Tibetan
ལྟས་པས་མ་མཐོང་ནས་ལུས་དང་སེམས་གློ་བུར་དུ་འབྱུང་བར་ལྟ་བ་དང་། རྟོག་གེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཆར་པ་དང་རླུང་སོགས་གློ་བུར་དུ་འབྱུང་ཞིང་། ཤིང་རྣམས་ལ་ཡང་རེས་འགའ་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་གློ་བུར་དུ་འབྱུང་ཞིང་རེས་འགའ་མི་འབྱུང་བར་མཐོང་ནས་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲའོ། །མཐའ་དང་ལྡན་མི་ལྡན་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་བཞི་ནི་ཕྱི་རོལ་པའི་དྲང་སྲོང་མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐའ་ཆད་པར་འགྱུར་རམ། འོན་ཏེ་ཆད་པར་མ་གྱུར་སྙམ་དུ་ཡང་དག་པར་ཚོལ་བར་འདོད་པ་ན་གང་གི་ཚེ་འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་དྲན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་མཐའ་ཡོད་པའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་ངོ་། །གང་གི་ཚེ་ཆགས་པའི་བསྐལ་པ་དྲན་པ་དེའི་ཚེ་མཐའ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་ངོ་། །ཡང་དེ་དག་ཡུལ་རྒྱ་ཆེ་བའི་མཐའ་ཡང་དག་པར་ཚོལ་བར་འདོད་པ་ན་གང་གི་ཚེ་འོག་ཏུ་མནར་མེད་པ་ཡན་ཆད་ལས་མ་མཐོང་ཞིང་སྟེང་དུ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་མན་ཆད་ལས་མ་མཐོང་ལ་ཐད་ཀར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་མ་མཐོང་བ་དེའི་ཚེ་འོག་དང་སྟེང་དུ་ནི་མཐའ་ཡོད་པའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་ལ། ཐད་ཀར་ནི་མཐའ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་སྔ་མ་ནི་སྔོན་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་མངོན་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་ཀྱི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མ་ནི་ལྷའི་མིག་གི་མངོན་ཤེས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་གྱི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱི་མ་དེ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱང་ཡི་གེའི་ཁྱད་པར་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ལ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་མཐའ་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་མི་སྤོང་བར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་བཞི་ནི་བློ་མ་བྱང་བ་དང་། རྟོགས་པ་ཡོད་པར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དང་། བློ་བྱང་བ་རྣམ་པར་མ་ངེས་པ་དང་། ཤེས་པ་ཞེན་ཅིང་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་བཞི་ལ་མངོན་པར་མཐོ་བའི་ལམ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ངེས་པར་ལེགས་པའི་ལམ་བདེན་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་ཏེ་དྲིས་པ་ན་བདག་ནི་ལྷ་མི་སྤོང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དམ་བཅས་ནས་གང་དུ་འཆི་བ་མེད་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ལས་བརྩམས་ཏེ། དྲི་བ་དྲིས་པ་སྤང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེར་ཚིག་གཞན་དང་གཞན་དུ་རླུང་ལ་བསྐུར་བ་དང་། ཕྱི་རོལ་པ་དང་མཐོན་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྤོང་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་ནི་ཅི་རིགས་པར་འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་གྱི་ཡུལ་ལ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདས་པ་དང་། ད་ལྟར་བ་དག་ནི་བྱུང་ཟིན་པའི་ཕྱིར་སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡིན་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་སྡོམ་ནི། འདུ་ཤེས་ཡོད་སྨྲའི་བཅུ་དྲུག་དང་། །མེད་དང་གཉིས་མིན་བརྒྱད་བརྒྱད་དང་། །ཆད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་བདུན། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་གྲོལ་ངེས་ལྔ། །ཞེས་པ་ལྟར་དང་པོ་བཅུ་དྲུག་ནི་བདག་གཟུགས་དང་ལྡན་འདུ་ཤེས་ཅན། མི་ལྡན་འདུ་ཤེས་ཅན། གཉིས་ཡིན་འདུ་ཤེས་ཅན། གཉིས་མིན་འདུ་ཤེས་ཅན་ཏེ་བཞི་དང་། བདག་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང་། མི་ལྡན་པ་དང་། གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་དང་། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ཏེ་བཞི་དང་། བདག་བདེ་བ་ཡིན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཡིན་པ་དང་། གཉིས་ཡིན་དང་། གཉིས་མིན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཅན་ཏེ་བཞི་དང་། བདག་གཅིག་པུ་ཡིན་པ་དང་། ཐ་དད་པ་དང་། ཆུང་ངུ་ཡིན་པ་དང་། ཚད་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་རྣམས་སོ། །འདུ་ཤེས་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་བརྒྱད་ནི། བདག་གཟུགས་ཅན་ཡིན། འདུ་ཤེས་མེད་ཅེས་པ་ནས། བདག་མཐའ་དང་ལྡན་མི་ལྡན་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན། འདུ་ཤེས་མེད་ཅེས་པའི་བར་བརྒྱད་རྣམས་སོ། །གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་བརྒྱད་ནི་སྔ་མ་བརྒྱད་པོ་དེ་ཉིད་ལ་འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་སྦྱོར་བ་བརྒྱད་རྣམས་སོ། །ཆད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་བདུན་ནི་འདོད་པའི་མི་དང་། ལྷ་དང་། གཟུགས་ཁམས་པ་དང་། གཟུགས་མེད་སྐྱེ་མཆེད་བཞི་སྟེ། བདུན་པོ་རྣམས་མ་ཤི་བའི་བར་དུ་ནད་དང་། འབྲས་དང་། ཟུག་རྔུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། ཤི་ནས་ཡེ་མེད་དུ་སྨྲ་བའོ། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་གྲོལ་བར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྔ་ནི་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་འཛེམ་མེད་དུ་སྤྱོད་པས་གྲོལ་བ་དང་། བསམ་གཏན་བཞི་ཐོབ་པས་གྲོལ་བར་སྨྲ་བ་རྣམས་སོ། །འདི་དག་ནི་ཕལ་ཆེར་མ་འོངས་པའི་ཆ་ལ་རྟོག་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་རྟོག་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་འདི་དག་ལྟ་བ་ལྔ་པོ་གང་དུ་འདུ་སྙམ་ན་རང་གི་ངོ་བོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མཐར་འཛིན་ལྟ་བ་དང་ལོག་ལྟ་གཉིས་ལས་བྱུང་བ་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། རྟག་པར་སྨྲ་བའི་བརྒྱད། མཐའ་དང་མི་ལྡན་པ་དང་། ཆད་ལྟ་བདུན་ནི་དང་པོ། ལས་དང་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་གཉིས་ནི་གཉིས་པ། ལས་དང་། ལྷག་མ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ནི་གཉིས་ཀའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ། སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་ལོག་ལྟ་དང་། མཐར་འཛིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་མ་ལུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ལྟ་བ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་བཞག་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་དེ་དག་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མཆོག་འཛིན་གཉིས་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །
Chinese
由于观察而未见，从而观察到身体和心识是突然产生的；依靠分别念而说无因，如同雨和风等是突然产生的；又看到树木有时突然开花结果，有时不开花结果，从而说我和世界是无因的。说有边和无边者的四种情况是：一些外道仙人具有神通，想要如实寻求世界是有边还是无边，当忆念坏劫时，则生起有边的想法；当忆念成劫时，则生起无边的想法。又，他们想要如实寻求广大区域的边际，当向下除了无间地狱以上未见，向上除了第四禅以下未见，横向没有见到一切的彼岸时，则在下和上生起有边的想法，横向则生起无边的想法。其中，前者是依靠宿住随念神通而对时间的边际进行分别；后者是依靠天眼神通而对处所的边际进行分别。与后者不一致的方面，也只是执着于文字的差别，而不是意义的差别，因此不会生起既非有边也非无边的想法。说不舍弃天与人者的四种情况是：心智不成熟，具有自认为有证悟的傲慢，心智成熟但不确定，以及知识固执且完全愚昧。当从显高之路——善与非善，以及确定为殊胜之路——四谛出发提问时，他们立誓说“我不是舍弃天与人者”，然后从获得不死、清净天众果位之因出发，对于不应舍弃的提问，用其他言辞来搪塞，或者以外道和高傲的姿态来回避。这些都是由于分别过去和现在的对境，所以称为分别前际，即过去和现在的事情已经发生。
English
Because of observing without seeing, one observes that body and mind arise suddenly; relying on discrimination, one says that there is no cause, just as rain and wind arise suddenly; and seeing that trees sometimes suddenly blossom and bear fruit, and sometimes do not, one says that self and world are without cause. The four cases of those who say that there is a boundary and no boundary are: some non-Buddhist sages with supernormal powers want to truly seek whether the world has a boundary or not. When they remember the eon of destruction, they have the idea of having a boundary; when they remember the eon of formation, they have the idea of being without a boundary. Also, when they want to truly seek the boundary of a vast area, when they do not see below beyond the Avīci Hell and do not see above beyond the Fourth Dhyana, and do not see the other shore of everything horizontally, then they have the idea of having a boundary below and above, and horizontally they have the idea of being without a boundary. Among them, the former relies on the supernormal power of remembering previous lives to discriminate the boundary of time; the latter relies on the supernormal power of the divine eye to discriminate the boundary of place. The aspect that is inconsistent with the latter is only clinging to the difference of words, not the difference of meaning, so the idea of neither having a boundary nor being without a boundary will not arise. The four cases of those who say that they do not abandon gods and humans are: immature intellect, arrogance with the appearance of having realization, mature but uncertain intellect, and knowledge that is stubborn and completely ignorant. When asked starting from the path of manifest highness—good and non-good, and the path that is determined to be excellent—the Four Noble Truths, they vow, "I am not one who abandons gods and humans," and then starting from the cause of obtaining the state of the immortal, pure gods, they evade the questions that should not be abandoned with other words, or avoid them with the attitude of non-Buddhists and arrogance. These are all called discriminating the past limit because of discriminating the objects of the past and present, that is, the things of the past and present have already happened.
