Tibetan
མ་དུ་ཡུལ་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་མེད་ཀྱང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཡོད་པས། སད་པའི་སྐབས་སུ་ཡང་ཡུལ་མེད་ཀྱང་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་ཡོད་པར་འགྲུབ་པ་རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྨི་ལམ་ཡུལ་ཤེས་བདེན་པར་མེད། སད་པའི་ཡུལ་ཤེས་བདེན་པར་མེད། དེས་ན་ཡོད་མེད་མཚུངས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། །ཇི་ལྟར་སོགས་ཏེ། རྣ་སོགས་ཞེས་པའི་དོན་འགྲེལ་པར། སྒྲ་དང་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནས། ཡིད་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་དུའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ལུགས་འདི་ལ་རྨི་ལམ་གྱི་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་པོ་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལྟོས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་པར་མཚུངས་ལ། དབུ་མ་པ་ལ་སད་པའི་ཡུལ་མེད་ཀྱང་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་དཔེར་རྨི་ལམ་བརྗོད་ན། དབུ་མ་པས་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡུལ་མེད་པར་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་དགོས་པ་ལས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་ན་མི་འཐད་ཅེས་པའོ། །གནད་འདི་མ་རྟོགས་པར་ཁ་ཅིག་༣༤རྣ་བ་ནས་ལུས་ཀྱི་བར་བཞིའི་ཆོས་གསུམ་མེད་ཀྱང་དེ་དག་གི་རྣམ་པར་སྣང་བའི་བརྫུན་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་ནི་རྨི་ལམ་ན་ཡོད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་བཞིན་དུ་དེར་སྣང་བས་བརྫུན་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ན་དབང་ཤེས་ཡོད་པ་སློབ་དཔོན་འདིའི་ལུགས་སུ་བྱས་ནས་དེ་ལ་དགག་པ་བྱེད་པ་ནི་བློ་གྲོས་ཀྱི་འཇུག་པ་ཤིན་ཏུ་རྩིང་བས་ཕྱོགས་སྔའི་ནམ་མ་ལངས་པ་ལ་དགག་པའི་ཉི་མ་ཤར་བ་ཡིན་ཞེས་གྲགས་པ་བཞིན་ཡིན་པས་རྒྱང་རིང་དུ་དོར་བར་བྱ་སྟེ་ཞེས་བྲིས་སོ། །དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་རིགས་རལ་གྱིས། རྨི་ལམ་ན་དབང་ཤེས་ཡོད་པ་སློབ་དཔོན་འདིའི་ལུགས་སུ་བྱས་ནས་དགག་པ་བརྗོད་པ་བློ་གྲོས་རྩིང་བ་བདེན་ཏེ། རྨི་ལམ་གྱི་དབང་ཤེས་ཀྱི་ཆོས་གསུམ་ནི་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པས་དེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་ཁྱོད་བློ་གྲོས་ཀྱི་འཇུག་པ་རྩིང་སྟེ། སློབ་དཔོན་འདིས། དེ་བློ་ལ་ལྟོས་གཉིས་ཆར་བདེན་པ་སྟེ། །དོན་གསལ་མཐོང་ལ་གཉིས་ཀའང་བརྫུན་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དེ། དེ་བློ་ལ་ལྟོས་བཅོ་བརྒྱད་བདེན་པ་སྟེ། །དོན་གསལ་མཐོང་ལ་བཅོ་བརྒྱད་བརྫུན་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལ་སྦྱར་མ་ཤེས་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་འབྲང་དག་སྐྱི་མོའི་ཞྭ་མོ་མ་གོན་པར་ལེགས་པར་དཔྱོད་ཅིག དེས་ན་སློབ་དཔོན་འདིའི་ལུགས་ལ་རྨི་ལམ་གྱི་ཡིད་གྱི་རྣམ་ཤེས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ནི། གད་རྒྱངས་ཅི་ཙམ་སྒྲོགས་ཀྱང་། རྟོག་གེའི་ཝ་སྐད་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ཤོར་བའོ། །གཞན་ཡང་རྟོག་གེ་བ་༣༥འདིས་འགྲེལ་པར། གང་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བཟུང་བར་བྱ་བ་ཞིག་རྨི་ལམ་ན་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་མེད་པར་འགར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། རྨི་ལམ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གསུམ་པོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་སྔར་གྱི་དཔེ་མ་གྲུབ་པའི་ལན་མཛད་པ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་གཟུགས་དེ་ལེགས་ལྡན་གྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པར་གསལ་བས། དེ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱའོ། །ཞེས་སྨྲ་བ་ནི། རང་ཉིད་རྨི་ལམ་གྱི་གཟུགས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་པ་དང་འགལ་གྱིས་དོགས་ནས། རྒྱ་གར་གྱི་པཎ་ཆེན་ལ་སྐུར་པ་ཧ་ཅང་བཏབ་པ་སྟེ། རྨི་ལམ་གྱི་གླང་པོ་ཆེའི་གཟུགས་ཐ་མལ་པ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་བཟུང་བ་དག་གིས་ཀྱང་མི་བདེན་པའི་ཐ་སྙད་བྱས་ན། ལེགས་ལྡན་འབྱེད་དེ་ལས་ཀྱང་ལོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལུང་དེའི་དོན་ནི་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་ཤེས་གཉིས་པོ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མཚུངས་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་རིག་པ་ལ་ལན་མཛད་པ་ལ་སློབ་དཔོན་འདིས་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