Tibetan
ང་། གྱུར་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་སོ། །པན་ཀན་ལས། དྲི་ཞིམ་པ་དང་། དྲི་ང་བ་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་དང་གསུམ་དུ་གསུངས་སོ། །རོ་ལ་གཞུང་གསུམ་ཀ་ལས། མངར་སྐྱུར་ལན་ཚྭ་ཚ་བ་དང་། ཁ་བ་དང་ནི་བསྐ་བ་སྟེ། དྲུག་གསུངས་ལ། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། དེའི་སྟེང་དུ། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་། དེ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་དང་། ལྷན་སྐྱེས་སོགས་གསུམ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་སུ་གསུངས་སོ། །རེག་བྱ་ལ་མཛོད་དང་། པན་ཀན་ལས། འབྱུང་བཞི་འཇམ་རྩུབ་ལྕི་ཡང་དང་། །གྲང་བ་བཀྲེས་པ་སྐོམ་པ་སྟེ། །བཅུ་གཅིག་གསུངས་ལ། ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། འབྱུང་བཞི་བཞག་ནས་ཕྱི་མ་བདུན་པོའི་སྟེང་དུ། མཉེན་པ་ཉིད་དང་། ལྷོད་པ་ཉིད་དང་། ལྷོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཚིམས་པ་དང་། ཉམ་ཡོད་པ་དང་། ཉམ་ཆུང་བ་དང་། བརྒྱལ་བ་དང་། གཡའ་བ་དང་། འགྲེད་པ་དང་། ན་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། ངལ་བ་དང་། ངལ་སོས་པ་དང་། སྤུངས་ཆེ་བ་སྟེ་ཉེར་གཉིས་སུ་གསུངས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ལ། ཀུན་བཏུས་ལས། བསྡུས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང་། མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་པའི་དང་། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཀུན་བཏགས་པ་དང་། དབང་འབྱོར་པ་དང་ལྔ་གསུངས་པའི་དང་པོ་ནི། གཟུགས་ཅན་རགས་པ་བློས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་མཐར་བློས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་བཞག་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་བར་སྣང་སྐྱ་སེང་པར་གྱུར་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་གཟུགས་ཏེ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་གཟུགས་བཏགས་པ་བའོ། །བཞི་པ་ནི། མི་སྡུག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྣང་བའི་ཀེང་རུས་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སོ། །ལྔ་པ་ནི། ཟད་པར་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྣང་བའི་ས་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ཏེ། གཉིས་པོ་འདི་ནི་ཡུལ་དཔྱད་པས་གཟུགས་སུ་རུང་བའི་མཚན་གཞིའོ། །རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མིན་པའི་གཟུགས་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བས་གཟུགས་མཚན་ཉིད་པར་འདོད་ཅིང་དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡིད་གཞན་དུ་གཡེངས་མ་གཡེངས་དང་། སེམས་ཡོད་མེད་ཀྱི་གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་ཡོད་པ། ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་དགེ་མི་དགེ་གང་རུང་དུ་ངེས་པ། རྒྱུན་གྱི་ཁྱད་པར་རྒྱུན་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བ་བཞི་པོ་རྒྱུར་བྱས་པ་སྟེ་ཁྱད་པར་བཞི་ལྡན་དུ་འདོད་དོ། །མདོ་སྡེ་པ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་ལུས་ངག་གི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་རུང་ལས་བྱུང་བ་རང་གི་ངོ་བོ་ཀུན་སློང་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བྱེད་པའི་ལུས
Chinese
我，是从转变而产生的，说了六种。班根中说，香气和，臭气和，从那以外的说了三种。味道上，三个论典都说，甜酸咸辣烫的和，苦涩的和就是涩的，说了六种。集论中说，在那之上，令人愉悦的和，令人不悦的和，那两者都不是的和，俱生等等三种，说了十二种。触觉上，俱舍和，班根中说，四大柔粗重轻和，寒冷饥饿口渴等，说了十一种。集论中说，放下四大后在后面的七种之上，柔软本身和，松弛本身和，不松弛的和，满足和，有损害的和，弱小的和，昏厥和，瘙痒和，移动和，生病和，衰老和，死亡和，疲劳和，恢复和，堆积大的，说了二十二种。法处所摄之色上，集论中说，从聚合而产生的和，明显有机会的和，从正确获取而产生的和，假立的和，自在的和五种，说的第一种是，把有色粗大用分别剖析后最终用分别安立为极微。第二种是，成为意的分别识的对境的虚空变成青色。第三种是，非表色，那三种是假立的色。第四种是，不净禅定中显现的骨架等等的色。第五种是，灭尽定中显现的地和水等等的色，这两种是用对境分析可以成为色的所依处。非表色是，分别说部认为是色自性的，它的自性是状态的差别，心是否散乱和，有心无心的状态中都存在，本体的差别，决定是善不善的任何一种，持续的差别，持续相连，因的差别，四大作为因，认为是具有四种差别。经部以上则认为，身语的表色和，任何禅定中产生的，自己的体性，动机，不分别的身体。
English
