Tibetan
གས་པའི་བྱང་ཆུབ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སེམས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། བདག་ཉིད་དང་ནི་འཇིག་རྟེན་འདི། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་འདོད་པ། །དེ་ཡི་རྩ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །རི་དབང་རྒྱལ་པོ་ལྟར་བརྟན་དང་། །ཕྱོགས་མཐས་གཏུགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། །གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་ཡེ་ཤེས་ལགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སྙིང་རྗེ་ཅན་ནི་གཞན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་བསྐྱབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་སྡུག་བསྔལ་ལས་བཏོན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དམ་བཅའ་བ་འདིའང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མེད་ན་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ངེས་པ་ཁོ་ནར་འཇུག་སྟེ། གོ་རིམ་འདི་ནི་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གང་ཞིག་ལས། །སྙིང་རྗེ་སྔོན་བཏང་སྤྱོད་ཀུན་དང་། །ཡེ་ཤེས་དྲི་མ་མེད་བཤད་པ། །སེམས་ཡོད་སུ་ཞིག་དེ་ལ་སྨོད། །ཞེས་གསུངས་པའི་དབང་དུ་མཛད་པའོ། །སྤྱིར་ནི་གོ་རིམ་འདི་དང་གཞན་ཡང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཐོག་མར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་དེ་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་ཏེ། དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་འཇུག་པའི་གོ་རིམ་དང་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། དབུ་མའི་རྒྱན་ལས། ཡང་དག་ཤེས་ཚུལ་སྔོན་བཏང་སྟེ། །དོན་དམ་རྣམ་པར་ངེས་གྱུར་ནས། །ལྟ་ངན་ཐིབས་གནས་འཇིག་རྟེན་ལ། །སྙིང་རྗེ་ཀུན་ཏུ་འབད་ནས་སུ། །འགྲོ་དོན་བྱེད་པར་དཔའ་གྱུར་པ། །བྱང་ཆུབ་བློ་རྒྱས་མཁས་པ་ནི། །བློ་དང་སྙིང་རྗེས་བརྒྱན་པ་ཡིས། །ཐུབ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཡང་དག་སྤྱོད། །ཡང་དག་དད་པས་རྗེས་འབྲང་བ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། །ཐུབ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་བླངས་བྱས་ཏེ། །དེ་ནི་ཡང་དག་ཤེས་ཚུལ་བརྩོན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་མགོན་པོ་བྱམས་པ་དང་། ཀླུ་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ་ཡང་གཉིས་ཀ་ཡོད་ཅིང་། དེའི་རྗེས་འབྲང་ཐལ་རང་གི་པཎྜི་ཏ་རྣམས་དང་། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱང་གཉིས་ཀ་བཞེད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། འོ་ན་རྒྱུ་གསུམ་ལས་རྒྱལ་སྲས་འཁྲུངས་པར་གསུངས་པའི་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་ས་མཚམས་གང་ནས་བཟུང་སྙམ་ན། རྒྱུད་བླར། མ་དག་མ་དག་དག་པ་དང་། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་གོ་རིམ་བཞིན། །སེམས་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །ཞེས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་མཐོང་སྤང་གིས་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སེམས་ཅན་དང་། མཐོང་སྤང་གིས་དག་ནས་སྒོམ་སྤང་གིས་མ་དག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དྲི་མ་གཉིས་ཀས་དག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་ཀུན་རྫོབ་སེམས་སྐྱེད་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ལ་འཇོག་སྟེ། འོག་ཏུ། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་དེ་ནི་དེ་ཐོབ་གྱུར་པ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་བསྙད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་དོན་གཅིག་གོ །འོ་ན་ཚོགས་ལམ་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྒྱུ་གསུམ་ལས་སྦྱོར་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱང་སེམས་འཁྲུངས་པ་ལྟ་བུ་མི་བཞེད་དམ་སྙམ་ན། སྙིང་རྗེ་དང་། ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་བྱང་སེམས་འཁྲུངས་པའི་ཚད་ནི་སེམས་དེ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་འཇོག་པར་སྤྱོད་འཇུག་ལས་གསུངས་ཀྱང་། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱང་སེམས་འཁྲུངས་པའི་ཚད་ནི་ངེས་པར་འཕགས་པ་ལ་འཇོག་དགོས་ཏེ། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཡུམ་ཚོགས་སྦྱོར་གཉིས་ཆར་ན་ཡོད་ཀྱང་དེས་བསྐྱེད་པའི་སྲས་ངེས་པར་འཕགས་པ་ལ་འཇོག་པ་དང་གནད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་སུ་རྒྱུ་གསུམ་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས་ས་དང་པོའི་རྒྱལ་སྲས་འཁྲུངས་པར་འདིར་བཞེད་ཀྱང་དེ་ཡན་ཆད་དུ་ཆོས་གསུམ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱུད་བླ་མར། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་སུ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་མོས་པའི་ས་བོན་དང་། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མ་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་མངལ་དང་། སྙིང་རྗེའི་མ་མ་བཞི་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་རྒྱལ་སྲས་འཁྲུངས་པར་བཤད་ཀྱང་དེ་ཡན་ཆད་དུ་ཆོས་བཞི་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་༣དེ་ལྟར་འདི་གསུམ་གང་གི་རྒྱུར་བཞག་པའི་བྱང་སེམས་དེའི་མ་མཐའ་ལམ་ཞུགས་ཀྱི་བྱང་སེམས་ཐོག་མ་པ་ལ་བྱེད་དམ་མི་བྱེད། བྱེད་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་དེའི་རྒྱུར་འཇོག་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ཐོབ་མ་ཐག་བྱང་སེམས་སུ་བཞག་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུར་འཇོག་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། བྱང་སེམས་རྣམས་ནི་ཐོག་མར་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ལ་སློབ་པ་ཡིན་པས་དེ་
Chinese
是为了证得清净菩提的意乐之心。如《宝鬘论》中所说：‘自身以及此世间，欲得无上菩提者，其之根本菩提心，如山王般稳固，及于边际之悲悯，不依二取之智慧。’如是说。第二，具悲心者，因他人痛苦而痛苦，为救护彼等，将此世间众生从痛苦中解脱，并决定令其与佛陀果位结合，而生起决定的心。此誓愿若无不二智慧，则无法成办，故亦必定趣入不二智慧。此顺序如《宝鬘论》中所说：‘何者大乘法，悲心先导诸行，宣说无垢智慧，具心者谁将毁？’此乃依彼而说。一般而言，此顺序以及其他大乘种姓之利根者，首先确定彼性之见解，然后对未证悟之众生生起悲心，由此所策发而趣入大乘发心之顺序与方式有两种。如《中观庄严论》云：‘先导正确知见后，如实决定胜义谛，于见恶稠世间众，恒时精勤生悲悯，为利有情奋勇者，菩提增慧贤士夫，以智悲二庄严故，如实行持佛行仪，以真信心而随行，生起圆满菩提心，既已受持佛行仪，彼即精勤正确知。’如是所说，弥勒菩萨与龙树菩萨二者之意趣亦有二者，及其随行者，应成自续派之班智达们，以及藏地之前代智者们亦皆主张二者。第三，若问从何处开始算起，从三因生出佛子之说中的佛子之界限呢？《宝性论》中说：‘不净不净净，以及极清净，次第有四种，谓有情菩萨，以及如来者。’如是说，心性为见断所不净者
English
It is the mind that seeks to attain pure Bodhi. As it is said in the Ratnavali: 'Oneself and this world, those who wish to attain unsurpassed Bodhi, the root of it is Bodhicitta, as stable as the king of mountains, and compassion that reaches the ends of the directions, and wisdom that does not rely on duality.' So it is said. Second, the compassionate one, being saddened by the suffering of others, in order to protect them, liberates these beings from suffering and resolves to unite them with the state of Buddhahood, and thus generates a definite mind. This vow cannot be accomplished without non-dual wisdom, so it is certain to enter into non-dual wisdom. This order is as it is said in the Ratnavali: 'Which Mahayana Dharma, compassion precedes all actions, and explains immaculate wisdom, who with a mind will destroy it?' This is said according to that. In general, this order and other sharp-witted Mahayana lineage individuals first establish the view of suchness, and then generate compassion for sentient beings who have not realized it, and thus there are two orders and ways of entering the generation of Mahayana mind. As it is said in the Madhyamakalankara: 'After first leading the correct knowledge, having truly determined the ultimate truth, to the world dwelling in the thicket of evil views, constantly striving with compassion, those who are brave to benefit beings, the wise scholars who have increased Bodhi, adorned with wisdom and compassion, truly practice the conduct of the Buddha, following with true faith, generating the perfect Bodhicitta, having taken up the conduct of the Buddha, they strive for correct knowledge.' As it is said, the intention of both Maitreya and Nagarjuna also has both, and their followers, the Panditas of Svatantrika and Prasangika, and the former scholars of Tibet also all assert both. Third, if asked from where to start counting, from the boundary of the Buddha-son in the saying that the Buddha-son is born from three causes? In the Uttaratantra it says: 'Impure, impure pure, and extremely pure, there are four orders, called sentient beings, Bodhisattvas, and Tathagatas.' Thus it is said, the nature of mind is impure by what is to be abandoned by seeing