་ཆར་ཐ་སྙད་དུ་མེད་མཚུངས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་སྟེ། འདི་ཡང་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་ཡོད་མིན་ཉིད། །ཅེས་པའི་དོན་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཤེས་དགོས་སོ། །ཡང་རྟོག་གེ་བ་༣༦འདིས་འོ་ན་རང་ལུགས་ཀྱི་རྨི་ལམ་གྱི་གཟུགས་གསལ་བར་སྣང་བ་རྣམས་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་སུ་འདོད་དམ་མི་འདོད་ཅེ་ན། རྨི་ལམ་ན་དབང་ཤེས་མེད་པས་ཡུལ་ལྔ་ཆར་སྣང་བ་རྣམས་ནི་ཡིད་ཤེས་ཁོ་ན་ལ་སྣང་བས་ན་དེ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་ལྔ་བཞག་ཏུ་མེད་ཀྱང་ཡིད་ཙམ་གྱི་ངོར་ཀེང་རུས་གསལ་བར་སྣང་བ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འཇོག་པ་དང་འདྲ་བས། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཟུགས་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དེའི་གཟུགས་ལྔ་ལས་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་འདི་འདྲ་བ་མང་པོ་གཅིག་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྨྲའོ། །དེ་ཡང་། དེ་བློ་ལ་ལྟོས་གཉིས་ཆར་བདེན་པ་སྟེ། །དོན་གསལ་མཐོང་ལ་གཉིས་ཀའང་བརྫུན་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འཇོམས་ཏེ། དེ་བློ་ལ་ལྟོས་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དེ། །དོན་གསལ་མཐོང་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་བའི་
Chinese
即使在（睡眠）中没有色、声等对境，但由于有意的意识，因此在醒来的时候，即使没有对境，也能成立有对境的意识，这是唯识宗的观点。第二点分为三部分：梦境的对境和意识不是真实的；醒时的对境和意识不是真实的；因此，显示了有和无是相同的。第一点是：如是等等。在解释“耳等”的意义时说：从声音和耳的识，到意和法的界，以及意的识之间。这样说是因为，在这个宗派中，梦境的十八界全部都是相对于世间的颠倒的世俗谛，因此在世间的名言中也是不存在的。如果对中观派说，醒时没有对境但有对境的识，以梦境为例证，那么中观派必须承认在梦境的状态中没有对境但有对境的识，但由于没有承认，所以是不合理的。有些人没有理解这个要点，认为从耳到身体的四种（感官）的三种法（即根、境、识）虽然没有，但显现为它们的虚假之相；意的三种法在梦中虽然有，但实际上没有，却显现为有，所以是虚假的。因此，如果按照这位论师的观点，梦中存在感官识，并对此进行反驳，那么这是智慧的运用非常粗糙，就像在黎明前的黑暗中升起反驳的太阳一样，因此应该远远地抛弃。对此，薄伽梵种姓愤怒地说：认为梦中存在感官识，并按照这位论师的观点进行反驳，这是智慧粗糙是真实的，因为梦境的感官识的三种法是颠倒的世俗谛，因此在世间的名言中是不存在的。比起那个，你的智慧的运用更加粗糙，因为这位论师说：那相对于意识来说，两者都是真实的；对于清晰地见到意义来说，两者都是虚假的。你没有理解应该把那句话应用到：那相对于意识来说，十八界都是真实的；对于清晰地见到意义来说，十八界都是虚假的。追随者们，不要戴着羊皮帽子，好好地思考。因此，按照这位论师的观点，梦境的意的意识在名言中是存在的，无论发出多么大的叫喊声，都是
English
Even though there are no objects of sense such as form and sound in sleep, because there is mental consciousness, it is established that even in the waking state, although there is no object, there is consciousness with an object, which is the view of Vijnanavada. The second point has three parts: the objects and consciousness of dreams are not true; the objects and consciousness of waking are not true; therefore, it shows that existence and non-existence are the same. The first point is: How, etc. In explaining the meaning of "ear, etc.," it is said: From the consciousness of sound and ear, to the realm of mind and dharma, and to the consciousness of mind. It is said that in this system, all eighteen elements of dreams are deceptive conventional truths that are reversed in relation to the world, so they are the same as not existing even in worldly terms. If one says to the Madhyamikas that even though there is no object in the waking state, there is consciousness with an object, using dreams as an example, then the Madhyamikas must admit that in the state of dreams there is no object but there is consciousness with an object, but since they do not admit it, it is unreasonable. Some people, not understanding this point, think that although the three dharmas (i.e., root, object, and consciousness) of the four (senses) from ear to body do not exist, they appear as their false aspects; the three dharmas of mind exist in dreams, but in reality they do not exist, but they appear to exist, so they are false. Therefore, if one assumes that sensory consciousness exists in dreams according to this teacher's view and refutes it, then this is a very crude application of intelligence, like the sun of refutation rising in the darkness before dawn, so it should be discarded far away. To this, Bhagavan Gotra Rala said: It is true that it is crude to say that sensory consciousness