Tibetan
ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རྟོགས་རིགས་དེ་ཡང་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྟོགས་རིགས་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེའི་རྣམ་གཅད་ལ་བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ། འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་གྱི་དམིགས་པའོ། །འདི་ནི་རྣམ་པའོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཅན་གྱི་བློ་སྐྱེ་སྲིད་པས་དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། མཚན་འཛིན་གྱིས་བར་ཆད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ལམ་ཤེས་ཡིན་ན། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པས་མ་ཟིན་པར་མངོན་ཞེན་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་དེ་ཤེས་བྱ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཀྱང་། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་མ་ཡིན་གྱི། མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པས་ཟིན་པ་ནི་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ། །འོན་ཀྱང་ལྡོག་པ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དེ། བློ་གཅིག་གི་སྟེང་གི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་རྟོགས་རིགས་དེ་ཤེས་བྱའི་ལམ་དང་། མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་ཡུལ་ཅན་ལམ་ཤེས་སུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལ་དགོངས་ནས་ལུས་རྣམ་གཞག་ཏུ། སློབ་མ་བསེ་རུའི་ལམ་གང་དང་། །ཞེས་པས་ཤེས་བྱའི་ལམ་གཉིས་དང་། འདི་དང་གཞན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི། །ཞེས་པ་ནས། བྱ་བ་འདི་ནི་སྒོམ་པའི་ལམ། །ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ཤེས་བྱ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ངོས་བཟུང་ནས། ལམ་གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་ལ། ལམ་ཤེས་ཉིད་ནི་དེ་འདྲར་བཤད། །ཅེས་གསུངས་ཤིང་། ཡན་ལག་རྒྱས་བཤད་དུ་མི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལམ་ཤེས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་དེའི་རྒྱུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་ནི། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ལམ་ལ་ནི། །ཞེས་སོགས་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་དེ་ཉིད་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་གཞན་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཆད་མི་ནུས་པས་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་དགོས་ལ། དེ་ལ་སྦྱོར་ལམ་དུ་རྒྱུན་ལྡན་དུ་བསྒོམ་དགོས་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་མི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་བསྟན་ནོ། །གཉིས་པ་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ལ། ལམ་ཤེས་དངོས་དང་། དེའི་རྒྱུ་ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་བྱུང་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གསུམ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མི་སློབ་ལམ
Chinese
聲聞道的證悟種類，也必須通過以大乘不共的證悟種類，即以不緣的行相之智慧所攝持的方式來了解。對此進行辨別，在《聖道經》中說：「這是聲聞道的對象，這是行相。」如果生起如此顯現執著的念頭，那就表明這不是了解聲聞道的道之智，因為執著名相是障礙的緣故。如果這是道之智，那麼就必然是瑜伽現證，這是主要的論證。這樣一來，如果沒有被不緣的行相所攝持，而是處於顯現執著的狀態，那麼《聖道經》中聲聞的證悟種類，雖然是所知聲聞道，但並非是了解聲聞道的道之智，而被不緣的行相所攝持的則是兩者皆是。然而，存在著反體不同的差別，因為在同一個心識上，證悟人無我的證悟種類是所知道，而具有不緣行相的則是能知道。考慮到這一點，在《身分別論》中說：「弟子麟喻道為何？」以這句話表示了兩種所知道，以及「此與他者的功德」等，直到「此行是修道」之間，確定了所知菩薩道，並說：「這三種道本身，道之智即是如此宣說。」並且在《支分廣釋》中說，通過不緣的方式了解，那本身就是道之智。第二，其因決定勝分是：「聖聲聞道上」等等。僅僅以總義的方式了解聲聞的證悟種類，無法向他人正確地解釋，因此必須現證。為此，在加行道中必須持續修習，因此，聲聞道之智的道之智的因，是菩薩的加行道，即通過不緣的方式修習聲聞的證悟種類。第二，關於獨覺的道之智，分為道之智本身，及其因決定勝分兩種。第一是：「為了證悟自生自性」等等三句偈頌，即聲聞的無學道。
English
The types of realization on the path of the Hearers must also be understood through the wisdom that is characterized by non-objectification, which is a unique realization of the Great Vehicle. To differentiate this, the Sutra of the Noble Path states, "This is the object of the Hearer's path, this is the aspect." If a mind arises with such manifest clinging, it indicates that it is not the path-wisdom that knows the Hearer's path, because clinging to signs is an obstacle. If this is path-wisdom, then it is necessarily yoga-manifest, which is the main proof. Thus, if it is not grasped by the aspect of non-objectification but is in a state of manifest clinging, then the Hearer's