Tibetan
པོ་ཡོད་བཞིན་དུ། །ཅེས་པས་བསྟན་པར་བཞེད་པ་ཉིད་ལེགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་མིང་ཡོད་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་ཅེས་པའི་བར་ཐམས་ཅད་ལ་གསལ་བྱེད་དུ་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ཡིན་པས་དོན་དམ་དུ་མི་དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྣང་བ་ཙམ་མི་འགོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ལས་མི་འདའ་བ་རེ་རེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་ལས་མི་འདའ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྤྱོད་པ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། སྤྱོད་པའི་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞེན་པ་དང་། སྤྱོད་པར་བྱ་བ་ཤེར་ཕྱིན་དུ་ཞེན་པ་དང་། སྤྱོད་པ་རང་གི་ངོ་བོ་བཟློག་ཟླ་དང་བཅས་པར་ཞེན་པ་དང་། ཤེས་བྱ་ཕུང་པོ་ལྔར་ཞེན་པ་སྟེ་ལྔ་ཡོད་པས་དེའི་གཉེན་པོ་བྱང་སེམས་དང་། བྱང་ཆུབ་དང་། ཡུམ་དང་། སྤྱོད་སོགས་མཐའ་བཞི་དང་། ཕུང་པོ་ལྔར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི་མདོར། ཤཱ་རིའི་བུ་གལ་ཏེ་ཕྱོགས་བཅུ་རེ་རེའི་ཞིང་གདྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིར། དགེ་སློང་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་། མོདྒལ་གྱི་བུ་ལྟ་བུ་ཤ་སྟག་གིས་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། འདམ་བུ། འོད་མ། བུ་རམ་ཤིང་། སྨྱིག་མ། འབྲས། ཏིལ་གྱི་ཚལ་ལམ་ལྟར་ཡོངས་སུ་གང་བར་གྱུར་ཀྱང་དེ་དག་གི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེས་བྱང་སེམས་ཡུམ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཤེས་རབ་ཉིན་གཅིག་བསྒོམ་པ་ཙམ་གྱིས་བརྒྱའི་ཆར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ། སྟོང་དང་། བརྒྱ་སྟོང་དང་། བྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་དང་། གྲངས་དང་། ཆར་ཡང་། བགྲང་བར་ཡང་། རྒྱུར་ཡང་། དཔེར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་ནས་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལྟར་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དོན་དུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སོགས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་གང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ངོས་གཟུང་། གང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ངོས་གཟུང་། ཇི་ལྟར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་པ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་པ་ནས། དེ་དག་གི་ཤེས་རབ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་ཞེས་པའི་བར་གྱིས་བསྟན་ཏོ། །དགེ་སློང་ཤཱ་རིའི་བུ་དང་། མོངྒལ་གྱི་བུ་ལྟ་བུ་ཤ་སྟག་ཅེས་པ་ནི་འོག་ནས་འཆད་པ་ལྟར་གྱི་རྟོགས་རིགས་མཐུན་པ་ཤ་སྟག་གིས་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །འདམ་བུ་ནས་ཏིལ་གྱི་བར་གྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྟོགས་པ་ཆོས་དྲུག་བསྟན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་དྲོད་དེ་འདམ་བུ་ལྟ་བུར་ལས་ཉོན་གྱི་གནོད་པ་ཆུང་ངུ་མི་བཟོད་པ་དང་། རྩེ་མོ་ནི་འོད་མ་ལ་མེ་མཚོན་དག་གི་བཞིན་དུ་ལས་ཉོན་གྱི་གནོད་བྱེད་དྲག་པོ་དང་ཕྲད་ཀྱང་དགེ་རྩ་མི་འཆད་པ་དང་། བཟོད་པ་ནི་བུ་རམ་ཤིང་དང་འདྲ་བར་ངན་སོང་ཆད་པའི་ཕྱིར་བདེ་འགྲོར་ཆོས་བསྒོམ་པའི་མངར་བ་ལས་མི་འདའ་བ་ཉིད་དང་། ཆོས་མཆོག་ནི་སྨྱིག་མ་དང་འདྲ་བར་མྱུར་དུ་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། མཐོང་ལམ་ནི་འབྲས་དང་འདྲ་བར་འཕགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་མཆོག་ཡིན་པ་དང་། སྒོམ་ལམ་ནི་ཏིལ་ལ་མེ་ཏོག་དང་དྲི་ལ་སོགས་པ་རིགས་གཅིག་ཀྱང་ནུས་པ་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པ་ལྟར། མཐོང་ལམ་ལས་རྟོགས་རིགས་ཐ་དད་དུ་མེད་ཀྱང་དུས་གཞན་དུ་སྒོམ་སྤང་སྤོང་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དཔེ་དྲུག་པོ་རྣམས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚལ་སྨོས་པ་ནི་རྟོགས་རིགས་གཅིག་པའི་གང་ཟག་རྣམས་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་ཐ་དད་པ་ཡོད་ཀྱང་དྲོད་ལ་སོགས་པར་རིགས་གཅིག་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །ལམ་སྔ་མ་སྔ་མ་ནི་དཔེ་ཕྱི་མ་དྲངས་པའི་ཆེད་ཡིན་ལ། ཐ་མར་ལམ་སྨོས་པ་ནི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་ཆོས་ལ་བདེར་གནས་ཤེས་པའི་ཆེད་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། བྱང་སེམས་ཆེན་པོ་ཉིན་གཅིག་ཤེས་རབ་བསྒོམས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཞེས་པ་སྟེ། ཉིན་གཅིག་ཤེས་རབ་བསྒོམས་པ་ལ་ནུས་པ་དེ་ཙམ་ཡོད་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་སེམས་དེ་ཅི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའམ། སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པའམ། ཕྱིར་མི་བཟློག་པའམ། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན། རེ་ཞིག་བཞི་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ས་བཅུ་པ་ལ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་ཉན་རང་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིར་མི་བཟློག་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། ས་བརྒྱད་པ་ལ་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མྱང་འདས་བཀག་པས་ཉན་རང་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་སྒོ་ལ་བཅུག་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་འདི་དེའི་ཚེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དེའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་མྱང་འདས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་རིང་དུ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་སྤ
Chinese
虽然有“有”存在。这样认为来解释是很好的，从“虽然有菩提之名”到“虽然有能分别的识”之间，全部都要加上“显现”来修饰，因为对于胜义中不可得的一切，在世俗中仅仅显现这一点也不会遮止，因为会生起各自不超出世俗的缘故。不超出胜义的是，菩萨对于行者执著于菩提，对于行之果执著于菩提，对于所行之事执著于般若波罗蜜多，对于行之自性执著于能破所破，对于所知五蕴执著，这五者存在，因此其对治是菩提心和菩提，以及佛母和行等四边，以及对于五蕴如实不随见，这样来开示。第二是经中说：舍利子，假设在十方各自如恒河沙数的世界中，充满着像比丘舍利子和目犍连一样的，就像芦苇、灯芯草、甘蔗、竹子、稻子、芝麻田一样，即使充满，那些的智慧，用其来修持菩萨于佛母的智慧一天，连百分之一都无法接近，千分、百千分、俱胝百千分、数量、部分也无法，计算也无法，原因也无法，比喻也无法接近，为什么呢？舍利子，这样菩萨的智慧是为了使一切众生完全从痛苦中解脱而安住的。等等广说。对于此，识别什么和声闻不共的证悟，识别什么是不共的菩萨智慧，如何是不共之理，以及开示不共的论证方法，这四者中，第一个是，从“这样”到“那些的智慧是什么”之间来开示。比丘舍利子和目犍连一样，是指像下面所说的证悟种类相同的人。从芦苇到芝麻之间，开示了声闻的六种证悟，声闻的加行道
English
Although "being" exists. It is good to interpret it in this way, from "although there is the name of Bodhi" to "although there is discriminating consciousness," all should be modified with "manifestation," because for everything that is unattainable in ultimate reality, the mere manifestation in conventional reality will not be prevented, because each will arise without exceeding conventional reality. What does not exceed ultimate reality is that Bodhisattvas are attached to Bodhi as the practitioner, attached to Bodhi as the fruit of practice, attached to Prajnaparamita as the object of practice, attached to the nature of practice as what can be refuted and what refutes, and attached to the five aggregates of knowable things. Since these five exist, their antidotes are Bodhicitta and Bodhi, as well as the Mother Buddha and the four extremes of practice, and also not truly seeing the five aggregates, this is how it is taught. Secondly, in the sutra it says: Shariputra, suppose that in each of the ten directions, in worlds as numerous as the sands of the Ganges River, there are only monks like Shariputra and Maudgalyayana, just like reeds, rushes, sugar cane, bamboo, rice, or sesame fields, even if they are full, whatever wisdom they have, using it to practice the wisdom of a Bodhisattva towards the Mother Buddha for just one day, even one percent cannot be approached, not a thousandth, not a hundred thousandth, not a koti hundred thousandth, not a number, not a part, not calculation, not reason, not even an analogy can be approached. Why is that? Shariputra, in this way, the wisdom of a Bodhisattva abides for the sake of completely liberating all sentient beings from suffering. And so on, extensively explained. For this, identify what is not common to the realization of the Hearers, identify what is the uncommon wisdom of the Bodhisattva, how it is the uncommon reason, and the teaching of the uncommon means of proof, among these four, the first is, from "in this way" to "what is the wisdom of those" to show. Monks Shariputra and Maudgalyayana are the same, referring to people with the same kind of realization as described below. From reeds to sesame, the six realizations of the Hearers are taught, the Hearers' path of application
Chinese
譬如芦苇，不能忍受烦恼的轻微损害；顶端如火焰、兵器，即使遇到强烈的烦恼损害，也不会断绝善根；忍耐如甘蔗，因为断除了恶趣，不会离开在善趣修法的甜蜜；殊胜法如竹子，能迅速证悟真谛；见道如稻子，是圣者们的殊胜证悟；修道如芝麻，虽然花和香味等属于同一类，但作用各不相同。虽然见道与证悟的种类没有不同，但考虑到在不同时期断除修道所断的差别，因此才显示了这六个比喻。提到“ཚལ་（tshal）”是指证悟种类相同的补特伽罗们，虽然根器有差别，但在暖位等上是同一类的意思。前面的道是为了引出后面的比喻，最后提到道是为了让那些圣者们知道安住在见法中是安乐的。第二，大菩萨一日修习般若的智慧，即指菩萨的智慧，仅一日修习般若就有如此大的力量。那么，这样的菩萨是初发心者，还是已入行者，还是不退转者，还是一生补处菩萨呢？暂时来说，第四者不是，因为十地菩萨被认为是如来，所以已经成立了比声闻、缘觉更为殊胜。也不是不退转菩萨，因为八地菩萨已经遮止了有意的涅槃，所以已经成立了比声闻、缘觉更为殊胜。如《十地经》云：“若如来不令此等菩萨入于现证之门，则此等于此生即入涅槃。”因此，他的涅槃不是声闻的涅槃，因为从发心开始，对它的作意早已远离。也不是佛陀的涅槃，因为尚未断除修道所断
English
Like a reed, it cannot tolerate even slight harm from afflictions; the tip is like a flame or weapon, and even when encountering strong afflictive harm, it does not cut off the roots of virtue; patience is like sugarcane, because it cuts off bad destinies, it does not depart from the sweetness of practicing Dharma in good destinies; the supreme Dharma is like bamboo, quickly realizing the truth; the path of seeing is like rice, being the supreme realization of noble beings; the path of meditation is like sesame, although flowers and fragrances are of the same kind, their functions are different. Although there is no difference in the type of realization from the path of seeing, the six metaphors are shown because of the difference in abandoning what is to be abandoned in the path of meditation at different times. The mention of "ཚལ་ (tshal)" refers to individuals of the same type of realization, although their faculties are different, they are of the same type in terms of heat and so on. The earlier paths are for introducing the later metaphors, and the final mention of the path is for those noble beings to know that abiding in the Dharma of seeing is blissful. Secondly, the wisdom of a great Bodhisattva who meditates on wisdom for one day refers to the wisdom of a Bodhisattva who has such great power from meditating on wisdom for just one day. So, is such a Bodhisattva a beginner, one who has entered the practice, a non-returner, or a Bodhisattva who will attain enlightenment in one lifetime? For the time being, the fourth is not, because the tenth bhumi is shown as the Tathagata, so it has already been established as being more superior than the Shravakas and Pratyekabuddhas. It is also not a non-returning Bodhisattva, because the intentional Nirvana has been blocked on the eighth bhumi, so it has already been established as being more superior than the Shravakas and Pratyekabuddhas. As the Sutra of the Ten Bhumis says, "If the Tathagatas do not cause these Bodhisattvas to enter the gate of direct realization, then these will enter Nirvana in this very life." Therefore, his Nirvana is not the Nirvana of the Shravakas, because the attention to it has long been abandoned since the beginning of generating the mind of enlightenment. It is also not the Nirvana of the Buddhas, because what is to be abandoned by meditation has not been abandoned.