exists in dreams and to refute it according to this teacher's view, because the three dharmas of sensory consciousness in dreams are deceptive conventional truths, so they do not exist in worldly terms. Even more than that, your application of intelligence is crude, because this teacher said: That, in relation to consciousness, both are true; in relation to clearly seeing the meaning, both are false. You did not understand that you should apply that statement to: That, in relation to consciousness, all eighteen elements are true; in relation to clearly seeing the meaning, all eighteen elements are false. Followers, do not wear sheepskin hats, think carefully. Therefore, according to this teacher's view, the mental consciousness of dreams exists in name only, no matter how loud the shouting is,
Chinese
唉，瓦语自然而然地就说出来了。另外，这位理智者35在注释中说：凡是属于法处所摄的色，是意识所能把握的，在梦中存在。因此，认为识是不可能在没有对境的情况下存在的想法也是不合理的，因为在梦中，这三者在任何情况下都是不可能存在的。对于所说的这个意思，导师善显并没有回答之前的例子没有成立，而是说梦中的色是善显以自己的体性而成立的。因此，应该以此作为不存在的理由。这样说，是因为担心自己承认梦中的色在名言中存在会产生矛盾，所以对印度的班智达进行了过分的诽谤。即使是把梦中的大象的色相，以及所有平凡的事物都执着为真实的人，也认为它不是真实的。因此，善显比他们更加愚蠢。因此，那段话的意思是，导师善显以梦中的境和识二者在名言中是同等存在的角度来回答唯识宗，而这位导师认为不是这样的，因为梦中的境、根、识三者在名言中都是同等不存在的。也就是说，应该通过理解“这些甚至比世间还不存在”这句话的意思来理解。还有，这位理智者36说：那么，自宗的梦中显现的清晰的色相，是承许为法处所摄的色，还是不承许呢？因为梦中没有根识，所以显现的所有五境都只是显现给意识，因此不能在那上面安立色处等五处，但是就像在意识面前清晰显现的骨架一样，可以安立为法处，所以是法处的色。而且，那也是从它的五种色相中产生的遍计所执的色。这位说，应该了解很多像这样的例子。那也， 它依赖于心，两者都是真实的。 在显现意义时，两者都是虚假的。 这句话本身就能摧毁它，因为它会变成： 它依赖于心，是色处。 在显现意义时，是法处。
English
Alas, the Wa language came out spontaneously. Furthermore, this logician 35 says in the commentary: Whatever form belongs to the dharma-dhātu, which is to be apprehended by the consciousness of the mind, exists in a dream. Therefore, the thought that consciousness cannot exist anywhere without an object is also unreasonable, because in a dream, these three are impossible in every way. Regarding the meaning of what was said, the teacher Legden refuted the previous example as not being established, saying that the form in the dream is clearly accepted as being established by Legden's own nature. Therefore, that should be taken as the reason for its non-existence. To say this is because he was afraid of contradicting himself by admitting that the form in the dream exists nominally, so he excessively slandered the Indian Paṇḍita. Even those who grasp the form of an elephant in a dream, and all ordinary things, as being true, call it untrue. Therefore, Legden would be even more foolish than them. Therefore, the meaning of that passage is that the teacher Legden answered the Vijñānavāda from the perspective that both the object and consciousness in the dream exist equally nominally, but this teacher thinks that it is not like that, because all three of the object, sense, and consciousness in the dream are equally non-existent nominally. That is to say, it should be understood by understanding the meaning of the sentence, "These are even more non-existent than the world." Also, this logician 36 says: Then, are the clear forms that appear in dreams in our own system accepted as forms belonging to the dharma-dhātu, or not? Because there is no sense consciousness in dreams, all the five objects that appear are only appearing to the mind consciousness, so the five dhātus such as the rūpa-dhātu cannot be established on that, but like a skeleton that appears clearly in the mind, it can be established as the dharma-dhātu, so it is the form of the dharma-dhātu. Moreover, that is also the form of the parikalpita arising from its five forms. This one says that many such examples should be understood. That also, It depends on the mind, both are true. When the meaning is clear, both are false. This very sentence can destroy it, because it will become: It depends on the mind, it is the rūpa-dhātu. When the meaning is clear, it is the dharma-dhātu.