Tibetan
ཅེ་ན། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་ལས། མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ཉེར་དྲུག་གསུངས་ཤིང་འདི་ཉིད་འཕགས་སེང་གཉིས་ཀྱིས་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་མི་རྟག་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་དང་སྦྱོར་བར་མཛད་དོ། །གཉིས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པའི་ཚུལ་ནི་མི་དམིགས་སྒོ་ནས་ནི། ཉན་ཐོས་ལམ་འདི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྟོགས་རིགས་དེ་ཡང་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྟོགས་རིགས་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་རྣམ་གཅད་ལ་བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ། འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གྱི་དམིགས་པའོ། །འདི་ནི་རྣམ་པའོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་སྲིད་པས་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། མཚན་འཛིན་གྱིས་བར་ཆད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ལམ་ཤེས་ཡིན་ན། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པས་མ་ཟིན་པར་མངོན་ཞེན་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་དེ་ཤེས་བྱ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཀྱང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་མ་ཡིན་གྱི། མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པས་ཟིན་པ་ནི་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ། །འོན་ཀྱང་ལྡོག་པ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། བློ་གཅིག་གི་སྟེང་གི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་རྟོགས་རིགས་དེ་ཤེས་བྱའི་ལམ་དང་། མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་ཡུལ་ཅན་ལམ་ཤེས་སུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་དགོངས་ནས་ལུས་རྣམ་གཞག་ཏུ། སློབ་མ་བསེ་རུའི་ལམ་གང་དང་། །ཞེས་པས་ཤེས་བྱའི་ལམ་གཉིས་དང་། འདི་དང་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི། །ཞེས་པ་ནས། བྱ་བ་འདི་ནི་སྒོམ་པའི་ལམ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཤེས་བྱ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ངོས་བཟུང་ནས། ལམ་གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་ལ། ལམ་ཤེས་ཉིད་ནི་དེ་འདྲར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་ཤིང་། ཡན་ལག་རྒྱས་བཤད་དུ་མི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལམ་ཤེས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེའི་རྒྱུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ནི། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལམ་ལ་ནི། །ཞེས་སོགས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་དེ་ཉིད་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་གཞན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཆད་མི་ནུས་པས་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་དགོས་ལ། དེ་ལ་སྦྱོར་ལམ་དུ་རྒྱུན་ལྡན་དུ་བསྒོམ་དགོས་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་མི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་བསྟན་ནོ། །གཉིས་པ་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ལ། ལམ་ཤེས་དངོས་དང་། དེའི་རྒྱུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་བྱུང་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མི་སློབ་ལམ་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་མི་སློབ་ལམ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ན་དེ་གཉིས་ཀྱི་སློབ་ལམ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་བས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ལས་ལོགས་སུ་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། མི་སློབ་ལམ་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མི་སློབ་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཏེ། ལམ་བགྲོད་ཚུལ་དང་ཆོས་སྟོན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འདོད་ཁམས་སུ་སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་རྟེན་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་གདམས་ངག་བསྟན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་བྱུང་གི་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་མི་བཞུགས་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ་རང་གི་གདུལ་བྱ་ལ་སྒྲ་མེད་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་སྟོན་པའི་བདག་རྐྱེན་བྱེད་པའི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནི་རང་བྱུང་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། འདིར་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཞེས་མི་སློབ་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ངོས་གཟུང་བའི་སྐབས་ཡིན་པ་མ་རྟོགས་པ་དག་གིས་རང་རྒྱལ་སྒོམ་ལམ་པ་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