Tibetan
ངོན་སུམ་མ་རྟོགས་པས་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་དངོས་མ་ཡིན་ལ་བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་དངོས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདིར་བདེན་བཞིའི་གོ་རིམ་གཞན་དང་མི་མཐུན་པར་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པ་དང་། ལམ་བདེན་དང་པོར་བསྟན། སྡུག་བདེན་དང་། འགོག་བདེན་ཕྱིས་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་སྙམ་ན། གོ་རིམ་གཞན་རྣམས་ནི་རྒྱུད་བླར། ནད་ནི་ཤེས་བྱ་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་སྤང་བྱ་ལ། །བདེར་གནས་ཐོབ་བྱ་སྨན་ནི་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ལྟར། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་དེ་འགོག་པ་དང་དེ་བཞིན་ལམ། །ཤེས་བྱ་སྤང་བྱ་རིག་པར་བྱ་ཞིང་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འབྲས་བུ་རྟོགས་པས་རྒྱུ་རྟོགས་པའི་བློ་དྲང་བ་རྟོགས་པའི་གོ་རིམ་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་རྒྱུ་སྔར་བསྟན་ནས་འབྲས་བུ་ཕྱིས་བསྟན་པ་རྒྱུ་འབྲས་དོན་གྱི་གོ་རིམ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་རྣམ་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་སོགས་བརྒྱད། ལམ་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་ཚད་མེད་པའི་རྣམ་པ་སོགས་བདུན། སྡུག་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་སོགས་ལྔ། འགོག་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་སོགས་བཅུ་དྲུག་སྟེ། སོ་དྲུག་པོ་རྣམས་འཕགས་སེང་གཉིས་ཀྱིས་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་སོགས་བཅུ་དྲུག་དང་སྦྱོར་བར་མཛད་པ་ནི་བདེན་བཞིའི་རྣམ་པ་ཡིན་ན། ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོར་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱང་མངོན་པ་དང་སྦྱོར་བར་མཛད་དགོས་པར་དགོངས་སོ། །འོ་ན་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཉེར་བདུན་ཐེག་དམན་གྱི་རྟོགས་རིགས་ལ་བཞག་པ་ལྟར་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་སོ་དྲུག་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་གཞག་དགོས་པ་ལས། ཀུན་འབྱུང་བདེན་པའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཟུང་བ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རྟོགས་རིགས་དང་། སྡུག་བསྔལ་བདེན་པའི་རྣམ་པ་དང་པོ་བཞི་མི་རྟག་སོགས་བཞི་རྟོགས་པའི་ལྡོག་པ་ནས་བསྟན་པས་དེ་དག་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། འདི་དག་སྔར་ལམ་ཤེས་ཀྱི་སྐབས་སུ་རྒྱས་པར་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་བསྡུ་བའི་སྐབས་ཡིན་པས། དེར་ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་རྟོགས་རིགས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དེ་འདིར་ཡང་ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་གྱི་རྟོགས་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པར་བསྡུ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་མེད་པའི་རྣམ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། །ཞེས་པ་དང་། ཟློས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། སྐྱོན་མེད་དེ། དེར་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ལྡོག་པ་ནས་བསྟན། འདིར་ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ལྡོག་པ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་སྐབས་གཉིས་པར་ཡང་ཐེག་དམན་གྱི་རྟོགས་རིགས་བསྟན། སྐབས་གསུམ་པར་ཡང་ཐེག་དམན་གྱི་རྟོགས་རིགས་བསྟན་པ་གཉིས་ལ་ཟློས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །སྔོན་ཆད་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཙམ་ཡང་མ་བྱུང་བ་འདྲ་སྟེ། འཕགས་པ་རྣམས་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་དང་། སོ་སྐྱེ་རྣམས་ནི་ཐེ་ཚོམ་མ་ཞུགས་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ནས་བཟུང་སྟེ། །ཞེས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཉིས་ཏེ། དེའི་དོན་ཡང་སྐབས་དང་པོར་རྣམ་མཁྱེན་ཐོས་བསམ་གྱིས་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དེ་ཉིད་སྒོམ་བྱུང་གིས་སྒོམ་པའི་ཚེ་རྣམ་པ་བརྒྱ་དང་བཅུར་བསྡུས་ནས་བསྒོམ་དགོས་སོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་བརྒྱ་དང་བཅུ་ལས། བྱང་སེམས་སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པ་དེ་དག་དོན་སྤྱིའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་དངོས་མ་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་དང་། བྱང་འཕགས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་གཞི་ཤེས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སོ་བདུན། ལམ་ཤེས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སོ་བཞི་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་དངོས་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ན། རྣམ་མཁྱེན་ཡིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དེ་ལ་གྲངས་དུ་ཞིག་ཡོད། བདེན་བཞི་གང་གི་རྣམ་པ་ཡིན། འཕགས་པ་གང་གི་རྟོགས་རིགས་ཡིན་ཞེ་ན། དྲི་བ་དང་པོའི་ལན་དུ་གྲངས་བརྒྱ་དང་བཅུར་ཡོད་དོ་ཞེས་པ་ནི། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ནས་བཟུང་སྟེ། །སངས་རྒྱས་རྣམ་པའི་མཐར་ཐུག་བར། །ཞེས་པས་སྟོན། དྲི་བ་གཉིས་པའི་ལན་དུ་བདེན་བཞིའི་ནང་ནས་ལམ་བདེན་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ནི། ལམ་གྱི་བདེན་པའི་ཞེས་པས་སྟོན། དྲི་བ་གསུམ་པའི་ལན་ནི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་དེ་ལ་ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་གཞི་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན། ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྟོགས་རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན། སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་རྟོགས་རིགས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནི་རྗེས་མཐུན་པར་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །འོ་ན་སྔར་རྣམ་པ་ཙམ་ལ་ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ཟིན་བཞིན་དུ་སླར་ཡང་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་ལ་ཀུན་མཁྱེན་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བ་ལ་དགོས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བཞག་པ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མཁྱེན་པ་གཞན་གཉིས་མེད་དམ་སྙམ་པའི་ལོག་རྟོག་འབྱུང་བས་དེ་དགག་པའི་ཆེ
Chinese
如果不是现量证悟，就不是道智的真实相状，而圣菩萨相续中的那些才是道智的真实相状，应当这样理解。这里，有人会想，为什么四谛的次第与其他不同，先说集谛和道谛，后说苦谛和灭谛呢？其他的次第在《宝性论》中说：“如病应知病因断，乐住应证如药用，痛苦以及其生因，痛苦息灭解脱道，当知当断当证修。”如是说，通过证悟果而证悟因，是心直口快的证悟次第。而这里先说因，后说果，是因果的意义次第。这里，集谛的相状有离贪等八种，道谛的相状有无量相等等七种，苦谛的相状有无常相等等五种，灭谛的相状有内空性相等等十六种，这三十六种相状，圣狮子将从《现观庄严论》中所说的因集等十六种结合起来，这就是四谛的相状。他们认为，《般若经》中所说的也需要与《现观庄严论》相结合。那么，就像将二十七种基智的相状安立在小乘的证悟种类上一样，这三十六种道智的相状也必须安立在菩萨的证悟种类上。但是，集谛的八种相状是证悟一切烦恼的执着无自性的证悟种类，而苦谛的前四种相状，即无常等四种，是从证悟的颠倒面来显示的，那么这些怎么会变成菩萨的证悟种类呢？没有过失。因为这些之前在道智的时候，已经通过广闻博思确定下来了，现在是归纳的时候。在那里，已经确定了三乘的证悟种类，所以这里也必须归纳为三乘的证悟种类的相状。那么，从“无有之相”开始，会有重复的过失吗？没有过失。因为在那里是从基智的相状的颠倒面来显示的，而这里是道智的
English
If it is not directly realized, it is not the true aspect of the wisdom of the path, and those in the continuum of the noble Bodhisattvas are the true aspect of the wisdom of the path, it should be understood in this way. Here, some may wonder, why is the order of the Four Noble Truths different from others, with the Truth of Origin and the Truth of the Path being taught first, and the Truth of Suffering and the Truth of Cessation being taught later? The other orders are in the Uttaratantra: "Like a disease to be known, the cause of disease to be abandoned, the state of bliss to be attained, like medicine to be practiced, suffering and its cause, its cessation and likewise the path, are to be known, abandoned, realized, and practiced." As it is said, realizing the cause by realizing the result is the straightforward order of realization. But here, teaching the cause first and the result later is the order of the meaning of cause and effect. Here, the aspects of the Truth of Origin are eight, such as detachment from desire, the aspects of the Truth of the Path are seven, such as the aspect of immeasurability, the aspects of the Truth of Suffering are five, such as the aspect of impermanence, and the aspects of the Truth of Cessation are sixteen, such as the aspect of inner emptiness. These thirty-six aspects are combined by the two lions with the sixteen causes, origins, etc., spoken of in the Abhisamayalankara, which is the aspect of the Four Noble Truths. They think that what is said in the Prajnaparamita Sutra also needs to be combined with the Abhisamayalankara. Then, just as the twenty-seven aspects of the base wisdom are established on the types of realization of the Hinayana, these thirty-six aspects of the path wisdom must also be established on the types of realization of the Bodhisattva. However, the eight aspects of the Truth of Origin are the types of realization that realize the selflessness of the apprehended object of all afflictions, and the first four aspects of the Truth of Suffering, namely the four such as impermanence, are shown from the reverse side of realization, so how can these become the types of realization of the Bodhisattva? There is no fault. Because these were previously determined in detail through extensive hearing and thinking at the time of the path wisdom, and now it is the time to summarize. There, the types of realization of all three vehicles have been determined, so here too, it is necessary to summarize them as the aspects of the types of realization of all three vehicles. Then, starting from the "aspect of non-existence," will there be a fault of repetition? There is no fault. Because there it is shown from the reverse side of the aspects of the base wisdom, and here it is the path wisdom.
