Tibetan
་ལ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གྲུབ་མཐའ་བཞི་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཚང་བ་རེ་ཡོད་པས་ཐོག་མར་གྲུབ་མཐའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་བཞི་ལས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་སེམས་བྱུང་མ་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་འཕགས་པའི་རིགས་དེ་ཡོད་པའི་ཚེ། ཚུལ་གནས་ཐོས་དང་བསམ་ལྡན་པས། །བསྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་འབྱུང་ལ་གཞི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ནས་ཐོས་བསམ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚེ་སྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་ལ་ཞི་གནས་བསྒོམ་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འདོད་ཆགས་ལྷག་པའི་གང་ཟག་གིས་མི་སྡུག་པ་དང་། རྣམ་རྟོག་ལྷག་པའི་གང་ཟག་གིས་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་བསྒོམ་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ་ཞི་གནས་བསྒྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་ཞི་གནས་གྲུབ་ནས། གཉིས་པ་ལྷག་མཐོང་ནི། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བཞི་བསྒོམ་སྟེ། དམིགས་པ་ལུས་སོགས་བཞི་ལ་རྣམ་པ་ལུས་མི་གཙང་བ་ལ་སོགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་བཅད་ནས་བསྒོམ་མོ། །དེ་ལྟ་བུའི་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་བཞི་ལ་བདེན་བཞིའི་སྟེང་གི་མི་རྟག་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་བསྒོམ་པ་ཚང་བས་དེ་ཉིད་ཚོགས་ཆུང་ངུས་ཚེ་གསུམ་ལ་སོགས་པར་བསྒོམས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ། ཚོགས་འབྲིང་གིས་བསྐལ་པ་བརྒྱར་བསྒོམས་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ། ཚོགས་ཆེན་པོས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་བསྒོམས་ན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་དེ། མཛོད་དུ། མྱུར་བ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་མཐར། །ཞེས་དང་། བསེ་རུ་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཡི་རྒྱུས། །ཞེས་དང་། དེ་གྲངས་མེད་གསུམ་ལ་སངས་རྒྱས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་ལྟ་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དེ། ཤེས་བྱ་གཞི་ལྔ་བདེན་པར་གྲུབ་པས་དེ་དག་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། བདེན་བཞིའི་སྟེང་གི་མི་རྟག་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུགས་འདི་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ལ་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་མི་དགོས་སོ། །མདོ་སྡེ་པའི་ལུགས་ལ་ཕལ་ཆེར་སྔ་མ་དང་འདྲ་བ་ལས། མི་རྟག་ལ་སོགས་བཅུ་དྲུག་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་འཁོར་བ་ལས་ཐར་བ་ཙམ་གྱི་ཆེད་དུ་བསྒོམས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ། སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་མེད་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ་རང་བྱུང་གི་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་བསྒོམས་ན་རང་རྒྱལ་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ། སྙིང་རྗེའི་དམིགས་རྣམ་སྐྱེ་བ་དུ་མར་གོམས་པ་ལས་སེམས་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་ཏེ། འགྲོ་བ་ལ་ཕན་པ་བཞེད་པས་ཀུན་ནས་བསླང་སྟེ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་བསྒོམས་ན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་དེ། རྣམ་འགྲེལ་དུ། བརྩེ་ལྡན་སྡུག་བསྔལ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར། །ཐབས་རྣམས་ལ་ནི་མངོན་སྦྱོར་མཛད། །ཅེས་དང་། རྣམ་པ་དུ་མར་ཐབས་མང་པོ། །ཡུན་རིང་དུས་སུ་གོམས་པ་ལས། །དེ་ལ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་དག །རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་ཡང་ཐེག་པ་གསུམ་པོ་ལྟ་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དེ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་གཞི་དང་། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་པར་མཚུངས་ཤིང་། གཞི་གཞན་གསུམ་པོ་བདེན་པར་གྲུབ་པས་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྟ་བ་རྟོགས་ཚུལ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལྟ་བ་གོམས་པ་ཤས་ཆུང་ཞིང་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གྲོགས་དང་བྲལ་བས། ཉོན་མོངས་པའི་བག་ཆགས་སྤོང་མ་ནུས་པས། བདེན་བཞིའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཐུགས་གསལ་བ་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་མ་ཐོབ་ལ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་དུ། དེས་ན་ཐུགས་ཀྱང་གསལ་བའི་ཕྱིར། །རྒྱུ་ཡི་བག་ཆགས་སྤངས་པ་ཡིན། །ཐུབ་ཆེན་གཞན་དོན་འཇུག་ཅན་གྱི། །བསེ་རུ་ལ་སོགས་ཁྱད་འདི་ཡིན། །ཞེས་དང་། ཉོན་མོངས་མེད་དང་ནད་མེད་དང་། །ལམ་བཤད་མི་གསལ་ཉིད་ལུས་ཡིན། །གོམས་ཕྱིར་མ་ལུས་སྤངས་པ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