Tibetan
ར་མེད་པས་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་བདག་རྐྱེན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཁ་ཅིག རང་གི་བདག་འབྲས་ཀྱི་དུས་སུ་འགགས་མ་ཐག་པ་ཞེས་པ་ཡང་མི་འཐད་དེ། བདག་འབྲས་མ་སྐྱེས་ཀྱང་རང་དུས་སུ་ཡིད་དབང་དུ་འཇོག་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འགགས་མ་ཐག་པ་སྨོས་སྙམ་ན། མཛོད་དུ། རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་དོན་ལ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང་། གོང་མར་ཐ་སྙད་དུ་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་གསུངས་པས་དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ཏེ། རང་འགགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་བདག་འབྲས་སྐྱེ་བའི་སྒོ་འབྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་པ་དགོས་པས་ན་འགགས་མ་ཐག་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །གསུམ་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དྲུག་བཤད་པ་ནི། སའི་དངོས་གཞིར། ངོ་བོ་ཉིད་དང་གནས་དང་ནི། །དམིགས་པ་དག་དང་གྲོགས་དང་ནི། །ལས་ཏེ་སྒོ་ནི་ལྔ་པོ་ཡི། །སེམས་ནི་ཡུལ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་ལྟར་ལྔ་ལས། དང་པོ་ལ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གནས་མིག་ལ་བརྟེན་ཅིང་། དམིགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོའམ་རྣམ་པར་རིག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། དེས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་འགྲེའོ། །གཉིས་པ་གནས་ནི་ས་བོན་གྱི་གནས་ཀུན་གཞི་དང་། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་གནས་རང་རང་གི་དབང་པོ་དང་། དེ་མ་ཐག་པའི་གནས་འགགས་མ་ཐག་པའི་ཡིད་དེ། ཐེག་བསྡུས་སུ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ཉོན་ཡིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་དམིགས་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དྲུག་གོ །བཞི་པ་གྲོགས་ལ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འཁོར་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འཁོར་ཏེ། སྔར་མཚུངས་ལྡན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ལྔ་པ་ལས་ལ། དྲུག་ཅར་གྱིས་ཡུལ་འཛིན་པར་བྱེད། དེ་ཡང་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་སྐད་ཅིག་དང་། རྒྱུན་གཉིས་ལས་སྐད་ཅིག་རིག་པར་བྱེད། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་རིག་པར་བྱེད། དུས་གསུམ་ལས་ད་ལྟ་བ་རིག་པར་བྱེད་དོ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ལས་ལ། སྒོ་ལྔ་དང་ཐུན་མོང་བ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། སྐད་ཅིག་དང་རྒྱུན་གཉིས་ཀ་རིག་པར་བྱེད། རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀ་རིག་པར་བྱེད། དུས་གསུམ་ཀ་རིག་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་ནི། དམིགས་པ་ལ་རྟོག་པ་དང་། དམིགས་པ་ལ་ཉེ་བར་སེམས་པ་དང་། ར་རོ་བར་བྱེད་པ་དང་། སྨྱོ་བར་བྱེད་པ་དང་། གཉིད་ལོག་པར་བྱེད་པ་དང་། སད་པར་བྱེད་པ་དང་། བརྒྱལ་བར་བྱེད་པ་དང་། བརྒྱལ་བ་ལས་སངས་པར་བྱེད་པ་དང་། ལུས་
Chinese
因为没有“啦”（ར་），所以没有作为意识的增上缘的能力。有些人说，在自己的自果产生之时才灭绝也是不合理的，因为即使自果没有产生，也必须在自身存在时作为意根。那么，为什么说“灭绝之时”呢？《俱舍论》中说，因果同时存在于实义中，而前面说的是在名言中因果同时，为了与此区别，因为必须以自身灭绝的力量打开产生自果之门，而且也必须是没有其他刹那间隔，所以才说了“灭绝之时”。第三，宣说六种识，在《摄抉择分》中说：“自性与处所，以及所缘境与助伴，以及业，这五种门，心识进入对境。”像这样，在五种中，第一，眼识是依赖于眼根，所缘境是色的自性或者说是能辨识的识，以此类推到意识。第二，处所是种子的处所阿赖耶识，一同产生的处所是各自的根，以及紧随其后的处所是灭绝之时的意，在《摄大乘论》中说：“遍行染污的处所是染污意。”这样说的。第三，所缘境是色等六境。第四，助伴方面，有五根识的眷属和意识的眷属，之前在相应行蕴的时候已经说过了。第五，事业方面，六者都能执取对境。其中，五根识在刹那和相续二者中，能识别刹那；在自相和共相二者中，能识别自相；在三时中，能识别现在。意识的事业方面，有与五根识共同的和不共同的事业两种，第一种是，刹那和相续二者都能识别；自相和共相二者都能识别；三时都能识别。第二种是，对所缘境进行分别，对所缘境进行作意，使之迷乱，使之疯狂，使之睡眠，使之清醒，使之昏厥，使之从昏厥中醒来，身体