I, it is said that there are six kinds arising from transformation. In Paṅkan, it is said that there are three kinds: fragrant, foul, and other than that. Regarding taste, all three treatises say that there are six: sweet, sour, salty, spicy, hot, bitter, and astringent. In the Abhidharmasamuccaya, it is said that in addition to those, there are three more: pleasant, unpleasant, and neither of those two, as well as innate ones, making twelve in total. Regarding tactile objects, the Abhidharmakośa and Paṅkan say that there are eleven: the four elements, smoothness, roughness, heaviness, lightness, cold, hunger, and thirst. The Abhidharmasamuccaya says that after setting aside the four elements, in addition to the latter seven, there are twenty-two: softness itself, laxity itself, non-laxity, satisfaction, having harm, being weak, fainting, itching, moving, being sick, aging, dying, fatigue, recovery, and being greatly accumulated. Regarding forms included in the dharma-sphere, the Abhidharmasamuccaya says that there are five: those arising from aggregation, those with manifest opportunity, those arising from correct acquisition, those that are imputed, and those that are independent. The first of these is the coarse form that, after being analyzed by the mind, is ultimately established by the mind as subtle particles. The second is space that has become blue, which is the object of mental consciousness. The third is non-revealing form; those three are imputed forms. The fourth is the form of skeletons and so on that appear in the meditation on unattractiveness. The fifth is the form of earth, water, and so on that appear in the cessation meditation; these two are the basis for something that can be a form by analyzing the object. Non-revealing form is considered by the Vaibhāṣikas to be the nature of form, and its nature is the difference in state, whether the mind is distracted or not, and it exists in all states of having or not having mind. The difference in essence is definitely either virtuous or non-virtuous. The difference in continuity is continuous connection. The difference in cause is that the four elements are taken as the cause, and it is considered to have four differences. The Sautrāntikas and above consider the revealing form of body and speech, and whatever arises from any meditation, to be the body whose own nature, motivation, and non-discriminating consciousness.
Tibetan
་ངག་གི་ལས་སུ་གྱུར་པའི་སེམས་བྱུང་སེམས་པ་ལ་འདོད་དོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོའི་མཚན་གཞི་ལ། མཛོད་ལས། ཚོར་བ་བདེ་བ། སྡུག་བསྔལ། ཡིད་བདེ། ཡིད་མི་བདེ། བཏང་སྙོམས་སྟེ་ལྔ་གསུངས་པའི་དང་པོ་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོ་མན་ཆད་ཀྱི་དབང་ཤེས་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་སིམ་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན། བསམ་གཏན་གསུམ་པར་ནི་ཡིད་ཤེས་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་སིམ་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ་གཉིས་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དབང་ཤེས་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་གདུང་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡིད་ཤེས་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་སིམ་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཞིག བསམ་གཏན་གཉིས་པ་མན་ཆད་ཀྱི་སས་བསྡུས་པའོ། །བཞི་པ་ནི། ཡིད་ཤེས་འཁོར་དུ་བྱུང་བའི་གདུང་བར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །ལྔ་པ་ནི། སིམ་གདུང་བར་མར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། དབང་ཤེས་དང་ཡིད་ཤེས་གཉིས་ཀར་ཡོད་དོ། །ཀུན་ལས་བཏུས་ལས། རྟེན་རྒྱས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་སོགས་དྲུག རྟེན་བསྡུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ལུས་ཚོར་དང་། སེམས་ཚོར་གཉིས། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་བྱང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཟང་ཟིང་དང་བཅས་པ་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པ་གཉིས། འཇིག་རྟེན་པའི་ཆགས་བྲལ་གྱི་སྤང་གཉེན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཞེན་པ་རྟེན་པ་དང་། མངོན་པར་འབྱུང་བ་རྟེན་པ་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་རེ་རེ་ལའང་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཏེ་གསུམ་གསུམ་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །པན་ཀན་ལས་ནི། བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་དུ་གསུངས་སོ། །འདུ་ཤེས་ལ། མཛོད་ལས། མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་སོགས་དྲུག་ཏུ་གསུངས་ཤིང་། ཀུན་བཏུས་ལས། དྲུག་པོ་དེ་ཉིད་གཞིར་བཞག་ནས། མཚན་མ་དང་བཅས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། ཆུང་ངུ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དྲུག་སྟེ་བཅུ་གཉིས་སུ་གསུངས་སོ། །པན་ཀན་ལས། ཆུང་ངུ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། ཚད་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་གསུམ་དུ་གསུངས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་གཞི་ལ། གཞུང་གསུམ་ཆར་ལས། མཚུངས་ལྡན་གྱི་འདུ་བྱེད་དང་། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་གཉིས་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་མཚན་གཞི་ལ། མཛོད་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་ཏུ་ངེས་པར་གསུངས་སོ། །ཀུན་བཏུས་དང་། པན་ཀན་ལས། སེམས་དང་། ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གསུམ་དུ་བྱས་ནས་སེམས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ། ཡིད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་
Chinese
认为是属于语的业的心所，即心。关于受蕴的体性，《俱舍论》中说：受有乐受、苦受、意喜受、意不喜受、舍受五种。第一种是：从初禅以下，由根识所产生的喜悦感受。第三禅有由意识所产生的喜悦感受，共有两种。第二种是：由根识所产生的痛苦感受。第三种是：由意识所产生的喜悦感受，包含在二禅以下的地界中。第四种是：由意识所产生的痛苦感受。第五种是：感受非喜非忧，根识和意识都有。在《摄类学》中说：从所依增多的角度来说，有眼触生受等六种；从所依减少的角度来说，有身受和心受两种；从遍染和净化的角度来说，有杂染和无杂染两种；从世间的离贪的断证角度来说，有执着所依和现观所依两种。每一种又从自性的角度分为乐、苦、舍三种。《般刊》中说：分为乐、苦、舍三种。关于想，《俱舍论》中说：有眼触生想等六种。在《摄类学》中说：以这六种为基础，有有相、无相、小、大、无量、无所有这六种想，共有十二种。在《般刊》中说：有小、大、无量三种想。关于行蕴的体性，三部论典中都说：有相应行和不相应行两种。关于识蕴的体性，《俱舍论》中明确地说：有六识聚。在《摄类学》和《般刊》中，分为心、意、识三种，心是阿赖耶识，意是染污的
English
It is considered that the mental factor belonging to the activity of speech is mind. Regarding the nature of the aggregate of feeling, the Treasury states: There are five feelings: pleasure, pain, mental happiness, mental unhappiness, and equanimity. The first is: the experience of bliss arising from the sense consciousness of the first dhyana and below. In the third dhyana, there is the experience of bliss arising from the mind consciousness, so there are two. The second is: the experience of suffering arising from the sense consciousness. The third is: the experience of bliss arising from the mind consciousness, which is included in the realm below the second dhyana. The fourth is: the experience of suffering arising from the mind consciousness. The fifth is: the experience of neither pleasure nor pain, which exists in both sense consciousness and mind consciousness. In the Compendium of Topics, it is said: From the perspective of increasing the basis, there are six feelings such as feeling arising from eye contact; from the perspective of decreasing the basis, there are two feelings: body feeling and mind feeling; from the perspective of defilement and purification, there are two: defiled and undefiled; from the perspective of abandonment and realization of worldly detachment, there are two: attachment-dependent and manifestation-dependent. Each of these also has three aspects from the perspective of its nature: pleasure, pain, and equanimity. The Pan Kan says: It is divided into three: pleasure, pain, and equanimity. Regarding perception, the Treasury states: There are six perceptions such as perception arising from eye contact. In the Compendium of Topics, it is said: Based on these six, there are twelve perceptions: with characteristics, without characteristics, small, large, infinite, and nothingness. The Pan Kan says: There are three perceptions: small, large, and infinite. Regarding the nature of the aggregate of formations, all three treatises state: There are two: associated formations and non-associated formations. Regarding the nature of the aggregate of consciousness, the Treasury explicitly states: There are definitely six aggregates of consciousness. In the Compendium of Topics and the Pan Kan, it is divided into three: mind, intellect, and consciousness. Mind is the alaya consciousness, and intellect is the defiled.