Tibetan
། ཁྱབ་པ་ཁས། དེ་ན་གཞུང་དེའི་དོན་ནི། མཚོན་བྱེད་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དེ་ལ་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་མེད་དེ། དེས་མཚོན་བྱ་དོན་གྱི་དགེ་འདུན་དེ་སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཚོན་པ་ཡིན་ཅིང་། དེ་དང་སྤངས་རྟོགས་ཆ་འདྲ་བ་ནི་ཐེག་ཆེན་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡིན་པས། དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་གི་ཁོངས་སུ་མ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར། མཚོན་བྱེད་རང་རྒྱལ་གྱི་དགེ་འདུན་ནི་མི་སློབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ཆོས་སྟོན་ཚུལ་གྱིས་སྒོ་ནས་མཚོན་པ་ནི་གང་ཞིག ཆོས་སྟོན་ཚུལ་དེ་ནི་རང་རྒྱལ་མི་སློབ་པ་ལ་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉི་སྣང་ལས། ཉན་ཐོས་དགེ་འདུན་བཅུ་དགུས་མཚོན་ཚུལ་བཤད་ཟིན་པའི་འོག་ཏུ་མཚོན་བྱེད་དཔེའི་དགེ་འདུན་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་མེད་པས་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་བདུན་པོ་དེར་ངེས་པར་བཤད་ཅིང་། དེའི་འོག་ཏུ་མཚོན་ཚུལ་ལོགས་སུ་བཤད་པའི་དོན་བསྡུས་ནས་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མཛད་པ་ཡིན་པས་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །གནད་འདི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པ་ནི་ཁོ་བོ་འབའ་ཞིག་གོ །ཡང་ཁ་ཅིག རང་རྒྱལ་སྦྱོར་ལམ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཉན་ཐོས་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དང་། །ཞེས་པའི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་རྒྱལ་སྦྱོར་ལམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྐྱོབ་པ་ཡི། །ཞེས་པའི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་པར་ཐལ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྦྱོར་ལམ་ཡོད་ན། རང་སངས་རྒྱས་སྦྱོར་ལམ་པ་ཡོད་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། ཡང་རང་སངས་རྒྱས་སྒོམ་ལམ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། ཉན་ཐོས་སྒོམ་ལམ་པ་ལས་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་འཕགས་པའི་རང་སངས་རྒྱས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་སྟེ། རང་བྱུང་བདག་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཞུང་དེས་རང་རྒྱལ་སློབ་པ་མ་བསྟན་པར་ཐལ། གཞུང་དེས་རང་རྒྱལ་མི་སློབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་རང་སངས་རྒྱས་སློབ་པ་ཡོད་པར་ཐལ། རང་ལམ་དུ་ཤེས་སྒྲིབ་གཟུང་རྟོག་སྤང་། འཛིན་རྟོགས་མི་སྤོང་བའི་རང་རྒྱལ་གྱི་སྒྲུབ་པའི་རྟེན་རང་བཞིན་གནས་རིགས་དང་ལྡན་པའི་རང་སངས་རྒྱས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤང་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་མ་ཁྱབ་པར་ཐལ། གཞུང་དེས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་དེ་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་དུ་བསྟན་པ་ནི་གང་ཞིག རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་ཡིན་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ། མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་
Chinese
遍（khyab pa khas）。那么该论典的意义是：作为所表之能表的小乘僧团中没有小乘阿罗汉，因为其通过断证的方式来表示所表之义的僧团，而与此断证相似的是大乘阿罗汉，因为其不属于僧宝的范畴。作为能表的独觉僧团仅仅是不学位的，其通过教法的方式来表示的是什么呢？教法是独觉不学位所具有的，如《日光论》中说：在说完以十九小乘僧团作为能表的方式之后，因为作为能表的比喻僧团中没有阿罗汉，所以在七丈夫中必定要宣说，之后将分别宣说能表方式的意义进行归纳，由论师归纳为一个方面，所以没有错谬。像这样如实地证悟这个要点，只有我一个人啊！又有些人说：有独觉加行道者，因为从“如小乘犀牛角”的地方所说的如犀牛角一样的独觉加行道者存在之故；从“救护菩提萨埵”的地方所说的菩提萨埵是菩萨加行道者之故。如果这样说，那么这不遍，因为如果有独觉的加行道，那么有独觉加行道者不遍之故。又，有独觉修道者，因为有比小乘修道者在道路行进方式上更为殊胜的独觉之故。遍，因为证悟自生自性之故。这样说，那么该论典没有宣说独觉有学，因为该论典宣说了独觉不学位的智慧之故。又，有独觉有学，因为有在自己的道上断除所知障的执著分别，不舍弃执著分别的独觉的修持所依，具有自性安住种姓的独觉之故，因为“为了断除所取义分别”之故。如果这样说，那么这不遍，因为该论典宣说独觉的道具有三种特点，如果安住在独觉的道上的人就是独觉，这不遍之故。对此有人说：殊胜化身的
English
Affirmation of pervasion (khyab pa khas). Then, the meaning of that treatise is: In the Sangha of the Hearers, which is the representer, there are no Hearer Arhats, because it represents the Sangha of the represented meaning through the means of abandonment and realization. And that which is similar in abandonment and realization is the Mahayana Arhat, because it does not belong to the category of the Jewel of the Sangha. The Sangha of the Solitary Realizers, which is the representer, is only the non-learner, and what does it represent through the means of teaching the Dharma? The way of teaching the Dharma is possessed by the Solitary Realizer non-learner, as it