ལུགས་འདིས་ཀྱང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་ལ་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་དུ་རྟོགས་མི་དགོས་པར་འདོད་དོ། །སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ལ་ཉན་རང་གཉིས་སྔར་གྱི་ལྟ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་སོ་སོར་ཐོབ་པར་འདོད་པས་ལྟ་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་འདོད་དེ། རང་ས་ལས། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་དོ། །ཞེས་དང་། བྱང་སར་རང་སངས་རྒྱས་ནི་ཉན་ཐོས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་དང་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་དང་ཐེག་ཆེན་ལ་ནི་ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་འདོད་དེ། མདོ་སྡེ་རྒྱན་དང་། ཀུན་བཏུས་དང་། བརྒྱད་སྟོང་དོན་བསྡུས་རྣམས་སུ། རྣམ་གཡེང་གི་རྣམ་རྟོག་བཅུའི་གཉེན་པོར་ཤེར་ཕྱིན་བསྒོམ་པ་བཅུ་གསུངས་པ་ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལྟ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་། ལུགས་འདི་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གཉིས
Chinese
ལ། 三乘道之體系，四宗各具完備。故首先應從宗派上區分。其中，四宗中的說一切有部認為，若具備心生無染之自性聖種，且安住於正法，具足聞思，則會精進修持。其根本在於安住於戒律，聞思究竟之時，修持之方式有寂止修和勝觀修兩種。初者，貪欲熾盛者修不淨觀，分別念熾盛者修持出入息，從此入手修成寂止。如是寂止成就後，二者勝觀，即修持四念住。對境為身等四者，相為身不淨等各自之體性，以及一切皆為無人我之共相，分為二者而修持。如是之四念住，圓滿修持四諦上的十六行相，若以小資糧於三生等中修持，則得聲聞菩提。若以中等資糧於百劫中修持，則得獨覺菩提。若以大資糧於三大阿僧祇劫中修持，則認為能得無上菩提。如《俱舍論》云：「速者三有盡。」又云：「犀角百劫因。」又云：「彼三無數佛。」故此三乘之見解並無差別，因所知五蘊皆實有，故於未證悟彼等為無實之前相同，且於證悟四諦上的十六行相亦相同。此宗認為，證悟人無我，不必證悟蘊無實。經部宗之觀點，大體與前者相同，唯有將證悟無常等十六行相之見解，僅為自身從輪迴中解脫而修持，則得聲聞菩提。於無佛與聲聞之剎土中，為現證自生菩提而修持，則得獨覺菩提。由多生串習慈悲之境相，心性成為慈悲之自性
English
La. The system of the three vehicles' paths is complete in each of the four schools. Therefore, it should first be distinguished from the perspective of the schools. Among the four, the Vaibhashika school believes that if one possesses the nature of an Arya lineage with undefiled mind-arising, and abides in the Dharma, possessing hearing and thinking, then one will diligently engage in meditation. The basis is to abide in morality, and when hearing and thinking are perfected, the way to engage in meditation is through the two: shamatha meditation and vipashyana meditation. The first is that those with excessive attachment meditate on ugliness, and those with excessive conceptualization meditate on breathing in and out, starting from there to accomplish shamatha. Having accomplished shamatha in this way, the second, vipashyana, is to meditate on the four mindfulnesses. The objects are the four, such as the body, and the aspects are the individual characteristics such as the impurity of the body, and the general characteristic that all are without a self of a person, dividing them into two and meditating. Such four mindfulnesses, completely meditating on the sixteen aspects on the four truths, if one meditates with small accumulations for three lives, etc., one will attain the Bodhi of a Shravaka. If one meditates with medium accumulations for a hundred kalpas, one will attain the Bodhi of a Pratyekabuddha. If one meditates with great accumulations for three countless kalpas, it is believed that one can attain unsurpassed Bodhi. As the Abhidharmakosha says, "Quickly, at the end of three existences." And, "A rhinoceros is the cause of a hundred kalpas." And, "That, for three countless ones, is a Buddha." Therefore, the views of all three vehicles are not different, because the five aggregates of knowable objects are established as true, so they are the same before realizing that they are unreal, and they are also the same in realizing the sixteen aspects on the four truths. This school believes that to realize the selflessness of a person, it is not necessary to realize that the aggregates are unreal. The view of the Sautrantika school is mostly the same as the former, except that if one meditates on the view of realizing the sixteen aspects such as impermanence, only for the sake of oneself alone being liberated from samsara, one will attain the Bodhi of a Shravaka. If one meditates in a realm without Buddhas and Shravakas, for the sake of manifesting self-arisen Bodhi, one will attain the Bodhi of a Pratyekabuddha. From becoming accustomed to the aspects of compassion in many lifetimes, the nature of the mind becomes the nature of compassion.
