Tibetan
བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཅི་ལྟར་ཡོད་དེ་དེ་མི་འཐད་པར་ཐལ། དངོས་འགལ་ལ་དགག་ཕྱོགས་དང་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་གཅིག་དང་ཐ་དད་བརྟགས་ནས་དགག་པ་ནི་གལ་ཏེ་སྨྲ་བ་པོ་ཚིག་སྨྲའོ། །བྱེད་པ་པོ་བྱ་བ་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ལྟར། འགྲོ་བའི་བྱ་བ་ཡང་འགྲོ་བ་པོའི་བྱ་བའི་ལས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་པོས་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་ན་རང་ཉིད་འགྲོ་བ་པོར་མཚོན་པའི་བྱ་བ་བྱེད་དམ། དེ་ལས་གཞན་པའི་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་བྱེད། དེ་ལ་དང་པོ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་གང་གིས་ལྷ་བྱིན་འགྲོ་བ་པོར་མངོན་ཞིང་མཚོན་པའི་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དེ་ནི། དེས་འགྲོ་ཞིང་བྱེད་པ་མིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་རང་ཉིད་འགྲོ་བ་པོར་མཚོན་པའི་འགྲོ་བའི་བྱ་བའི་སྔ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་པོ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན་སྔར་གྲུབ་པའི་འགྲོ་བ་པོ་གང་ཞིག ཡུལ་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་རིགས་པར་འགྱུར་ན་ཡང་རང་ཉིད་འགྲོ་བ་པོར་མཚོན་པའི་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དེའི་སྔ་རོལ་དུ་འགྲོ་བ་པོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འགྲོ་བའི་བྱ་བ་ལ་མ་ལྟོས་པའི་འགྲོ་བ་པོ་མེད་པས་སོ། །གཉིས་པ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་གང་གིས་ལྷ་བྱིན་འགྲོ་བ་པོར་མངོན་ཞིང་མཚོན་པའི་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་འགྲོ་བ་པོ་དེས་འགྲོ་ཞིང་བྱེད་པ་མིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ལྷ་བྱིན་ལྟ་བུ་འགྲོ་བ་པོ་གཅིག་པུ་ལ་རང་ཉིད་འགྲོ་བ་པོར་མཚོན་པའི་བྱ་བ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་གཉིས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་རིག་པ་བསྡུས་སྟེ་བསྟན་པ་ནི། འགྲོ་བ་པོ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་ནི་འགྲོ་བའི་ལམ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དེ། བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དང་བྱ་བ་གསུམ་ཆར་གྱི་སྒོ་ནས་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བ་པོ་མ་ཡིན་པར་ནི་གྱུར་ཏེ་ཡང་འགྲོ་བའི་ལས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དེ། གསུམ་ཆར་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བ་པོ་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པར་གྱུར་པ་དེ་ཡང་འགྲོ་བའི་ལམ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་མི་བྱེད་དེ། བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་དང་། འགྲོ་བ་པོ་དང་། བགྲོད་པར་བྱ་བའི་ལས་ལམ་གསུམ་ཀ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་བཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིག་གོ །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་
Chinese
以自性成立如何存在？不应理，因为对相违而言，不应理有遣除方和成立方的第三品。第五，观察能行之行事一与异而破斥，如果说者说言词，作者作事业一样，能行之行事也存在于能行者的事业之中。如此能行者作能行之行事，是作以自己为能行者而显现之行事，还是作彼之外的能行之行事？其中，第一，以何能行之行事，使天授显现并成为能行者之行事，不是由彼而行且作，因为在以自己为能行者而显现之行事之前，如果成立能行者，那么先前成立的能行者，又于村落和城市等何处作能行之行事，如果成为道理，也因为在以自己为能行者而显现之行事之前，能行者本身不存在，因为没有不依赖于能行之行事的能行者之故。第二，以何能行之行事，使天授显现并成为能行者之行事，彼之外者，也不是由彼能行者而行且作，因为对于如天授一般的唯一能行者而言，以自己为能行者而显现之行事，以及彼之外的能行之行事二者不应理之故。第二，总摄理而显示，成为能行者，不行于能行之路三种，因为以作者和业及行事三者之门已经遮止之故。成为非能行者，也同样不行于能行之业三种，因为三者全部已经遮止之故。成为能行者与非能行者，彼也同样不行于能行之路三种，因为已经遮止之故。因此，能行之行事和，能行者和，所行之业路三者，也并非以自性而存在。第二是，如《圣妙慧所问经》中说，比丘舍利弗之子到来，此是总摄之词。比丘舍利弗之
English
