Tibetan
ས་སུ་བསྟན་པའི་རྟོག་པ་གཉིས་སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་ལ་སོ་སོར་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། འདོད་ན། དེའི་རྒྱུད་ལ་དེ་ཡོད་པར་བཤད་པ་དེ་དྲང་དོན་མིན་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། དེའི་ཚིག་དེ་ནི་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པ་མིན་པས་དེས་ན་སྙིང་པོ་མེད་དོ་ཞེས་པ་དང་འགལ་ལོ། །གསུམ་པ་ནི། གཞུང་འགྲེལ་གཉིས་ཀྱི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་རྟོག་པ་གཉིས་སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་ལ་སོ་སོར་ངེས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐབས་འདིར་དངོས་བསྟན་གྱི་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་ཡིན་ན་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཁོ་ནའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པས་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཡིན་ན་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པ་གང་ཞིག དེ་འཕགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། སེམས་ཅན་རྫས་ཡོད་པར། རྣམ་རྟོག་འཛིན་པ་དག་ཏུ་འདོད། །ཅེས་སོ། །ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། འཕགས་པ་ཡིན་ན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་རྟོགས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཡང་སྐབས་འདིར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་ཡིན་ན་འཕགས་པ་ཁོ་ནའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པས་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ཡིན་ན་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ། དེ་སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་ཡིན་པས་ཀྱང་ཁྱབ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། སེམས་ཅན་བཏགས་ཡོད་པར། །རྣམ་རྟོགས་འཛིན་པ་དག་ཏུ་འདོད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། དེ་དག་གིས་དེ་ནི་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། འདིར་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ཡིན་པས་སྙིང་པོ་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འདིར་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་དང་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་གཉིས་སྐྱེ་འཕགས་གཉིས་ལ་སོ་སོར་ངེས་པ་ནི་མིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་ཐེག་དམན་འཕགས་པ་དང་། བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་བྱང་སེམས་སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དང་པོ་དེར་ཐལ། སྐབས་འདིར་ཤུགས་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་བསྟན་པ་གང་ཞིག དེ་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་མཐོང་སྤང་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྩ་རྟགས་ཕྱི་མ་དེར་ཐལ། སྐབས་འདིར་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་གང་ཞིག དེ་བྱང་སེམས་སོ་སྐྱེའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཐོང་སྤང་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་ཡོད་པ་གང་ཞིག དེ་ལྟ་བུའི་མོས་པ་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་བཏགས་འཛིན་རྟོག་པ་གཞི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་འདིར་བཏགས་ཆོས་གང་ཟག་ལ་རྫས་ཡོད་དང་བཏགས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་བློ་དངོས་སུ་བསྟན་ཅིང་། གདགས་གཞི་ཆོས་ལ་རྫས་ཡོད་བཏགས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་བློ་ཤུགས་ལ་བསྟན་ཏེ། དེ་གཉིས་སྐབས་འདིར་བསྟན་དགོས་པ་གང་ཞིག དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདིར་བསྟན་དགོས་ཏེ། རྒྱས་བཤད་ཀྱི་སྐབས་སུ་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འཛིན་པ་དང་ནི་འདོར་བ་དང་། །ཞེས་པར་གདགས་གཞི་ཆོས་ལ་འཛིན་འདོར་སོགས་དགུ་ཕྱེ་ནས་དེ་ལ་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ལ་འཛིན་རྟོགས་དང་པོ། ཆེད་བཞིན་ངེས་པར་མི་འབྱུང་དང་། །ཞེས་པར་གདགས་གཞི་ཆོས་དེ་ལ་ཆེད་བཞིན་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བ་སོགས་དགུར་ཕྱེ་ནས་དེ་ལ་བཏགས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་བློ་དེ་འཛིན་རྟོག་གཉིས་པར་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱས་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་བཏགས་ཆོས་གང་ཟག་ལ་རྫས་ཡོད་དང་བཏགས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་བློ་ཤུགས་ལ་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལའང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྫས་འཛིན་རྟོག་པ་དེ་གང་ཟག་གི་བདེན་འཛིན་ཡིན་པས་ཉོན་སྒྲིབ་ཡིན་ལ། དེ་འདིར་བསྟན་རྟོག་པར་མི་འདོད་དོ་སྙམ་ན། དེ་དེ་མིན་ཏེ། གང་ཟག་གི་བདེན་འཛིན་ནི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་ནས་ངར་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་དེ་ལ་དམིགས་ནས་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་བྱ་ཀུན་རིག་གི་དགོངས་པ་དཔྱིས་ཕྱིན་པར་བཀོད་པའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་དང་རིགས་དང་ནི། །ཞེས་པའི་སྐབས་སུ། ཁ་ཅིག