Ornament for Clear Realization, it is said that the clear points connected to each individual are not apparent. In the Great Commentary, it is said that the so-called irreversible refers to not retreating from one's own Bodhi because of understanding the part of the definitive division.
English
i ldog pa'o. (Irreversible). It is the Bodhisattva because it wants to realize its own enlightenment. Because it teaches the Dharma with its body, it has the intention to benefit sentient beings in a field where Buddhas do not appear, so it is a Mahasattva (Great Bodhisattva). The so-called "perfect view" refers to having the intermediate view of wisdom and the correct view. Arhat (དགྲ་བཅོམ་པ་, Sanskrit: arhat, Romanized Sanskrit: arhat, literal Chinese meaning: worthy of offering) who has exhausted the outflows, refers to one who has abandoned the obscurations of his own path of seeing, so he is worthy of offering. These three words refer to the lineage of those who truly practice their own enlightenment in sequence, the lineage obtained by the nature of Dharma, and the person of the lineage determined by it. The word "sam" should be regarded as dependent on the mutual distinctions in all places. So it is said. In the commentary on the Compendium, it is said that the wise one who has the view of intermediate wisdom and therefore fully understands the difference between conventional and ultimate truth is the son of the Buddha. The first one who obtains what is in accordance with the part of definite distinction, and by this alone is certain to obtain the enlightenment of the self-Buddha, is irreversible, the second. Because everyone should make offerings, he is an Arhat, because he has abandoned the grasping and discriminating of the path of seeing, etc., he has purified the defilements in sequence, and because he has directly realized the nature of Dharma, he has no doubt. Abandoning doubt is the third. Being taken care of by a virtuous friend is the fourth. These four types of people, because they are of the lineage of self-Buddhas, should not be afraid of this. So it is said. Yeshe Zhap (ཡེ་ཤེས་ཞབས) said that the one who sees the truth is on the path of seeing. Ar (ཨར) said that the one who sees the truth is on the path of accumulation. Irreversible is on the path of application. Arhat is said to be on the path of seeing. The Youthful Discipline (གཞོན་ནུ་ཚུལ་ཁྲིམས) because Indra arranged the appearance of the transformed flowers, those flowers were not seen by Rabyor (རབ་འབྱོར) in the heavenly realms, etc., and he thought that Indra did not have the power to bring them from a place I had never seen, so these flowers scattered by the Lord of the Gods were not born from trees, etc., but were transformed by the mind, so it is said, thereby preventing the establishment of external objects. Knowing Rabyor's thoughts, Indra said to the Venerable Rabyor, born from the mind