Tibetan
ནི་འོག་མ་རྣམས་ཀྱི་གདགས་གཞི་ཡིན་པ་དང་། གཞན་གསུམ་ནི་དེ་གཉིས་དང་ཡུལ་ངེས་སུ་མཚུངས་པས་དེའི་རྗེས་ལ་བཤད། དགེ་བ་ནི་མཆོད་པར་འོས་པ་ཡིན་པས་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་དང་པོར་བཤད། རྩ་ཉོན་ནི་ཉེ་ཉོན་རྣམས་ཀྱི་གདགས་གཞི་ཡིན་པ་དང་། ཉེ་ཉོན་ནི་དེའི་གདགས་ཆོས་ཡིན་པས་དེའི་འོག་ཏུ་རིམ་བཞིན་བཤད། གཞན་འགྱུར་བཞི་ནི་དགེ་སོགས་གསུམ་ཆར་དུ་རུང་བས་དེའི་འོག་ཏུ་བཤད། ཅེས་གསུངས་པ་ལ་དཔངས་ལོས་འདིའང་བརྗོད་འདོད་ཀྱིས་བྱས་ཀྱི་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་ངེས་པ་མེད་དོ། །ཞེས་བཞེད་ཀྱང་གོ་རིམ་གྱི་འབྱུང་ཚུལ་ལ་བལྟས་ན་སྔ་མ་ཉིད་ཤིན་ཏུ་འཐད་པར་སྣང་ངོ་། །སྤྱིའི་དགུ་པ་ནི། སེམས་ལ་རག་ལས་ཤིང་སེམས་ལ་བརྟེན་ཏེ་འབྱུང་བས་ན་སེམས་བྱུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཡིན་པས་སེམས་ཀྱང་སེམས་བྱུང་ལས་བྱུང་བས་ན་སྒྲ་དོན་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ལན་དུ་ཁ་ཅིག སེམས་ལ་རྒྱུན་ཡོད་པས་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་ལས་བྱུང་བས་ན་སེམས་བྱུང་ལ་རག་མ་ལས་ཤིང་། སེམས་བྱུང་ལ་རྒྱུན་མེད་པས་རང་གི་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་ལས་མ་བྱུང་བས་སེམས་ལ་རག་ལས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་དེ། སེམས་བྱུང་ལ་རྒྱུན་མེད་པ་ནི་སེམས་སེམས་བྱུང་རྫས་གཞན་པ་དག་གི་ལུགས་ཡིན་གྱི་རྫས་གཅིག་པའི་ལུགས་ལ་རྒྱུན་ཡོད་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། དད་པ་དང་ཤེས་རབ་སོགས་ལ་རིགས་འདྲ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་འབྱུང་བའི་རྒྱུན་མེད་ན་རིགས་རྒྱུན་སྔ་མ་གོམས་པ་ལས་ཕྱི་མ་ཇེ་ཆེར་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཧ་ཅང་ཐལ་བས་སོ། །དེས་ན་སྔ་མའི་ལན་ནི་ངེས་ཚིག་ཙམ་ནི་གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་བཤད་དུ་ཡོད་དེ། གླང་ཆེན་ལ་ལག་ལྡན་གྱི་སྒྲ་བཤད་པའི་ཚེ་ལག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆ་ནས་བཤད་དགོས་ཤིང་། དེ་ཉིད་ལག་པ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བཤད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་འཇུག་ཏུ་མེད་པ་ནི་བཤད་འཇུག་མུ་གསུམ་པའི་རྣམ་གཞག་ཤེས་དགོས་སོ། །ཡང་ན་ཆུ་བོའི་རླབས་ལྟར་སེམས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཡིན་པས་ན་སེམས་བྱུང་ངོ་། །སྤྱིའི་བཅུ་པ་ནི། ཀུན་འགྲོ་ལྔ་ལ། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ལ། སེམས་པའི་ངོ་བོ་ནི་སེམས་ཡུལ་ལ་གཡོ་བར་བྱེད་པའི་སེམས་བྱུང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་དམིགས་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་སེམས་བྱུང་སྟེ། འདི་དང་སེམས་པའི་ཁྱད་པར་ནི་རྒྱལ་པོ་གདན་ལས་བཞེངས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་འཁྲིད་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་བཞེད་དོ། །རེག་པ་ནི་གསུམ་འདུས་ནས་ཡུལ་གྱི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་སེམས་བྱུང་ངོ་། །ཡུལ་ངེས་ལྔ་ནི། འདུན་པ་ནི་འདོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་དེ་དང་ལྡན་པར་བྱེད་འདོད་པའི་སེམས་བྱུང་ངོ་། །མོས་པ་ནི་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཇི་ལྟར་ངེས་པ་བཞིན་དུ་འཛིན་པའི་སེམས་བྱུང་། དྲན་པ་ནི་འདྲིས་པའི་དངོས་པོ་ལ་སེམས་ཀྱིས་བརྗེད་པ་མེད་པའི་སེམས་བྱུང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་བརྟག་པའི་དངོས་པོ་ལ་རྩེ་གཅིག་པའི་སེམས་བྱུང་། ཤེས་རབ་ནི་བརྟགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སེམས་བྱུང་། དགེ་བ་བཅུ་གཅིག་ལ། དད་པ་ནི་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པའམ་དང་བའམ་འདོད་པའི་སེམས་བྱུང་། ངོ་ཚ་ཡོད་པ་ནི་བདག་ཉིད་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལ་འཛེམ་པའི་སེམས་བྱུང་། ཁྲེལ་ཡོད་པ་ནི་གཞན་ལས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ལ་འཛེམ་པའི་སེམས་བྱུང་། མ་ཆགས་པ་ནི་སྲིད་པ་དང་སྲིད་པའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་སེམས་བྱུང་། ཞེ་སྡང་མེད་པ་ནི་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱིས་གཞིའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པ་མེད་པའི་སེམས་བྱུང་། གཏི་མུག་མེད་པ་ནི་སྐྱེས་ཐོབ་དང་སྦྱོར་བྱུང་གི་སྒོ་ནས་གནས་ལུགས་ཤེས་ཤིང་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་སེམས་བྱུང་། བརྩོན་འགྲུས་ནི་དགེ་བ་ལ་སེམས་མངོན་པར་སྤྲོ་བའི་སེམས་བྱུང་། ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རྒྱུན་གཅོད་པ་ལ་ལུས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་སེམས་བྱུང་། བག་ཡོད་པ་ནི་དུག་གསུམ་མེད་པ་བརྩོན་འགྲུས་དང་བཅས་པ་ལ་གནས་ནས་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སྒོམ་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལས་སེམས་བསྲུང་བའི་སེམས་བྱུང་། བཏང་སྙོམས་ནི་དུག་གསུམ་མེད་པ་བརྩོན་འགྲུས་དང་བཅས་པ་ལ་གནས་ནས་སེམས་རྣལ་དུ་འདུག་པའི་སེམས་བྱུང་། རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་ནི་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་ཆར་གཏོགས་པ་སྙིང་རྗེ་བའི་སེམས་བྱུང་། རྩ་ཉོན་དྲུག་ལ། འདོད་ཆགས་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་རྗེས་སུ་ཆགས་པའོ། །ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་ཀྱི་གཞིའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པའི་སེམས་བྱུང་། ང་རྒྱལ་ནི་འཇིག་ལྟ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཁེངས་པའི་སེམས་བྱུང་། མ་རིག་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་མི་ཤེས་པའི་སེམས་བྱུང་། ཐེ་ཚོམ་ནི་བདེན་པ་རྣམས་ལ་ཡིད་གཉིས་ཟ་བའི་སེམས་བྱུང་། འདི་གཉིས་ལ་ཉོན་མོངས་ཅན་ཡིན་མིན་གཉིས་སུ་ཡོད་པ་ལས། འདིར་ནི་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ལ་མ་རིག་པ་ལ་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་ནི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་བཞི་ཆར་མཐུན་ཅིང་། ཐེ་ཚོམ་ལ་ཉོན་མོངས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡང་ལྐོག་
Chinese
是以下各项的施设处，其他三者与前两者在所缘境上相同，因此在它们之后解说。善是应供养处，因此在烦恼之前首先解说。根本烦恼是近分烦恼的施设处，近分烦恼是根本烦恼的施设法，因此在根本烦恼之后依次解说。四种转变，对善等三者都适用，因此在它们之后解说。如是说，但邦罗认为，这只是表达意愿所为，次第并非如此确定。虽然这样认为，但从次第的出现方式来看，还是前者显得非常合理。总的第九是：依赖于心，并依止于心而产生，因此称为心生。如果说，这二者是俱有因果，心也从心生中产生，那么语、义就不合理了。对此，有些人的回答是：心有相续，从自己的同类前一刹那产生，因此不依赖于心生；心生没有相续，不从自己的同类前一刹那产生，因此依赖于心。这种说法不合理，因为心生没有相续，是心与心生为异体的宗派的观点，而在本体相同的宗派中，心与心生具有相同的相续。如果对信心和智慧等，没有从同类前一刹那产生后一刹那的相续，那么从前一刹那串习的同类相续，后一刹那不会变得更强，这太过分了。因此，前一种回答只是就字面上的解释而言，对二者都可以这样解释。就像解释大象为具有手时，必须从具有手的角度来解释，而且这种解释可以适用于一切具有手的对象。然而，如果不能涵盖一切，就必须了解能诠、所诠、非能诠三种情况的分类。或者，像水波一样，是心的变化，因此称为心生。总的第十是：一切行五者。感受和认识的体性，前面已经解说过了。作意的体性是使心向对境摇动的心生。作意是使心趣入所缘的心生。这二者的差别，就像国王从座位上起身，以及被带到花园中一样。触是三者聚合后，完全断绝境的变异的心生。
English
is the basis for the following items, and the other three are the same as the first two in terms of their objects, so they are explained after them. Virtue is worthy of offering, so it is explained first before the afflictions. The root afflictions are the basis for the near afflictions, and the near afflictions are the objects of the root afflictions, so they are explained in order after the root afflictions. The four variables are applicable to all three, virtue and so on, so they are explained after them. It is said that Panglo thought that this was done out of a desire to express, and that the order was not so fixed. Although he thought so, looking at the way the order arises, the former seems very reasonable. The ninth general point is: it depends on the mind and arises in reliance on the mind, so it is called a mental event. If the two are co-existent cause and effect, and the mind also arises from the mental event, then the word and meaning are not reasonable. In response to this, some say that the mind has a continuity, arising from its own similar previous moment, so it does not depend on the mental event; the mental event has no continuity, not arising from its own similar previous moment, so it depends on the mind. This is not reasonable, because the mental event has no continuity, which is the view of those who hold that the mind and mental event are different entities, but in the view of the same entity, the mind and mental event have the same continuity. If there is no continuity of the later arising from the similar previous moment for faith and wisdom, etc., then the later will not become stronger from the habituation of the similar previous continuity, which is too extreme. Therefore, the former answer is only in terms of the literal explanation, and can be explained