Chinese
因为是前际的边故。第二，归纳为：有想论者的十六种，无想和非二八种，断见论者的七种，此生决定解脱五种。如是，最初的十六种是：我具有色想，不具有想，二者都是想，二者都不是想，此为四种；我具有边际，不具有边际，二者都是，二者都不是的想，此为四种；我是快乐，是痛苦，二者都是，二者都不是的想，此为四种；我是唯一的，是各别的，是微小的，是无量的想，如是观想。无想论者的八种是：我是有色，无想，乃至我是具有边际，不具有边际，二者都不是，无想，之间的八种。二者都不是论者的八种是：前述的八种，既不是有想，也不是无想，如此结合的八种。断见论者的七种是：欲界的人，天，色界者，以及四种无色生处，这七种在未死之前，都伴随着疾病、肿瘤和痛苦，死后则主张完全断灭。主张此生即解脱的五种是：无所顾忌地享用欲妙而解脱，以及获得四禅而解脱者。这些大多是思虑未来之分，因此是思虑后际的边见。那么，这些包含在哪五种见中呢？如果就其自性而言，可以区分出由边执见和邪见产生的见解。常论者的八种，不具有边际者，以及断见七种是第一种。主张无因无作者的两种是第二种。业，以及剩余的四十二种是二者的自性，因为是增益的邪见和边执见。如果就因果的全部自性而言，可以从五种见中完全区分出来。有身见是它们一切的因，而戒禁取见和见取见是果。
English
Because it is the extreme of the past. Secondly, the summary is: sixteen kinds of those who speak of having perception, eight kinds of non-perception and non-duality, seven kinds of those who speak of annihilation, and five kinds of those who are certain to be liberated in this life. Thus, the first sixteen are: I have form and perception, I do not have perception, both are perception, neither are perception, these are four kinds; I have boundaries, I do not have boundaries, both are, neither are perception, these are four kinds; I am happy, I am suffering, both are, neither are perception, these are four kinds; I am the only one, I am different, I am small, I am immeasurable perception, such are the contemplations. The eight kinds of those who speak of non-perception are: I am with form, without perception, up to I have boundaries, I do not have boundaries, neither are, without perception, these eight in between. The eight kinds of those who speak of neither are: the previous eight, which are neither with perception, nor without perception, these eight combined. The seven kinds of those who speak of annihilation are: humans of the desire realm, gods, those of the form realm, and the four formless abodes, these seven are accompanied by disease, tumors, and pain until they die, and after death they claim complete annihilation. The five kinds of those who claim liberation in this life are: liberation through unrestrained enjoyment of the qualities of desire, and those who claim liberation through attaining the four dhyanas. These mostly contemplate the future, therefore they are views that contemplate the extreme of the future. So, which of the five views do these include? If we consider their own nature, we can distinguish the views arising from the view of clinging to extremes and wrong views. The eight kinds of eternalists, those who do not have boundaries, and the seven kinds of annihilationists are the first. The two who claim no cause and no agent are the second. Karma, and the remaining forty-two are of the nature of both, because they are views of accretion and clinging to extremes. If we consider the entire nature of cause and effect, we can completely distinguish them from the five views. The view of the aggregates is the cause of all of them, and the views of holding to the supreme are the result.