English
Because it lacks "ra," it does not have the ability to act as the dominant condition for consciousness. Some say that it is also unreasonable to say that it ceases immediately at the time of its own result, because even if its own result has not arisen, it must act as the mind-basis during its own existence. So, why say "at the time of cessation"? The Treasury of Knowledge says that cause and effect exist simultaneously in reality, and previously it was said that cause and effect are simultaneous in name, in order to distinguish it from that, because it must open the door to the arising of its own result by the power of its own cessation, and it must also be without the interruption of other moments, so it is said "at the time of cessation." Third, explaining the six consciousnesses, in the Basis of the Grounds it says: "The nature and the place, and the objects and the companions, and the action, these five doors, the mind enters the object." Like this, among the five, first, eye consciousness relies on the eye faculty, and the object is the nature of form or the consciousness that can distinguish, and so on up to mind consciousness. Second, the place is the seed-place, the alaya consciousness, the co-arising place is the respective faculty, and the immediately preceding place is the mind at the time of cessation. The Summary of the Great Vehicle says: "The place of pervasive affliction is the afflicted mind." So it is said. Third, the object is the six objects such as form. Fourth, in terms of companions, there are the retinues of the five sense consciousnesses and the retinue of mind consciousness, which have already been explained in the context of associated compositional factors. Fifth, in terms of action, all six grasp objects. Among them, the five sense consciousnesses can recognize the moment among the moment and the continuum; among the self-characteristic and the general characteristic, they can recognize the self-characteristic; among the three times, they can recognize the present. In terms of the action of mind consciousness, there are two types of actions, common with the five sense consciousnesses and uncommon, the first is that both the moment and the continuum can be recognized; both the self-characteristic and the general characteristic can be recognized; all three times can be recognized. The second is, to conceptualize the object, to attend to the object, to make it confused, to make it crazy, to make it sleep, to make it awake, to make it faint, to make it recover from fainting, the body
Tibetan
