Tibetan
་ལ། རབ་འབྱོར་གྱིས་གང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་མེ་ཏོག་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མེ་ཏོག་ཀྱང་བདེན་པ་བཀག་གོ །དོན་ནི་མེ་ཏོག་དེ་དག་ཕྱི་དང་ནང་དང་། མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ཀྱང་སངས་རྒྱས་འཁོར་བཅས་ལ་མཆོད་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྟེན་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ཕྱི་དང་། ནང་དང་མ་སྐྱེས་པར་བདེན་པར་མ་གྲུབ་ཀྱང་། རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་གྱི་རྟེན་བྱེད་དོ། །ཅེས་རྟེན་ཆོས་ཉིད་བསྟན་ནོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། ཁྱད་པར་གསུམ་པོ་འདི་དག་རང་རྒྱལ་རང་རྒྱུད་པའི་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སུ་བྱེད་དམ། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་རྟོགས་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སུ་བྱེད་ཅེ་ན། མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དངོས་བསྟན་ནི་ཕྱི་མ་ལྟར་ཡིན་ཏེ། གོང་གི་ཤེས་བྱ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་དེ་སྦྱོར་བ་སེམས་བསྐྱེད་དང་། དངོས་གཞི་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། རྗེས་བསྔོ་བ་གསུམ་གྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་བཤད་པས་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་ལ་འཇོག་དགོས་ཤིང་དེ་དང་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། འདིར་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་འཆད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་བྱང་སེམས་དང་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་ལྡོག་པ་ནས་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྐབས་དེར་སྒོམ་ལམ་མ་བཤད་པའི་གནད་ཀྱང་རྟོགས་རིགས་དེ་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྒོམ་ལམ་དུ་གོམས་པར་མི་བྱེད་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་དུ་ན་རང་རྒྱལ་གྱི་སྒོམ་ལམ་ལ་ཡང་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་པོ་དེ་ཡོད་པས་སྒོམ་ལམ་པ་ཡང་འཆད་དགོས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་འགྲེལ་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ལས། རང་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་བར་མ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བཤད་པས་རང་རྒྱལ་རང་རྒྱུད་པའི་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སུ་འཇོག་དགོས་སོ་སྙམ་ན་དེ་ནི་རྟོགས་རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པར་གཡག་རོང་གཉིས་བཞེད་པ་ལྟར་འཐད་དེ། ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་ཐོབ་པའི་རྒྱུ། །ཞེས་རྟོགས་རིགས་ཐོབ་པ་ལ་ཐེག་པ་དེ་ཐོབ་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། བོད་རྣམས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་སེམས་ཆེན་པོ་རྣམས་སམ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ལམ་པ་གང་ཟག་གི་རྟེན་དང་མེ་ཏོག་འདི་དག་ནི་སྤྲུལ་པའོ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་རིགས་ཀྱི་རྟེན་བསྟན་པར་བཞེད་ཀྱང་སྔ་མས་གང་ཟག་དེ་དག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་རང་རྒྱལ་གྱི་རྟོགས་རིགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རིགས་ཀྱི་རྟེན་དང་། ཕྱི་མས་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ཀྱང་རྟེན་དུ་རུང་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་སྟོན་པ་ཉིར་སྣང་གི་དགོངས་པར་སྣང་
Chinese
拉！ 饶益所问：未生者，彼亦非花。如是遮遣花之谛实。 意义是，彼等花朵，于外与内，及未生之自性中，虽未成谛实，然如供养佛陀及眷属之事业般，所取之无自性，悟入之所依，法性亦于外与内，及未生中，虽未成谛实，然为自胜者道之所依。 如是显示所依法性。 如是说。 第三，此等三种差别，是作为自胜自续者道之特征耶？抑或作为菩萨相续中所有之证悟种类之特征耶？ 经与论之明示是如后者，谓以上之所知声闻道，以加行发心，及正行不缘而悟入之智慧，及后回向三者所摄持之门而说，故须安立于菩萨相续之证悟种类，以彼与理由相同之故，且此处于解说所依之差别时，亦从菩萨与佛子之差别而说之故，且彼时未说修道之要点，亦是证悟种类不串习为菩萨之修道之义之故，否则，于自胜者之修道上，亦有彼三种特征，故亦应说修道者之故。 第四，谓于导师之大小二释中，有云：从自菩提不退转者，及具有智慧之中品者。 如是说故，若谓须安立为自胜自续者道之特征，则彼是就证悟种类而言，如雅砻二者之主张般，是合理者，谓：三乘皆得之因。 以说获得证悟种类，即获得彼乘之故。 藏人等不退转之大菩萨等，以彼等为道者补特伽罗之所依，及此等花朵是化身等，以彼等为法性种类之所依而主张，然前者谓彼等补特伽罗相续之法性，即是自胜者之证悟种类之法性种类之所依，后者谓虽是法性，然是显示可作为所依之能立，是二现之意趣
English
