Tibetan
དྲིས་པས། དམིགས་བྱེད་ཀྱི་བློ་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དངོས་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་དམ་མེད། དང་པོ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་དང་འགལ་ལོ། །ཕྱི་མ་ལྟར་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དངོས་པོ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་དམིགས་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པར་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སོ་ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། བསྡུ་བར། དེ་ལ་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ་མི་འཐད་དོ། །ཞེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་སྤང་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་གྱི་ཚུལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་ལ་ཀུན་བཏགས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་དོ། །ཞེས་སྐུར་པ་འདེབས་པ་སྤངས་ནས་གཞན་དབང་དང་དེ་ལ་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་ནི་དབུ་མའོ། །ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །གསུམ་པ་དབུས་མཐའ་ནས་བཤད་པའི་ཚུལ་ལ། སྒྲོ་སྐུར་སྤང་བའི་ཚུལ་དང་། དེས་ན་དབུ་མའི་ལམ་དུ་གྲུབ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དབུས་མཐར། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། །དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལ་ཡོད། །དེ་ལ་ཡང་ནི་དེ་ཡོད་དོ། །ཞེས་དང་། དེའི་འགྲེལ་བཤད་དུ་བློ་བརྟན་གྱིས་ལ་ལ་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟར་རང་བཞིན་ཡེ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དགག་པའི་དོན་དུ། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །དེ་ལྟར་ན་མདོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའོ། །ཞེས་བཤད་པས་མདོ་དང་མི་འགལ་ལམ་ཞེ་ན། མི་འགལ་ཏེ་འདི་ལྟར། དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་བྲལ་བས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་ཡི་རང་བཞིན་ཡེ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་མདོ་དང་མི་འགལ་ལོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་གཉིས་པོ་ནི་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟར་ཡེ་མེད་ལ་ཡང་དག་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་
Chinese
问：能缘之识是颠倒之事物之故吗？答：那么，颠倒之识，自性有还是没有？若是前者，则与诸法皆自性空相违。若是后者，则以颠倒之事物为理由，不能成立所缘自性空。这是第一个问题。第二个是，归纳而言，对于依他起性和圆成实性，执着显现为遍计所执性，这应被理解为增益之自性。依他起性和圆成实性存在是不合理的。这是对自己的体性进行诽谤。因此，应以远离二边的方式，通达那唯一的意义之方式。如是说，舍弃对于依他起和圆成实增益为遍计所执，以及舍弃依他起和圆成实自性空之诽谤后，依他起和其上遍计所执空之自性，在胜义中存在，此乃中观。这是其中的意义。第三，从中边分别论中所说的道理来看，有舍弃增益和诽谤之理，因此成立中观之道有两种。第一种是，中边分别论中说：非真遍计有，于彼二者无，空性于此有，于彼此亦有。以及，在其注释中，智称说：有些人认为一切法如兔角般，自性全无。因此，为了遮止对于一切的诽谤，说了“非真遍计有”。这是说，还有“自性”这个词的余义。如此，若总说一切法皆空，这样说与经部不相违吗？不相违，因为这样说：于彼二者无。非真实的遍计所执，由于远离了能取和所取的自性，所以称之为空性，但并非自性全无，因此与经部不相违。如果像那样，二者如兔角般全无，而非真实的遍计所执在胜义中自性有，那样一来，空性岂非不存在了吗？并非如此。
English
Question: Is the cognizing consciousness because it is a reversed object? Answer: Then, does the reversed consciousness exist by its own nature or not? If it is the former, it contradicts the fact that all phenomena are empty of inherent existence. If it is the latter, then based on the reversed object as a reason, it is not possible to establish that the object of cognition is empty of inherent existence. This is the first question. The second is, in summary, whatever clings to the nature of dependence and the nature of perfect consummation as appearing to be the nature of complete imputation should be understood as the nature of superimposition. It is not reasonable for the nature of dependence and the nature of perfect consummation to exist. This is what constitutes denigrating one's own characteristics. Therefore, one should comprehend the way of the meaning of that alone by abandoning the two extremes. It is said that by abandoning the superimposition of imputing dependence and perfect consummation as complete imputation, and by abandoning the denigration that dependence and perfect consummation are empty of their own nature, the nature of dependence and the emptiness of complete imputation upon it exist ultimately, which is Madhyamaka. This is the meaning. Third, from the way it is explained in the Madhyāntavibhāga, there is the way of abandoning superimposition and denigration, and thus there are two ways of establishing the Middle Way. The first is, in the Madhyāntavibhāga: 'The unreal conceptualization exists, in it the two do not exist, emptiness exists in this, in that this also exists.' And in its commentary, Sthiramati says: 'Some people think that all phenomena are like rabbit horns, completely without inherent existence. Therefore, in order to refute the denigration of everything, it is said, 'The unreal conceptualization exists.' This means that there is a remainder of the word 'inherently'.' If it is said that all phenomena are empty in general, does this contradict the sutras? It does not contradict, because it is said like this: 'In it the two do not exist.' The unreal conceptualization is called emptiness because it is devoid of the nature of the apprehended and the apprehender, but it is not that it is completely without inherent existence, therefore it does not contradict the sutras. If, like that, the two are completely non-existent like rabbit horns, and the unreal conceptualization exists inherently in the ultimate sense, then would emptiness not cease to exist? It is not so.