type of realization in the Sutra of the Noble Path, although it is the knowable Hearer's path, is not the path-wisdom that knows the Hearer's path, but that which is grasped by the aspect of non-objectification is both. However, there is a difference in the opposite, because on the same mind, the type of realization that realizes the selflessness of the person is the knowable path, and that which has the aspect of non-objectification is the knower path. Considering this, in the Body Arrangement, it says, "What is the path of the solitary rhinoceros disciple?" This indicates the two knowable paths, and from "the qualities of this and others" to "this action is the path of meditation," it identifies the knowable Bodhisattva path, and says, "The path-wisdom itself is explained in this way on these three paths." And in the Detailed Explanation of the Limbs, it is said that knowing through the non-objectifying way is itself the path-wisdom. Second, the cause of its definitive distinction is: "On the Noble Hearer's path," etc. Merely knowing the Hearer's type of realization in a general way cannot explain it correctly to others, so it must be directly realized. For this, it must be continuously meditated on in the path of joining, so the cause of the path-wisdom that knows the Hearer's path is the Bodhisattva's path of joining, which is to meditate on the Hearer's type of realization through the non-objectifying way. Second, regarding the path-wisdom that knows the path of the solitary realizer, it is divided into the path-wisdom itself and the cause of its definitive distinction. The first is: "For the sake of realizing the self-born nature," etc., three verses, which is the non-learning path of the Hearers.
Tibetan
་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་མི་སློབ་ལམ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ན་དེ་གཉིས་ཀྱི་སློབ་ལམ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་བས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་ལས་ལོགས་སུ་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཤེས་པའི་ལམ་ཤེས་བསྟན་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང་། མི་སློབ་ལམ་ཉིད་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཅན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་མི་སློབ་ལམ་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་ཏེ། ལམ་བགྲོད་ཚུལ་དང་ཆོས་སྟོན་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་གྲུབ་སྟེ། འདོད་ཁམས་སུ་སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་རྟེན་ལ་སློབ་དཔོན་གྱིས་གདམས་ངག་བསྟན་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་བྱུང་གི་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་གྲུབ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་མི་བཞུགས་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ་རང་གི་གདུལ་བྱ་ལ་སྒྲ་མེད་ལུས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་སྟོན་པའི་བདག་རྐྱེན་བྱེད་པའི་མཁྱེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནི་རང་བྱུང་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། འདིར་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཞེས་མི་སློབ་ལམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ངོས་གཟུང་བའི་སྐབས་ཡིན་པ་མ་རྟོགས་པ་དག་གིས་རང་རྒྱལ་སྒོམ་ལམ་པ་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་སྒོམ་ལམ་པ་ཆོས་ཅན་དུ་བཟུང་ནས་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་གཉིས་པོ་བརྩི་བ་ནི་སེང་གེའི་གཞུང་མིག་གིས་མ་བལྟས་པར་རི་བོང་གི་ཅལ་རྣ་བས་ཉན་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་སྟོན་ཚུལ་ལ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ནི། གང་གང་དོན་ནི་གང་གང་ལ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་མི་སློབ་ལམ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་སློབ་ལམ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་གྲུབ་སྟེ། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ནི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་གང་ཞེ་ན། གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤོང་