Tibetan
དེས་ན་རང་ལུགས་ལ་མདོ་འདིས་ལམ་པའི་གང་ཟག་གི་རྟེན་བསྟན་པ་ཡིན་ཅིང་། དེའང་རང་རྒྱལ་གྱི་རྟོགས་རིགས་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་བྱང་སེམས་དངོས་སུ་བསྟན་ནས། རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་གང་ཟག་ཤུགས་ལ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྙམ་ན། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་པས་བྱང་སེམས་སྦྱོར་ལམ་པ་དང་། བདེན་པ་མཐོང་བ་ནས་བསམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བར་གྱིས་བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པ་དང་། ལྷག་མས་བྱང་སེམས་ཚོགས་ལམ་པ་དངོས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་སེམས་སྒོམ་ལམ་པ་དངོས་སུ་མི་སྟོན་ཞེ་ན། རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་གྱི་རྟོགས་རིགས་རྒྱུད་ལྡན་དུ་གོམས་པར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། སྐབས་གསུམ་པར་སྒོམ་ལམ་དངོས་སུ་མི་སྟོན་པ་དང་གནད་འདྲའོ། །འདིའང་ཁོ་བོའི་བློ་གྲོས་ལས་བྱུང་བའོ། །དེས་ན་རྩ་བའི་ངག་དོན་ནི་ཤེས་བྱ་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཆོས་ཅན། ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་རིགས་རང་ངོས་ནས་གཟུང་རྟོག་གཉེན་པོའི་རིགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཛིན་རྟོགས་གཉེན་པོའི་རིགས་མིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། དེའང་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དང་། རང་རྒྱལ་གྱི་རིགས་ཅན་སློབ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་བརྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ལམ་པའི་གང་ཟག་གི་རྟེན་དང་། ཕྱི་མ་ལ་ཆོས་ཉིད་རིགས་ཀྱི་རྟེན་ལ་སྦྱར་ཞིང་། ཁྱད་ཆོས་དང་པོ་གཉིས་ལ་ཁྱད་མེད་དེ། དེ་ལྟར་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ལྡན་གྱི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། འདིར་ལམ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་གསུམ་གྱི་དམིགས་རྣམ་སོ་སོར་ཤེས་དགོས་པས་འདི་ལ་ཐེག་པ་གཞན་གཉིས་ལ་མེད་པའི་ཁྱད་ཆོས་བསྟན་དགོས་ལ། དེའང་ཁྱད་ཆོས་དང་པོ་གཉིས་ནི་རྟོགས་སླ་ཞིང་། རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་ལ་གཉིས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཤེས་བྱ་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་དེ་ལ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དང་། ཐེག་དམན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་གཉིས་ཡོད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །བདེན་དང་བདེན་ལ་བཟོད་ཅེས་པའི་སྐབས་སུ། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་གྱི་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ། ལུས་རྟེན། སེམས་རྟེན། མཐོང་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་བཤད་པ་དང་གསུམ། དང་པོ་ནི། ངན་སོང་སྒྲ་མི་སྙན་པ་རྣམས་ལ་མཐོང་ལམ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་དངོས་སུ་མི་སྐྱེ་ཏེ། དེ་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཤས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། མཚམས་མེད་ལྔ་བྱས་པའི་གང་ཟག་ལ་མེད་དེ། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཤས་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། ཟ་མ་དང་མ་ནིང་ལ་མེད་དེ། གཉེན་པོ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་མི་བཟོད་པའི་ཕྱིར། ཁམས་གོང་གི་རྟེན་ལ་མེད་དེ། ཁམས་གོང་གི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་སྙོམས་འཇུག་གི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པས་འཁོར་བ་ལ་ཡིད་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་མཐོང་ལམ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་དངོས་སུ་སྐྱེ་བའི་ལུས་རྟེན་ནི་གླིང་གསུམ་གྱི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད། འདོད་ལྷ་རིགས་དྲུག་གི་རྟེན་དུ་ངེས་སོ། །གཞན་སྟོབས་ཀྱིས་དངོས་སུ་སྐྱེ་བ་ནི་ཁམས་གོང་དང་། ངན་སོང་གི་རྟེན་ལ་ཡོད་དེ། ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པའི་མདོར། འཕགས་པ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གིས་ཡི་དྭགས་མང་པོ་བདེན་པ་མཐོང་བ་ལ་བཀོད་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལྷའི་བུ་རབ་གནས་ཀྱི་མདོར། འདོད་གཟུགས་ཀྱི་ལྷ་མང་པོ་ལ་མཐོང་ལམ་སྐྱེས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཁ་ཅིག