བྱང་སེམས་ལམ་གྱི་སྤང་བྱའི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་གང་ཞིག བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ལ་འཇུག་བྱར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བློ་དེ་གཟུང་རྟོག་དང་པོའི་མཚན་ཉིད་ཟེར་ན། བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ཁོ་ན་ལ་འཇུག་བྱར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བློ་ཆོས་ཅན། ཕྱི་ཟུར་དུ་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་མི་ནུས་ཏེ། ཆོས་ཅན་དང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག གང་ཞིག ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དགུ་ལ་འཇུག་བྱར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བློ་ཟེར་ན། སྒོམ་སྤང་འཇུག་པ་གཟུང་རྟོག་ཆོས་ཅན། ཕྱི་མར་ཐལ། མཚོན་བྱ་དེའི་ཕྱིར། འདོད་ན། མཐོང་སྤང་དུ་གྱུར
Chinese
由于所说之二种分别念，对于凡圣二者并非各自决定。承认此理。若许，则说彼之相续中具有彼，应成非是了义。若许，则彼之语是世俗谛，而非胜义谛，故彼无有实义，与此相违。第三，经论二者之场合中，所说之二种分别念，是决定对凡圣二者而说。如此，此处所明示之实执分别念，则周遍唯有异生之相续中才有，若彼是者，则周遍是就补特伽罗方面所作之实执分别念，何以故？因为彼不可能存在于圣者之相续中。初者应成，因为“有情于实事，执持分别念”。如是说。后者应成，因为若是圣者，则周遍现证补特伽罗无我。又，此处所明示之假立执分别念，则周遍唯有圣者之相续中才有，若彼是者，则周遍是就补特伽罗方面所作之真如作意之假立执分别念。彼不可能存在于异生之相续中，因为，若彼是者，则亦周遍是就补特伽罗方面所作之假立执分别念。彼周遍是真如作意之假立执分别念之故。初者应成，因为“有情于假有，执持分别念”。如是说之故。后者应成，因为彼等是信解作意，而此处是说真如作意，故无有实义。如是说之故。此处间接所说之实执分别念与假立执分别念二者，并非决定对凡圣二者而说，因为如此所说之实执分别念，存在于小乘圣者，以及假立执分别念，存在于菩萨异生之相续中。初者应成，因为此处间接宣说就法方面所作之实执分别念，彼存在于彼之相续中，因为彼之相续中存在着于见断之法执为实有之实执。根本因之后者应成，因为此处就法方面所作之假立执分别念间接宣说，彼菩萨异
English
Because the two kinds of conceptualization taught in the ground are not specifically determined for the two, ordinary beings and noble ones. The sign is accepted. If asserted, then the statement that it exists in its continuum would be a consequence of not being definitive. If asserted, then that word of it is conventional, but not ultimate, so it is meaningless, which is contradictory. The third is that the two kinds of conceptualization taught from the context of the two, text and commentary, are taught to be specifically determined for the two, ordinary beings and noble ones. Thus, here, if it is the directly taught substance-grasping conceptualization, then it is pervasive that it exists only in the continuum of ordinary beings. If that is the case, then it is pervasive that it is a substance-grasping conceptualization made in terms of the person. Why? Because it is impossible for it to exist in the continuum of noble ones. The first is a consequence, because "Sentient beings hold onto conceptualizations as existing substances." So it is said. The latter is a consequence, because if one is a noble one, then it is pervasive that one directly realizes the selflessness of the person. Also, here, if it is the explicitly taught imputation-grasping conceptualization, then it is pervasive that it exists only in the continuum of noble ones. If that is the case, then it is pervasive that it is an imputation-grasping conceptualization of suchness-attention made in terms of the person. It is impossible for it to exist in the continuum of ordinary beings, because if that is the case, then it is also pervasive that it is an imputation-grasping conceptualization made in terms of the person. It is pervasive that it is an imputation-grasping conceptualization of suchness-attention. The first is a consequence, because "Sentient beings hold onto conceptualizations as imputed existents." So it is said. The latter is a consequence, because those are faith-attention, and here it is intended to express suchness-attention, so it is meaningless. So it is said. Here, the two, the substance-grasping conceptualization and the imputation-grasping conceptualization, which are implicitly taught, are not specifically determined for the two, ordinary beings and noble ones, because the substance-grasping conceptualization taught in this way exists in the continuum of Hinayana noble ones, and the imputation-grasping conceptualization exists in the continuum of Bodhisattva ordinary beings. The first is a consequence, because here, the substance-grasping conceptualization made in terms of phenomena is implicitly taught, and it exists in its continuum, because in its continuum there is the truth-grasping that grasps as true the phenomena that have become objects to be abandoned by seeing. The latter root sign is a consequence, because here, the imputation-grasping conceptualization made in terms of phenomena is implicitly taught, and that Bodhisattva
