Tibetan
གསུམ་ལས་མ་སྐྱེས་པ། ཡུལ་ཡོད་མེད་ལ་མཚུངས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡུལ་ལམ་རྟེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སྲིད་དེ། དེའི་བྱ་བ་འགག་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་དག་ལའང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སྲིད་དེ། དེའི་བྱ་བ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་བཞིན་པ་ལ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དག་མི་སྲིད་དེ། གྱུར་མ་གྱུར་ལས་གཞན་པའི་གྱུར་བཞིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ལམ་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་གང་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྲིད་ཅེས་བདག་ཉིད་གཟུ་བོར་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་དཔྱོད་དེ། དེ་ལྟར་དཔྱད་པ་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ལྡན་པ་མི་རྙེད་དོ། །གཞན་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་མ་སྐྱེས་ན་དེ་དང་ལྡན་པ་ཅན་ཅི་ལྟ་བུར་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པས་མེད་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅན་ག་ལ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་མ་སྐྱེས་པས་མེད་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་སྟེ། གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཉིད་མ་ཡིན། བདག་དང་གཞན་གཉིས་ཀ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མིན་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཅན་ག་ལ་ཡོད་དེ། མ་སྐྱེ་པས་མེད་ན་དེ་དང་ལྡན་པ་ཅན་མི་གྲུབ་པར་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། གསུམ་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལ་བདག་དང་། གཙང་བ་དང་། རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་ཡོད་ན་ནི་བདག་དང་གཙང་བ་དང་། རྟག་པ་དང་། བདེ་བར་འཛིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཡོད་པ་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཉེ་བར་བླང་བྱའི་ཕུང་པོ་ལ་བདག་དང་། གཙང་བ་དང་། རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་མེད་ན་ནི། བདག་མེད་དང་། མི་གཙང་བ་དང་། རྟག་མེད་དེ་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བར་འཛིན་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དགག་བྱ་བདག་སོགས་མེད་པས་དེ་བཀག་པའི་བདག་མེད་སོགས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དེ་བཀག་པའི་འབྲས་བུ་ནི། དེ་ལྟར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དཔྱད་ན་མ་རྙེད་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞེན་ཡུལ་མ་རྙེད་པས་ཞེན་བྱེད་ཀྱི་བློ་ལྡོག་པ་རིག་པའི་ཚུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་འགགས་པས་མ་རིག་པ་ནི་འགགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མ་རིག་པ་འགགས་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པ་སྟེ་རྒ་ཤིའི་མཐར་ཐུག་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་མ་ལུས་པ་འགགས་པར་འགྱུར་ཏེ།
Chinese
未从三者生，与境有无等同。第一，境或所依颠倒者，则颠倒不成立，因其作用已灭，且无意义故。未颠倒者，颠倒亦不成立，因其作用未生，且互相矛盾故。正颠倒者，颠倒亦不成立，因无异于已颠倒与未颠倒之正颠倒故。是故，于何境或所依之补特伽罗有颠倒耶？当以具公正性之智慧善加辨别，如是辨别时，不寻得具颠倒者。又，诸颠倒若未生，则与之相应者如何能有？如是，诸颠倒无生故无有，则颠倒者又怎能有？彼亦以未生故而成立为无。第二，颠倒之事物不从自生，亦非从他生，亦非从自他二者生，则颠倒者又怎能有？以未生故无有，则已说彼之相应者不成立故。第三，若于近取蕴有我、净、常、乐，则执我、净、常、乐为非颠倒，因于有境执为有故。若于近取之蕴无我、净、常、乐，则执无我、不净、无常即非恒常、苦为非颠倒亦非颠倒，因所破之我等无有，故彼所破之无我等亦非有故。第二，彼遮遣之果者，如是若以理智分析颠倒而不可得，则执颠倒即止息，因未寻得所执之境，故能执之识退还，是为理智之法。颠倒止息故，无明亦止息，因彼依赖颠倒故。若因无明止息，则彼之果行等，乃至老死之究竟苦蕴亦无余止息故。
English