དང་ངག་གི་ལས་འཇུག་པར་བྱེད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་རྩ་རྒྱུན་ཆད་པར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དང་། འཆི་འཕོ་བ་དང་། སྐྱེ་བར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ནི་རྒྱུའི་དུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ལ། ལམ་གྱི་དུས་སུ་ཚོགས་ལམ་ནས་ས་བཅུའི་བར་ལམ་གོང་ནས་གོང་དུ་བགྲོད་པར་བྱེད། འབྲས་བུའི་དུས་སུ་རང་དོན་མཐོང་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པར་བྱེད། གཞན་དོན་ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་མཐས་གཏུགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འབད་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་སྙེད་ཤེས་བྱའི་སྒོ་འབྱེད་ལྡེའུ་མིག་སྟེ། །བློ་གྲོས་བང་མཛོད་འགེངས་པ་ནོར་གྱི་མཆོག །མཐའ་ཡས་ཤེས་བྱ་གསལ་བའི་ཉི་འོད་འདི། །བློ་ཆེན་རིག་སྨྲ་བསོད་ནམས་སེང་གེས་སྦྱར། །ལྐོག་གྱུར་གནས་རྣམས་འཆད་པར་དཀའ་འོ་ཞེས། །རིགས་པའི་རྒྱལ་པོས་གསུངས་མོད་དེ་ལྟ་ནའང་། །མངོན་སུམ་གཟུགས་ལ་མིག་བཞིན་ཁོ་བོའི་བློ། །གསུང་རབ་དོན་ལ་མཚན་མ་ཡིན་ནམ་སྙམ། །འོན་ཀྱང་སྙིགས་མ་ལྔ་པོ་བདོ་དུས་འདིར། །ཕལ་ཆེར་རྨོངས་པས་ཁྱབ་ཅིང་ལ་ལ་དག །རང་ལྟ་ལ་ཆགས་གཞན་གྱི་ལྟ་ལ་འཁྲུགས། །དེ་སླད་གཟུ་བོའི་བློ་ཡིས་དཔྱོད་པ་དཀོན། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་བརྙེད་བཀུར་གྲགས་པ་སོགས། །ཟང་ཟིང་དོན་དུ་གཉེན་བའི་བློ་མེད་པར། །གཞན་ཕན་སེམས་ཀྱིས་སྦྱར་བའི་ལེགས་བཤད་འདི། །དོན་གཉེར་ཡིད་ཀྱི་ནམ་མཁར་ཁྱབ་གྱུར་ཅིག །ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཇི་སྙེད་ཤེས་བྱའི་སྒོ་འབྱེད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཀྱི་རིང་ལུགས་པ་ཆེན་པོ་མཁས་མཆོག་སངས་རྒྱས་འཕེལ་ལ་སོགས་པའི་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དུ་མའི་ཞབས་རྡུལ་སྤྱི་བོར་བླངས་པ་དམ་ཆོས་མངོན་པའི་གཞུང་ལུགས་ལ་བློ་གྲོས་ཀྱི་འཇུག་པ་གསལ་བ་མང་དུ་ཐོས་པའི་དགེ་སློང་བསོད་ནམས་སེང་གེས་ཆུ་ཕོ་འབྲུག་གི་ལོ་རྒྱལ་གྱི་ཟླ་བ་ལ་རྟ་ནག་གསེར་གླིང་གི་དགོན་པར་སྦྱར་བའོ།། ༈ །།ཨོཾ་སྭ་སྟི། རྒྱལ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཇི་ལྟ་ཇི་སྙེད་སྣང་མཛད་པ། །མཁའ་ལ་ཉིན་བྱེད་བཞིན་གཡོ་བ། །འཇམ་པའི་དབྱངས་དེས་བདག་སྲུངས་ཤིག །ཤེས་བྱ་ཤེས་པའི་བློ་གྲོས་དཀོན། །དེ་བས་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉུང་། །དེས་ན་མཁས་པའི་ལེགས་བཤད་ཀྱང་། །སྤྱོད་པའི་སྐལ་བཟང་མི་ལྡན་མོད། །ཉུང་ངུའི་ངག་གི་ཉིན་བྱེད་ཀྱིས། །ཇི་སྙེད་ཤེས་བྱར་ལོངས་སྤྱོད་པ། །ཀུན་མཁྱེན་གཉིས་པ་ཀླུ་ཐོགས་ཀྱི། །མཁྱེན་པའི་མཁའ་ལས་ཕྱུང་
Chinese
并且从事于语言的业，并且使之远离贪欲，并且使之从贪欲中衰退，并且使善根断绝，并且使善良的根本相互连接，并且死亡和转移，并且产生，这些是受原因时期的支配。在道的时期，从资粮道到十地，道路越来越高。在果的时期，为了自己的利益，安乐地安住于现法之中。为了他人的利益，毫不费力地成就直至虚空界边际的有情众生的利益。开启所有应知之门的钥匙啊，充满智慧宝库的无上珍宝啊，这照亮无边知识的阳光，是博学多闻的索南僧格所著。隐蔽之处难以阐述啊，虽然理智之王如此说过，但即使如此，我的智慧对于显而易见的形象就像眼睛一样，对于经文的意义，难道不是一种标志吗？然而，在这五浊兴盛的时代，大多数人被愚昧所覆盖，有些人执着于自己的观点，对其他观点感到愤怒，因此，以公正之心进行判断的人很少。即使如此，对于获得恭敬和名声等等，没有为了世俗利益而努力的心，这以利他之心所著的善说，愿它遍布于求知者的心中！《五蕴、十二处、十八界的分类开启所有应知之门》这本书，是追随善逝教言的大学者，从善知识桑结培等众多上师处，顶戴他们的足尘，对于正法俱舍论具有清晰智慧和广博闻思的比丘索南僧格，在水阳龙年（1472年）的嘉月，于达那色林寺所著。
English
And engaging in the work of language, and making it free from attachment, and making it decline from attachment, and making the roots of virtue cease, and making the roots of virtue connect with each other, and dying and transferring, and being born, these are subject to the power of the time of cause. In the time of the path, from the path of accumulation to the ten bhumis, the path progresses higher and higher. In the time of the fruit, for one's own benefit, one abides happily in the present dharma. For the benefit of others, the benefit of