Tibetan
རྟགས་ནས་དགག སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཀྱང་གྲུབ་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། གལ་ཏེ་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་བཞི་སྟེ། རང་རིག་རང་གི་ངོ་བོ་དགག རང་རིག་སྒྲུབ་བྱེད་དྲན་པ་དགག རང་གི་ཕྱོགས་ལ་དྲན་མྱོང་འཐད། གཞན་ཕྱོགས་དགག་པ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ཉིད་སོགས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། གལ་ཏེ་སོགས་ཏེ། འདི་ལ་རང་རིག་དྲན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་ན། དྲན་པ་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་ཞིག་གམ། ཐ་སྙད་ཀྱི་དྲན་པས་སྒྲུབ། དང་པོ་ལྟར་ན། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་དཔྱད་ན་དྲན་པ་རྫས་གྲུབ་པ་མི་འགྲུབ་པས། རང་རིག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཕྱི་མ་ལྟར་ན་རང་རིག་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་ཏེ། གཞི་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་མེ་གཞན་སྔར་ཚད་མས་གྲུབ་ན་ཕྱིས་དུ་བའི་རྟགས་ལས་གཞི་འགའ་ཞིག་ཏུ་མི་གྲུབ་པ་འཐད་པ་བཞིན་དུ། སྔར་སྤྱིར་རང་རིག་ཚད་མས་གྲུབ་ན། དྲན་པའི་རྟགས་ལས་དེ་སྒྲུབ་པ་འཐད་ཀྱང་། ཕྱིར་རྒོལ་གྱི་ངོར་སྔར་རང་རིག་སྤྱི་ལྡོག་ནས་མ་གྲུབ་པས་ད་ལྟ་དྲན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་དྲན་པ་ཐ་སྙད་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རང་རིག་སྒྲུབ་པའི་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པའི་དཔེ་ནི་ཆུ་ཙམ་མཐོང་བ་ལས་ནོར་བུ་ཆུ་ཤེལ་ལམ། མེ་ཙམ་མཐོང་བ་ལས་ནོར་བུ་མེ་ཤེལ་མི་འགྲུབ་པ་བཞིན་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་དོན་ཡང་དྲན་པ་ཐ་སྙད་པ་དེ་ཡིན་ན་རང་རིག་ལས་བྱུང་བས་མ་ཁྱབ་སྟེ། རང་མྱོང་མེད་པར་ཡུལ་མྱོང་བ་ལས་ཀྱང་དྲན་པ་ཐ་སྙད་པ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་ཆུ་ཤེལ་མེད་ཀྱང་ཆར་ལ་སོགས་པ་དང་། མེ་ཤེལ་མེད་ཀྱང་གཙུབ་ཤིང་སོགས་ལས་ཆུ་དང་མེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། དཔེ་འདིས་ཀྱང་རང་རིག་ཐ་སྙད་དུ་ཁས་མི་ལེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་རང་རིག་ཐ་སྙད་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་དྲན་པ་ཐ་སྙད་པ་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་ཁྱབ་པ་འགལ་བར་གསུངས་དགོས་པ་ལས། ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་ལས་ཀྱང་ཤེས་ཏེ། ཆུ་ཤེལ་དང་མེ་ཤེལ་ལས་ཆུ་དང་མེ་སྐྱེ་བ་སྲིད་ཀྱང་ཆུ་དང་མེ་ཡིན་ན་དེ་གཉིས་ལས་སྐྱེ་བས་མ་ཁྱབ་པ་དཔེར་བཀོད་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནད་ཀྱི་དོན་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་རང་རིག་སྒྲུབ་པ་ལ་དྲན་པ་རྫས་གྲུབ་པ་བཀོད་ན་མ་གྲུབ། དྲན་པ་ཐ་སྙད་པ་བཀོད་ན་མ་ངེས་ཞེས་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་བརྟགས་པ་ཡིན་ལ། དོན་དེ་མ་༤༠གོ་བར་དྲན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་རང་རིག་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། རང་རིག་ཐ་སྙད་པ་གཉིས་ཀ་མི་འགྲུབ་ཞེས་སྒྲུབ་བྱ་ལ་བརྟགས་པར་འདོད་པ་ནི་འགྲེལ་བའི་དོན་ཡེ་མ་ཕྱེད་པའོ། །ཚིགས་བཅད་ཕྱི་མས་ནི་རྒྱུ་འབྲས་གཞན་དུ་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་དྲན་པས་མྱོང་བའི་ཡུལ་དྲན་པ་མི་འཐད་པ་དང་། གལ་ཏེ་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གནས་པས་འཐད་པར་བསྒྲུབ་ན་ཡང་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་ཀྱིས་འཇོམས་པ་རྣམ་བསྟན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། གང་ཕྱིར་སོགས་ཏེ། འགྲེལ་པར། གང་གིས་ཡུལ་མྱོང་བ་སྟེ་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པ་དེ་ལས་དྲན་པའི་ཤེས་པ་གཞན་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་མེད་པ་དེ་ལྟར་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གང་གི་ཕྱིར་དྲན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་གང་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་མྱོང་བ་དེ་དྲན་པའི་ཤེས་པས་མྱོང་བ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་པས་དྲན་པ་ཡུལ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལ། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་བཅད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དྲན་པས་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པ་མ་ཡིན་པས་བདག་གིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་དོན་ནི། མྱོང་བ་དང་དྲན་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་པས་གཞན་དུ་མེད་པར་སྔར་བཤད་ཟིན་ལ། གཞན་དུ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་མྱོང་བའི་ཡུལ་སྔོན་པོ་ལྟ་བུ་དེ་ཕྱིས་ཀྱི་དྲན་པས་མ་མྱོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་པས་ན། ཡུལ་དྲན་པའི་རྟགས་ལས་ཡུལ་མྱོང་བ་འགྲུབ་ལ། སྔོན་པོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པས་ཡོངས་སུ་བཅད་པའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། ཕྱིས་ཀྱི་དྲན་པས་ཡོངས་སུ་མ་བཅད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་ན་བདག་གིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་དྲན་པའི་རྟགས་ལས་རང་མྱོང་བ་འགྲུབ་ཅེས་པ་སྟེ། གཞུང་འདིས་རང་ལུགས་ལ་མྱོང་དྲན་གཞན་དུ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡུལ་མྱོང་ལས་ཡུལ་དྲན་སྐྱེ་བ་དང་། རང་མྱོང་ལས་རང་དྲན་སྐྱེ་བ་དྲན་པས་ཐ་སྙད་དུ་རང་རིག་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པར་གྲུབ་བོ། །གཞན་དུ་ན། གང་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་མྱོང་བ་དེ་ཞེས་དང་། ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཤེས་པས་བཅད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་ལེགས་པར་སྨྲ་དགོས་སོ། །འདིར་ཁ་ཅིག༤༡ མྱོང་བའི་ཡུལ་དང་དྲན་པའི་ཡུལ་གཞན་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་དེ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་བྱས་འདུག་པ་ནི་འཁྲུལ་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་དྲན་མྱོང་ལ་ཡང་དེར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་འདིས་ཀུན་གཞི་དང་ཉོན་ཡིད་དང་། རང་རིག་སོགས་ལུང་ཚད་མ་ལས་བཤད་ཅིང་། བདེན་པར་ཡོད་མེད་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་རང་ལྡོག་རྣམས་ནི་ཐ་སྙད་དུ་ཁས་ལེན་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་དག་དཔྱད་ནས་འགོག་པ་ནི་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པར་བཞེད་དོ། །ཁ་ཅིག་༤༢རྩ་ཤེར་དང་། རྩོད་བཟློག་དང་། ཚིགས་གསལ་ལས
Chinese
从理由上遮破。即使没有成立的理由，也要遮破已成立的。第一是，如果等等。第二有四：遮破自证自性，遮破自证的理由——忆念，在自己一方忆念体验是合理的，总的显示他方遮破。第一是，彼等。第二是，如果等等，于此，如果以忆念之理由成立自证，那么忆念是成立为实体的，还是以名言的忆念成立？如果按照前者，观察四边生，忆念不成立为实体，因此，不会成为自证的理由。如果按照后者，成立自证不遍，如在其他基上，其他火先前以量成立，之后从烟的理由上，在一些基上不成立是合理的。先前一般自证以量成立，从忆念的理由上成立它是合理的，但在后来的辩论者看来，先前自证从总相上没有成立，因此现在以忆念的理由不成立，并且以忆念名言的理由成立自证不遍的例子是，仅仅见到水，不能成立摩尼水精，或者仅仅见到火，不能成立摩尼火精一样，这样说的。它的意义是，如果是忆念名言，那么不是从自证中产生的，不遍，因为没有自体验，从体验境上也会产生忆念名言的缘故。例如，即使没有水精，也会有雨等等，即使没有火精，也会从钻木等等中产生水和火的缘故，这个意义是，这个例子也不是不承认自证是名言，否则，成立自证名言，以忆念名言作为理由，必须说成是周遍相违，但却说成是不遍的缘故。从例子中也可以知道，从水精和火精中产生水和火是可能的，但如果是水和火，不是从那两者中产生的，作为不遍的例子而安立的缘故。要点是，如果成立所立自证，安立忆念实体成立，则不成立，安立忆念名言，则不决定，这是对成立理由的观察。没有理解那个意义，认为以忆念的理由，自证成立为实体，以及自证名言两者都不成立，这是完全没有理解解释的意义。后面的偈颂是驳
English
Refutation from the reason. Even without an established reason, refuting what is established. The first is, if so on. The second has four: refuting self-awareness's own nature, refuting the reason for establishing self-awareness—memory, in one's own side, memory and experience are reasonable, summarizing and showing the refutation of the other side. The first is, that itself and so on. The second is, if so on, here, if self-awareness is established by the reason of memory, then is memory established as a substance, or is it established by nominal memory? If according to the former, examining the four extremes of arising, memory is not established as a substance, therefore, it will not become a reason for self-awareness. If according to the latter, establishing self-awareness is not pervasive, such as on other bases, if other fire is previously established by valid cognition, then later from the reason of smoke, it is reasonable that it is not established on some bases. If previously self-awareness in general is established by valid cognition, it is reasonable to establish it from the reason of memory, but in the view of the later opponent, self-awareness in general was not previously established from the general characteristic, therefore it is not established now by the reason of memory, and the example of the reason of nominal memory establishing self-awareness not being pervasive is, just seeing water, one cannot establish a mani water crystal, or just seeing fire, one cannot establish a mani fire crystal, so it is said. Its meaning is, if it is nominal memory, then it is not pervasive because it arises from self-awareness, because even without self-experience, nominal memory can arise from experiencing objects. For example, even without a water crystal, there will be rain and so on, even without a fire crystal, water and fire will arise from rubbing wood and so on, the meaning is, this example is not not admitting that self-awareness is nominal, otherwise, establishing nominal self-awareness, using nominal memory as a reason, it would be necessary to say that it is pervasively contradictory, but it is said to be non-pervasive. It can