Tibetan
ཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས། གཉིས་པ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ངར་འཛིན་པའི་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས། གསུམ་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བྱུང་བའི་ཀུན་བཏགས་ཀྱི་ས་བོན་ཉི་ཤུ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གནད་འདི་མ་རྟོགས་པ་ཁ་ཅིག༤༩ འདིར་འགྲེལ་པའི་འགྱུར་ལས་རྩེ་མོ་ཆེས་མཐོ་བ་གང་དག་དང་ལྷན་ཅིག་འཇིགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་རྩེ་མོ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་འབྱུང་ཡང་། རྩ་བའི་འགྱུར་ལྟར་ན་རྩ་བའི་འཇིག་ལྟ་དང་ལྷན་ཅིག་ཅེས་འབྱུང་བ་ལྟར་བྱའོ། །དེའང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འཇིག་ལྟར་ངར་འཛིན་སྔར་བཤད་པའི་ཉི་ཤུ་པོ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པས་འཇིག་ཚོགས་ལྟ་རི་ལྷུན་སྟུག་ལ་གནས་པ་ཞེས་རྩེ་མོ་ཉི་ཤུའི་འཇིག་ལྟ་རྩ་བའི་འཇིག་ལྟ་ལ་གནས་པར་གསུངས་སོ། །གང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཉི་ཤུ་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱིས་སྤངས་པའི་རྩ་བའི་འཇིག་ལྟ་ཡང་ཀུན་བཏགས་ཡིན་ལ་ཞེས་བྲིས་སོ། །དེ་ནི་མི་འཐད་དེ། འདིར་རྩེ་མོ་ཉི་ཤུ་གང་ལ་གནས་པའི་རྩ་བའི་འཇིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་ཡིན་ན། འཇིག་ལྟ་ཀུན་བཏགས་ལ་ཉི་ཤུར་གྲངས་མ་ངེས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྩེ་མོ་ཉི་ཤུ་པོ་ལྷན་ཅིག་པའི་ཡུལ་ལ་འཆད་ན་གང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཉི་ཤུ་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱིས་སྤངས་པའི་རྩ་བའི་འཇིག་ལྟ་ཡང་ཞེས་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཤད་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ལྷན་ཅིག་པ་པོ་ལ་འཆད་ན་མདོ་ལས་རིའི་རྩེ་མོ་ཉི་ཤུ་མཐོ་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་བཅོམ་ནས་ཞེས་པའི་དོན། ལྟ་རི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཡིས། །བཅོམ་བདག་གང་དང་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདིར་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱིས་བཅོམ་པའི་ཚེ་ན་འཇིག་པ་ནི་རྩེ་མོ་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་པས་ལྷན་ཅིག་པའི་ཡུལ་དང་ལྷན་ཅིག་པ་པོ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་འཆད་ཚུལ་ཤེས་དགོས་སོ། །གཉིས་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གང་ཟག་དགག་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། འདོད་པ་བརྗོད། སུན་འབྱིན་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག་སོགས་ཏེ། མང་པོས་བཀུར་བའི་སྡེ་པ་ཁ་ཅིག་གི་འདོད་པའོ། །འདིའང་ཕུང་པོ་ལ་མ་བརྟེན་པར་བདག་ཏུ་ལྟ་བས་སྔར་གྱི་འཇིག་ལྟ་ཉི་ཤུའི་གྲངས་སུ་མ་འདུས་པར་མངོན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། བརྗོད་དུ་མེད་ན་རྫས་སུ་ཡོད་མི་སྲིད། བརྗོད་དུ་མེད་ན་བརྟགས་པར་ཡོད་པར་བསྟན། དངོས་ཆོས་མེད་པས་དངོས་པོར་འགྲུབ་མི་འགྱུར་བའོ། །དང་པོ་ནི། གང་ཕྱིར་སོགས་ཏེ། རྫས་གཞན་དུ་ཡོད་པའི་དཔེ་གཟུགས་སེམས་གཉིས་ལ་འཇོག་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། གང་ཕྱིར་སོགས་ཏེ། གཞན་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དཔེ་བུམ་པ་དང་བུམ་པའི་གཟུགས་སོགས་ལ་འཇོག་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཁྱོད་ཀྱིས་སོགས་ཏེ། རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ལས་མ་འདས་པས། བདག་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་ཀྱི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་ཅེས་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །གཉིས་པ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྔར་བཤད་རིགས་པས་བཏགས་ཡོད་གྲུབ། དེ་ཉིད་ཤིང་རྟའི་དཔེ་དང་སྦྱར། དེ་ལྟར་དཔྱད་པའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ཕྱིར་སོགས་ཏེ། སྔར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུ་ཡང་བཀག་ཟིན་ནས་དེ་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་དང་དབང་ཕྱུག་གི ཞེས་སོགས་ཀྱིས་མཐའ་བཞིར་དཔྱད་པའི་ཚེ། སྐྱེ་བ་མ་རྙེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བས་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་པར་བསྟན་པ་བཞིན་འདིར་ཡང་བདག་རྣམ་པ་ལྔར་བཙལ་ན་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུའང་མི་རྙེད་ཅིང་། ཐ་སྙད་དུ་བདག་གི་ཐ་སྙད་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་། ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་བའི་ང་ཙམ་དང་། བདག་ཙམ་དང་། གང་ཟག་ཙམ་དང་། སེམས་ཅན་ཙམ་ཐ་སྙད་བདེན་པའི་དོན་དུ་ཁས་བླངས་ཉེས་པ་སྟེ། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ཐ་སྙད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། མཐའ་བཞི་ཆར་བཙལ་ན་མི་རྙེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་བློ་འབྱུང་བ་ལྟར། བདག་དང་སེམས་ཅན་སོགས་ཐ་སྙད་དུ་ཁས་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པ་ལྔར་བཙལ་ན་མ་རྙེད་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་བློ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚུལ་འདི་སློབ་དཔོན་འདིས། ཐ་སྙད་བདེན་པ་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་དང་། དོན་དམ་བདེན་པ་ཐབས་བྱུང་དུ་གྱུར་པར་གསུངས་པའི་གནད་དམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲེལ་པར་དེའི་ཕྱིར་བདག་རྟག་པའམ་མ་དམིགས་པར་འདོད་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པའི་རྣམ་པ་དག་གིས་བདག་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ། །ཞེས་བཤད་པ་ནི། འདི་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་བརྟེན་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟར་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འདི་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་རྣམ་པར་བཞག་པ་མ་ཆད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁས་ལེན་གྱི་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་བརྟེན་ནས་བརྟགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པ་ན། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་བསལ་ནས་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་གདགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་ཞིག འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་རྣམ་པར་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། བདག་
Chinese
俱生萨迦耶见。第二是依此而执我的俱生我执。第三是须知从无始以来产生的俱生二十种种子。有些不了解这个要点的人，在此处解释的译文中说：“那些与最高的顶峰一起毁灭的，要知道就是顶峰。”但是按照根本的译文，应该说是与根本的坏聚见一起。也就是说，俱生的坏聚见不是之前所说的二十种我执中的任何一种，所以说坏聚见如同山峰般耸立，二十种顶峰的坏聚见存在于根本的坏聚见中。有人写道：“与二十种（见）一起，是预流果所断的根本坏聚见也是遍计所执。”这是不合理的。如果此处二十种顶峰所依的根本坏聚见是遍计所执，那么坏聚见的数量就不确定为二十种了。如果解释为与二十种顶峰一起的对境，那么就与自己所说的“与二十种（见）一起，是预流果所断的根本坏聚见也是”相矛盾。如果解释为一起者，那么就与经部所说的“二十种高耸的山峰顶端被智慧金刚摧毁”的意思，以及“以证悟无我的金刚，摧毁与我相关的什么”相矛盾。因此，这里的意思是，在预流果摧毁时，所摧毁的是这二十种顶峰，所以必须了解对境和一起者没有差别的解释方法。第二，破斥不可说我，分为两部分：陈述观点，阐述驳斥。第一，有些等等，是多数人尊敬的宗派的观点。这也是不依赖于蕴而执我，所以显然没有包含在之前的二十种坏聚见之中。第二部分分为三点：如果不可说，就不可能作为实有存在；如果不可说，就表明是假立存在；因为没有实法，所以不可能成立为实物。第一，因为等等，作为其他实有存在的例子，可以举色法和心法两种。第二，因为等等，作为其他不可说的例子，可以举瓶子和
English
The Sahajata Satkayadrishti. The second is the Sahajata Ahamkara that clings to the self based on it. The third is that it should be known that there are twenty seeds of Kunatagaja that have arisen from beginningless time. Some people who do not understand this point, in the translation of the commentary here, say: "Those that are destroyed together with the highest peaks, know that they are the peaks." But according to the root translation, it should be said that it is together with the root Bad-juj-ta. That is to say, the Sahajata Bad-juj-ta is not any of the twenty Ahamkaras mentioned earlier, so it is said that Bad-juj-ta stands like a towering mountain peak, and the Bad-juj-ta of the twenty peaks exists in the root Bad-juj-ta. Someone wrote: "Together with the twenty (views), the root Bad-juj-ta that is abandoned by the Stream Enterer is also Kunatagaja." This is unreasonable. If the root Bad-juj-ta on which the twenty peaks depend here is Kunatagaja, then the number of Bad-juj-ta would not be fixed at twenty. If it is explained as the object together with the twenty peaks, then it contradicts what you said yourself, "Together with the twenty (views), the root Bad-juj-ta that is abandoned by the Stream Enterer is also." If it is explained as the one who is together, then it contradicts the meaning of the Sutra which says, "The twenty towering mountain peaks are destroyed by the Vajra of Wisdom," and "With the Vajra of realizing non-self, what is destroyed in relation to the self." Therefore, the meaning here is that when the Stream Enterer destroys, what is destroyed are these twenty