Tibetan
མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་འདི་ལ་ཡོད། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པས་སྟོང་པ་ཉིད་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་དོན་ནི་ཆོས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་འདོད་པ་ནི་སྐུར་འདེབས་ཡིན་པས་དེའི་གཉེན་པོར་གཞན་དབང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་ཅེས་བྱའོ། །འོ་ན་མདོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་ཞེ་ན་དེ་ནི་ཀུན་བཏགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་དགོངས་པས་མི་འགལ་ལོ། །འོ་ན་སྟོང་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི་གཞན་དབང་གི་སྟེང་དུ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་ཡིན་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་དབུས་མཐར། སྟོང་པ་མ་ཡིན་མི་སྟོང་མིན། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐམས་ཅད་བཤད། །ཡོད་པས་མེད་པས་ཡོད་པས་ནི། །དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཏེ་གཞན་དབང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་། མདོའི་དོན་མི་འགལ་བར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ན། གཞན་དབང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་དང་། ཀུན་བཏགས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་དང་། ཡོངས་གྲུབ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་དེ་ནི་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པ་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའོ། །གསུམ་པ་དེས་གསུང་རབ་ཇི་ལྟར་འགྲེལ་པའི་ཚུལ་ལ་གསུམ་སྟེ། དོགས་པ་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བའི་ཚུལ། དེ་སེལ་བྱེད་ཀྱི་ལན་བཤད་པ། དེས་ན་འཁོར་ལོ་གསུམ་ལ་གྲངས་ངེས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །དང་པོ་ལ་དོགས་པ་སྐྱེ་བའི་གཞི་ནི་འཁོར་ལོ་དང་པོར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ་དང་། འཁོར་ལོ་གཉིས་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་ལའོ། །དོགས་པ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་ནི་དེ་གཉིས་འགལ་ལོ་སྙམ་དུ་བསམ་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ་དེ་ཅི་ལ་དགོངས། ཆོས་ཐམས་ཆད་ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་སོགས་སུ་གསུངས་པ་དེ་ཅི་ལ་དགོངས་ཞེས་ཞུས་པ་སྟེ། དགོངས་འགྲེལ་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་དུ་མར་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བཀའ་སྩལ། སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་དང་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། སྤངས་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡང་བཀའ་སྩལ། ཕུང་པོ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་ཟག་བཅས་ཀྱི་བར་ཡང་བཀའ་སྩལ། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ན
Chinese
不是的。像这样，空性就在这里。对于非真实的遍计所执，凡是没有能取和所取，那就是空性，因此空性不会不存在，如是说。它的意思是说，认为一切法自性空是诽谤，因此作为它的对治，应说他性是依他起的自性而存在的。如果这样，那么总的说一切法是空的，这不就相违了吗？答：那是指依遍计所执是空性的缘故，所以不相违。如果这样，那么空性不就变成自性空了吗？答：空性的意思不是以自己的体性而空的空性，而是依他起之上以能取所取二者而空的空性，因此不会变成自性空。如是说。二是《中边分别论》中说：“非空非不空，以是故一切，说有说无说，是中观正道。”即是他性以自性成立，并且已经解释了不违背经文意义的缘故，他性以自性存在，遍计所执以自性不存在，圆成实以自性存在，那就是舍弃二边中观之道。如是说。三是彼以如何解释圣教之理有三：疑惑如何产生之理，解释遣除疑惑之答复，因此对于三转法轮作数量决定的安立。初者，疑惑产生之基础是初转法轮中说一切法自共相，以及二转法轮中说一切法无自性等等。疑惑产生之理是心想二者相违，心想说一切法自共相，那是针对什么而说的？说一切法无自性等等，那是针对什么而说的？如是请问。在《解深密经》中说：世尊以多种方式也说了蕴的自性，也说了生之自性和灭之自性，以及舍弃和完全了知。如蕴如何，同样地也说了处和缘起以及有漏之间。如是结合而说。
English
It is not so. Like this, emptiness is here. For the unreal, completely conceptualized, whatever does not have a grasper and a grasped, that is emptiness, therefore emptiness will not become non-existent, thus it is said. Its meaning is that to think that all dharmas are empty of their own nature is slander, therefore as its antidote, it should be said that other-powered is existent by its own characteristic. If so, then doesn't it contradict the general statement that all dharmas are empty? Answer: That refers to emptiness by imputation, so it does not contradict. If so, then wouldn't emptiness become empty by its own characteristic? Answer: The meaning of emptiness is not emptiness that is empty by its own entity, but emptiness that is empty of both grasper and grasped on the other-powered, therefore it will not become non-existent by its own characteristic. Thus it is said. Secondly, in the "Madhyāntavibhāga" (Distinguishing the Middle from the Extremes): "Not empty, not non-empty, therefore all, are explained, by existence, by non-existence, by existence, that is the Middle Way." That is, since other-powered is established by its own characteristic, and it has already been explained that it does not contradict the meaning of the sutras, other-powered exists by its own characteristic, imputed is non-existent by its own characteristic, perfectly established exists by its own characteristic, that is the Middle Way that abandons the two extremes. Thus it is said. Thirdly, how he explains the holy teachings has three aspects: how doubt arises, explaining the answer that dispels doubt, therefore, the definite number is established for the three turnings of the wheel of dharma. Firstly, the basis for the arising of doubt is that in the first turning of the wheel, it was said that all dharmas have their own general characteristics, and in the second turning of the wheel, it was said that all dharmas do not have intrinsic nature, and so on. The way doubt arises is by thinking that the two are contradictory, thinking, what was meant by saying that all dharmas have their own general characteristics? What was meant by saying that all dharmas do not have intrinsic nature, and so on? Thus it was asked. In the "Saṃdhinirmocana Sūtra" (Explanation of the Thought Sutra), it is said: The Blessed One also taught in many ways the self-nature of the aggregates, and also taught the nature of arising and the nature of ceasing, and also abandonment and complete knowledge. Just as the aggregates are, so also were taught the sense bases and dependent origination and the afflicted. Combine and say likewise.