Tibetan
་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་དག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ན་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་བྱ་ཞེ་ན། གཏན་ཚིགས་བཞི་བཅུ་ཞེ་བཞི་པོ་རེ་རེའི་སྟེང་དུ་ཡང་རྗེས་ཐོབ་ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པའི་རྟགས་ལས་མཉམ་གཞག་གི་རྟོགས་པ་དཔོག་པའི་ཚེ་ན་འབྲས་བུའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས་རྒྱུ་སྔོན་དུ་སོང་བར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོང་ཉིད་ལ་སྒོམ་བྱུང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་མཉམ་གཞག་གི་རྟགས་ལས་ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་རུང་དཔོག་པའི་ཚེ་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཚོགས་གྲངས་ཚང་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས་འབྲས་བུ་འབྱུང་རུང་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ལས་གནས་སྐབས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཚེ་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། ཕན་ཚུན་སྤང་འགལ་ལ་བརྟེན་པའི་འགལ་ཟླ་དམིགས་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་ནས་གནས་སྐབས་རྫོགས་བྱང་ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་བཀག་པ་ཙམ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རྟགས་སྦྱོར་ཇི་ལྟར་སྙམ་ན། གཟུགས་སོགས་ལ་བདེན་ཞེན་མངོན་གྱུར་པ་ལྡོག་པའི་རྗེས་ཐོབ་ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་པོ་འདི་ཆོས་ཅན། སྟོང་ཉིད་ལ་སྒོམ་བྱུང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་མཉམ་གཞག་སྔོན་དུ་སོང་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་རྗེས་ཐོབ་ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནི་འབྲས་རྟགས་སོ། །དེ་གྲུབ་ནས་གང་ཟག་དེ་ཆོས་ཅན། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་དུ་རུང་སྟེ། སྟོང་ཉིད་ལ་སྒོམ་བྱུང་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་མཉམ་གཞག་གི་རྟོགས་པ་ཚང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་སོ། །དེ་གྲུབ་ནས་གང་ཟག་དེ་ཆོས་ཅན། གནས་སྐབས་བླ་མེད་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་སྟེ། ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འབྱུང་དུ་རུང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནི་མ་དམིགས་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །འོ་ན་དྲོད་དང་རྩེ་མོ་སོགས་ལ་གནས་པའི་སེམས་དཔའ་ཆོས་ཅན་དུ་འཛིན་མི་དགོས་སམ་སྙམ་ན། དྲོད་སོགས་ལ་གནས་པའི་རྟགས་སོ་སོར་བཤད་པ་ནི། རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་འདི་དང་འདི་མཉམ་གཞག་གི་རྟོགས་པ་འདི་དང་འདིས་དྲངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཤེས་པའི་ཆེད་དུ་ལམ་གསུམ་ལ་གཏན་ཚིགས་སོ་སོར་བཤད་པ་ཡིན་གྱི། གཏན་ཚིགས་འགོད་པའི་ཚེ་གཏན་ཚིགས་གང་ལ་ལྡན
Chinese
就像“安住于见道，是不退转的体性”所说的那样，这是果的理由。那么，这些应该如何确定呢？在四十四个理由的每一个之上，又从后得的身语行为的征象来推测等持的证悟时，这是果的理由，因为将果作为征象，是为了证明因已经先发生。从以修习空性为主的等持的征象，来推测没有被其他乘所间断的圆满菩提能够产生时，这是自性的理由，因为将因的集合圆满作为征象，是为了证明果能够产生。像这样，从将所要证成的法作为征象，来证明从暂时的圆满菩提中不退转时，这是非显现的理由，因为将依赖于互相舍弃相违的相违显现作为征象，仅仅是为了证明从暂时的圆满菩提中退转是被禁止的。那么，推理如何进行呢？对于相状等执著实执显现的对治，具有特殊后得身语行为的菩萨，这个有法，已经先生起了以修习空性为主的等持，因为具有这样特殊的后得身语行为。这是果的征象。成立之后，这个补特伽罗，这个有法，没有被其他乘所间断，能够产生圆满菩提，因为具有修习空性为主的等持的圆满证悟。这是自性的征象。成立之后，这个补特伽罗，这个有法，从暂时的无上圆满菩提中不会退转，因为能够产生没有被其他乘所间断的圆满菩提。这是非显现的理由。那么，是否认为不需要将安住于暖位和顶位等的菩萨作为有法呢？分别阐述安住于暖位等的征象，是为了知道“这个和这个后得的理由，是被这个和这个等持的证悟所引导的”。为了这个目的，才对三道分别阐述理由，如果在安立理由时，理由存在于何处。
English
As it is said, "Abiding on the path of seeing, they are the characteristics of non-retrogression," this is the reason of the effect. So how should these be determined? Upon each of the forty-four reasons, when inferring the realization of equipoise from the signs of subsequent physical and verbal actions, it is the reason of the effect, because the effect is taken as a sign to prove that the cause has already occurred. When inferring that complete enlightenment can arise without being interrupted by other vehicles from the sign of equipoise, which is mainly the meditation on emptiness, it is the reason of nature, because the complete collection of causes is