Tibetan
་པ་སྡུད་པ་ལས། ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་རྒྱལ་བའི་བྱང་ཆུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ། །ཅེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དཀོན་ལ་ཕན་འདོགས་ཆེ། རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ལྟར། འབྲས་བུ་དབུ་མ་དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན། བྱོན་ན་ཀུན་ལ་ཆེས་ཆེར་ཕན་ལ། རྣམ་རྟོག་ཡང་མི་མངའ་བ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། འབྱུང་བ་དཀོན་ཕྱིར་དྲི་མེད་ཕྱིར། །མཐུ་ལྡན་ཕྱིར་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི། །རྒྱན་གྱུར་ཕྱིར་དང་མཆོག་ཉིད་ཕྱིར། །ཅེས་པ་དང་། ཐེག་བསྡུས་ལས། ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་སིལ་སྙན་དག །རྟོག་པ་མེད་པར་རང་ལས་འབྱུང་། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཕྲིན་ལས་དག །རྟོག་པ་མེད་པར་རང་ལས་འབྱུང་། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་བཤད་བྱ་དང་འཆད་བྱེད་ཀྱི་རབ་དུ་དབྱེ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། བཤད་བྱ་དབུ་མའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། འཆད་བྱེད་དབུ་མ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གང་ལ་དབྱེ་བའི་གཞི། གང་དབྱེ་བའི་ངོ་བོ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་བཞི་པོ་རང་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་དེ་རྟག་ཆད་སྤངས་པའི་དབུ་མར་འདོད་ཅིང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ཐོབ་པར་འདོད་པར་མཚུངས་པས། དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་དབུ་མ་ལ་དབུ་མ་ཞེས་མི་བརྗོད་པ། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་དངོས་པོར་སྨྲ་བས་རྟག་ཆད་སྤོང་ཚུལ་ལ། ལས་འབྲས་ལ་རྟག་ཆད་སྤོང་ཚུལ་དང་། ཤེས་བྱ་སྤྱི་ལ་རྟག་ཆད་སྤོང་ཚུལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འོག་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་སྐབས་སུ་འཆད། ཕྱི་མ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲས་བས། ཤེས་བྱ་གཞི་ལྔས་བསྡུས་པའི་དོན་དམ་བདེན་པ་བདེན་པར་གྲུབ་པས་ཆད་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་བཏགས་པའི་གང་ཟག་དང་། རགས་པ་དང་རྒྱུན་ལ་གཞག་པའི་ཆོས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བདེན་པར་མེད་པས། རྟག་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་ཞེས་འདོད་དོ། །མདོ་སྡེ་པས་ནི་ཤེས་བྱ་གཞི་ལྔའི་ནང་ནས་སྣང་བ་གཟུགས། གཙོ་བོ་སེམས། འཁོར་སེམས་བྱུང་གི་གཞི་གསུམ་དོན་དམ་པར་གྲུབ་པས་ཆད་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་གཞི་གཉིས་དང་། སྔར་བཤད་པའི་གང་ཟག་དང་ཆོས་བདེན་པར་མེད་པས་རྟག་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །སེམས་ཙམ་པས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་གྲུབ་དང་། དེའི་གཞི་གཞན་དབང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་ཆད་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ། གཞན་དབང་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་གཟུང་
Chinese
从聚集的方面来说，（经文中说：）“以威猛力不压倒，速得胜者之菩提。”因此这样说。第三是，如意宝珠珍贵且利益大，没有分别念一样。果法中观二利圆满的佛陀，出世也极其稀有，出世则对一切利益极大，也没有分别念。如《宝性论》中说：“生源稀少故，无垢故，具力故及，成世间庄严，是故为殊胜。”以及《摄大乘论》中说：“犹如如意妙宝，无分别而自然生，如是佛陀之事业，无分别而自然生。”因此这样说。第三，所说和能说的分类有两种：所说中观的分类和能说中观者的分类。第一，分为什么的基础，分为什么的事相两种。第一是，一般佛教的宗派论者四派，都认为各自的宗派是远离常断的中观，并且同样认为依靠它可以获得三种菩提。因此，有部宗不称中观为中观，而称之为无自性宗。其中，有部宗远离常断的方式有两种：业果上远离常断的方式和所知总的方面远离常断的方式。第一，在下面世俗谛的时候讲。后者，经部宗认为，以所知五事所摄的胜义谛真实成立，因此从断边中解脱。以五蕴假立的补特伽罗和，安立在粗大和相续上的法所摄的世俗谛不真实，因此从常边中解脱。唯识宗则认为，法性圆成实和，它的基础依他起以自相成立，因此从断边中解脱。依他起以习气的力量所取的
English
From the aspect of gathering, (it is said in the scriptures:) "Quickly attain the enlightenment of the Victorious One, who is not overwhelmed by fierce power." Therefore, it is said this way. Third, like a wish-fulfilling jewel, which is rare and greatly beneficial, without any conceptual thought. The Buddha, who is the fruition of the Middle Way, perfect in both benefits, is also extremely rare to appear in the world. If he does appear, he greatly benefits all, and he also has no conceptual thought. As it is said in the Uttaratantra: "Because the source of arising is rare, because it is stainless, because it possesses power, and because it becomes the ornament of the world, therefore it is supreme." And as it is said in the Compendium of The Great Vehicle: "Just like a wish-fulfilling jewel, without conceptualization, it arises naturally. Likewise, the activities of the Buddha, without conceptualization, arise naturally." Therefore, it is said this way. Third, the classification of what is to be said and what can be said has two aspects: the classification of the Middle Way that is to be said and the classification of the Middle Way practitioners who