་སྒོམ་ལམ་པ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ནས་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་གཉིས་པོ་བརྩི་བ་ནི་སེང་གེའི་གཞུང་མིག་གིས་མ་བལྟས་པར་རི་བོང་གི་ཅལ་རྣ་བས་ཉན་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་སྟོན་ཚུལ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ནི། གང་གང་དོན་ནི་གང་གང་ལ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་མི་སློབ་ལམ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་སློབ་ལམ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་གྲུབ་སྟེ། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ནི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ཞེ་ན། གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤོང་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་སོགས་ཏེ། འདི་ལ་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཚུལ། སྔོན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀྲལ་བའི་ཚུལ། གནད་ཀྱི་དོན་ངོས་གཟུང་བ། དོགས་པའི་གནས་གཞན་དཔྱད་པ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི་མདོ་ལས། ལྷའི་བུ་དག་གཟུགས་ནི་ཟབ་པ་མ་ཡིན། ཕྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཟ
Chinese
总而言之，《般若经》中宣说了无常等二十六种行相，并且阿僧伽、世亲二位尊者将此与《俱舍论》中所说的无常等十六种行相结合。第二，如何了解它的方式是，通过不缘的门径：应知声闻道。也就是说，像这样的声闻道的证悟种类，也必须通过不缘的行相之智慧所摄持的、大乘不共的证悟种类来了解。关于它的辨别，在《现观庄严论》中说：此乃声闻道之境，此乃行相，如果生起如此显现执着的分别念，那就表明这不是了解声闻道的道之智，因为执着名相是障碍的缘故。如果这是道之智，那么就必然是瑜伽现量，这是主要的论证。这样一来，如果没有被不缘的行相所摄持，而是处于显现执着状态的圣者之相续中的声闻的证悟种类，即使是所知声闻道，也不是了解声闻道的道之智，而被不缘的行相所摄持的则是二者。然而，存在着反体不同的差别，即在一个心识之上的证悟人无我的证悟种类是所知之道，而具有不缘行相的证悟种类则被安立为有境道之智。考虑到这一点，《身语论》中说：弟子声闻道为何？通过这句话确定了两种所知之道，以及从“此与他之功德”到“此行乃修道”之间确定了所知菩萨道，并说：于彼三道中，道智即如是。并且在《支分广释》中说，通过不缘之门径了解的那个本身就是道之智。第二，它的因是决择分顺品，即：圣声闻道等。也就是说，仅仅通过了解声闻的证悟种类的一般意义，就无法正确无误地向他人解释，因此必须现量了解。为此，必须在加行道中持续修习，因此，声闻道之智的因是声闻的证悟
English
In short, the Prajñāpāramitā Sutra proclaims twenty-six aspects such as impermanence, and the two venerable ones, Asaṅga and Vasubandhu, combined this with the sixteen aspects such as impermanence mentioned in the Abhidharmakośa. Second, the way to understand it is through the gate of non-apprehension: One should know the Śrāvakayāna path. That is to say, such a type of realization of the Śrāvakayāna path must also be understood through the wisdom that is characterized by the non-apprehension of the realization type that is uncommon to the Mahāyāna. Regarding its distinction, the Abhisamayālaṃkāra says: This is the object of the Śrāvakayāna path, this is the aspect, if a mind with such manifest clinging arises, then it indicates that this is not the path-wisdom that understands the Śrāvakayāna path, because clinging to names is an obstacle. If this is path-wisdom, then it must be direct perception of yoga, which is the main proof. In this way, if it is not grasped by the aspect of non-apprehension, but the realization type of the Śrāvaka in the continuum of the noble one in a state of manifest clinging, even if it is the knowable Śrāvakayāna path, it is not the path-wisdom that understands the Śrāvakayāna path, but that which is grasped by the aspect of non-apprehension is both. However, there is a difference in the opposite, that is, the realization type of realizing the selflessness of the person on one mind is the knowable path, and the one with the aspect of non-apprehension is established as the object-possessing path-wisdom. Considering this, the Body Stanzas say: What is the path of the solitary realizer disciple? Through this sentence, the two knowable paths are determined, and from "this and other qualities" to "this action is the path of meditation" the knowable Bodhisattva path is determined, and it is said: Among these three paths, path-wisdom is just like that. And in the Detailed Explanation of the Limbs, it is said that the very understanding through the gate of non-apprehension is the path-wisdom. Second, its cause is the part of ascertainment that is in accordance, that is: The noble Śrāvakayāna path, etc. That is to say, merely understanding the general meaning of the realization type of the Śrāvaka cannot explain it to others without error, so it must be understood directly. For this reason, it must be continuously cultivated in the path of joining, therefore, the cause of the path-wisdom of the Śrāvakayāna path is the realization of the Śrāvaka.
