Tibetan
དགའ་བས་འགྱོད་པ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་དྲི་མ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་མི་འགྱུར་བའི་སེམས་དང་། མཚན་མ་མ་མཆིས་པས་སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང་། སྨོན་པ་མ་མཆིས་པས་མི་གནས་པའི་སེམས་ཞེས་དང་། རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བར། དེ་ཡི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རི་དབང་རྒྱལ་པོ་ལྟར་བརྟན་དང་། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགལ་ལེགས་པར་སོམས་ཤིག གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་དབང་པོ་རྣོན་པོས་ཐོག་མར་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡོད་པས་ཞེས་པའི་སྐྱོན་སྤོང་གིས་ཀྱང་སྐྱོན་སྤོང་མི་ནུས་ཏེ་སྙིང་རྗེ་དང་སེམས་བསྐྱེད་སྔོན་དུ་སོང་བའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་པའི་སྐྱོན་ད་དུང་སྤོང་དགོས་པའི་ཕྱིར། མདོར་ན་དོགས་གཅོད་མང་དུ་བྱས་པའི་མཐར་འདིར་གསུངས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་དེ་གསུམ་མཚན་ཉིད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཐོན་འདུག་པས་ལེགས་པར་བསམ་ན་གཡང་ཟ་བའི་བཤད་པའོ། །གསུམ་པ་དེ་ལས་སྙིང་རྗེ་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ནི། གང་ཕྱིར་བརྩེ་ཉིད་ཞེས་སོགས་ཏེ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཐོག་མར་ས་བོན་དང་འདྲ་བ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དྲངས་པའི་ཚུལ་སྔར་བཤད་པ་དེ་ཉིད་དོ། །བར་དུ་སྤེལ་བ་ལ་ཆུ་དང་འདྲ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྙིང་རྗེའི་ཆུས་ཡང་དང་ཡང་དུ་མ་བཅུས་ན་ངེས་པར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པ་གྲོལ་སྡེས། སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱད་པ་ལ་བྱམས་སོགས་ཚད་མེད་བཞི་མ་བསྒོམས་ན་སྐད་ཅིག་མ་དགུ་པ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་འགོག་པར་ལྟུང་ཞེས་དང་། ས་བརྒྱད་པར་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་བཀག་པའི་འགོག་པ་ལས་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སློང་བར་མ་མཛད་ན་དེའི་ཚེ་ཉིད་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་དོན་གཅིག་སྟེ། རེ་ཤིག་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱུན་ཆད་པའི་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །ཚོགས་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་ན་དམན་པའི་མྱང་འདས་མཚན་ཉིད་པར་འགྱུར་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །མཐར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་གནས་ལ་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་དང་འདྲ་བ་ནི་བརྟགས་པ་མཐའ་བཟུང་གི་ཚུལ་དུ་འབྲས་བུ་མཐའ་ཡས་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་སྙིང་རྗེའི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་བྲལ་ན་འདི་དུས་རིང་པོར་ཉེ་བར་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གཙོ་ཆེ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡང་ཡིན་པས་ན་སློབ་དཔོན་ཟླ་བས་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་ཐོག་མར་སྙིང་རྗེ་ལ་མཆོད་པར་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་བསྟོད་པ་དངོས་ནི། དང་པོར་ང་ཞེས་ཞེས་སོགས་ཏེ་འདིར་སྙིང་རྗེ་གསུམ་ལ་གཞུང་ལུགས་གཞན་ནས་བཤད་པའི་ཚུལ་དང་། ལུགས་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དུ། བྱམས་སོགས་ཚད་མེད་བཞི་ལ་སེམས་ཅན་དང་། ཆོས་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་ནས་དང་པོ་ནི་ཡུལ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བ་དང་། བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བ་དང་། ཆགས་སྡང་གི་ཉོན་མོངས་དང་བྲལ་བའི་བཏང་སྙོམས་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དང་། གཉིས་པ་ནི་ཚད་མེད་བཞི་བརྗོད་བྱར་སྟོན་པའི་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་དང་། གསུམ་པ་ནི་ཚད་མེད་བཞིའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བཤད་ལ། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཀྱང་བྱང་སར། དང་པོ་མུ་སྟེགས་དང་ཐུན་མོང་བ། གཉིས་པ་ཉན་ཐོས་དང་ཐུན་མོང་བ། གསུམ་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ་ཞེས་དང་། བློ་གྲོས་མི་ཟད་པའི་མདོར། དང་པོ་བྱང་སེམས་སོ་སྐྱེ་དང་། གཉིས་པ་མ་དག་ས་བདུན་ལ་གནས་པ་དང་ཐུན་མོང་བ་ཡིན་ལ། གསུམ་པ་ནི་དག་པ་ས་གསུམ་པའི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དམིགས་པ་སོ་སོར་བཤད། རྣམ་པ་ཐུན་མོང་དུ་བཤད། གནད་ཀྱི་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདིའི་སྔ་འགྲེལ་དུ། ད་ནི་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་སྙིང་རྗེ་རང་གི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་མངོན་པར་གསལ་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་དང་། འགྲོ་བ་གཡོ་བའི་ཞེས་པའི་སྔ་འགྲེལ་དུ། ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡང་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་སྙིང་རྗེ་གསུམ་པོ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱེ་བར་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་དཔེ་གསུམ་གྱིས་མཚོན་པའི་དོན་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རྒྱུ་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་དབང་གིས་གནས་ཁམས་གསུམ་དུ་ཟོ་ཆུན་འཕྱན་པ་ལྟར་རང་དབང་མེད་པའི་འགྲོ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཟོ་ཆུན་འཕྱན་པ་དང་ཆོས་མཚུངས་ཤེ་ན། ཁྱད་ཆོས་དྲུག་གིས་ཏེ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཐག་པས་ཆེས་དམ་དུ་བསྡམས་པ། འཁྲུལ་འཁོར་བསྐོར་མཁན་རྣམ་པར་ཤེས་པ
Chinese
喜悦而无后悔之心，平静而无垢染之心，空性而不变之心，无相而无遮蔽之心，无愿而不执著之心，如《宝鬘论》云：“彼之根本菩提心，如山王般稳固。”与此所说有何不符，善思之！若谓二无别之智慧，亦是大乘种姓根器利者，首先决定二无别之智慧，其后方有发心，故能遮遣彼过。然仍不能遮遣其过，以悲心与发心在前之二无别智慧，如何能成菩萨之因耶？故此过仍须遮遣。总之，多方决断之后，此处所说之悲心、菩提心、二无别之智慧三者，已成非三自性者，若善思之，乃是自掘坟墓之说也。第三、彼中显示悲心为主，何以故？谓“慈悲即是”等。生起佛法，最初如种子者，即是发心与引生二无别智慧之理，如前所说。中间增长如水者，谓虽已生起菩提心，若不以悲心之水再三浇灌，则必于声闻、缘觉之地而入涅槃。如圣解脱部云：“第八刹那若不修慈等四无量，则于第九刹那，不顾有情界而堕入灭定。”又云：“第八地中，若诸佛不从断绝一切戏论之灭定中唤醒，则彼时即入涅槃。”此与前说意义相同，乃是暂时断绝有情义利之意乐者之涅槃也。于资粮道之阶段，若离悲心，亦有成为下劣涅槃自性者。最终于受用之位，如果实成熟者，谓虽已获得以观察而执持之方式，获得无边果位之阶段，然仍需悲心之
English
A mind without regret due to joy, a mind without defilement due to equanimity, a mind that does not change due to emptiness, a mind without obscurations due to no characteristics, and a mind that does not abide due to no aspirations. As the Ratnavali says, "Its root is Bodhicitta, as stable as the king of mountains." Consider well why this is not contradictory. If one says that the non-dual wisdom, for those of great vehicle lineage with sharp faculties, first establishes the non-dual wisdom, and then there is the generation of Bodhicitta, thus refuting the fault. However, it still cannot refute the fault, because how can the non-dual wisdom that precedes compassion and Bodhicitta become the cause of a Bodhisattva? Therefore, this fault still needs to be refuted. In short, after much deliberation, the three—compassion, Bodhicitta, and non-dual wisdom—spoken of here have become something that is not the three characteristics. If one thinks well, it is a self-defeating explanation. Third, showing compassion as the main thing, why? Because it says, "Because compassion is..." To generate the Dharma of the Buddhas, the first thing like a seed is the method of generating Bodhicitta and non-dual wisdom, as previously explained. The middle stage of growth is like water, which means that even if Bodhicitta has been generated, if it is not repeatedly watered with the water of compassion, one will surely enter Nirvana in the realm of Shravakas and Pratyekabuddhas. As the noble Vimuktisena said, "If one does not cultivate the four immeasurables such as love in the eighth moment, then in the ninth moment, one will fall into cessation without regard for the realm of sentient beings." And, "In the eighth Bhumi, if the Buddhas do not awaken one from the cessation of all elaborations, then at that time one will enter Nirvana." This has the same meaning as the previous statement, which is the Nirvana of those who have the intention of temporarily cutting off the benefit of sentient beings. In the stage of the path of accumulation, if one is separated from compassion, one may also become a Hinayana Nirvana by nature. Finally, in the state of enjoyment, like a fruit ripening, it means that although one has attained the state of limitless fruits in the way of holding on to investigation, one still needs compassion.
Chinese
如果不能完全成熟，就不会长久地亲近受用。因此，对于生起佛法来说，菩提心在初、中、后三个阶段都至关重要，也是无二智慧的根本，所以导师月称在撰写论著之初，就对慈悲作了赞颂。第二是具有理由的真实赞颂，首先是“我”等等，这里对于三种慈悲，有从其他宗派所说的观点，以及本宗派的不共之处两种。第一种是，在《经庄严论》中，将慈等四无量心分为以有情为对境、以法为对境、以无对境为对境的三种，第一种是以有情为对境，其行相是希望与安乐相伴、远离痛苦、不离安乐、远离贪嗔烦恼的舍心之相。第二种是进入将四无量心作为所说内容的教法，第三种是进入四无量心的真如。作为所依的补特伽罗也在《菩萨地》中说，第一种是与外道共同的，第二种是与声闻共同的，第三种是菩萨的不共之处。在《无尽慧经》中说，第一种是凡夫菩萨，第二种是与安住于不清净七地的菩萨共同的，第三种是清净三地的菩萨。第二种分为三种，分别是：分别宣说对境，共同宣说行相，总摄要义而宣说。第一种是，在此论的旧注疏中说：“现在也要从进入对境差别的角度，来明显地阐明慈悲自性的差别。”在“有情摇动”的旧注疏中说：“为了通过对境来阐明以法为对境和以无对境的慈悲”，因此宣说了通过对境来区分这三种慈悲。这有三种以三个比喻来象征的意义，第一种是：由于对自我和我所的执着，像水桶一样在三有中漂泊，没有自主的有情。如果像水桶漂浮一样，有什么共同之处呢？有六种特点，即被业和烦恼的绳索紧紧束缚，旋转轮回者是阿赖耶识。
English
If it does not fully mature, it will not be used closely for a long time. Therefore, for the arising of the Buddha's Dharma, bodhicitta is essential in the beginning, middle, and end, and it is also the root of non-dual wisdom. Therefore, the teacher Chandrakirti praised compassion at the beginning of writing the treatise. The second is the actual praise with reasons. The first is "I" etc. Here, for the three kinds of compassion, there are two kinds of views from other schools and the uncommonness of this school. The first is that in the Ornament of the Sutras, the four immeasurables such as loving-kindness are divided into three types: those with sentient beings as objects, those with Dharma as objects, and those with no objects. The first is with sentient beings as objects, and its aspects are the aspect of wishing to be accompanied by happiness, to be free from suffering, not to be separated from happiness, and to have equanimity free from attachment and aversion. The second is to enter the teachings that show the four immeasurables as the content to be expressed, and the third is to enter the suchness of the four immeasurables. The person who is the basis is also said in the Bodhisattva-bhumi that the first is common with the heretics, the second is common with the Shravakas, and the third is the uncommonness of the Bodhisattvas. In the Inexhaustible Wisdom Sutra, it is said that the first is the ordinary Bodhisattva, the second is common with the Bodhisattvas who dwell on the impure seven grounds, and the third is the pure three grounds. The second is divided into three types: separately explaining the objects, commonly explaining the aspects, and summarizing the key points and explaining them. The first is that in the old commentary of this treatise, it is said: "Now, from the perspective of entering the differences of objects, the differences of the nature of compassion itself should also be clearly elucidated." In the old commentary of "Sentient beings tremble," it is said: "In order to clarify compassion with Dharma as the object and compassion with no object through the object," therefore, it is said that these three kinds of compassion are distinguished through the object. This has three meanings symbolized by three metaphors. The first is: Due to the attachment to self and what belongs to self, sentient beings are like buckets floating in the three realms, without autonomy. If it is like a bucket floating, what is in common? There are six characteristics, namely, being tightly bound by the ropes of karma and afflictions, and the one who rotates the wheel is the Alaya consciousness.