Tibetan
པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པར་ཐལ། རྩ་བར། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ལ་གནས་པའི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་འདི། །ཞེས་དང་། འགྲེལ་པར་ཡང་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་གསུམ་གཞན་ཡང་ལུས་རྣམ་གཞག་ཏུ་སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་ཞེས་དང་། དེ་འདིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །ཞེས་དང་། འགྲེལ་པར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྒྲུབ་དགོས་པར་འདོད་པ་ནི་གཞུང་གིས་བསྟན་ཚུལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ནས་གཟུང་སྟེ། །ཞེས་པ་རྩ་འགྲེལ་འདིས། སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །ཞེས་པའི་སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས་དེ་ལམ་གྱི་ས་མཚམས་གང་ནས་འཇོག་གི་མཚན་གཞི་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། སྐབས་དེར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་གཏན་ཚིགས་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་ཁ་ཅིག དྲོད་ལ་གནས་པའི་སེམས་དཔའ་དབང་རྣོན་ཆོས་ཅན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་ལམ་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་མངོན་རྟོགས་ལ་གནས་པའི་སེམས་དཔའ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འགོད་པའང་མི་འཐད་པར་ཐལ། སྐབས་འདིར་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཙམ་ཞིག་སྒྲུབ་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་སྦྱོར་ལམ་པ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡི་གེའི་དོན་མིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། ལུས་རྣམ་གཞག་ཏུ་རྣམ་རྫོགས་སྦྱོར་བ་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་བཅུ་གཅིག་གི་ནང་དུ། སློབ་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཚོགས། །ཞེས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་གསུངས་པ་དེ་ཉིད་ལམ་གྱི་སྐབས་གང་ནས་འཇོག་ཅེ་ན། སྦྱོར་མཐོང་སྒོམ་གསུམ་ལ་གནས་པའི་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་འཇོག་ཅེས་སྟོན་པ་ནི། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ནས་གཟུང་སྟེ། །ཞེས་སོགས་རྩ་འགྲེལ་གྱིས་བསྟན་ནོ། །དེས་ན་འདིར་ལུས་རྣམ་གཞག་གི་ཚོགས་ཞེས་པ་ངོས་གཟུང་བའི་སྐབས་ཡིན་པས། རྩ་བར་ཚོགས་ཞེས་དང་། འགྲེལ་པར་དགེ་འདུན་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་གནད་ཀྱང་འདི་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་རྣམས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་ཡིན་ན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་གཏན་ཚིགས་གང་གིས་སྒྲུབ་ཅེ་ན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཙམ་གྱིས་དེའི་རྟགས་ཐོབ་པས་མ་ཁྱབ་ཅིང་། ཐོབ་པ་ལ་ནི་སྦྱོར་ལམ་པ་དབང་རྣོན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་གཏན་ཚིགས་ཉི་ཤུས་སྒྲུབ་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་ལྡོག་སོགས་རྟགས། །ཞེས་སོགས་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །མཐོང་ལམ་པ
Chinese
是，因为必须如此成立。根本颂中说：“决定分之支分所住，此不退转之相。”释论中也说：“要知道安住于与决定分之部分相符者，是不退转之相。”此外，三轮于身差别中说“学道不退转之众”，以及“此处不退转之众”，释论中说“是不退转之僧伽”，如果认为必须依此成立“是不退转之僧伽”，那就是一点也不了解经论的教导方式，因为“从决定分之支分开始”等根本颂和释论，只是指出了“学道不退转之众”中的学道不退转之众，是从道的哪个阶段安立的界限，仅是指出名称的基础而已，因为当时并没有实际指出不退转的理由。又有些人，对于安住于暖位的具慧菩萨，立宗说：“是不退转的加行道者，因为是安住于义现观的菩萨”，这也是不合理的，因为此时只是要成立不退转而已，并不是要成立是不退转的加行道者，因为这不是文字的意义。第二，在身差别中，于表示圆满加行的十一种法中，“学道不退转之众”，所说的不退转之僧伽，是从道的哪个阶段安立的呢？是说安立于安住于加行道、见道、修道三者的菩萨们，这是“从决定分之支分开始”等根本颂和释论所教导的。因此，此处说身差别之众，是识别的场合，所以根本颂中说“众”，释论中说“是僧伽”，其要点也在此。那么，那些是不退转的僧伽吗？以什么不退转的理由来成立呢？仅仅以不退转并不周遍能获得其相，而对于获得者，则是以二十种理由来成立加行道具慧者是不退转的，即“于色等有退等相”，等等，以总说和广说二者来教导。见道者
English
It is, because it must be established as such. The root verse says, "This characteristic of non-retrogression resides in the limb of ascertainment." The commentary also says, "It should be known that the characteristic of non-retrogression belongs to those who reside in accordance with the part of definite ascertainment." Furthermore, the three wheels in the body distinction say, "Trainee non-retrogressive assembly," and "Here, non-retrogressive assembly." If one thinks that it is necessary to establish "It is a non-retrogressive sangha" based on the commentary saying "It is a non-retrogressive sangha," then that is not understanding the way the scriptures teach at all, because "Starting from the limb of ascertainment," etc., this root text and commentary only indicate the boundary from which stage of the path the "Trainee non-retrogressive assembly" of the "Trainee non-retrogressive assembly" is established, and only indicates the basis of the name, because the actual reason for non-retrogression was not shown at that time. Also, some, for the sharp-witted bodhisattva residing in heat, establish the proposition: "Is a non-retrogressive path of application practitioner, because is a bodhisattva residing in the realization of meaning," which is also unreasonable, because here only non-retrogression is to be established, and it is not to establish that it is a non-retrogressive path of application practitioner, because that is not the meaning of the words. Secondly, in the body distinction, among the eleven dharmas that represent the complete application, the non-retrogressive sangha mentioned in "Trainee non-retrogressive assembly," from which stage of the path is it established? It is taught that it is established for the bodhisattvas residing in the path of application, the path of seeing, and the path of meditation, which is taught by the root text and commentary such as "Starting from the limb of ascertainment." Therefore, here, the assembly of the body distinction is the occasion for identification, so the root text says "assembly," and the commentary says "is sangha," and the key point is also here. So, if those are non-retrogressive sanghas, with what reason of non-retrogression are they established? Merely by non-retrogression, it is not pervasive to obtain its sign, and for those who have obtained it, the sharp-witted practitioner of the path of application is established as non-retrogressive by twenty reasons, such as "In form, etc., there are signs of regression, etc.," etc., taught by both the summary and the detailed explanation. The path of seeing practitioner
Tibetan
་དེར་གཏན་ཚིགས་བཅུ་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པ་ནི། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བཟོད་པ་དང་། །ཞེས་སོགས་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །སྒོམ་ལམ་པ་དེར་གཏན་ཚིགས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པ་ནི། སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་དང་། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་གང་ཟག་དེ་རྣམས་གཏན་ཚིགས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཏུ་སྒྲུབ་ན། རྟགས་ཆོས་དོན་གསུམ་གཞུང་གང་དང་གང་གིས་བསྟན་ཞེ་ན། སྦྱོར་ལམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། གཟུགས་ལ་སོགས་ལ་ལྡོག་སོགས་རྟགས། །རྣམ་པ་ཉི་ཤུར་བརྗོད་པ་ཡིས། །ཞེས་པས་གཏན་ཚིགས། ངེས་འབྱེད་ཡན་ལག་ལ་གནས་པའི། །ཞེས་པས་ཆོས་ཅན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་ཅེས་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས། མཚན་ཉིད་འདི་ཞེས་པས་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱས་བཤད་དུ། རྟགས་ནི་ཉི་ཤུ་དེ་དག་གི །ཞེས་པས་གཏན་ཚིགས། དྲོད་དང་རྩེ་མོ་བཟོད་བཅས་དང་། །ཆོས་མཆོག་རྣམས་ལ་གནས་པ་ནི། །ཞེས་པས་ཤེས་འདོད་ཆོས་ཅན་བསྟན། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་མི་ལྡོག །ཅེས་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་བསྟན། མཐོང་ལམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མདོར་བསྟན་དུ། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་བཟོད་པ་དང་། །ཤེས་པའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །ཞེས་པས་གཏན་ཚིགས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པས་ཆོས་ཅན་དང་། མི་ལྡོག་པའི་ཞེས་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས། མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པས་ཁྱབ་པ་བསྟན་ཏོ། །རྒྱས་བཤད་དུ། དེ་འདྲའི་སྐད་ཅིག་བཅུ་དྲུག་ནི། །ཞེས་པས་གཏན་ཚིགས། བློ་ལྡན་མཐོང་བའི་ལམ་གནས་ཀྱི། །ཞེས་པས་ཆོས་ཅན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཞེས་པས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས། རྟགས་དག་ཡིན་ཞེས་པའི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །སྒོམ་ལམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། སྐྱེ་བ་དང་ནི་འགག་པ་དང་། །ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས། བློ་ལྡན་སྒོམ་པའི་ལམ་གནས་པའི། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་རྟགས་དག་ཡིན། །ཞེས་པས་དངོས་སུ་བསྟན་པ་མེད་ཀྱང་དོན་གྱིས་ཐོབ་པས་ཆོས་ཅན་དང་། ཆོས་དང་། ཁྱབ་པ་གསུམ་ཀ་བསྟན་ཏོ། །འོ་ན་དངོས་སུ་མི་སྟོན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྦྱོར་མཐོང་གཉིས་སྟོན་པའི་གཞུང་ལས་དཔགས་ཏེ་ཤེས་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚིགས་བཅད་མང་ཉུང་གི་ལྷག་ཆད་སྤང་བའི་ཆེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། གཞི་ཤེས་དང་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྣམ་པའི་སྐབས་སུ་རྣམ་པ་ཐོག་མཐའ་གཉིས་དངོས་སུ་བསྟན་ནས། ལམ་ཤེས་ཀྱི་རྣམ་པའི་སྐབས་སུ་དངོས་སུ་མ་བསྟན་པར། རྒྱུ་དང་ལམ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་། །ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བསྟན་བཅོས་རྩ་བར། སེམས་དཔའ་གསུམ་གང་
Chinese
那里通过十六种理由来证明，即通过《见道之忍》等概括性地揭示和详细地解释这两种方式来揭示。通过八种理由来证明禅定道，即通过《生与灭》等来揭示。那么，如果用这些理由来证明这些人不会退转，那么，标志、法、意义这三者是通过什么论典来揭示的呢？就加行道而言，以《色等之退转等标志》/以宣说二十种相/这句揭示了理由。以《安住于决择分》/这句揭示了有法。以《不退转》这句揭示了所要证成的法。以《此特征》这句揭示了周遍。在详细解释中，以《标志是那二十种》/这句揭示了理由。以《热与顶及忍等/安住于最胜法者》/这句揭示了想要了解的有法。以《不退转于圆满菩提》/这句揭示了所要证成的法。就见道而言，在概括性揭示中，以《见道之忍》/《十六刹那之智》/这句揭示了理由。以《菩提萨埵》这句揭示了有法，以《不退转的》这句揭示了所要证成的法。以《应知是特征》/这句揭示了周遍。在详细解释中，以《如是之十六刹那》/这句揭示了理由。以《具慧安住于见道者》/这句揭示了有法。以《不退转的》这句揭示了所要证成的法。以《是清净之标志》这句揭示了周遍。就修道而言，以《生与灭》/这句的理由，虽然没有直接揭示，但通过意义获得，以《具慧安住于修道者/是不退转之清净标志》/这句揭示了有法、法和周遍这三者。那么，不直接揭示的原因是什么呢？因为可以从揭示加行道和见道的论典中推知，并且为了避免偈颂过多或过少。例如，在基智和遍智的相状时，直接揭示了最初和最后的相状，而在道智的相状时，没有直接揭示，而是像《因与道与痛苦》等所说的那样。因此，在论典根本中，三类有情
English
There, it is proven through sixteen reasons, that is, it is revealed through the two ways of briefly revealing and elaborately explaining, such as "Tolerance on the path of seeing." There, it is proven through eight kinds of reasons on the path of meditation, that is, it is revealed through "Birth and cessation," etc. Now, if those individuals are proven to be non-returning through those reasons, then through which treatises are the three aspects of sign, subject, and object revealed? With regard to the path of joining, the reason is revealed by "Reversal and other signs on forms, etc. / By stating twenty aspects." The subject is revealed by "Residing on the limbs of ascertainment." The object to be proven is revealed by "Non-returning." The pervasion is revealed by "This characteristic." In the detailed explanation, the reason is revealed by "The signs are those twenty." The subject to be known is revealed by "Residing on heat, peak, tolerance, etc. / On the supreme dharmas." The object to be proven is revealed by "Not returning from complete enlightenment." With regard to the path of seeing, in the brief explanation, the reason is revealed by "Tolerance on the path of seeing / Sixteen moments of knowledge." The subject is revealed by "Bodhisattva," and the object to be proven is revealed by "Non-returning." The pervasion is revealed by "It should be known as a characteristic." In the detailed explanation, the reason is revealed by "Such sixteen moments." The subject is revealed by "Wise one residing on the path of seeing." The object to be proven is revealed by "Non-returning." The pervasion is revealed by "It is a pure sign." With regard to the path of meditation, the reason is "Birth and cessation." Although not directly revealed, the subject, dharma, and pervasion are all revealed through the meaning obtained by "Wise one residing on the path of meditation / It is a pure sign of non-returning." Now, what is the reason for not directly revealing it? Because it can be inferred from the treatises revealing the paths of joining and seeing, and in order to avoid excess or deficiency in the number of verses. For example, in the case of the aspects of the basis knowledge and the omniscient knowledge, the initial and final aspects are directly revealed, but in the case of the aspects of the path knowledge, it is not directly revealed, but as it is said, "Cause, path, and suffering," etc. Therefore, in the root text of the treatise, the three types of beings