Chinese
以不缘的行相修习的菩萨的加行道已宣说。第二，关于独觉的道智之道智，有道智真实和它的因——决择分随顺二者。其中第一是，为了证悟自生自性。（为了证悟自生自性）等三颂。如果声闻的无学道和独觉的无学道没有差别，那么二者的学道也没有差别，因此，在声闻的道智之道智之外，单独宣说独觉的道智之道智就变得没有意义。如果无学道本身有差别，那么差别是什么呢？如同犀牛一样的独觉的智慧，法性，比声闻的无学道更殊胜，因为从行道方式和说法方式的角度来说，它更殊胜。第一点成立，因为在欲界中，对于最后有者的所依，不依赖于导师的教诲，而现证了自生菩提的缘故。第二点成立，因为在没有佛和声闻居住的刹土中，对于自己的所化，以无声的身体姿态来宣说佛法的增上缘的智慧的缘故。这由“为了证悟自生自性”等宣说。在此，不明白“如同犀牛一样的智慧是无学道的特点被认定的场合”的那些人，将独觉的修行道者和独觉的种姓修行道者执为法性，并认为这两个特点是错误，这是没有用狮子的锐利眼光观察，而是用兔子那样的短小耳朵听闻的过失。对于说法方式的诤论的消除是，任何事物在任何事物中。（任何事物在任何事物中）等宣说。这样，因为无学道有差别，所以学道也有差别成立，因为果的差别是从因的差别中产生的。学道的差别是什么呢？为了消除所取境的分别。（为了消除所取境的分别）等，对此有经中所说的方式，以前的智者们解释的方式，要点的意义的认定，以及对疑惑之处的其他分析这四点。第一点是，经中说：天子们，色不是深奥的，也不是微细的。为什么呢？因为色的自性
English
The path of joining of a Bodhisattva who meditates through the aspect of non-apprehension has been taught. Second, regarding the path of knowledge of the path of knowledge of the solitary realizer, there are two: the actual path of knowledge and its cause, the concordant part of ascertainment. The first is: In order to realize self-born nature. (In order to realize self-born nature) etc., are three verses. If there is no difference between the non-learning path of the Hearers and the non-learning path of the solitary realizer, then there will be no difference between the learning paths of the two, so apart from the path of knowledge of the path of knowledge of the Hearers, teaching the path of knowledge of the path of knowledge of the solitary realizer separately would become meaningless. If the non-learning path itself has a difference, then what is the difference? The wisdom of the solitary Buddha, like a rhinoceros, is more superior to the non-learning path of the Hearers, because it is more superior from the point of view of the way of traversing the path and the way of teaching the Dharma. The first point is established, because in the desire realm, for the basis of the last existence, without relying on the instructions of the teacher, one manifests the self-born enlightenment. The second point is established, because in the realm where Buddhas and Hearers do not reside, for one's own disciples, it is the wisdom that is the dominant condition for teaching the Dharma through the gestures of a silent body. This is taught by "In order to realize self-born nature" etc. Here, those who do not understand that "wisdom like a rhinoceros is the occasion when the characteristics of the non-learning path are identified," hold the solitary realizer practitioner and the solitary realizer lineage practitioner as Dharma, and consider these two characteristics to be faults, which is the fault of not observing with the sharp eyes of a lion, but listening with the short ears of a rabbit. The elimination of the debate on the way of teaching the Dharma is: Whatever thing is in whatever thing. (Whatever thing is in whatever thing) etc. Thus, because the non-learning path has a difference, it is established that the learning path also has a difference, because the difference of the result arises from the difference of the cause. What is the difference of the learning path? In order to abandon the concept of the object to be grasped. (In order to abandon the concept of the object to be grasped) etc., there are four points to this: the way it is spoken in the Sutra, the way it is explained by the previous scholars, the identification of the meaning of the key point, and the other analysis of the place of doubt. The first point is, the Sutra says: Sons of the gods, form is not profound, nor is it subtle. Why is that? Because the nature of form