La! As asked by Rabjor: That which is unborn is not a flower either. Thus, the truth of the flower is refuted. The meaning is that those flowers, in their outer and inner aspects, and in their unborn nature, although not established as truly existent, are taken as objects of offering to the Buddha and his retinue, and the nature of reality, which is the basis for realizing their lack of inherent existence, although not established as truly existent in its outer and inner aspects, and in its unborn nature, serves as the basis for the path of the self-victor. Thus, the basis of reality is shown. So it is said. Third, are these three distinctions the characteristics of the path of the self-victor and self-continuum, or are they the characteristics of the types of realization that exist in the mind-stream of a Bodhisattva? The explicit teaching of the sutras and treatises is according to the latter, because the above-mentioned knowledge of the Hearer's path is explained through the gateway of being encompassed by the three: the preliminary practice of generating the mind of enlightenment, the main practice of wisdom that realizes non-objectification, and the subsequent dedication. Therefore, it must be placed in the category of realizations in the mind-stream of a Bodhisattva, because it has the same reasons as that. Also, here, when explaining the distinctions of the basis, it is explained from the perspective of the difference between a Bodhisattva and a Buddha-son. Also, the key point of not explaining the path of meditation at that time is because the type of realization is not made familiar as the path of meditation of a Bodhisattva. Otherwise, the three characteristics would also be present on the path of meditation of the self-victor, so it would be necessary to explain the meditator as well. Fourth, in the two commentaries of the teacher, the large and the small, it says: "One who does not turn back from self-enlightenment," and "One who possesses intermediate intelligence." If it is thought that it is necessary to establish it as a characteristic of the path of the self-victor and self-continuum because it is said so, then that is in terms of the type of realization, and it is reasonable as asserted by Yakrong and the two, because it is the cause of attaining all three vehicles. Because it is said that attaining the type of realization is the attainment of that vehicle. Tibetans, such as the great Bodhisattvas who do not turn back, etc., assert that they are the basis of the path-person, and these flowers are emanations, etc., and that they are the basis of the nature-of-reality category, but the former says that the nature of reality in the mind-stream of those persons is the basis of the nature-of-reality category of the realization type of the self-victor, and the latter says that although it is the nature of reality, it shows the proof that it can be used as a basis, and it appears to be the intention of dual appearance.
Tibetan
སྟེ། དེ་ཉིད་དུ། རྟོགས་པའི་རྟེན་རིགས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་སེམས་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་སོགས་དང་། དངོས་པོར་གྱུར་པའི་རྟེན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཐོབ་པར་སྟོན་པར་བྱེད་པ་སྤྲུལ་པའི་མེ་ཏོག་གི་རྣམ་པ་ཉེ་བར་དགོད་པ་དང་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་རྒྱལ་གྱི་སྤང་བྱའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་ནི་བོད་དག་གཟུང་བ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཁོ་ན་ལ་འདོད་པ་ནི། གཞི་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ལམ་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་ཕྱི་མ་བཅུ་གཅིག་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་ཡིན་པའི་དོན་མ་རྟོགས་ཤིང་། སྐབས་དང་པོར་བསྟན་པའི་གཟུང་རྟོག་གཉིས་ལ་རང་རྒྱལ་གྱི་སྤང་བྱའི་རིགས་སུ་གནས་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་མེད་པའི་ལུགས་སུ་སྣང་བས་སྔར་བཀག་ཟིན་ཞིང་ཤེར་སྒྲོན་དུ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བདེན་པ་སྒོམ་པ་ཁོ་ན་དང་། དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བསྒོམ་པས་གཟུང་བའི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་ཏེ། མ་རིག་པ་དང་། ཕུང་པོ་དང་། བདག་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་རབ་ཏུ་སྤངས་པ་ཉིད་དེ། ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་མ་མཐོང་བར་ཟད་དོ། །གཉིས་པ་དེའི་རྒྱུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ནི། བཏགས་པའི་ཆོས་ཉིད་མི་འགལ་བར། །ཞེས་སོགས་ཏེ། རང་རྒྱལ་ལམ་གྱི་རྟོགས་རིགས་དེ་ཡང་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་གཞན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཆད་པར་མི་ནུས་པས་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་དགོས་ལ། དེ་ལ་ཡང་སྦྱོར་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་རྒྱུན་ལྡན་དུ་བསྒོམ་དགོས་པས་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་གྱི་རྟོགས་རིགས་རྒྱུན་ལྡན་དུ་སྒོམ་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་བསྟན་ནོ། །འགྲེལ་ཆེན་དུ། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་སྐབས་དང་པོར་ཁ་འཕངས་པ་ནི་ལམ་ཤེས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ཁ་འཕངས་པ་ཡིན་པས། སྐབས་འདིར་ལམ་ཤེས་དང་པོ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གསུངས་པ་ནི་རྟོགས་རིགས་འོག་མ་གཉིས་བསྒོམ་པའི་བྱང་སེམས་ནི་སྦྱོར་ལམ་ཡིན་པ་དང་། ལམ་ཤེས་ཕྱི་མའི་སྐབས་སུ་རྒྱུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་མ་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ཚུལ་ལ། ཤེས་བྱ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ནི་གདུལ་བྱ་གཞན་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་
Chinese
即，在那其中，以作证悟所依之类而说的是不退转的大菩萨等等。因为说的是，示现无有成为实物的所依而获得证悟之法，是变幻的花朵之相近置等等。自宗将安住于所断品类中的所知障能取分别，仅仅认为是对境外之义执为真实的实执。这是因为没有领悟到以根本识所摄的道谛的后十一种相是自佛的证悟之类。而且，由于似乎认为在第一品中所说的能取分别二者中，没有安住于自宗所断品类中的所知障能取分别，所以以前已经遮破了。而且在《般若灯论》中，也没有见到所说的：仅仅是修习如所说的真谛，以及如实修习缘起，从而断除对所取之义的行相的分别，彻底断除对无明、蕴、我等等的现前耽著。第二，彼之因决择分是：不违安立之法性。等等。自宗道的证悟之类，也仅仅是以总义的方式了知，不能向他人无倒地宣说，所以必须现量了知。而且，对此也必须在加行道的阶段中恒常修习，因此，自宗道智的道智之因，是开示恒常修习自宗道的证悟之类的菩萨的加行道。《释论》中说：菩萨的加行道在第一品中被提及，是因为在三种道智中，菩萨的道智的道智之因，是决择分被提及。因此，在此品中说前两种道智的阶段中说了决择分，是因为修习下两种证悟之类的菩萨是加行道，以及在后一种道智的阶段中没有说因决择分的原因等都很好地成立了。第三，对于应向菩萨种姓者开示的菩萨的道智之理，所知菩萨之道也是应向其他所化机开示的。
English
That is, in that very context, what is said by making the basis of realization and so forth is the irreversible great Bodhisattva and so on. Because it is said that showing the attainment of the Dharma of realization without a basis that has become a real thing is the appearance of an illusion-like flower placed nearby, and so forth. The self-tradition considers the knowable object-grasping conceptualization that abides in the category of what is to be abandoned to be merely the clinging to reality, which is the clinging to the truth of external objects. This is because it has not understood that the latter eleven aspects of the path truth, which are included in the base consciousness, are the category of realization of the self-Buddha. Moreover, since it seems to be the case that in the two object-grasping conceptualizations taught in the first chapter, there is no knowable object-grasping conceptualization abiding in the category of what is to be abandoned by the self-tradition, it has already been refuted. Moreover, in the "Lamp on Wisdom," it is not seen that it is said: Merely meditating on the truth as it is said, and meditating on dependent arising as it is, thereby abandoning the conceptualization of the appearance of the object grasped, and completely abandoning the manifest attachment to ignorance, aggregates, self, and so forth. Second, the cause of that, the concordant part of ascertainment, is: The nature of imputation is not contradictory. And so on. The category of realization of the self-tradition path, also, can only be known in the manner of a general meaning, and cannot be explained to others without error, so it must be known directly. Moreover, it must also be constantly meditated on during the stage of the path of joining, so the cause of the path of knowledge of the self-tradition path is the path of joining of the Bodhisattva who constantly meditates on the category of realization of the self-tradition path. In the "Great Commentary," it is said: The path of joining of the Bodhisattva is mentioned in the first chapter because, among the three paths of knowledge, the cause of the path of knowledge of the Bodhisattva is the concordant part of ascertainment that is mentioned. Therefore, in this chapter, the reason why the concordant part of ascertainment is mentioned in the stages of the first two paths of knowledge is that the Bodhisattva who meditates on the lower two categories of realization is the path of joining, and the reasons why the cause of the concordant part of ascertainment is not mentioned in the stage of the latter path of knowledge are well established. Third, regarding the manner of the Bodhisattva's path of knowledge to be taught to those of the Bodhisattva lineage, the knowable object, the Bodhisattva's path, is also to be taught to other trainees.