says in the "Sunlight": After explaining the way of representing with the nineteen Sanghas of the Hearers, because there are no Arhats in the Sangha of the example that represents, it is necessary to explain it in those seven great beings. After that, the meaning of separately explaining the way of representing is summarized, and the teacher has summarized it into one aspect, so there is no mistake. Only I alone understand this key point as it is! Furthermore, some say: There are Solitary Realizer practitioners on the path of joining, because there are Solitary Realizer practitioners on the path of joining like the rhinoceros horn mentioned in the context of "like the Hearer rhinoceros horn." The Bodhisattva mentioned in the context of "protecting the Bodhisattva" is a Bodhisattva practitioner on the path of joining. If you say that, then that is not pervasive, because if there is a path of joining for the Solitary Realizer, then it is not pervasive that there is a Solitary Realizer practitioner on the path of joining. Also, there are Solitary Realizer practitioners on the path of meditation, because there is a Solitary Realizer who is more excellent than the Hearer practitioner on the path of meditation in terms of the way of traversing the path. It is pervasive, because of realizing the self-born nature. If you say that, then that treatise does not teach the Solitary Realizer learner, because that treatise teaches the wisdom of the Solitary Realizer non-learner. Also, there are Solitary Realizer learners, because there are Solitary Realizers who, on their own path, abandon the grasping and conceptualization of the obscurations of knowledge, and do not abandon grasping and conceptualization, the basis of the practice of the Solitary Realizer, possessing the lineage of abiding nature, because it says, "And for the sake of abandoning the conceptualization of the grasped object." If you say that, then that is not pervasive, because that treatise teaches that the path of the Solitary Realizer has three special characteristics, and if a person abides on the path of the Solitary Realizer, then he is a Solitary Realizer, which is not pervasive. To that, someone says: The supreme emanation body
Tibetan
འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རིག་ཅན་གྱི་སློབ་པ་དེ་ཉན་ཐོས་ཡིན་ནམ་མིན་ཞེ་ན། དེའི་འཁོར་ན་ཡོད་པའི་དགེ་འདུན་ལ་བྱང་སེམས་ཀྱི་དགེ་འདུན་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཚེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཡིན་ཅིང་། རིགས་ཅན་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཚེ་རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་དང་། ཐེག་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་ཚེ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་ཚེ་ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཁོ་ན་རེ། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རིགས་ཅན་གྱི་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་ཆོས་ཅན། སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་མེད་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་མིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་གང་ན་ཡོད་པའི་ཞིང་དེར་ཉན་ཐོས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཉན་ཐོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྩ་བར་འདོད་ན། བསེ་རུ་ལྟ་བའི་རང་སངས་རྒྱས་དེ་དེར་སྐྱེས་པ་མིན་པར་ཐལ། འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་ཟེར་ན། བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་སྲིད་པ་ཐ་མ་པ་དེ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་དེར་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་གང་དུ་སྐྱེས་པའི་ཞིང་དེར་སངས་རྒྱས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིམ་བཞིན་ཁས་བླངས་སོ། །བརྒྱད་པ་ནི། ཁ་ཅིག