peaks, so it is necessary to understand the explanation method that there is no difference between the object and the one who is together. Second, refuting the unspeakable person, divided into two parts: stating the view, explaining the refutation. First, some etc., is the view of the sect that is respected by many. This is also clinging to the self without relying on the Skandhas, so it is clear that it is not included in the previous twenty Bad-juj-tas. The second part is divided into three points: if it is unspeakable, it is impossible to exist as a substance; if it is unspeakable, it shows that it is hypothetically existent; because there is no real Dharma, it is impossible to be established as a real thing. First, because etc., as an example of other real existences, two can be given: Rupa and Citta. Second, because etc., as an example of other unspeakable things, a vase and a
Chinese
是安立于蕴的色等之上。第三，你等说，如果以理性能够分析的法，不会超出它本身和他本身之外，因此，我没有成立为以理性能分析的法，这样结尾。第二，安立依仗而假立的补特伽罗有三：之前所说的以理假立存在成立；将它与车子的比喻结合；如是分析的果实进行开示。第一，因此等说，之前在成立法无我的时候，四边生在两个谛中都已经遮止了，因此无因和自在天等以四边分析的时候，虽然没有找到生，但是在名言中见到生，因此就像开示成立依仗而生的生一样，在这里也是，如果以五种方式寻找我，在两个谛中也都找不到，并且因为在名言中见到我的名言，以及成为俱生我执的对境的仅仅是我，仅仅是补特伽罗，仅仅是众生，承许为名言谛的意义没有过失，就像依靠从种子生出苗芽在名言中承许一样，如果以四边寻找，就像生出不找到的法无我之智一样，依靠在名言中承许我和众生等，如果以五种方式寻找，就像生起不找到的补特伽罗无我之智一样，并且这种方式这位论师，因为名言谛成为方便，胜义谛成为方便生，是所说的要点。注释中说，因此，无论是想要我常恒或者不观察，都不要以如是所说的各种方式承许我。所说的是，这是蕴等依仗而成立。如何依仗此而生此，仅仅是这一点，为了不间断世俗谛的安立，就像不是从承许的无因等产生一样，在这里也是，在真实依仗依仗而假立的时候，从遣除如是所说的过失的形态之后，仅仅是依靠蕴等而假立，为了安住世间的名言，应当承许，我。
English
It is established on the form, etc., of the aggregates. Third, you say, if a phenomenon that can be analyzed by reason, it will not go beyond itself and other than itself. Therefore, I have not been established as a phenomenon that can be analyzed by reason, thus concluding. Second, there are three ways to establish a person who is nominally designated in dependence: The previously mentioned establishment by reason is established; combine it with the example of the chariot; and show the fruit of such analysis. First, therefore, etc. Previously, when establishing the selflessness of phenomena, the four extremes of arising have already been refuted in both truths. Therefore, when analyzing the four extremes with no cause and Ishvara, etc., even though arising is not found, arising is seen in name, so just as it is shown that dependent arising is established, here too, if I search in five ways, I will not find it in either of the two truths. And because the term "I" is seen in name, and only I, only person, and only sentient being, which have become the object of innate self-grasping, are admitted as the meaning of conventional truth, there is no fault. Just as relying on the sprout arising from the seed is admitted in name, if one searches in all four extremes, just as the wisdom that realizes the selflessness of phenomena that cannot be found arises, relying on admitting I and sentient beings, etc., in name, if one searches in five ways, just as the wisdom that realizes the selflessness of the person that cannot be found arises, and this method is taught by this teacher. Because conventional truth has become the means, and ultimate truth has become the means of arising, it is the key point. The commentary says, therefore, whether one wants me to be permanent or unobserved, one should not admit me in the ways that have been spoken of. What is said is: These are the aggregates that are established in dependence. How this arises in dependence on this, just this alone, in order not to interrupt the establishment of relative truth, just as it is not born from the admitted causelessness, etc., here too, when truly relying on what is designated in dependence, after removing the forms that possess the faults that have been spoken of, it is only designated in dependence on the aggregates, in order to abide in the terms of the world, it should be admitted, I.