མཐོང་ལམ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་དངོས་སུ་མི་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས། གཞན་སྟོབས་ཀྱིས་དངོས་སུ་མི་སྐྱེ་བ་ལ་མཚུངས་པས་ན། རང་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དང་། གཞན་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་གླིང་གསུམ་གྱི་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད། འདོད་ལྷ་རིགས་དྲུག་གི་རྟེན་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར། འོ་ན་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་རྟེན་མ་ཡིན་ན། གཞན་སྟོབས་ཀྱིས་དངོས་སུ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་མིན་དགོས་པར་ཐལ། མཐོང་ལམ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའི་རྟེན་མིན་ན་དེ་གཞན་སྟོབས་ཀྱིས་དངོས་སུ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་མིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། གསོལ་བཞིའི་ཆོ་ག་ལ་བརྟེན་ནས་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་དངོས་སུ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཚོགས་ལམ་པ་ཆོས་ཅན། དེར་ཐལ། དེའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་སྡོམ་པ་རང་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེས་པ་དང་། རང་བྱུང་གི་ཚུལ་གྱིས་སྐྱེས་པ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་གང་ཟག་གཞན་གྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་བརྟེན་ནས་གོང་མར་བགྲོད་པའི་སོ་སྐྱེ་ཆོས་ཅན། ཁམས་གོང་མར་གཞན་སྟོབས་ཀྱིས་བགྲོད་མི་ནུས་པར་ཐལ། དེར་རང་སྟོབས་ཀྱིས་དངོས་སུ་བགྲོད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། མ་གྲུབ་ན། དེར་ཐལ། མཛོད་ལས། རྫུ་འཕྲུལ་གཞན་བརྟེན་མ་གཏོགས་པ། །དེ་དག་གོང་མ་མཐོང་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལམ་ཤེས་དངོས་སུ་སྐྱེ་རུང་གི་རྟེན་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འོད་ཀྱིས་དེ་རྣམས་ཀྱི་འོད་མོག་མོག་པོར་མཛད་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ། གཟུགས་ཁམས་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་རྟེན་ལ་ལམ་ཤེས་དངོས་སུ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས་ཏེ། དེའི་རྟེན་ལ་མཐོང་ལམ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་གྱི་ལུས་རྟེན་ལ་སྔར་མེད་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། སྐྱེས་ཟིན་མངོན་དུ་བྱེད་པ་གཉིས་ལས། ཕྱི་མ་ནི་ངན་སོང་བའི་རྟེན་ལ་ཡོད་དེ། བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་གནད་མ་གོ་བ་སྟེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ཐམས་ཅད་བར་མ་ཆད་དུ་སྐྱེ་བ་མིན་པར་ཐལ། དང་པོ་མིའི་རྟེན་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་སྐྱེས་པ་ཕྱིས་ངན་སོང་གི་རྟེན་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། རྟགས་ཁས། གཉིས་པ་ལ་དགག་གཞག་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་ཁ་ཅིག ཁམས་གསུམ་ས་དགུ་ལ་བརྟེན་ཏེ། འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྒོམ་ལམ་དེ་ལ་བརྟེན་པར་བཤད་པ་ནི་གང་ཞིག རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མི་མཚུངས་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ཡིན་ན་མཉམ་གཞག་ཡིན་དགོས་པ་གང་ཞིག འདོད་སེམས་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ན་མཉམ་གཞག་མིན་དགོས་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་ཡོད་དེ། ཐེག་ཆེན་མཐོང་ལམ་པ་མཐར་གནས་ཀྱི་སྙོམས་འཇུག་དགུ་ལུགས་མཐུན་དང་། ལུགས་ལྡོག་ཏུ་སྒོམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེས་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒོམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་སེམས་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་ཡོད་པར་ཐལ། འདོད་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་གང་ཟག་གིས་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་སྒོམ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་། བྱང་སེམས་མཐོང་ལམ་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སེང་གེ་རྣམ་བསྒྱིངས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་དུ་ཐལ། སྒྲུབ་བྱེད་སྔ་མ་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། དེ་ཆོས་ཅན། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་མིན་པར་ཐལ། ཐེག་ཆེན་གྱི་མཐོང་ལམ་ཤེས་བཟོད་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་རྫོགས་རྗེས་སུ་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉིས་པ་ནི། སྤྱིར་མཐོང་ལམ་དེ་བསམ་གཏན་ས་དྲུག་གང་རུང་ལ་བརྟེན་ཏེ། རྒྱུན་ཞུགས་དང་ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་གི་ཕྱིར་འོང་གིས་ནི་བསམ་གཏན་དང་པོའི་ཉེར་བསྡོགས་ལ་བརྟེན། ཆགས་བྲལ་སྔོན་སོང་གི་ཕྱིར་མི་འོང་གིས་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་བཞི་པོ་གང་རུང་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་དེས་མཐོང་ལམ་གྱི་སྔ་རོལ་དུ་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་དངོས་གཞི་ལ་བརྟེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མིན་ཏེ། མཐོང་ལམ་གྱིས་འདོད་པའི