Not born from the three, equal to the existence or non-existence of the object. First, for an object or basis that has become inverted, inversion is not possible, because its function has ceased and it is meaningless. For those that have not become inverted, inversion is also not possible, because its function has not arisen and they are mutually contradictory. For those that are in the process of becoming inverted, inversion is not possible, because there is no becoming inverted other than having become inverted and not having become inverted. Therefore, in what object or basis of a person is inversion possible? One should thoroughly discern with wisdom that has become impartial. When examined in this way, one does not find one who possesses inversion. Furthermore, if inversions have not arisen, how can one who possesses them exist? Thus, since inversions do not arise and are non-existent, how can there be one who possesses inversions? That too is established as non-existent because it has not arisen. Second, the entities of inversions do not arise from themselves, nor do they arise from others. If they do not arise from both self and other, how can there be one who possesses inversions? Since they are non-existent because they have not arisen, it has already been explained that one who possesses them is not established. Third, if there is self, purity, permanence, and happiness in the aggregates of grasping, then grasping at self, purity, permanence, and happiness is not inversion, because one grasps at what exists as existing. If there is no self, purity, permanence, and happiness in the aggregates to be grasped, then grasping at no-self, impurity, impermanence, that is, non-eternal, and suffering is also not non-inversion, because since the objects to be negated, such as self, do not exist, the no-self, etc., that negate them also do not exist. Second, the result of that negation is that if inversions are examined in this way and cannot be found, then grasping at inversions will cease, because since the object of clinging is not found, the mind that clings turns back, which is the nature of reason. When inversions cease, ignorance also ceases, because it depends on inversions. When the cause, ignorance, ceases, then its results, such as formations, and ultimately the entire mass of suffering ending in old age and death, will cease without remainder.
Tibetan
རྒྱུ་མེད་ན་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་དཔྱད་ན་ནི་དོན་ཆེན་པོ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དཔྱད་པས་འཁོར་བ་རྒྱུ་འབྲས་འགག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་དེའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཉེན་པོས་སྤོང་བ་དགག་པ་ནི། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པ་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའི་ཆུ་སྐྱེས་ལྟར་སྤོང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཉེན་པོས་སྤོང་ན་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཞིག་སྤོང་ངམ་མེད་པ་ཞིག་སྤོང་། གལ་ཏེ་གང་ཟག་ལ་ལའི་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གང་དག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་ཅི་ལྟ་བུར་ན་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་སུ་ཞིག་སྤོང་བར་བྱེད་ཅེས་པའོ། །གལ་ཏེ་གང་ཟག་ལ་ལའི་ཉོན་མོངས་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་གང་དག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ན་ནི་ཅི་ལྟ་བུར་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྤོང་བར་འགྱུར་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱབ་པ་ནི་མེད་པ་སུ་ཞིག་སྤོང་བར་བྱེད་ཅེས་པའོ། །གཉིས་པ་ལུང་དང་སྦྱར་བ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང་། གཟུགས་ཀྱིས་ཀྱང་ནི་བྱང་ཆུབ་བསྟན། །བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་ཀྱང་གཟུགས་བསྟན་ཏེ། །མི་མཚུངས་པ་ཡི་སྒྲ་རྣམས་ཀྱིས། །ཆོས་ཀྱི་བླ་མ་རབ་ཏུ་བསྟན། །སྒྲ་ཡི་གཟུགས་ཀྱི་བླ་མ་སྟེ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཟབ་པ་དག །གཟུགས་དང་བྱང་ཆུབ་མཉམ་པ་སྟེ། །ཐ་དད་བྱ་བ་དེ་མི་རྙེད། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཟབ་པར་ཡང་། །སྒྲ་ཡིས་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ལྟར། །མྱ་ངན་འདས་པ་མི་རྙེད་དེ། །དེ་ཡི་སྒྲ་ཡང་མི་རྙེད་དོ། །སྒྲ་དང་མྱ་ངན་འདས་པ་ནི། །གཉིས་ཀའང་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་བཞིན་སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །མྱ་ངན་འདས་པ་རབ་ཏུ་བསྟན། །མྱ་ངན་འདས་དང་འདའ་བ་ནི། །མྱ་ངན་འདས་པ་མི་རྙེད་དེ། །འདི་ནི་ཆོས་རྣམས་འཇུག་པ་མེད། །ཕྱིས་ནི་ཅི་འདྲ་དེ་བཞིན་སྔོན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས། །མྱ་ངན་འདས་དང་མཚུངས་མཉམ་པར། །སངས་རྒྱས་བསྟན་ལ་བརྩོན་པ་ཡི། །འབྱུང་བ་དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་རིག །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་ཕུང་པོ་སྟོང་ཉིད་མཁྱེན། །མཁྱེན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམས་དང་མི་འགྲོགས་ཏེ། །བརྗོད་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་བརྗོད་བྱ་ཞིང་། །མྱ་ངན་འདས་བཞིན་འཇིག་རྟེན་འདིར་དཔྱད་བྱ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་བསྟན་ཚུལ་ནི་སྔ་མ་དང་འདྲའོ། །གསུམ་པ་རབ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་བསྟན་པ་ནི། དབུ་མ་རྩ་བའི་
Chinese
因为没有因就不会有果。这样一来，如果考察颠倒，就具有重大的意义，因为考察它就能使轮回的因果止息。第二，以对治破斥成立它的根据：如果像这样，因为有断除无明等的对治，所以那些也必然存在，因为不存在就像虚空中的莲花一样无法断除。如果以对治断除，那么是断除自性存在的，还是断除不存在的？如果某些人的烦恼贪欲等是自性存在的，那怎么能断除呢？因为是自性存在的。遍是：谁能断除自性存在的呢？如果某些人的烦恼贪欲等不是自性存在的，那又怎么能自性断除呢？因为是自性不存在的。遍是：谁能断除不存在的呢？第二，结合圣教：如是说，在《圣妙三摩地王经》中也说： 色亦示现菩提， 菩提亦示现色， 以不相似之语， 善说正法上师。 语是色之上师， 体性甚深诸法， 色与菩提等同， 不觅彼之差别。 涅槃亦甚深远， 如语善为开示， 涅槃不可得见， 彼之语亦不见。 语与涅槃二者， 二者皆不可得， 如是于空性法， 善说寂灭涅槃。 涅槃与超越者， 涅槃不可得见， 此乃诸法无入， 后如何者先亦然。 一切诸法自性， 与涅槃等无别， 佛所开示勤精进， 彼等有情能证知。 如是说。同样地，以智慧了知蕴空性，了知后不与烦恼相应，仅以言说之门诠释所说，如涅槃般于此世间应观察。如是说，开示的方式与前相同。第三，指示论著的名称：中观根本
English
For without a cause, there will be no result. Thus, if one examines what is inverted, it has great significance, for by examining it, the cause and effect of samsara will cease. Second, refuting the establishment of its basis by antidotes: If it is like that, since there are antidotes to abandon ignorance and so forth, those also must exist, for what does not exist cannot be abandoned like a lotus in the sky. If one abandons by antidotes, does one abandon something that exists by nature or something that does not exist? If the afflictions of some individuals, such as desire, exist by nature, how can they be abandoned? Because they exist by nature. The pervasion is: Who abandons what exists by nature? If the afflictions of some individuals, such as desire, do not exist by nature, then how can they be abandoned by nature? Because they do not exist by nature. The pervasion is: Who abandons what does not exist? Second, combining with scripture: As it is said, in the Noble King of Samadhi Sutra also: Form also shows enlightenment, Enlightenment also shows form, With dissimilar words, Well speaks the teacher of the Dharma. Speech is the teacher of form, The nature of profound things, Form and enlightenment are equal, One does not find that difference. Nirvana is also very profound, As speech well reveals, Nirvana cannot be seen, Its speech is also not seen. Speech and Nirvana, Both are not found, Thus in the empty dharmas, Well speaks of peaceful Nirvana. Nirvana and the one who transcends, Nirvana cannot be seen, This is where all dharmas do not enter, How it is later is also the same as before. All dharmas by nature, Are equal and undifferentiated with Nirvana, Those beings who strive in the Buddha's teachings, Will realize those things. Thus it is said. Similarly, with wisdom, one knows the aggregates are empty, having known, one does not associate with afflictions, only through the door of speech does one explain what is to be said, like Nirvana, one should examine this world. Thus it is said, the way of showing is the same as before. Third, indicating the name of the treatise: Fundamental Wisdom