Tibetan
ཡོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གསུངས། སྐབས་གསུམ་པར་སྤྲོས་པ་སོ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གསུངས། སྐབས་བཞི་པར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་དང་། ཐེག་དམན་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཁྱད་མཚན་གྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གསུངས། སྐབས་ལྔ་པའི་ལུས་རྣམ་གཞག་ཏུ་མཐོང་སྤང་རྟོག་པ་བཞིའི་གཉེན་པོར་མཐོང་ལམ་རྩེ་སྦྱོར་བཞི་གསུངས་ཤིང་། དེ་ཉིད་ཡན་ལག་རྒྱས་བཤད་དུ་བཟོད་པས་བསྡུས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །བོད་དུ་འགྱུར་བའི་བསྟན་བཅོས་ཞིག་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་གྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་འདི་ལས་རྒྱས་པ་མེད་ཅིང་། ལུགས་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཀྱང་། འདིའི་རྣམ་གཞག་མངོན་པ་གོང་འོག་ནས་བཤད་པ་དང་བསྲེ་བ་ནི་ཡོད་པའི་སྒོ་བོར་ནས་མེད་པའི་སྲང་དུ་འཆག་པའོ། །གསུམ་པ་ལ། གཞན་གྱི་འདོད་པ་བརྗོད་པ་དང་། སློབ་དཔོན་རང་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཤེས་པའི་ཚེ་སྡུག་བསྔལ་ཆོས་བཟོད་ཀྱིས་ཀུན་འབྱུང་སྤོང་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལམ་གོམས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལས་འགྲུབ་པས་འབྲས་བུའི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་གཅིག་ཏུ་གཞག་གོ །སོ་སོར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཡིན་ཏེ། བདེན་པ་བཞི་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ལོག་པར་རྟོག་པ་དུ་མ་འབྱུང་བས། དེ་སེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེ་སྙེད་དུ་འབྱུང་བས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཞུགས་པ་དང་གནས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡང་ལེགས་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཞན་དག་ན་རེ། དོན་གྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག །བདག་ཉིད་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་ལ། །ཚད་མ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་བྱ་གང་། །མ་མཐོང་ཆ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་བདེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བས། སོ་སོར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །གཉིས་པ་ལ། འགྲེལ་ཆེན་དུ་ཕྱོགས་ཕྱི་མ་ཞུགས་པ་དང་། གནས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མི་རུང་བས་སུན་ཕྱུང་ནས་རང་ཕྱོགས་སུ་བཞག་པ་ནི། ཉ་ཕྱིས་ལ་དངུལ་རྣམ་པ་ལྟར། །གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས། །ཡོན་ཏན་གཞན་སྦྱོར་མི་བྱེད་ན། །ཞེས་པ་ལྟར། བདེན་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དུ་མ་མེད་ན། མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་མཐར་ཕྱིན་ཡང་བདེན་པ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དུ་མ་ཡོད་པས་དེ་སེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་སྙེད་དུ་འཇུག་པས་ན་འདི་ལྟར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཆ་ཤས་མེད་པ་ལ་མཐོང་མ་མཐོང་ཆ་གཉིས་མེད་པའི་བདེན་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་ཅིག་ཆར་མཐོང་བས། མཐོང་བ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ཡིན་ཡང་སྒྲོ་འདོགས་སེལ་བྱེད་ཀྱི་ངེས་པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་བཅུ་དྲུག་མཉམ་གཞག་ཏུ་རིམ་ཅན་དུ་ཐོབ་པ་ལས་བཅུ་དྲུག་གོ །ཞེས་ཊཱི་ཀ་ལས་བཤད་པ་འདི་ཉིད་འགྲེལ་ཆེན་གྱི་དགོངས་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་སྣང་ངོ་། །བཞི་པ་ལ། རང་ངོར་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྟན་པ། བློ་གཞན་གྱི་ངོར་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བསྟན་པ། ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ། ངེས་ཤེས་འདྲེན་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ། ལམ་གཉིས་ཀྱི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ། སྐབས་གོང་འོག་གི་ཁྱད་པར་རྣམ་པར་གཞག་པ། ཡོན་ཏན་གཞན་ཡང་ཐོབ་པའི་ཚུལ་དང་བདུན་ལས། དང་པོ་ནི། མཐོང་ལམ་མཉམ་གཞག་སྐྱེས་པ་ནས། མཉམ་གཞག་གི་རྒྱུན་དེ་ལས་མ་ལངས་ཀྱི་བར་དུ་བློ་དེའི་ངོར་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་བྱེ་བྲག་མེད་དེ། བློ་དེས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་དོན་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་གང་ཞིག སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་བྱེ་བྲག་མཐོང་ན་སྔ་མ་འགགས་ནས་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བར་མཐོང་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་དགོངས་ནས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བློ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གནས་ལུགས་མཐོང་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། རྟེན་འབྲེལ་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་ཆོས་ཤེས་པའི་འོག་ཏུ་དབྱེ་བ་མེད་པར་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ལུང་དེའི་དོན་ནི། བདེན་པ་གསུམ་པོ་སྐྱེ་ཞིང་འགག་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དབྱེར་མེད་པའི་ཆོས་དང་པོར་ཤེས་ནས། མཉམ་གཞག་དེ་ལས་མ་ལངས་ཀྱི་བར་དུ་བློ་དེའི་ངོར་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་བྱེ་བྲག་དབྱེར་ཡོད་ན། བློ་དེ་ཆོས་ཅན། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་དངོས་པོ་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་དོན་ལ་རྣམ་པར་མི་མཁས་པར་ཐལ། སྐྱེ་འགག་དང་བཅས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐད་ཅིག་སྔ་མའི་འོག་ཏུ་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བར་རྣམ་པར་བརྟགྃས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན་རྐྱེན་ལས་འབྱུང་བའི་དོན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་དོན་མ་མཐོང་བར་ཐལ་ལོ། །ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འོ་ན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཅིག་ཡིན་པ་ཡང་མི་འཐད་པར་འགྱུར་ཏེ། བློ་དེའི་ངོར་མངོན་པར་
Chinese
从功德的角度讲了知忍十六刹那。第三品中，从了悟远离三十二种戏论的法性的角度讲了知忍十六刹那。第四品中，从不退转之相的角度讲了知忍十六刹那，以及从超胜小乘道的修习的殊胜特点的角度讲了知忍十六刹那。第五品的身体分类中，为了对治见道所断四种分别念，讲了见道顶加行四种。在那个支分广释中，说只是一个由忍所摄的刹那。在藏地翻译的论典中，没有比这个更广的关于大乘见道的分类了。虽然是不共于其他宗派的，但是把这个分类和上下阿毗达磨所说的混合起来，就是把已有的门关掉，走向不存在的街巷啊。第三，分二：宣说他宗观点和导师自己观点的开示。首先是：有些认为，了知痛苦的法性时，以痛苦法忍断除集，以它现证灭，以它修习道。那也是由心的一个刹那成就的，所以是观待于果的现证而安立为一的。从各个现证来说，就是十六刹那，因为对四谛的每一个都会产生诸多颠倒的分别念，所以为了遣除它们，智慧也会产生那么多。那样的话，进入和安住的分类也安立得很好。这样说。另一些人说：义之自性一，自性现前故，量等所应观，未见余分何有耶。以这种方式，以智慧的一个刹那现量见到一切真谛的法性，所以从各个现证来说也是一个刹那。这样说。第二，在《大疏》中驳斥了后来的进入和安住的分类是不合理的，而安立自己的宗派是：如鱼皮上的银色，如果不是因为错乱的原因，就不会施加其他的功德。就像这样，对于真谛
English
From the perspective of merit, the sixteen moments of knowledge and acceptance are explained. In the third chapter, from the perspective of realizing the nature of reality free from thirty-two elaborations, the sixteen moments of knowledge and acceptance are explained. In the fourth chapter, from the perspective of the sign of non-retrogression, the sixteen moments of knowledge and acceptance are explained, and from the perspective of the special characteristics that surpass the practice of the Lesser Vehicle, the sixteen moments of knowledge and acceptance are explained. In the fifth chapter's body classification, the four peak practices of the path of seeing are explained as antidotes to the four conceptual thoughts to be abandoned by the path of seeing. In that very detailed explanation of the limbs, it is said that it is only one moment encompassed by acceptance. Among the treatises translated in Tibet, there is none more extensive than this classification of the Mahayana path of seeing. Although it is unique to other schools, mixing this classification with what is explained in the upper and lower Abhidharma is like closing the existing door and walking into a non-existent alley. Third, there are two parts: stating the views of others and the teacher's own explanation. First: Some believe that when the nature of suffering is known, the origin is abandoned by the acceptance of the dharma of suffering, and with that, cessation is realized, and with that, the path is cultivated. That is also accomplished by one moment of mind, so it is established as one in relation to the manifestation of the result. From individual manifestations, there are sixteen moments, because many inverted conceptualizations arise for each of the four truths, so to eliminate them, wisdom also arises that much. In that case, the classification of entering and abiding is also well established. That's what they say. Others say: The nature of the