taken as a sign to prove that the effect can arise. In this way, when proving non-retrogression from the temporary complete enlightenment by taking the object to be proven as a sign, it is the reason of non-apprehension, because taking the apprehension of contradictions based on mutual abandonment as a sign, it is only to prove that retrogression from the temporary complete enlightenment is prohibited. So how does the reasoning proceed? This bodhisattva, who has special subsequent physical and verbal actions that counteract the manifest clinging to reality of forms and so on, this subject, has previously arisen in equipoise, which is mainly the meditation on emptiness, because he has such special subsequent physical and verbal actions. This is the sign of the effect. Once that is established, this person, this subject, can produce complete enlightenment without being interrupted by other vehicles, because he has the complete realization of equipoise, which is mainly the meditation on emptiness. This is the sign of nature. Once that is established, this person, this subject, will not regress from the temporary, supreme, complete enlightenment, because he can produce complete enlightenment without being interrupted by other vehicles. This is the reason of non-apprehension. So, is it thought that it is not necessary to consider the bodhisattvas who abide in heat and peak, etc., as the subject? The separate explanation of the signs abiding in heat, etc., is to know that "this and this subsequent reason is guided by this and this realization of equipoise." For this purpose, the reasons are explained separately for the three paths, but when establishing the reason, where does the reason exist?
Tibetan
་པའི་སྐྱེས་བུ་ཕ་རོལ་པོ་ཆོས་ཅན་དུ་གཟུང་བར་བྱ་བ་ནི་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་སྲོལ་ལོ། །དཔེར་ན་གོང་བུ་རྭ་ཅན་དེ་དོན་ལ་བ་ལང་དང་གཡག་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་ཀྱང་རུང་གོང་བུ་རྭ་ཅན་དེ་ཆོས་ཅན། རྟ་མ་ཡིན་ཏེ། རྭ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་བཞིན་ནོ། །མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་དང་འགྲེལ་པ་ཆེ་ཆུང་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི། འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པས་མི་ཤེས་པ་དག་གིས་ངོ་ཚ་བོར་ནས་ཅི་ཡང་མ་སྨྲ་ཤིག འདི་ནི་ཁོ་བོ་གཅིག་པུའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །དོགས་པ་གསུམ་པའི་ལན་ནི། རྗེས་ཐོབ་ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་པའི་རྟགས་ལས་མཉམ་གཞག་གི་རྟོགས་པ་དཔོག་པ་རྣམས་ནི་གཞན་ངོར་རྟགས་སུ་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། རང་རྒྱུད་ལ་མཉམ་གཞག་མྱོང་བས་གྲུབ་པས་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཏན་ཚིགས་ཕྱི་མ་གཉིས་ལ་རང་ངོར་རྟགས་སུ་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་ངོར་རྟགས་སུ་འགྱུར་བ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་དེ། རང་རྒྱུད་ལ་མཉམ་གཞག་སྐྱེས་ནས་རྗེས་ཐོབ་ཏུ་ཁྱབ་འབྲེལ་ངེས་པའི་ཚེ་རང་དོན་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་ཡང་དག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་ངོར་ནི་སྔར་གྱི་གཏན་ཚིགས་གསུམ་བརྒྱུད་བཀོད་པའི་རིགས་པས་ཤེས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་བཤད་ཟིན་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་སྲིད་ཞི་མཉམ་ཉིད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་སོགས་གསུམ་འཆད་པ་ལ་འཕགས་སེང་གཉིས་ཆར་གྱིས་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་ཀྱི་བྱང་སེམས་ལ་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་ཐ་སྙད་མཛད་ནས་སྔར་གྱི་གཏན་ཚིགས་རྣམས་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་བཞེད་ཅིང་། དག་པ་ས་གསུམ་གྱི་བྱང་སེམས་ལ་མི་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་ཐ་སྙད་མཛད་ནས་སྦྱོར་བ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་ཉམས་ལེན་དུ་བཞེད་དོ། །འོན་ཀྱང་སྒོམ་ལམ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམས་དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་སྒོམ་ལམ་དགུ་ཆར་ལ་ལྡན་པ་རྩ་བ་དང་། སློབ་དཔོན་གྱི་འགྲེལ་པ་གཉིས་ཀའི་དགོངས་པ་ཡིན་པས་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་ཀྱི་བྱང་སེམས་ལ་སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་། དག་པ་སའི་བྱང་སེམས་ལ་མི་སློབ་པའི་ཐ་སྙད་མཛད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའོ། །གཞན་དུ་ན་དག་པ་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཆོས་ཅན། སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །ཞེས་པའི་སྐབས་ཀྱི་སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་ཡིན་པར་ཐལ། དེ་ནི་རྒྱུན་ཆགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་སྒོམ་ལམ་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གསལ་བ་ནི་ས་བདུན་པ་མན་ཆད་ལ་སློབ་པ་དང་། ས་བརྒྱད་
Chinese
将彼方的补特伽罗作为有法来执取，是理性的论著的传统。例如，有角之物，实际上无论是牛还是牦牛等任何一种，有角之物都是有法。不是马，因为是有角的缘故。就像这样安排一样。经、论和大小释论的意旨，就是这个，所以不了解的人要感到羞愧，什么也别说！这只是我一个人的行境。第三个疑问的回答是：从后得的身语行为的标志来推测等持的证悟，这些只是在他人面前成为标志而已。因为自己相续中通过体验等持而成立，所以不需要通过标志来成立。后面的两个理由，对于自己来说成为标志，对于他人来说成为标志，各有两种。因为自己相续中生起等持后，在后得中确定了周遍关系时，就成为自利时的正确标志。对于他人来说，是通过先前三个理由的推理来了解的。这样，说完不退转的学众之后，接着要讲说寂灭平等之结合等三者时，圣狮二者都将七地以下的菩萨称为有学的僧伽，并将先前的理由视为七地以下的理由。并将清净三地的菩萨称为无学的僧伽，并将这三种结合视为他们的修持。然而，修道者不退转的理由，因为那是常续的缘故。这句话的意思是，具备九种修道，是根本和论师的释论二者的意旨，所以将七地以下的菩萨称为有学不退转，将清净地的菩萨称为无学，是非常困难的。否则，安住于清净地的菩萨，是有法。是属于有学不退转之众。因为那是常续的缘故。因为是安住于将在那时讲说的修道上的菩萨的缘故。明显的是，七地以下是有学的，八地
English
Taking the other person as the subject to be grasped is the tradition of logical treatises. For example, whatever the horned object is, whether it is a cow or a yak, the horned object is the subject. It is not a horse, because it has horns. It is arranged like that. The intention of the sutras, treatises, and commentaries, both large and small, is this alone, so those who do not understand should be ashamed and say nothing! This is the realm of my sole activity. The answer to the third doubt is: inferring the realization of meditative equipoise from the signs of the body and speech activities of subsequent attainment only becomes a sign for others. Because it is established by experiencing meditative equipoise in one's own mindstream, it is not necessary to establish it through signs. The latter two reasons, for oneself, become signs, and for others, become signs, each has two. Because when meditative equipoise arises in one's own mindstream, and the pervasive relationship is established in subsequent attainment, it becomes a valid sign for one's own benefit. For others, it is understood through the reasoning of the previous three reasons. Thus, after explaining the assembly of non-returning learners, when explaining the three such as the union of samsara and nirvana as equal, both the noble and the lion designate bodhisattvas below the seventh ground as the sangha of learners, and consider the previous reasons as the reasons for those below the seventh ground. And they designate the bodhisattvas of the three pure grounds as the sangha of non-learners, and consider these three unions as their practice. However, the reasons for the non-returning of the path of meditation, because it is continuous. The meaning of this statement is that it possesses all nine paths of meditation, which is the intention of both the root text and the teacher's commentary, so it is very difficult to designate the bodhisattvas below the seventh ground as non-returning learners, and the bodhisattvas of the pure ground as non-learners. Otherwise, the bodhisattva abiding on the pure ground is the subject. It belongs to the assembly of non-returning learners. Because it is continuous. Because it is the bodhisattva abiding on the path of meditation that will be explained at that time. Clearly, those below the seventh ground are learners, and the eighth ground