རང་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་དོན་གྱི་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་འཇོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མི་འཐད་དེ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པས་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་སངས་རྒྱས་དང་ཉན་ཐོས་མེད་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ་སློབ་དཔོན་གཞན་གྱིས་གདམས་ངག་བསྟན་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་འདོད་ཁམས་ཀྱི་སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་རྟེན་ལ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་དོན་གྱིས་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །དབྱེ་ན་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་སངས་རྒྱས་དང་། ཚོགས་ན་སྤྱོད་པའི་རང་སངས་རྒྱས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། བསེ་རུ་ལྟར་ཟླ་མེད་པར་གཅིག་པུར་གནས་པས་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། རང་སངས་རྒྱས་ཟླའོ་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་དོ། །གཉིས་པ་ངག་དོན་ལ་དཔྱད་པ་ལ་དགག་གཞག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག རང་རྒྱལ་སྒོམ་ལམ་པ་ཆོས་ཅན། ཉན་ཐོས་ལས་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་འགོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། དེ་མིན་པར་ཐལ། ཁྱོད་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་སྒོམ་ལམ་པ་ཆོས་ཅན། ཁྱོད་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་སྒོམ་ལམ་པ་ལས་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་དང་། བ
Chinese
如果问：随众而生的犀牛角般的有种者之学徒是声闻吗？不是声闻吗？答：如果将围绕他的僧众分为菩萨僧众和声闻僧众两种，则是声闻僧众。如果分为三种种姓，则是自胜者的种姓。如果分为三种乘，则是独觉佛的乘。如果分为大小乘两种，则是小乘。又有人说：犀牛角般的有种者之最后有者，法，不生于无佛和声闻的刹土，因为你在的刹土有声闻，因为你是声闻。如果承认根本，则犀牛角般的独觉佛不生于彼处，因为承认彼处。如果这样说，则犀牛角般的独觉佛的种姓最后有者，法，你不是生于彼处，因为你所生的刹土有佛，因为你是佛的所化。依次承认。第八，有人说：以自己之义现证菩提之义而安立为独觉佛。不应理，因为声闻阿罗汉也以自己之义现证菩提。因此，在无佛和声闻的刹土中，不依赖于其他导师所示的教诲，于欲界最后有者的所依上，以自己现证菩提之义而安立为独觉佛。分则有犀牛角般的独觉佛和聚落中行走的独觉佛两种。第一种，因为如犀牛角般无侣而独自安住，所以如此说。第二种，独觉佛与他人一同行事，所以如此说。第二，观察语义，有破立两种。第一，有人说：自胜者修道者，法，比声闻在道的行进方式上更为殊胜，如果这样写，则彼法，不是那样，因为你没有。有人说：自胜者的种姓修道者，法，你比声闻的种姓修道者在道的行进方式上更为殊胜，这样说，并且
English
If asked: Is the disciple of the Rhinoceros-horn-like wise one who arises in a gathering a Śrāvaka or not? Answer: If the Saṃgha surrounding him is divided into two types, Bodhisattva Saṃgha and Śrāvaka Saṃgha, then it is a Śrāvaka Saṃgha. If divided into three lineages, it is the lineage of the Pratyekabuddha. If divided into three vehicles, it is the vehicle of the Pratyekabuddha. If divided into two vehicles, great and small, it is the Lesser Vehicle. Furthermore, someone says: The last existence of a Rhinoceros-horn-like wise one, the Dharma, does not arise in a Buddha-less and Śrāvaka-less realm, because the realm where you are has Śrāvakas, because you are a Śrāvaka. If you accept the root, then the Rhinoceros-horn-like Pratyekabuddha does not arise there, because of accepting that. If you say that, then the last existence of the Rhinoceros-horn-like Pratyekabuddha's lineage, the Dharma, you do not arise there, because the realm where you arise has a Buddha, because you are a disciple to be tamed by the Buddha. Accepted sequentially. Eighth, some say: The term Pratyekabuddha is established because of realizing enlightenment for one's own sake. This is unreasonable, because Śrāvaka Arhats also realize enlightenment for their own sake. Therefore, in a Buddha-less and Śrāvaka-less realm, without relying on the instructions shown by other teachers, on the basis of the last existence in the desire realm, the term Pratyekabuddha is established because of realizing enlightenment for oneself. Divided, there are two types: Rhinoceros-horn-like Pratyekabuddha and Pratyekabuddha who walks in gatherings. The first, because it abides alone without a companion like a rhinoceros horn, it is said that way. The second, the Pratyekabuddha acts together with others, so it is said that way. Second, examining the meaning of words, there are two aspects: refutation and establishment. First, some say: The Pratyekabuddha meditator, the Dharma, is more superior than the Śrāvaka in terms of the way of progressing on the path, if it is written like that, then that Dharma, it is not like that, because you do not have it. Some say: The lineage of the Pratyekabuddha meditator, the Dharma, you are more superior than the lineage of the Śrāvaka meditator in terms of the way of progressing on the path, saying that, and