meaning is one, because the self is manifest, what should be examined by valid cognition, what other unseen part is there? In this way, with one moment of wisdom, the nature of all truths is directly seen, so from individual manifestations, it is also one moment. That's what they say. Second, in the Great Commentary, the later classification of entering and abiding is refuted as unreasonable, and the establishment of one's own school is: Like silver on fish skin, if it is not because of the cause of confusion, other qualities will not be applied. Just like that, for the truth
Chinese
如果没有颠倒的增益，仅仅是见就能究竟证悟真谛，但是因为对真谛有诸多颠倒的增益，所以为了遣除这些，需要进入那么多的智慧，因此会这样转变：对于没有分法的法性，在不见和见二者没有分别的情况下，同时见到四圣谛的法性。虽然见道只有一个刹那，但由于在等持中次第获得生起遣除增益的十六种决定的能力，所以是十六。如是，此《 टीका 》的解说，似乎穷尽了《释论》的密意。第四，关于：自方显现证悟为一，于他方心识显现为十六刹那，见法性无差别，引导定解的方式有差别，两种道的差别作分别，前后场合的差别作分别，以及获得其他功德的方式，共有七点。第一点是：从生起见道等持开始，到未从该等持中起身之间，在该心识的显现中，没有前后刹那的差别。因为该心识以缘起无生灭之义的执持方式为主要，而现量见到。如果见到前后刹那的差别，则必须见到前一刹那灭后，后一刹那生起。考虑到这一点，圣者龙树以该心识见到实相的方式为主，在知晓缘起无生灭之法后，无有分别地宣说了。因此，该教证的意义是：首先知晓三谛是生灭的法性，以及涅槃无别的法，如果在未从该等持中起身之间，在该心识的显现中，前后刹那的差别存在，那么，该心识，有法，对于极微细的无生灭之义，不善巧，因为显现为有生灭，因为分别了前一刹那之后，后一刹那生起。如果承认，则会成为没有见到从因缘所生的义，缘起无生灭之义。这是其中的意义。那么，证悟为一也不应理，因为在该心识的显现中，
English
If there were no inverted additions, just seeing would be the ultimate realization of the truth, but because there are many inverted additions to the truth, in order to dispel these, it is necessary to enter into so much wisdom, therefore it will change in this way: For the nature of reality without division, in the absence of distinction between seeing and not seeing, the nature of the four noble truths is seen simultaneously. Although seeing is only one moment, it is sixteen because of the ability to generate the sixteen certainties that dispel additions in a sequential manner in equanimity. Thus, this explanation of the Ṭīkā seems to exhaust the intention of the Great Commentary. Fourth, regarding: showing the self-appearance of realization as one, showing it as sixteen moments in the mind of others, there is no difference in seeing the nature of reality, there is a difference in the way of leading to certainty, distinguishing the differences between the two paths, distinguishing the differences between the preceding and following occasions, and the way of obtaining other qualities, there are seven points. The first point is: From the arising of the equanimity of the path of seeing, until one has not arisen from that equanimity, in the appearance of that mind, there is no difference between earlier and later moments. Because that mind takes the way of holding the meaning of dependent arising without arising and ceasing as the main thing, and directly sees it. If one sees the difference between earlier and later moments, then one must see the earlier moment ceasing and the later moment arising. Considering this, the Holy Nagarjuna, taking the way in which that mind sees the reality as the main thing, after knowing the Dharma of dependent arising without arising and ceasing, declared it without distinction. Therefore, the meaning of that scripture is: First knowing that the three truths are the nature of arising and ceasing, and that Nirvana is inseparable, if in the appearance of that mind, between not arising from that equanimity, the difference between earlier and later moments exists, then that mind, the subject, is not skilled in the meaning of the extremely subtle non-arising and non-ceasing, because it appears as having arising and ceasing, because it distinguishes that after the earlier moment, the later moment arises. If one admits this, then it will follow that one has not seen the meaning of arising from causes and conditions, the meaning of dependent arising without arising and ceasing. This is the meaning of it. Then, it would also be unreasonable for realization to be one, because in the appearance of that mind,