also be known from the example, it is possible for water and fire to arise from water crystals and fire crystals, but if it is water and fire, it is not produced from those two, it is established as a non-pervasive example. The key point is, if establishing the to-be-established self-awareness, establishing memory as a substance, it is not established, establishing nominal memory, then it is not definite, this is an examination of the reason for establishment. Not understanding that meaning, thinking that by the reason of memory, self-awareness is established as a substance, and that both nominal self-awareness are not established, this is completely not understanding the meaning of the explanation. The later verse refutes
Chinese
对于认为因果是异体的观点，以记忆回忆所经历的境是不合理的。如果认为属于同一相续，并且因和果的事物存在是合理的，但仍然会被“因为是异体”的理由所摧毁，这已经详细说明了。第三，因为什么等等。在注释中说：以什么来体验境，也就是体验境的知识，与记忆的知识如何不是异体，这已经说过了。因为什么记忆本身不是存在的，因此，以所体验来体验的，不是记忆的知识所体验的，因此记忆会与境相连。以体验的知识所完全断定的，不是记忆所完全断定的，因此也会说“我看到了”。这段话的意思是：体验和记忆是因果关系，因此不是异体，这已经说过了。因为不是异体，所以以体验境所体验的境，比如蓝色，也不是后来的记忆所没有体验的，因此，从境记忆的标志可以成立境体验。以体验蓝色的知识所完全断定的知识，也不是后来的记忆所没有完全断定的，因此会说“我看到了”，也就是从有境记忆的标志可以成立自体验。因此，本论通过体验和记忆不是异体的理由，成立了从境体验产生境记忆，以及从自体验产生自记忆，记忆在名言中承认自证。否则，需要很好地说明“以所体验来体验的”和“以体验的知识所断定的”之间的区别。这里有些人，以体验的境和记忆的境不是异体为理由，认为二者是同一体，这是错误的，因为如果那样，也会同样适用于记忆和体验。这位论师认为，阿赖耶识、染污意和自证等，是从圣教量中宣说的，并且对于真有或非有不做任何区分的名言自相，是在名言中承认的，而对这些进行分析和破斥，则是从胜义的角度出发的。有些人认为《根本慧论》、《诤理论》和《明句论》等
English
Regarding the view that cause and effect are different entities, it is unreasonable for memory to recall an object that has been experienced. If it is argued that it is reasonable because it belongs to the same continuum and the entities of cause and effect exist, it is still refuted by the reason "because it is a different entity," which has been explained in detail. Third, because of what, etc. In the commentary, it says: How is the knowledge that experiences the object, that is, the knowledge that experiences the object, not a different entity from the knowledge of memory? This has already been said. Because memory itself is not existent, therefore, what is experienced by what is experienced is not what is experienced by the knowledge of memory, therefore memory will be connected with the object. What is completely determined by the knowledge of experience is not what is not completely determined by memory, therefore it will also be said, "I saw it." The meaning of this passage is: Experience and memory are cause and effect, therefore they are not different entities, which has already been said. Because they are not different entities, the object experienced by experiencing the object, such as blue, is also not what is not experienced by later memory, therefore, from the sign of object memory, object experience can be established. The knowledge that is completely determined by the knowledge of experiencing blue is also not what is not completely determined by later memory, therefore it will be said, "I saw it," that is, from the sign of object-possessing memory, self-experience can be established. Therefore, this treatise, through the reason that experience and memory are not different entities, establishes that object memory arises from object experience, and self-memory arises from self-experience, and that memory acknowledges self-awareness in conventional truth. Otherwise, it is necessary to clearly explain the difference between "what is experienced by what is experienced" and "what is determined by the knowledge of experience." Here, some people, taking the reason that the object of experience and the object of memory are not different entities, consider the two to be the same entity, which is a mistake, because if that were the case, it would also apply to memory and experience. This teacher believes that the ālaya-vijñāna, klesha-manas, and self-awareness, etc., are spoken of in the scriptural authority, and that the conventional self-aspects that do not differentiate between truly existent or non-existent are acknowledged in conventional truth, and that analyzing and refuting these is done from the perspective of ultimate truth. Some people think that the Root Wisdom Treatise, the Refutation of Disputes, and the Clear Words Treatise, etc.