Chinese
因此，为了利益众生而发起，于无数劫中修习，希求获得无上菩提。如《释量论》云：“慈悯为怀欲摧苦，故于诸方便勤行。”又云：“种种方便多门路，长时串习纯熟故，彼之功过诸损益，昭然若揭自彰显。”是故如是。于此，三乘于见解上亦无差别，谓于人无我，及无为之基，与非相应之行蕴，皆同悟入无实性。然于其余三基，既许为实有，故于悟入无实性则不相同。然于悟入见解之方式上则有差别，谓声闻及独觉，于见解之串习分量较小，且又远离殊胜行持之友伴，故未能断除烦恼习气，是故未能穷尽四谛之实相，然圆满正等觉则恰恰相反。如《释量论》云：“是故以其心极明，故能断除诸业习，大雄利他具足者，较诸犀角具此别。”又云：“无有烦恼及无病，阐释道义不明显，此乃其身之特征，以串习故尽断除。”是故此宗亦许于悟入人无我时，不须悟入蕴之无实性。于唯识宗，则许声闻与独觉以先前之见解，各自获得果位之差别，故许于见解上无有差别。如《自释》云：“即以如犀牛角者为例，彼能现证断除一切烦恼之阿罗汉果位。”又《菩萨地》云：“独觉应知如声闻，以其与声闻等，于道之自性相同故。”是故如是。然彼二者与大乘于见解上则许有差别，如《经庄严论》、《摄论》及《八千颂义集》等中，为对治十种散乱分别念而宣说之十种般若波罗蜜多之修习，亦乃就大乘之见解而安立。且此宗有人无我与法无我二者。
English
Therefore, having arisen from the desire to benefit beings, one cultivates for three countless eons, desiring to attain unsurpassed enlightenment. As the *Commentary on Valid Cognition* says, "Out of compassion, wishing to destroy suffering, one diligently engages in various methods." And, "Through various methods and many paths, through long periods of familiarization, the faults and virtues, the harms and benefits, become clearly revealed." Therefore, it is so. Here also, the three vehicles do not differ in their view, for they are similar in realizing the absence of self of persons, the unconditioned basis, and the non-associated compositional factors as being without inherent existence. However, they are similar in that they do not realize the other three bases as being without inherent existence, because they are accepted as being truly established. However, there is a difference in the way of realizing the view, for the hearers and solitary realizers have a smaller amount of familiarization with the view and are separated from the companionship of special practices, so they are unable to abandon the imprints of the afflictions. Therefore, they do not attain the ultimate end of perfect clarity regarding the nature of the four truths, while the fully enlightened Buddhas are the opposite of that. As the *Commentary on Valid Cognition* says, "Therefore, because their minds are extremely clear, they abandon the imprints of actions. The great sage who engages in benefiting others has this distinction from the rhinoceros-like ones." And, "Without afflictions and without disease, explaining the path is not obscure; this is the characteristic of their bodies, and through familiarization, they abandon everything completely." Therefore, this system also accepts that in realizing the absence of self of persons, it is not necessary to realize the aggregates as being without inherent existence. In the Mind-Only system, it is accepted that the hearers and solitary realizers attain the distinctions of their respective fruits through the same view as before, so it is accepted that there is no difference in view. As the *Self-Commentary* says, "Taking the example of the rhinoceros-like one, they manifest the state of an arhat who has abandoned all afflictions." And the *Bodhisattva Grounds* says, "The solitary realizer should be understood as being like the hearers, because they are the same as the hearers in the nature of the path." Therefore, it is so. However, it is accepted that there is a difference in view between those two and the Great Vehicle. As in the *Ornament of the Sutras*, the *Compendium of Topics*, and the *Condensed Meaning of the Eight Thousand Stanza Perfection of Wisdom*, the ten cultivations of the Perfection of Wisdom that are taught as antidotes to the ten kinds of distracted conceptual thought are also established in accordance with the view of the Great Vehicle. And this system has two kinds of absence of self, the absence of self of persons and the absence of self of phenomena.