Tibetan
།ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ན་ལུང་འདིའི་དགོངས་པ་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་རིགས་ལ་འཆད་དགོས་ཀྱི། གཞན་དུ་ན། རིགས་ཡོད་ཕྱིར་ན་ལུས་ཅན་ཀུན། །རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཅན། །ཞེས་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་དུ་ལུས་རྣམ་གཞག་ལས་བསྟན་ལ། སྐབས་འདིར་ནི་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་དེ་ཉིད་ལ་རིགས་ཞེས་བསྟན་པས། འདིར་ཆོས་དབྱིངས་དང་རིགས་གཉིས་པོ་དོན་གཅིག་གོ །དེ་ལ་བཅུ་གསུམ་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ན། རྟོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དྲུག བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་གཉིས། རྣམ་གྲོལ་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་གཅིག ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་བཞི་སྟེ། སྒྲུབ་པ་བཅུ་གསུམ་ཡོད་པས་དེའི་རྟེན་ཆོས་དབྱིངས་བཅུ་གསུམ་ལ་རིགས་བཅུ་གསུམ་དུ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པ་བཅུ་གསུམ་པོའི་ས་མཚམས་ཇི་ལྟར་སྙམ་ན། བུདྡྷ་ཤྲཱི་ལྟར་ན། དང་པོ་དྲུག་སྦྱོར་ལམ་བཞི་དང་། མཐོང་ལམ་དང་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་ཀྱི་སྒོམ་ལམ་ན་རིམ་པ་ལྟར་ཡོད། བདུན་པ་བརྒྱད་པ་དགུ་པ་གསུམ། ས་བརྒྱད་པ་དང་། དགུ་པ་དང་། བཅུ་པ་ན་རིམ་པ་བཞིན་ཡོད། བཅུ་པ། བཅུ་གཅིག་པ། བཅུ་གཉིས་པ་གསུམ་ཡང་དག་པ་ས་གསུམ་ན་རིམ་པ་བཞིན་ཡོད། བཅུ་གསུམ་པ་ས་བཅུ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་ན་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །ཆོས་བཤེས་ལྟར་ན། དང་པོ་ལྔ་སྔར་དང་འདྲ། དྲུག་པ་སྒོམ་ལམ་སྦྱིན། བདུན་དགུ་གཉིས་རིམ་པ་བཞིན་སྒོམ་ལམ་གྱི་བར་ཆད་མེད་ལམ་དང་། རྣམ་གྲོལ་ལམ་གཉིས་ན། བརྒྱད་པ་ས་འོད་བྱེད་པ་ནས་དྲུག་པའི་བར་ན། བཅུ་པ་ས་བདུན་པ་ན། བཅུ་གཅིག་པ་ས་མི་གཡོ་བ་ནས་ས་བཅུ་བའི་བར་ན། བཅུ་གཉིས་པ་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་དང་། སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་ན། བཅུ་གསུམ་པ་ས་བཅུ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ལམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ན་ཡོད་པར་བཞེད་དོ། །གཉིས་པ་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ་འཕགས་པའི་ལུགས། སློབ་དཔོན་རྗེས་འབྲང་དང་བཅས་པའི་ལུགས། བོད་སྔ་རབས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཉིར་སྣང་དུ། དོན་གྱིས་ཐོབ་པའི་རྩོད་ལན་དང་། དངོས་སུ་བསྟན་པའི་རྩོད་ལན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་གལ་ཏེ་ཆོས་དབྱིངས་རིགས་ཡིན་ན། ཐམས་ཅད་རིགས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་སྤྱིར་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན་ཞེས་པའི་རྩོད་པ་བཀོད་ནས་དེའི་ལན་དུ་ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་ན། འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་རིགས་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་དེས་ན
Chinese
如是说。或者，应当解释作为此论典意旨之修持所依的种姓。否则，便会与“因有种姓故，一切有情，恒常具佛性”相违。因此，十三种菩萨的相续之心界，在身之安立中已显示为修持之所依。此处则将彼修持之所依本身显示为种姓。故此处法界与种姓二者意义相同。彼如何成为十三种呢？就证悟而言有六种，就无间道而言有两种，就解脱道而言有一种，就功德殊胜而言有四种，共有十三种修持，为了将彼之所依十三种法界安立为十三种姓之故。那么，十三种修持之界限如何呢？如布达师利所说，最初六种在四加行道、见道以及七地以下的修道中依次存在。第七、第八、第九这三种，依次在八地、九地、十地存在。第十、第十一、第十二这三种，依次在三清净地存在。第十三种在十地的殊胜道中宣说。如法友所说，最初五种与前相同，第六种是修道总说。第七、第九两种依次在修道的无间道和解脱道中。第八种在发光地至第六地之间。第十种在七地。第十一种在不动地至十地之间。第十二种在一生补处和有边者中。第十三种在十地的殊胜道金刚喻定中如是认为。第二，关于破除诤论，有圣者之宗、论师师徒之宗、以及藏地前代诸师之宗三种。第一种在《二显》中，有以意义而得之诤论答复，以及直接显示之诤论答复两种。第一种是，如果法界是种姓，则一切将安住于种姓中，因为彼是普遍存在之故，如是安立诤论，并回答说，如何缘彼为圣法之因，如是说彼为种姓，因此
English
Thus it is said. Alternatively, one should explain the lineage that serves as the basis for accomplishing the meaning of this treatise. Otherwise, it would contradict the statement, "Because there is lineage, all sentient beings constantly possess the Buddha-nature." Therefore, the mind-essence in the continuum of the thirteen types of Bodhisattvas is shown in the establishment of the body as the basis for practice. Here, the basis of practice itself is shown as lineage. Therefore, here, the Dharmadhatu and lineage are the same in meaning. How does it become thirteen? There are six in