How can it be established by its own nature? It is unreasonable, because for contradictories, it is unreasonable to have a third category of refutation and establishment. Fifth, examining whether the action of going is one with or different from the goer and refuting it: If one thinks that just as a speaker speaks words and an actor performs actions, the action of going also exists as the action of the goer, then if the goer performs the action of going, does he perform the action that manifests himself as the goer, or does he perform the action of going that is other than that? Among them, firstly, that action of going by which Devadatta is manifested and becomes the action of the goer, is not gone and done by him, because if the goer is established before the action of going that manifests himself as the goer, then where will the previously established goer perform the action of going in villages and cities, etc.? Even if it becomes logical, it is also because the goer himself does not exist before the action of going that manifests himself as the goer, because there is no goer who does not depend on the action of going. Secondly, that action of going by which Devadatta is manifested and becomes the action of the goer, that which is other than that, is also not gone and done by that goer, because for a single goer like Devadatta, the action that manifests himself as the goer and the action of going that is other than that are both unreasonable. Secondly, summarizing the reasoning and showing it: Having become a goer, one does not perform the action of going on the three paths of going, because it has already been blocked by the doors of the agent, the object, and the action. Having become a non-goer, one also does not perform the action of going on the three paths of going, because all three have already been blocked. That which has become both a goer and a non-goer also does not perform the action of going on the three paths of going, because it has already been blocked. Therefore, the action of going, the goer, and the path of the object to be gone, all three are not existent by their own nature. The second is, as it is said in the Sutra Taught by Holy Inexhaustible Intelligence, "The monk, the son of Sharadvati, has come," this is a summarizing word. The monk, the son of Sharadvati,
Tibetan
བུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་བསལ་བའི་ཚིག་གོ །གང་ལ་བསྡུ་བའི་ཚིག་མེད་པ་དང་། བསལ་བའི་ཚིག་མེད་པ་དེ་ལ་འོང་བ་ཡང་མེད་འགྲོ་བ་ཡང་མེད་དོ། །འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པ་ནི་འཕགས་པ་རྣམས་འགྲོ་བའོ་ཞེས་དང་། ས་བོན་ཡོད་ན་མྱུ་གུ་ཇི་བཞིན་ཏེ། །ས་བོན་གང་ཡིན་མྱུ་གུ་དེ་ཉིད་མིན། །དེ་ལས་གཞན་མིན་དེ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལྟར་རྟག་མིན་ཆད་མིན་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། རྒྱ་ལས་རྒྱ་ཡི་འབུར་ནི་སྣང་མོད་ཀྱི། །རྒྱ་དེ་འཕོས་པར་དམིགས་པ་ཡང་ཡོད་མིན། །དེ་ལ་དེ་མེད་གཞན་ལ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་རྟགས་མིན་ཆད་པ་མེད། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། མེ་ལོང་ངོས་དང་འབྲུ་མར་སྣོད་རྣམས་ལ། །བུད་མེད་ཁ་བཞིན་བརྒྱན་པས་བལྟས་པ་ན། །བྱིས་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་ཆགས་སྐྱེད་ནས། །འདོད་པ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྒྱུག །བཞིན་ནི་དེ་ཡང་འཕོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །གཟུགས་བརྙན་ལ་ནི་ནམ་ཡང་བཞིན་མི་རྙེད། །རྨོངས་པ་དེ་དག་འདོད་ཆགས་བསྐྱེད་པ་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང་། དེ་ཚེ་སྡིག་མེད་སྟོབས་བཅུ་ལྡན་པ་ཡི། །རྒྱལ་བ་དེ་ནི་ཏིང་འཛིན་མཆོག་འདི་འཆད། །སྲིད་པའི་འགྲོ་བ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། །འདི་ལ་སུ་ཡང་མི་སྐྱེ་འཆི་བ་མེད། །སེམས་ཅན་མི་དང་སྲོག་ཀྱང་མི་རྙེད་དེ། །ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་དབུ་བ་ཆུ་ཤིང་འདྲ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ནམ་མཁའི་གློག་འདྲ་སྟེ། །ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་འདྲ་ཞིང་སྨིག་རྒྱུ་ཡིན། །མི་འགའ་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཡང་ཤི་ནས་ནི། །འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་འཕོ་ཞིང་འགྲོ་མེད་ཀྱང་། །ལས་བྱས་རྣམས་ནི་ནམ་ཡང་ཆུད་མི་ཟ། །འཁོར་བ་ན་ཡང་དཀར་ནག་འབྲས་བུ་སྨིན། །རྟག་པ་མ་ཡིན་ཆད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ལས་བསགས་མེད་ཅིང་གནས་པ་དག་ཀྱང་མེད། །དེ་ཡང་བྱས་ནས་རེག་པ་མི་འགྱུར་མིན། །གཞན་གྱིས་བྱས་པ་མྱོང་བར་འགྱུར་བའང་མེད། །ཐམས་ཅད་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་མེད་པ་མིན། །འདི་ན་ལྟ་གནས་འཇུག་པ་དག་པ་མིན། །སེམས་ཅན་སྤྱོད་པ་རབ་ཞི་འཇུག་པ་མེད། །སྲིད་གསུམ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་སྙིང་པོ་མེད། །མྱུར་དུ་འཇིག་ཅིང་མི་རྟག་སྒྱུ་མ་བཞིན། །འོང་བ་མེད་ཅིང་འདི་ན་འགྲོ་བའང་མེད། །རྒྱུན་རྣམས་རྟག་ཏུ་སྟོང་ཞིང་མཚན་མ་མེད། །བདེ་གཤེགས་སྤྱོད་ཡུལ་རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན་ནི། །སྐྱེ་མེད་ཞི་བ་མཚན་མ་མེད་པའི་གནས། །སྟོབས་དང་གཟུངས་རྣམས་དང་ནི་སྟོབས་བཅུའི་སྟོབས། །འདི་ནི་སངས་རྒྱས་ཁྱུ་མཆོག་གྱུར་པའི་མཆོག
Chinese
所謂“去”這個詞，是排除性的詞語。對於沒有包含性詞語和沒有排除性詞語的，就沒有來也沒有去。沒有來和去，就是聖者們的去。如云：種子存在如芽生，種子為何芽非同。非異非彼亦非是，如是常斷法性爾。又如云：鏡中鏡影雖顯現，然彼鏡影無轉移。彼無此無異亦非，如是積聚非恆斷。又如云：鏡面油器諸物上，如女面容飾觀時，童子於彼生貪著，為求欲樂極奔馳。面容彼亦非轉移，然於影像終難覓，如彼愚者生貪著，諸法如是當知曉。如是說。如《聖妙吉祥秘密根本續》中也說：彼時無罪具十力，勝者宣說此勝定。有情流轉如夢幻，於此無生亦無死。有情人與命亦無，此等諸法如水泡。如幻如空電光閃，如水中月如陽焰。有人於此世間歿，轉生他世亦無去。所作業果終不失，輪迴之中黑白熟。非常非斷亦不生，無有積業亦無住。彼亦作已不變觸，他作亦無受果報。一切有亦非無非，於此觀處非清淨。有情行境極寂滅，無有行境亦無入。三有如夢無實義，迅速壞滅如幻化。無有來處此無去，諸蘊恆常空無相。善逝行境勝者德，無生寂滅無相處。力與總持及十力，此乃佛陀最殊勝。
English
The word "going" is an exclusive term. For that which has neither inclusive nor exclusive terms, there is neither coming nor going. The absence of coming and going is the going of the noble ones. As it is said: 'If there is a seed, it is like a sprout. What is the seed is not the same as the sprout. It is neither different from it, nor is it the same. Thus, it is neither permanent nor discontinuous, it is the nature of phenomena.' And as it is said: 'Although the reflection of a mirror appears in a mirror, it is not observed that the mirror has moved. It is not in that, it is not in another. Thus, compounded things are neither permanent nor discontinuous.' And as it is said: 'On the surface of a mirror and on vessels of sesame oil, when one looks at them adorned like the face of a woman, a child develops attachment to them and runs very much in order to seek desire. The face itself does not move, but one never finds a face in the reflection. Just as those fools generate attachment, so should you know all phenomena.' Thus it is said. As it is also said in the King of Samadhis Sutra: 'At that time, the sinless one, endowed with the ten powers, the Victorious One, explained this supreme samadhi: The going of existence is like a dream; in this, there is no birth and no death. Sentient beings, people, and life are not found; these phenomena are like bubbles and water plants. Like illusions, like lightning in the sky; like the moon in water and like mirages. Some people die in this world and transmigrate to another world, but there is no going. The actions that have been done are never wasted; in samsara, the fruits of black and white ripen. It is not permanent and does not become discontinuous; there is no accumulation of karma and no abiding. Having been done, it does not become untouched; what has been done by others is not experienced. Everything is neither existent nor nonexistent; in this, the place of seeing is not pure. The conduct of sentient beings is utterly peaceful, there is no entering. The three realms are like a dream, without essence; quickly decaying and impermanent, like an illusion. There is no coming and no going in this; the aggregates are always empty and without characteristics. The realm of the Sugata is the quality of the Victorious Ones; the place of no birth, peace, and no characteristics. Power and dharanis and the power of the ten powers; this is the supreme of the Buddhas, the best of the flock.'