in both cases. Just as when explaining an elephant as having a hand, it must be explained from the point of view of having a hand, and this explanation can be applied to all objects that have a hand. However, if it cannot cover everything, it is necessary to understand the classification of the three cases of expressible, expressed, and non-expressible. Or, like a wave of water, it is a change of mind, so it is called a mental event. The tenth general point is: the five omnipresent ones. The nature of feeling and perception has already been explained. The nature of intention is the mental event that moves the mind towards the object. Attention is the mental event that causes the mind to engage with the object. The difference between this and intention is like the king rising from his seat and being taken to the garden. Contact is the mental event that, when the three are combined, completely cuts off the alteration of the object.
Chinese
生起。五种决定是：欲是对于所欲之事物，想要使之具有的俱生心。胜解是对于决定之事物，如其所决定般执持的俱生心。忆念是对于串习之事物，心不忘失的俱生心。等持是对于所观察之事物，一心专注的俱生心。慧是对于所观察之诸法，善加辨别的俱生心。十一种善心中，信是对特殊之境，现前深信或喜悦或欲乐的俱生心。有惭是对自己所作的罪业心怀惭愧的俱生心。有愧是对他人所作的罪业心怀羞愧的俱生心。无贪是对有和有之资具等不贪著的俱生心。无嗔是对一切烦恼之根本法等不起嗔恨的俱生心。无痴是经由生得和修得之门，了知实相并个别领悟的俱生心。精进是对善法心生欢喜的俱生心。轻安是断除身心之粗重，使身心堪能的俱生心。不放逸是安住于无三毒且具精进，修习善法，并从有漏法中守护自心的俱生心。舍是安住于无三毒且具精进，心安住于平静的俱生心。不害是属于无嗔之分，慈悲的俱生心。六根本烦恼中，贪是对三有之追逐。嗔恚是对一切烦恼之根本法等起嗔恨的俱生心。慢是依于我见而心生骄慢的俱生心。无明是对三有之不了知的俱生心。疑是对诸真理心生犹豫的俱生心。此二者有烦恼与非烦恼之分。此处是就烦恼而言，而无明有非烦恼性，是四宗派所共许的。疑有非烦恼性，在声闻阿罗汉的相续中也有隐
English
Arising. The five certainties are: Desire is the mental factor of wanting to possess the desired object. Faith is the mental factor of grasping the determined object as it is determined. Mindfulness is the mental factor of the mind not forgetting the familiar object. Samadhi is the mental factor of one-pointedness on the object of investigation. Wisdom is the mental factor of thoroughly distinguishing the dharmas of the investigated objects. Among the eleven virtuous minds, faith is the mental factor of manifest belief, joy, or desire towards a special object. Shame is the mental factor of being ashamed of one's own misdeeds. Embarrassment is the mental factor of being ashamed of the misdeeds of others. Non-attachment is the mental factor of not being attached to existence and the resources of existence. Non-hatred is the mental factor of not being tormented by the root dharmas of all afflictions. Non-ignorance is the mental factor of knowing the reality and individually realizing it through the doors of innate and acquired knowledge. Diligence is the mental factor of rejoicing in virtue. Pliancy is the mental factor of making body and mind serviceable by cutting off the continuum of suffering of body and mind. Conscientiousness is the mental factor of abiding in the absence of the three poisons and with diligence, cultivating virtuous dharmas, and protecting the mind from contaminated dharmas. Equanimity is the mental factor of abiding in the absence of the three poisons and with diligence, the mind abiding in peace. Non-harming is the mental factor of compassion, belonging to the category of non-hatred. Among the six root afflictions, greed is attachment to the three realms. Anger is the mental factor of being tormented by the root dharmas of all afflictions. Pride is the mental factor of the mind being conceited based on the view of self. Ignorance is the mental factor of not knowing the three realms. Doubt is the mental factor of hesitating about the truths. These two have the distinction of being afflicted and non-afflicted. Here, it refers to the afflicted, and ignorance has a non-afflicted nature, which is agreed upon by all four philosophical schools. Doubt has a non-afflicted nature, and there is also concealment in the continuum of the Hearer Arhat.