terms of realization, two in terms of the path of non-interruption, one in terms of the path of liberation, and four in terms of special qualities. There are thirteen practices, and therefore, the thirteen Dharmadhatus, which are the basis for them, are established as thirteen lineages. What are the boundaries of the thirteen practices? According to Buddhahri, the first six are in the four preparatory paths, the path of seeing, and the path of meditation below the seventh ground, in order. The seventh, eighth, and ninth are in the eighth, ninth, and tenth grounds, in order. The tenth, eleventh, and twelfth are in the three pure grounds, in order. The thirteenth is said to be in the special path of the tenth ground. According to Dharma Friend, the first five are the same as before, and the sixth is the general explanation of the path of meditation. The seventh and ninth are in the path of non-interruption and the path of liberation of the path of meditation, in order. The eighth is between the illuminating ground and the sixth ground. The tenth is in the seventh ground. The eleventh is between the immovable ground and the tenth ground. The twelfth is in the one remaining lifetime and the last existence. The thirteenth is considered to be in the Vajra-like Samadhi, the special path of the tenth ground. Secondly, regarding refuting disputes, there are three systems: the system of the Noble Ones, the system of the teachers and their followers, and the system of the early Tibetan masters. The first is in the 'Two Appearances,' there are two types of refutations: refutations obtained through meaning and refutations shown directly. The first is: if the Dharmadhatu is lineage, then everything will abide in lineage, because it is universally present. Thus, the dispute is established, and in response, how does one focus on it as the cause of the Noble Dharmas? Thus, saying that it is lineage, therefore
Tibetan
་འདིར་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ཅི་སྟེ་ཚོལ་བར་བྱེད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། འདིའི་དོན་ནི་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲུབ་པས་ཆོས་དབྱིངས་ལ་དམིགས་པ་ན་ཆོས་དབྱིངས་དེ་འཕགས་པའི་ཆོས་སྟོབས་སོགས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བའི་ཆ་ནས་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་རིགས་ཡིན་པར་བརྗོད་པས། སྒྲུབ་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་རིགས་ལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གནས་པར་ཐལ་བའི་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་མེད་དོ། །ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི་དེ་ལྟར་ན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །རིགས་ནི་ཐ་དད་རུང་མ་ཡིན། །ཞེས་ཏེ། ཆོས་དབྱིངས་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ལ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཐ་དད་པ་གསུམ་དུ་དབྱེར་མི་རུང་བར་ཐལ། ཁྱོད་ལ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ལན་དུ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་ཅེས་ཏེ། འཇིམ་པ་གཅིག་ལས་མངོན་པར་གྲུབ་ཅིང་མེ་ལྕེ་གཅིག་གིས་སོ་བཏང་བའི་སྣོད་གསུམ་ལ་སྦྲང་རྩི་དང་། ལི་ཁ་ར་ལ་སོགས་པའི་བཅུད་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་སྦྲང་རྩིའི་སྣོད་ལ་སོགས་པར་འཇོག་པ་བཞིན་དུ། རྟེན་ཆོས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་སྒྲུབ་པ་ཐ་དད་པའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཐ་དད་པར་འཇོག་པས་སྐྱོན་མེད་ཅེས་པས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་འཕགས་པས་འགོད་པའི་རྩོད་པ་སྔ་མ་དེ་ཉིད། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། །རིགས་ནི་ཐ་དད་རུང་མ་ཡིན། །ཞེས་པའི་དོན་དུ་མཛད་ནས་དེའི་ལན་དུ་དོན་གྱིས་ཐོབ་པའི་ལན་དང་། གཞུང་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ལན་གཉིས་མཛད་པར་སྣང་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་གྱི་ཐེག་