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་སོགས་ཏེ། འདི་ལ་མདོ་ལས་གསུངས་པའི་ཚུལ། སྔོན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀྲལ་བའི་ཚུལ། གནད་ཀྱི་དོན་ངོས་གཟུང་བ། དོགས་པའི་གནས་གཞན་དཔྱད་པ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི་མདོ་ལས། ལྷའི་བུ་དག་གཟུགས་ནི་ཟབ་པ་མ་ཡིན། ཕྲ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཟབ་པ་མ་ཡིན། ཕྲ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོགས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་ལ་སྦྱར་ཏེ་གསུངས་པས་གཟུང་རྟོག་སྤོང་བའི་ཁྱད་པར་བསྟན། གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་ལ་ཆོས་ཉན་པ་ནི་ཇི་ལྟར་བུར་བཙལ་བར་བྱ། ཞེས་པའི་ལན་དུ་ལྷའི་བུ་དག་གཟུགས་ཀྱང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཞེས་པ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སང
Chinese
，如果自生的无学道没有差别，那么这两者的有学道也没有差别，因此，宣说有别于声闻的道智之道的自生道智之道就变得没有意义。如果无学道本身有差别，那么差别是什么样的呢？如犀牛角般的自生佛的智慧，胜于声闻的无学道，因为在行道方式和说法方式上有所不同。首先，前者成立，因为在欲界中，对于最后有者的所依，不需要导师指示教诲，就能自然现前菩提。后者成立，因为在没有佛和声闻的刹土中，具有以无声的身体姿态为所化众生说法的因缘的智慧。这被“为了证悟自生自性”等所阐述。在这里，如犀牛角般的智慧，在没有意识到这是识别无学道特点的时候，有些人将自生禅定道者和自生种姓禅定道者视为法，并认为这两种特点是像兔子一样用耳朵听，而不是像狮子一样用眼睛看。对于说法方式的争论的消除是，任何事物在任何事物中，等等来阐述的。因此，由于无学道有差别，所以有学道也有差别，因为果的差别是从因的差别中产生的。有学道的差别是什么呢？为了消除所取境的分别念，等等。对于此，有经部所说的道理，以前的智者们解释的道理，要点的识别，以及对疑惑之处的其他分析这四点。第一点是，经部中说：天子们，色不是深奥的，也不是微细的。为什么呢？因为色的自性不是深奥的，也不是微细的。等等，与一切智智相联系而说，从而显示了消除所取境分别念的差别。对常住者善现听法应该如何寻觅呢？作为回答，天子们，色也如幻如梦等，乃至正等觉的佛
English
, if there is no difference in the path of no-more-learning of the self-born, then there is also no difference in the path of learning of these two, therefore, teaching the path of knowledge of the self-born that is different from the path of knowledge of the Hearers becomes meaningless. If the path of no-more-learning itself has differences, then what are the differences like? The wisdom of the self-enlightened Buddha, like a rhinoceros horn, is superior to the path of no-more-learning of the Hearers, because it is superior in terms of how to practice the path and how to teach the Dharma. The first is established, because in the desire realm, for the basis of the last existence, one does not need a teacher to instruct and teach, but naturally manifests enlightenment. The second is established, because in a field where Buddhas and Hearers do not reside, it is the wisdom that causes one's own disciples to teach the Dharma through silent bodily gestures. This is explained by "for the sake of realizing the self-born nature," and so on. Here, the wisdom like a rhinoceros horn, when some people do not realize that this is the time to identify the characteristics of the path of no-more-learning, they regard the self-born meditator and the self-born lineage meditator as Dharma, and consider these two characteristics as listening with rabbit ears instead of looking with lion eyes. The elimination of the dispute over the way of teaching the Dharma is explained by whatever is in whatever, and so on. Therefore, since there is a difference in the path of no-more-learning, there is also a difference in the path of learning, because the difference in the result comes from the difference in the cause. What is the difference in the path of learning? It is to eliminate the conceptualization of the object of grasping, and so on. For this, there are four points: the way it is said in the sutras, the way it was explained by the wise men of the past, the identification of the key points, and other analyses of the place of doubt. The first point is that in the sutras it says: Sons of the gods, form is not deep, nor is it subtle. Why is that? Because the nature of form is not deep, nor is it subtle. And so on, it is said in connection with all-knowing wisdom, thus showing the difference of eliminating the conceptualization of the object of grasping. How should one seek to listen to the Dharma from the venerable Subhuti? In response, sons of the gods, form is like an illusion, like a dream, etc., up to the perfectly enlightened Buddha