Chinese
因此，就自宗而言，此经表明了道位之补特伽罗所依。而且，直接表明了具有自宗觉悟种姓的菩萨，从而间接表明了具有自宗道统的补特伽罗。如何理解呢？“不退转菩萨摩诃萨”表明了菩萨加行道者，从“见谛”到“圆满修习”之间表明了菩萨见道者，其余部分则直接表明了菩萨资粮道者。为什么不直接表明菩萨修道者呢？因为不习惯于具有自宗道之觉悟种姓，这与第三品中不直接表明修道相同。这也是我个人智慧的产物。因此，根本的语句意思是：所知自宗之道法，具有三种特点，即：从觉悟种姓本身来说，是断除所执著之分别的种姓；不是执著分别的种姓；具有所依的三种差别。也就是，存在于菩萨的相续中，以及存在于自宗种姓所化之相续中这两种情况。对于前者，所依的差别是道位补特伽罗的所依；对于后者，则应结合法性种姓的所依。前两个特点没有差别。这样，以具备三种特点的方式进行阐述的原因是，因为在此需要分别了解道智的三道之对境和行相，所以必须阐述此宗派所具有的其他两宗派所没有的特点。而且，前两个特点容易理解，而所依的差别出现两种情况的原因在于，所知自宗之道，存在于菩萨的相续中，以及存在于小乘的相续中这两个关键点。在“谛与谛忍”的章节中，对于大乘见道的边际进行分析时，有身体所依、心识所依、见道自性这三个方面。第一方面是：恶趣和不堪闻者，由于具有强烈的异熟果报之障蔽，因此见道无法通过自身的力量直接产生。造作五无间罪者也不具备，因为具有强烈的业障。半择迦和不男也不具备，因为缺乏分别认识对治的智慧。
English
Therefore, according to our own system, this sutra indicates the basis of the individuals on the path. Moreover, it directly indicates the Bodhisattva who possesses the lineage of realization of our own system, thereby indirectly indicating the individuals who possess the lineage of the path of our own system. How so? "The irreversible Bodhisattva Mahasattva" indicates the Bodhisattva on the path of application, from "seeing the truth" to "perfecting contemplation" indicates the Bodhisattva on the path of seeing, and the remainder directly indicates the Bodhisattva on the path of accumulation. Why doesn't it directly indicate the Bodhisattva on the path of meditation? Because it is not accustomed to possessing the lineage of realization of the path of our own system, which is the same point as not directly indicating the path of meditation in the third chapter. This is also a product of my own intelligence. Therefore, the fundamental meaning of the words is: the knowable path of our own system has three characteristics, namely: from the perspective of the lineage of realization itself, it is the lineage of antidote to grasping and conceptualization; it is not the lineage of grasping and conceptualization; and it possesses three distinctions of basis. That is, it exists in the continuum of the Bodhisattva, and it exists in the continuum of those to be trained by the lineage of our own system. For the former, the distinction of basis is the basis of the individuals on the path; for the latter, it should be combined with the basis of the nature-lineage. The first two characteristics are not different. The reason for explaining in this way with three characteristics is that it is necessary to understand the objects and aspects of the three paths of the path of knowledge, so it is necessary to explain the characteristics that this system possesses that the other two systems do not. Moreover, the first two characteristics are easy to understand, and the reason why the distinction of basis appears in two ways is due to the key point that the knowable path of our own system exists in the continuum of the Bodhisattva and in the continuum of the Lesser Vehicle. In the section on "Truth and Acceptance of Truth," when analyzing the limits of the Mahayana path of seeing, there are three aspects: the physical basis, the mental basis, and the nature of the path of seeing. The first aspect is: beings in the lower realms and those with unpleasant sounds cannot directly generate the path of seeing through their own power, because they possess strong obscurations of ripening. Those who have committed the five heinous crimes do not possess it, because they possess strong karmic obscurations. Hermaphrodites and eunuchs do not possess it, because they lack the wisdom to separately recognize the antidotes.