Chinese
因为存在于有情相续中，因为在他的相续中，存在着以法为对象的信解作意的假立执着分别，凡是存在着成为见道所断的以法为对象的假立执着分别，因为如此的信解作意的假立执着分别成立为基础。因此，此处直接显示了将假立之法补特伽罗执着为实有和假有的心，而间接显示了将所依之法执着为实有假有的心，那两者在此处必须显示的原因是什么？因为是直接显示。此处必须显示，因为在广说之时是直接显示，在“执着以及舍弃等”中，将所依之法分为执着、舍弃等九种，并将执着其为实有的心，直接显示为第一执着分别。在“特意必定不生等”中，将所依之法分为特意必定不生等九种，并将执着其为假有的心，直接显示为第二执着分别。同样，在广说之时，也将间接显示将假立之法补特伽罗执着为实有和假有的心的理由也应当比照。如果认为，以补特伽罗为对象的实执分别，因为是补特伽罗的真执，所以是烦恼障，因此不认为是此处所说的分别，那不是的，补特伽罗的真执是缘着蕴而执着为我的心，而这是缘着它而执着为真实的心的缘故。这是对一切所知通达的甚深见解的阐述。在“自性以及种姓等”的场合中，有些人说，作为菩萨道之所断主要部分的所知障，凡是显现为趣入菩萨道及其果的心，是第一能取分别的定义，那么，仅仅显现为趣入菩萨道的心的法，是外缘，因为是所诠之故。不能承认，因为与法相同之故。有些人说，凡是显现为趣入自性等的九种境的心，是修道所断的趣入能取分别的法，是外缘，因为是所诠之故。如果承认，则成为见道所断。
English
Because it exists in the continuum of sentient beings, because in his continuum, there exists the imputed clinging conceptualization of faith and attention focused on Dharma, whatever imputed clinging conceptualization focused on Dharma that is to be abandoned by the path of seeing exists, because such imputed clinging conceptualization of faith and attention is established as a basis. Therefore, here, the mind that directly apprehends the imputed Dharma, the person, as substantially existent and imputedly existent is directly shown, while the mind that apprehends the basis of imputation, Dharma, as substantially existent and imputedly existent is indirectly shown. What is the reason why those two must be shown here? Because it is directly shown. It must be shown here, because it is directly shown in the context of detailed explanation. In "clinging and abandoning, etc.," the basis of imputation, Dharma, is divided into nine types such as clinging and abandoning, and the mind that apprehends it as substantially existent is directly shown as the first clinging conceptualization. In "intentionally and certainly not arising, etc.," the basis of imputation, Dharma, is divided into nine types such as intentionally and certainly not arising, and the mind that apprehends it as imputedly existent is directly shown as the second clinging conceptualization. Similarly, in the context of detailed explanation, the reason for indirectly showing the mind that apprehends the imputed Dharma, the person, as substantially existent and imputedly existent should also be compared. If it is thought that the substantial clinging conceptualization focused on the person, because it is the true clinging to the person, is an affliction obscuration, and therefore it is not considered to be the conceptualization mentioned here, that is not the case, the true clinging to the person is the mind that clings to the aggregates as self, while this is because it is the mind that clings to it as true. This is an exposition of the profound view of the complete understanding of all knowable objects. In the context of "nature and lineage, etc.," some say that the obscuration of knowledge, which is the main part to be abandoned by the path of the bodhisattva, whatever mind that appears to enter the path of the bodhisattva and its fruit is the definition of the first apprehended conceptualization, then, the Dharma of the mind that only appears to enter the path of the bodhisattva is an external condition, because it is the signified. It cannot be admitted, because it is the same as the Dharma. Some say that whatever mind that appears to enter the nine objects such as nature, etc., is the Dharma of the apprehended conceptualization of entering to be abandoned by meditation, is an external condition, because it is the signified. If admitted, then it becomes to be abandoned by the path of seeing.