Chinese
是因为从相状的差别来显示的缘故。例如，在第二品中也显示了小乘的证悟之理，在第三品中也显示了小乘的证悟之理，就像这二者没有重复的过失一样。以前似乎对此连一点怀疑也没有产生过，这是因为圣者们是为了断除怀疑，而凡夫们则显得没有产生怀疑的缘故。第三，广说遍智的相状，即从“正念住开始”等两句偈颂。其含义是，在第一品中通过闻思而广大地确定了的遍智，在通过修所成慧修习时，必须归纳为一百一十种相状来修习。这样，在一百一十种相状中，凡是存在于凡夫菩萨相续中的那些相状，仅仅是以总义的方式来证悟，因此不是遍智的真实相状。声闻和圣菩萨相续中存在的与基智相顺应的三十七种，与道智相顺应的三十四种，也不是遍智的真实相状，因为如果是遍智的相状，就必须是遍智。那么，它有多少种？是四谛中哪一个的相状？是哪位圣者的证悟之理呢？如果问这些问题，那么第一个问题的答案是，有一百一十种，这由“从正念住开始，直到佛陀相状的究竟”来显示。第二个问题的答案是，在四谛中是道谛的相状，这由“道的谛实”来显示。第三个问题的答案是，对于遍智的相状，分为三种一切智，其中的基智的相状与声闻的证悟之理相顺应，道智的相状与菩萨的证悟之理相顺应，十力等则是唯有佛陀的证悟之理。这由“随顺”等来显示。那么，既然以前仅仅在相状上就已经分为了三种一切智，为什么还要再次将遍智的相状分为三种一切智呢？答：因为将遍智的相状安立在佛地时，会产生佛地是否没有其他两种智慧的邪见，为了遣除这种邪见，
English
It is because it is shown from the difference of aspects. For example, in the second chapter, the realization of the Lesser Vehicle is also shown. In the third chapter, the realization of the Lesser Vehicle is also shown. Just as there is no fault of repetition in these two. It seems that there has never been even a little doubt about this before, because the noble ones are for dispelling doubts, and ordinary beings seem not to have doubts. Third, the detailed explanation of the aspects of omniscience is from "Starting from mindfulness" etc., which are two verses. Its meaning is that the omniscience that was extensively established through hearing and thinking in the first chapter must be condensed into one hundred and ten aspects when meditating with meditation-born wisdom. Thus, among the one hundred and ten aspects, those that exist in the continuum of ordinary bodhisattvas are merely realized in the manner of general meaning, so they are not the actual aspects of omniscience. The thirty-seven that are in accordance with the base knowledge and the thirty-four that are in accordance with the path knowledge, which exist in the continuum of Hearers and noble bodhisattvas, are also not the actual aspects of omniscience, because if they were aspects of omniscience, they would have to be omniscience. So how many are there? Which of the four truths is it an aspect of? Whose realization is it? If you ask these questions, the answer to the first question is that there are one hundred and ten, which is shown by "Starting from mindfulness, up to the ultimate of the Buddha's aspects." The answer to the second question is that among the four truths, it is an aspect of the truth of the path, which is shown by "the truth of the path." The answer to the third question is that for the aspect of omniscience, the aspect of base knowledge, which is divided into three omniscient wisdoms, is in accordance with the realization of Hearers, the aspect of path knowledge is in accordance with the realization of bodhisattvas, and the ten powers etc. are only the realization of Buddhas. This is shown by "in accordance with" etc. So, since the three omniscient wisdoms have already been divided only in terms of aspects, why is it necessary to divide the aspects of omniscience into three omniscient wisdoms again? Answer: Because when the aspect of omniscience is placed on the Buddha's ground, the wrong thought arises that there are no other two wisdoms on the Buddha's ground, in order to refute this wrong thought,