Tibetan
གཉིས་པ་སོགས་ལ་འགྱུར་གྱིས་བསྒྲེ་ཚུལ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ཚེ་སོགས་ཏེ། འགྲེལ་པར་མདོ་དྲངས་པའི་གོ་རིམ་དང་ཅུང་ཟད་མི་མཐུན་པ་འབྱུང་བ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་ཐོབ་ཅིང་དེ་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་བརྒྱ་མཐོང་བ་དང་། དེ་དག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱ་གཡོ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཞིང་བརྒྱར་ཡང་འགྲོ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱར་སྣང་བར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་ཅན་བརྒྱ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྐལ་པ་བརྒྱར་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་། བསྐལ་པ་བརྒྱ་ལ་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་འཇུག་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ལུས་བརྒྱ་ཀུན་དུ་སྟོན་པ་དང་། ལུས་རེ་རེ་ཡང་འཁོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པར་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །གཉིས་པ་ནི། བློ་ལྡན་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ས་བརྒྱད་པའི། ས་དགུ་པའི། ས་བཅུ་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དང་པོ་ནི་མི་གཡོའི་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་ལེགས་པའི་སོགས་སོ། །གསུམ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། གྲངས་ཀྱིས་བསྒྲེ་བའི་ཡོན་ཏན། སྤྲུལ་པ་སྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །དང་པོ་ནི། རེ་ཤིག་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བ་སྤུའི་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་དང་། གཞུང་གི་དོན་ལ་འཇུག་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་སྟེ། སངས་རྒྱས་ལ་ཡེ་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱོགས་དགག གཉིས་སྣང་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་དགག རང་ལུགས་འཐད་ལྡན་བཞག ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐུའི་རྣམ་བཞག་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་སྔོན་གྱི་དབུ་མ་པར་རློམ་པ་ཁ་ཅིག ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་མ་རིག་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཉིད་ལམ་གོམས་པར་བྱས་པས་རིམ་གྱིས་སྤངས་ཏེ། བག་ཆགས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའང་ས་བཅུ་རྒྱུན་གྱི་ཐ་མ་ལ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་དྲུངས་ནས་ཕྱུངས་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་ནམ་མཁའ་ལ་འཇའ་ཡལ་བ་ལྟར་རིག་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཐིམ་ནས་དབྱིངས་སྒྲིབ་བྲལ་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་གྱི། སྐུ་དང་ཕྲིན་ལས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་གཞན་སྣང་འབའ་ཞིག་གོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་རིག་པ་ཡིན་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། མ་རིག་པ་ནི་འཁྲུལ་སྣང་གི་རྐྱེན་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་རང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྔ་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་དུ་ན་རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱང་མ་རིག་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་སྤང་བྱར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་རང་ངམ་གཉེན་པོ་གཞན་གྱིས་སྤང་བ་གང་ཡིན། རང་ཉིད་ཀྱིས་སྤོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རང་ཉིད་རང་གི་སྤང་བྱར་འགལ་བས་སོ། །གཉེན་པོ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ་སློབ་ལམ་ལ་དེ་བས་སྟོབས་ཆེ་བ་མེད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ལའང་ཡེ་ཤེས་མེད་པས་སོ། །ཅི་སྟེ་གཉེན་པོས་སྤོང་བ་མ་ཡིན་གྱི་རྒྱུ་བག་ཆགས་ཟད་པས་རང་འགགས་སུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། བག་ཆགས་དེ་ཉིད་གང་གིས་སྤོང་། རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་སྤོང་སྙམ་ན་དེ་ཡང་ཁྱེད་ལ་མི་རུང་སྟེ། རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་པས་དེ་སྤོང་བར་མི་ནུས་ཏེ། སྤང་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་ཤིན་ཏུ་སྤང་དཀའ་བ་ཡིན་པས་སོ། །ཤིན་ཏུ་སྤང་དཀའ་བ་དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་མི