can say it. The first has two aspects: the basis upon which it is classified and the nature of what is classified. The first is that, in general, the four schools of Buddhist philosophy all consider their respective schools to be the Middle Way that avoids permanence and annihilation, and they all agree that relying on it, one can attain the three enlightenments. Therefore, the Realist school does not call the Middle Way the Middle Way, but calls it the school of No Self-Nature. Among them, the Realist school avoids permanence and annihilation in two ways: the way of avoiding permanence and annihilation in terms of actions and results, and the way of avoiding permanence and annihilation in terms of the totality of knowable objects. The first will be explained below in the context of conventional truth. The latter, the Vaibhashika school, believes that the ultimate truth, which is encompassed by the five aggregates of knowable objects, is truly established, and therefore it is liberated from the extreme of annihilation. The conventional truth, which is encompassed by the person who is imputed upon the five aggregates and the phenomena that are established on the basis of grossness and continuity, is not truly established, and therefore it is liberated from the extreme of permanence. The Sautrantika school believes that among the five aggregates of knowable objects, the appearance of form, the primary mind, and the three bases of the surrounding mental factors are truly established in the ultimate sense, and therefore they are liberated from the extreme of annihilation. The non-associated compositional factors and the two bases of the unconditioned, as well as the person and phenomena mentioned earlier, are not truly established, and therefore they are believed to be liberated from the extreme of permanence. The Mind-Only school believes that the nature of phenomena, the perfectly established, and its basis, the other-powered, are established by their own characteristics, and therefore they are liberated from the extreme of annihilation. The other-powered, taken by the power of habitual tendencies,
Tibetan
འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་དང་། ཕུང་པོ་ལ་བཏགས་པའི་གང་ཟག་བདེན་པར་མེད་པས་རྟག་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བར་འདོད་དོ། །དབུ་མ་པས་དེ་ལྟར་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཆད་ཇི་ཙམ་སྤངས་ཀྱང་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐར་གཟུང་བ་ལས་མ་འདས་ཏེ། དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པས་རྟག་པའི་མཐའ་ལས་མི་གྲོལ། སྔར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཕྱིས་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་བས་ཆད་པའི་མཐའ་ལས་མི་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བཞེད་དེ། དབུ་མ་རྩ་བ་ལས། གང་དག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ། །དེ་ནི་མེད་པ་མིན་པས་རྟག །སྔོན་བྱུང་ད་ལྟར་མེད་ཅེས་པ། །དེས་ན་ཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྟག་ཆད་སྤོང་ཚུལ་སྤྱིར་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་། གཙོ་བོ་ནི་རྩོད་ཟློག་ལས། གང་ཞིག་སྟོང་དང་རྟེན་འབྱུང་དག །དབུ་མའི་ལམ་དུ་དོན་གཅིག་པར། །གསུང་མཆོག་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡི། །སངས་རྒྱས་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་པ་དང་ཆད་པའི་མཐའ་གཉིས་ཀ་ལས་གྲོལ་བས་དབུ་མར་བཞག་ཅིང་། དབུ་མ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་ནའང་མཐའ་ལས་མ་འདས་པས་མཐའ་གང་དུ་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་ནི་སྐབས་འདིར་དབྱེ་གཞི་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་གང་དབྱེ་བའི་ངོ་བོ་ལ། དགག་བྱ་དགག་ཚུལ་གྱི་སྒོ་ནས་དང་། བགྲོད་བྱ་ཐེག་པའི་སྒོ་ནས་དང་། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དང་། ཡུལ་ཅན་གྱི་བློའི་སྒོ་ནས་དང་། བརྗོད་བྱ་རྗོད་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་དང་། གང་ཟག་གི་ཆ་རྐྱེན་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང་དྲུག་ལས། དང་པོ་ལ། དགག་བྱ་རགས་པ་བཀག་པའི་དབུ་མ་དང་། ཕྲ་བ་བཀག་པའི་དབུ་མ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྡོ་རྗེའི་གཟེགས་མ་དང་། གཅིག་དུ་བྲལ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམས་ཀྱིས་སྣང་བ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་བཀག་པས་རྟག་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་བློ་ངོར་ཐ་སྙད་དུ་ལས་འབྲས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ཙམ་གྲུབ་པས་ཆད་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། མེད་པ་བ་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ། །ཡོད་པ་བ་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ། །ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་པས། །གཉིས་ལ་མི་རྟེན་ཐར་པ་ལགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་བདེན་པ་བཀག་ཟིན་ནས། བདེན་པར་མེད་པ་དང་། གཉིས་ཀ་དང་། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་མཐའ་ཕྱི་མ་གསུམ་དང་། བདེན་པས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་བཏགས་ཡོད་ཙམ་ལའང་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པས་ན། མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ན་དབུ་མ་སྟེ།
Chinese
认为显现为二取之法的法我，以及安立于蕴上的补特伽罗并非真实存在，因此从常边解脱。中观宗认为，如此主张事物实有的人，无论如何扬弃常断，也无法超越执取常断二边，因为他们主张事物自性成立，所以不能从常边解脱；先前自性存在的事物，后来彻底消失，因此不能从断边解脱。如是主张。《中观根本慧论》中说：“若诸法自性有，是则无因常。先有而今无，是则为断灭。”因此，与主张事物实有者不共的扬弃常断之方式虽然有很多，但主要的是《诤返论》中说：“何者空性与缘起，于中观道中义一，无上语者无等伦，敬礼彼佛世尊前。”如是所说，仅仅依靠缘起就能从常断二边中解脱，因此安立为中观，即使成立为中观，也因为没有超出边，所以在任何边中都不成立，这是此处的区分之基础。第二，所区分之自性，从所破、破除方式的角度，以及所行持的乘的角度，以及二谛的角度，以及有境之识的角度，以及所说、能说等的角度，以及补特伽罗的条件之角度来区分，共有六种。第一种，分为所破粗大的中观和所破细微的中观两种。第一种是，通过金刚屑和一异离等理证，破除显现真实成立，从而从常边解脱；在未经观察分析的意识面前，名言中仅仅成立业果等显现，从而从断边解脱。《宝鬘论》中说：“无有者趣恶趣，有者则趣善趣，如实了知真实义，不依二边得解脱。”如是说。第二种是，如是破除真实之后，对于非真实、二者、非二者这后三种边，以及对于以真实空性的法性事物仅仅是假立存在也执著，因此，由于远离一切边，所以是中观。
English
It is believed that the self of phenomena, which appears as dualistic grasping, and the person imputed upon the aggregates are not truly existent, thus liberating from the extreme of permanence. The Madhyamikas believe that those who assert things as real, no matter how much they abandon permanence and annihilation, do not transcend grasping onto the extremes of permanence and annihilation. Because they assert that things are established by their own nature, they do not liberate from the extreme of permanence. Because things that previously existed by their own nature later become completely nonexistent, they do not liberate from the extreme of annihilation. This is asserted as such. In the Root Wisdom, it is said, "If things had intrinsic existence, they would be permanent because they are not nonexistent. To say that something existed before but does not exist now, would entail annihilation." Therefore, although there are many ways to abandon permanence and annihilation that are uncommon to those who assert things as real, the main one is as stated in the Refutation of Objections: "He who taught that emptiness and dependent arising are one in meaning on the Middle Way, the supreme speaker, the incomparable one, to that Buddha I pay homage." As it is said, merely by dependent arising, one is liberated from both extremes of permanence and annihilation, thus it is established as the Middle Way. Even if it is established as the Middle Way, because it does not transcend the extremes, it is not established in any extreme. This is the basis of distinction here. Secondly, the nature of what is distinguished is divided into six aspects: from the perspective of the object to be negated and the manner of negation, from the perspective of the vehicle to be traversed, from the perspective of the two truths, from the perspective of the consciousness possessing an object, from the perspective of what is expressed and the means of expression, and from the perspective of the conditions of the person. The first of these is divided into the Madhyamaka that negates the coarse object to be negated and the Madhyamaka that negates the subtle object to be negated. The first is that, by means of reasoning such as the diamond slivers and the freedom from one and many, the appearance of true establishment is negated, thereby liberating from the extreme of permanence. In the face of an unexamined and unanalyzed mind, the mere appearance of cause and effect, etc., is established conventionally, thereby liberating from the extreme of annihilation. As it is said in the Precious Garland, "Those who are nonexistent go to bad destinies, those who are existent go to good destinies, by fully knowing reality as it is, one does not rely on either and attains liberation." Thus it is said. The second is that, having negated truth in this way, the latter three extremes of non-truth, both, and neither, and even attachment to the mere imputation of phenomena that are empty of truth, are negated. Therefore, because it is free from all extremes, it is Madhyamaka.