sentient beings reaching the end of the realm of space is effortlessly accomplished. O key that opens the doors to all that is to be known, supreme treasure that fills the treasury of wisdom, this sunlight that illuminates infinite knowledge, was composed by the learned and eloquent Sonam Senge. It is difficult to explain the hidden places, although the king of reasoning has said so, but even so, my wisdom is like an eye for the obvious form, is it not a sign for the meaning of the scriptures? However, in this time when the five degenerations are flourishing, most people are covered by ignorance, and some are attached to their own views and are angry with other views, therefore, few people judge with an impartial mind. Even so, for the sake of gaining respect and fame, etc., without the mind to strive for worldly benefits, this well-spoken word composed with altruistic intention, may it spread in the hearts of those who seek knowledge! This book, "The Classification of the Five Aggregates, Twelve Sources, and Eighteen Elements Opens the Doors to All That Is to Be Known," was written by the great scholar who follows the teachings of the Sugata, the monk Sonam Senge, who received the dust of the feet of many masters such as the virtuous teacher Sangye Pel, and who has clear wisdom and extensive learning and thought on the Abhidharma, in the Gyal month of the Water Male Dragon year (1472), at the Dana Seling Monastery.
Tibetan
བ་བཞིན། །ལུང་དང་རིག་པའི་སེང་གེའི་སྒྲ། །ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་རིགས་མཐུན་ཉིད། །ཡི་གེའི་གཟུགས་ཀྱི་པད་དཀར་མིག །བསྟན་པའི་ས་ཆེན་འདེགས་བཟོད་བསྐྲུན། །བསོད་ནམས་ཀུ་མུད་ལྟར་དཀར་བས། །འགྲོ་ཀུན་བསྟན་པའི་སྒོར་བཞུགས་ནས། །ཤེས་རབ་གསུམ་གྱི་ཟླ་ཤེལ་གྱིས། །བསྟན་པའི་གངས་རི་མཛེས་གྱུར་ཅིག །ཅེས་པའང་རྗེ་བླ་མ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེའི་དབང་པོའི་དགོངས་བཞེད་ལྟར་རྣམ་དཀར་གྱི་ལས་འདུ་བགྱིས་པའི་སྐབས། གང་དེའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་འཚོ་བ་འཇམ་དབྱངས་ཡོན་ཏན་གྱིས་བྲིས་པ་ཨརྠ་སིདྡྷི་རསྟུ། དགེའོ།། །། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཇི་སྙེད་ཤེས་བྱའི་སྒོ་འབྱེད།
Chinese
如牛一般。 教证与理证之狮吼。 与佛法声誉之种类相同。 文字形象之白莲眼。 堪能擎举教法大地。 如福德白睡莲。 安住于众生一切教法之门。 以智慧三学之月镜。 愿教法雪山更美丽。 如是乃是遵照至尊上师蒋扬钦哲旺波之意愿，行持善妙事业之际，蒙受彼之恩德而生活之蒋扬云丹所书。愿意义成就！吉祥！ 蕴、界、处之分类，开启如是众多所知之门。
English
Like an ox. The lion's roar of scripture and reason. Identical to the lineage of the fame of Dharma. The white lotus eyes of the form of letters. Capable of upholding the great earth of the teachings. Like the white lotus of merit. Residing at the gate of all beings' teachings. With the moon-mirror of the three wisdoms. May the snow mountain of the teachings become beautiful. Thus, in accordance with the wishes of the venerable Lama Jamyang Khyentse Wangpo, during the time of performing virtuous deeds, written by Jamyang Yonten, who lives by the grace of that one. May the meaning be accomplished! May it be auspicious! The classification of aggregates, elements, and sources opens the door to as many objects of knowledge as there are.