Chinese
因为安忍的缘故。上界没有所依，因为上界的凡夫们耽著于等至的安乐，所以没有对轮回感到厌烦的缘故。因此，以自力真实生起见道的身体所依，决定是三洲的男子和女子，以及欲界六天的所依。以他力真实生起，则存在于上界和恶趣的所依中。如《萨玛托噶波经》中说，圣者观自在将许多饿鬼安置于见谛之中。以及《天子入胎经》中说，许多欲界和色界的天人生起了见道。对此，有些人说，见道不能以自力真实生起的原因，与不能以他力真实生起的原因相同，因此，自力生起和它力生起两者，都决定是三洲的男子和女子，以及欲界六天的所依。如果是这样，近圆戒的戒律不是以自力生起的所依，那么就必须不是以他力真实生起的所依，因为如果见道不是以自力生起的所依，那么它就必须不是以他力真实生起的所依。如果承认，那么依靠四羯磨的仪轨，成为近圆戒的戒律真实生起的所依的资粮道者，是所立宗。因为，这是因为，如果不成立，那么就是因为近圆戒的戒律以自力生起，必定有以智慧领悟的方式生起和以自然的方式生起两种。此外，依靠他人神变而向上行进的凡夫，在上界不能以他力行进，因为在那里不能以自力真实行进。如果不成立，那么就是因为《俱舍论》中说：“除了依靠他人神变外，他们无法见到上界。”此外，为了证明色界的凡夫们是能够真实生起道智的所依，如来藏性的光明没有必要使他们的光明变得昏暗，因为色界的凡夫所依具有道
English
Because of patience. There is no basis in the upper realms, because the ordinary beings of the upper realms are attached to the bliss of meditative absorption, so there is no aversion to samsara. Therefore, the physical basis for the actual arising of the path of seeing by its own power is definitely the men and women of the three continents and the basis of the six types of desire gods. Actual arising by the power of others exists in the basis of the upper realms and the lower realms. As it is said in the Sutra of Samatogapoba, the noble Lord of the World placed many pretas in the vision of truth. And in the Sutra of the Son of God's Birth, it is said that the path of seeing arose in many gods of desire and form. Some say that the reasons why the path of seeing does not actually arise by its own power are the same as those why it does not actually arise by the power of others. Therefore, both arising by its own power and arising by the power of others are definitely the basis of the men and women of the three continents and the six types of desire gods. If so, if the vows of full ordination are not the basis of arising by one's own power, then they must not be the basis of actual arising by the power of others, because if the path of seeing is not the basis of arising by one's own power, then it must not be the basis of actual arising by the power of others. If you admit it, then the accumulation path person who has become the basis for the actual arising of the vows of full ordination by relying on the ritual of the four karmas is the subject of the thesis. Because of this, if it is not established, then it is because the vows of full ordination arise by their own power, and there must be two ways of arising: arising in the way of understanding wisdom and arising in the way of nature. Furthermore, an ordinary person who progresses upwards by relying on the magical power of another person cannot progress to the upper realm by the power of others, because he cannot actually progress there by his own power. If it is not established, then it is because the Treasury says, "Except for relying on the magical power of others, they cannot see the upper realm." Furthermore, in order to prove that the ordinary beings of the form realm are the basis for the actual arising of the path of knowledge, there is no need for the light of the Tathagata nature to make their light dim, because the ordinary beings of the form realm have the path