Chinese
于此，如说于有漏位时为有情，于见断已净而修断未净位时为菩萨，于二垢皆净位时为圆满正等觉佛陀。如是，此处亦从生起世俗发心相续乃至佛地之间，分为异生位、菩萨位、如来位等三者，安立菩萨唯于菩萨位。下文云：“由是彼得已，即以菩萨名宣说。”义即如是。若谓：不许如从资粮道位之三因生起加行道位之菩萨耶？谓从悲悯及世俗菩提心生起菩萨之量，虽于入行论中说唯于心生起时即安立名言，然从无二智慧生起菩萨之量，则定须安立于圣者，以证悟无我之母于资粮道及加行道二者皆有，然彼所生之子定须安立于圣者，其关键即在于此。是故，此处虽许于异生位修习三因，而生起初地之佛子，然彼之前不无三法，譬如于宝性论中，虽说于异生位修习信乐大乘法之种子、证悟无我之智慧母、禅定之胎藏及慈悲之乳母四者，而生起现见如来藏之佛子，然彼之前并非不具四法也。某些人认为，如是此三者中，以何者为因所安立之菩萨，彼之底限为入道之最初菩萨耶？抑或非耶？若是，则安立大乘发心为彼之因不应理，以彼才得即须安立为菩萨之故。安立不依二边之智慧为菩萨之因亦不应理，以菩萨众先发世俗菩提心，其后乃修学菩萨之行六度之故。
English
Here, it is said that in the state of being with outflows, one is a sentient being; in the state of having purified the afflictions to be abandoned by seeing but not yet purified the afflictions to be abandoned by meditation, one is a Bodhisattva; and in the state of having purified both obscurations, one is a fully enlightened Buddha. Likewise, here also, from the arising of conventional mind generation in the continuum up to the stage of Buddhahood, dividing it into three stages—the stage of an ordinary being, the stage of a Bodhisattva, and the stage of a Tathagata—the Bodhisattva is established only in the stage of a Bodhisattva. Below it says, "From then on, having attained that, it is declared by the name Bodhisattva." The meaning is the same. If you think, "Don't you accept that a Bodhisattva arises from the three causes of the stage of the accumulation path, like a Bodhisattva of the stage of the path of preparation?" The measure of a Bodhisattva arising from compassion and conventional Bodhicitta, although it is said in the Bodhisattvacaryāvatāra that the mere arising of that mind in the continuum establishes the designation, the measure of a Bodhisattva arising from non-dual wisdom must necessarily be established in the noble ones, because the mother of realizing selflessness is present in both the accumulation and preparation paths, but the son born from it must necessarily be established in the noble ones, and the key point is the same. Therefore, although here it is accepted that the prince of the first ground arises from practicing the three causes in the stage of an ordinary being, it is not that the three dharmas are absent before that. For example, in the Ratnagotravibhāga, although it is said that the prince who directly sees the Tathāgatagarbha arises from practicing the four—the seed of faith in the Mahāyāna dharma, the wisdom mother of realizing selflessness, the womb of meditation, and the wet nurse of compassion—in the stage of an ordinary being, it is not that the four dharmas are absent before that. Some people think that, in this way, which of these three is established as the cause of the Bodhisattva, is the minimum the first Bodhisattva who has entered the path? Or not? If so, it is not reasonable to establish the Mahāyāna mind generation as its cause, because as soon as that is attained, it must be established as a Bodhisattva. It is also not reasonable to establish the wisdom that does not rely on the two extremes as the cause of the Bodhisattva, because Bodhisattvas first generate the conventional Bodhicitta, and then study the six pāramitās, the practice of a Bodhisattva.