་དགོས་པས་རང་འགགས་སུ་འགྱུར་ན། གོང་གི་སྤང་བྱ་རྣམས་ནི་སྤང་སླ་བས། གཉེན་པོ་མི་དགོས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་འབད་མེད་དུ་གྲོལ་བར་ཐལ་བ་ལ་བཟློག་ཏུ་མེད་དོ། །རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་དེས་རིག་པ་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་རིག་པ་མེད་པ་འགལ་ཞིང་། མི་སྐྱེད་ན་ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པར་ས་དང་པོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཆོས་སྐུ་རྟོགས་པ་གོང་འཕེལ་དུ་འགྱུར་བ་ཚེས་གཅིག་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་གྱི་ཟླ་བའི་དཔེ་དང་སྦྱར་ཏེ་གསུངས་པ་དང་འགལ་ལོ། །རྒྱུན་མཐའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་དང་། སྤང་བྱ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་སྤང་བྱ་རྒྱུན་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་གཅོད་པ་ནི་མི་འཐད་དེ། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ལས། ཇི་ལྟར་འོ་མ་དང་འདྲེས་ཆུ། །སྣོད་གཅིག་ན་ནི་གནས་པ་ལས། །ངང་པ་འོ་མ་འཐུང་བྱེད་ཅིང་། །ཆུ་ནི་མ་ཡིན་དེ་བཞིན་གནས། །དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་གཡོགས་ན། །ཡེ་ཤེས་ལུས་ནི་གཅིག་གནས་ཀྱང་། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་ཡེ་ཤེས་ལེན། །མི་ཤེས་པ་ནི་འདོར་བར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པས་སོ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མེད་པར་གཞན་སྣང་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ཚོགས་ལམ་པ་ལྟ་བུ་ལ་དངོས་སུ་སྣང་བ་དེ་ཉིད། དེ་དག་གི་སེམས་ཡིན་ནམ། དེ་ལས་གཞན་པ་ཞིག་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་ཚོགས་ལམ་ཐོབ་པ་ཉིད་ན་སྟོབས་བཅུ་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་དང་། མཚན་དཔེ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སྐུའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཏུ་སྣང་བ་ནི་ཚོགས་ལམ་པ་རང་གི་སེམས་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སངས་རྒྱས་རང་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡིན་ན་སངས་རྒྱས་རང་སྣང་དང་གདུལ་བྱའི་སེམས་སྣང་གཉིས་ཀ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་ནི་ངོ་མཚར་བའི་གནས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་ཕྱིས་ཀྱི་དབུ་མ་པར་རློམ་པ་ཁ་ཅིག༥༦ འདི་ལ་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་བར་དུ་བློ་གཅིག་གིས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཆོས་ཅན་སོ་སོར་སྣང་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་གཉིས་ཀ་དངོས་སུ་མཁྱེན་པ་མི་འོང་བས་དེ་གཉིས་མཁྱེན་པ་རེས་འཇོག་ཏུ་འོང་ངོ་། །བདེན་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་མ་ལུས་པ་ཟད་དེ་སངས་རྒྱས་པ་ན་དུས་རྟག་ཏུ་དོན་དམ་བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་མཉམ་གཞག་ལ་བཞུགས་པས་དེ་ལས་བཞེངས་པའི་མཉམ་རྗེས་རེས་འཇོག་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བདེན་གཉིས་རང་འགྲེལ་ལས། མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་ནི། །ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཀུན་ཁྱབ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པས་མཉམ་བཞག་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་ཡེ་ཤེས་གཅིག་གིས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འདོད་དགོས་སོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་སོང་བ་དེའི་ཚེ་བློ་དེའི་ངོར་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བས་ཡེ་ཤེས་དེ་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་རོ་གཅིག་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ་གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཅན་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པར་སོང་བ་དེའི་ཚེ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་སོ་སོར་སྣང་བའི་གཉིས་སྣང་ཡོད་ཀྱང་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་བག་ཆགས་དྲུང་ནས་ཕྱུང་བས་སྣང་ཡུལ་ལ་མ་འཁྲུལ་པའི་གཉིས་སྣང་ཡིན་གྱི་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་མ་འཁྲུལ་བའི་ཚུལ་གཞན་དུ་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མཉམ་རྗེས་གཉིས་ཀ་ཡོད་པ་ནི། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་རྣམས་གྲོལ་རྣམ་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན་ལ། རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཡང་མཉམ་བཞག་ལས་ལངས་པའི་རྗེས་ཞེས་དུས་སྔ་ཕྱིའི་རྗེས་མ་ཡིན་གྱི་མཉམ་བཞག་དེའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཐོབ་པའམ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་དོན་ཏོ། །དེས་ན་ཆོས་ཅན་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཅི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདི་ལེགས་པར་ཤེས་ན་བདེན་གཉིས་ལས། བརྟགས་པའི་ངོ་བོས་དབེན་པ་ཡི། །ཅི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཁོ་ན། །བརྟེན་ཏེ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་མངོན་སུམ་གཟིགས། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཅི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་བྲིས་སོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མཉམ་རྗེས་རེས་འཇོག་མེད་པ་དང་ཡེ་ཤེས་གཅིག་གིས་ཤེས་བྱ་མ་ལུས་པ་ཅིག
Chinese
第二，讲述以变化来比较的方法。第一，即彼时等。注释中引用经的顺序稍有不同，即获得百种三摩地，并入定于这些三摩地，即见到百尊佛，并且也正确地了知他们所加持的，以及使百个世界震动，并且也前往百个刹土，以及在百个世界中显现，以及使百个众生完全成熟，以及住于百劫，以及在百劫中进入前后际，以及辨别百种法门，以及普遍地示现百身，并且每一身也普遍地示现具有百百菩萨眷属，如此等等。第二，即具慧等。第二有三，第八地、第九地、第十地的功德。第一，即不动等。第二，即善等。第三有二，以数量来比较的功德，示现化身的功德。第一，即有些等。第二，即毛孔等。第二，在果位佛地有二，总的安立和进入论的意义。第一有四，遮破佛没有智慧的观点，遮破有二取显现的观点，安立自宗合理的观点，讲述不共身的安立。第一，即以前自认为是中观派的一些人，认为有境的识和一切所知显现的因是无明，并且通过修习此道逐渐断除，即使极其微细的习气，也在十地相续的最后，以金刚喻定从根拔除，之后就像彩虹消失在空中一样，智慧融入法界，成为唯一的离垢法界。因此，一切身、事业和智慧的显现都是他显。对此，识和一切所知显现的因是无明也是不合理的，因为无明只是错乱显现的助缘，而因是各自的先前因缘。否则，相续最后的智慧本身也应是无明。
English
Second, explaining the method of comparison through transformations. First, it is like 'at that time' and so on. The order of quoting sutras in the commentary is slightly different, namely, obtaining a hundred samadhis and entering into those samadhis, which means seeing a hundred Buddhas, and also correctly knowing their blessings, and causing a hundred worlds to shake, and also going to a hundred pure lands, and manifesting in a hundred worlds, and completely maturing a hundred sentient beings, and abiding for a hundred kalpas, and entering the beginning and end in a hundred kalpas, and distinguishing a hundred dharma gates, and universally showing a hundred bodies, and each body also universally showing having a hundred hundred bodhisattva retinues, and so on. Second, it is like 'intelligent' and so on. The second has three: the qualities of the eighth bhumi, the ninth bhumi, and the tenth bhumi. First, it is like 'immovable' and so on. Second, it is like 'excellent' and so on. The third has two: the qualities of comparison by number, and the qualities of showing manifestations. First, it is like 'some' and so on. Second, it is like 'pores' and so on. Second, in the fruit, the Buddha-ground, there are two: the general establishment and entering the meaning of the treatise. The first has four: refuting the view that Buddhas do not have wisdom, refuting the view that there are dualistic appearances, establishing the self-view as reasonable, and explaining the establishment of the uncommon body. First, it is like some who previously claimed to be Madhyamikas, believing that the cause of the knowing consciousness and all knowable appearances is ignorance, and by practicing this path, it is gradually abandoned. Even the extremely subtle habitual imprints are uprooted by the vajra-like samadhi at the very end of the tenth bhumi continuum. Afterwards, just as a rainbow disappears into the sky, wisdom merges into the dharmadhatu, becoming the sole stainless dharmadhatu. Therefore, all appearances of body, activity, and wisdom are merely other-appearances. Regarding this, it is also unreasonable that the cause of consciousness and all knowable appearances is ignorance, because ignorance is only a condition for confused appearances, while the cause is the respective previous causes and conditions. Otherwise, even the wisdom at the very end of the continuum should be ignorance.