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་ལན་དང་། རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་ལན་གཉིས་རྩོད་པ་གཅིག་ལ་འདེབས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཅིག་རྩོད་པའི་སྐབས་སུ་རྩོད་པ་ཕྱི་མ་ཁ་བསྐངས་ནས་མཛད་པར་སྣང་ཡང་། དེ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བྱ་བའི་ལན་ཞིག་ཀྱང་གཟིགས་མོད་ཀྱི་བློ་ཆོས་ཉིད་དུ་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ནུས་པས། ལན་གཉིས་ཀ་རྩོད་པ་གཅིག་གི་ལན་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་གཞུང་འདི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། ཅེས་པའི་ལན་དུ་སྦྱར་བ་ནི་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉིར་སྣང་དུ། འདིའི་རྩོད་ལན་གཉིས་ཀ་རྫོགས་པའི་རྗེས་སུ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་དབྱེར་མེད་ཕྱིར། ཞེས་གཞུང་ལས་བསྟན་པའི་རྩོད་པ་གསར་དུ་གསུངས་ནས། ལན་འདེབས་པར་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ།
Chinese
这里说，为何要寻找过分的错误呢？ 这句话的意思是，如前所述，当菩萨以证悟来缘于法界时，从法界成为圣者之法力等的因缘的角度来说，因为被认为是证悟的所依之界，所以，认为一切众生都安住于成为证悟所依之界，并没有过分的错误。这就是它的意思。第二是，即使那样，因为法界无差别，种姓也不应是不同的。意思是说，法界，你不能被区分为三种不同的种姓，因为你没有分别。对此的回答是，依靠之法的差别，完全说明了它的差别。就像用一种泥土制成，用一个火焰烧制的三种器皿，因为蜂蜜和糖浆等精华的差别，而被称为蜂蜜的器皿等一样。依靠法，通过三种乘的不同的证悟，而安立三种乘的不同种姓，所以没有过失。第二是，圣者提出的前一个辩论本身，即“因为法界无差别，种姓也不应是不同的”的意思，并以此作为回答，似乎作出了通过意义获得的回答和经文中直接显示的回答这两种回答。例如，像声闻乘等回答，以及“依靠之法的差别”等回答，因为将两种回答都用于一个辩论。有些人认为，在辩论的时候，似乎补充了后面的辩论，但这并非是学者的意图。虽然也看到了“名为如此的回答”，但凭借“智慧是法性”这句话的力量，两种回答都显示为一个辩论的回答。像声闻乘的乘等经文，与“因为法界无差别”的回答相联系，并非是圣者的意图。在《二显》中，在此辩论的两个回答都完成后，又新说了经文中显示的辩论“即使那样，因为法界无差别”，并作出了回答。
English
Here it is said, why seek excessive faults? The meaning of this is, as previously explained, when a Bodhisattva relies on the Dharmadhatu through realization, from the perspective of the Dharmadhatu becoming the cause of the powers of the noble ones, etc., since it is said to be the basis of realization, there is no excessive fault in assuming that all sentient beings abide in the realm that has become the basis of realization. That is its meaning. Secondly, even so, since the Dharmadhatu is undifferentiated, the lineages should not be different. It means that, Dharmadhatu, you should not be differentiated into three different lineages of the three vehicles, because you have no distinctions. The answer to this is, 'By the distinctions of the dependent dharmas, its distinctions are fully expressed.' Just as three vessels made from the same clay and fired by the same flame are called vessels of honey, etc., due to the differences in essences such as honey and syrup, similarly, by relying on the different realizations of the three vehicles, the different lineages of the three vehicles are established, so there is no fault. Secondly, the previous debate posed by the noble one himself, meaning 'Since the Dharmadhatu is undifferentiated, the lineages should not be different,' and in response to that, it seems that two answers were given: an answer obtained through meaning and an answer directly shown in the text. For example, the answer like the Hearer Vehicle, etc., and the answer like 'By the distinctions of the dependent dharmas,' etc., because both answers are applied to one debate. Some think that in the course of the debate, the later debate seems to be supplemented, but that is not the scholar's intention. Although one also sees 'an answer called such,' by the power of the words 'wisdom is the nature of reality,' both answers are shown as answers to one debate. The text like the Hearer Vehicle's vehicle, etc., is connected to the answer 'Since the Dharmadhatu is undifferentiated,' but that is not the intention of the noble one. In the 'Two Manifestations,' after both answers to this debate are completed, the debate shown in the text, 'Even so, since the Dharmadhatu is undifferentiated,' is newly stated, and an answer is given.