Chinese
是果，故成为应断之法。如此，由自或他对治断除？亦非由自己断除，以自己成为自己的应断相违故。亦非由其他对治断除，以于学道无有比彼更强之力，且佛亦无有智慧故。若谓非由对治断除，乃由因习气穷尽故自灭者。彼习气由何断除？若谓由常边之智慧断除，此于汝亦不容，以常边之智慧乃迷乱显现，故不能断除彼，以于一切应断中，乃极难断者故。若极难断之彼等不需对治故自灭者，则上方之应断等乃易断故，不需对治而将成，如是则不待修习对治，一切有情将成无勤解脱之过失，无可避免。彼常边之智慧若生后后之明，则与佛地无明相违，若不生，则与《法界赞》中，从初地至佛地之间，法身证悟增长，以初一至十五之月亮为喻而宣说相违。常边之智慧于智慧与应断二者之中，乃断应断之相续，断智慧之相续不应理，如《法界赞》云：‘如水混于乳，置于一器中，鹅饮乳而弃，水亦如是住。彼为烦恼覆，智慧身虽一，瑜伽士取智，不识者则舍。’故。若谓身与智慧等非由自续所摄，唯是他显现者，则如资粮道者所现见之彼等，是彼等之心耶？或是异于彼者？若如前者，则于获得资粮道之时，即当圆满十力等一切智慧，及相好等一切色身功德，以显现于彼等者乃资粮道者自心，且以异于彼之身与智慧，佛非自续所摄故。
English
It is the fruit, therefore it becomes something to be abandoned. In that case, is it abandoned by oneself or by another antidote? It is not abandoned by oneself, because it is contradictory for oneself to be what one should abandon. It is also not abandoned by another antidote, because there is no stronger power than the path of learning, and even the Buddha does not have wisdom. If you think that it is not abandoned by the antidote, but it will disappear by itself because the cause of habitual tendencies is exhausted, then what will abandon that habitual tendency itself? If you think that it will be abandoned by the wisdom of the extreme of continuity, then that is not acceptable to you, because the wisdom of the extreme of continuity is a deluded appearance, so it cannot abandon it, because it is the most difficult to abandon among all that should be abandoned. If those that are extremely difficult to abandon do not need an antidote and will disappear by themselves, then the above that should be abandoned are easy to abandon, so they will not need an antidote. In that case, without relying on cultivating the antidote, all sentient beings will inevitably become effortlessly liberated. If that wisdom of the extreme of continuity generates later awareness, then it contradicts the absence of awareness in the Buddha's realm. If it does not generate, then it contradicts the praise of the Dharmadhatu, which says that from the first ground to the Buddha's realm, the realization of the Dharmakaya increases, using the example of the moon from the first to the fifteenth day. The wisdom of the extreme of continuity, among wisdom and what should be abandoned, is what cuts off the continuity of what should be abandoned, but cutting off the continuity of wisdom is not appropriate, as the Praise of Dharmadhatu says: 'Just as water mixed with milk, remains in one container, the goose drinks the milk and discards the water, it remains the same. When it is covered by afflictions, even though the body of wisdom dwells as one, the yogi takes the wisdom, and discards what is not known.' Therefore. If you say that the body and wisdom, etc., are not included by one's own continuum, but are only the appearance of others, then what actually appears to someone on the path of accumulation, is that their mind? Or is it something other than that? If it is the former, then upon attaining the path of accumulation, all the wisdom of the ten powers, etc., and all the qualities of the form body, such as the marks and signs, will be completely perfected, because what appears to them is the mind of the person on the path of accumulation, and because the body and wisdom other than that, the Buddha, are not included by one's own continuum.