Tibetan
་གྱུར་པ་རྣམས་སོ། །ཡང་སེམས་བྱུང་ནི། སེམས་དང་མཚུངས་ལྡན་ལྔས་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔའི་རབ་བྱེད་ལས། སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཅི་ཞེ་ན། ཆོས་གང་རྣམས་སེམས་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་སོ་ཞེས་སོ། །མཚུངས་ལྡན་ལྔ་ནི། རྟེན་དང་། དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་དང་། དུས་དང་། རྫས་མཚུངས་པའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་སེམས་བྱུང་གཉིས་ཀ་རྟེན་དབང་པོ་གཅིག་ལ་བརྟེན་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཡུལ་གཟུགས་ལྟ་བུ་ལ་དམིགས་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེམས་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་ན། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བྱུང་ཡང་སྔོན་པོའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །བཞི་པ་ནི། སེམས་ད་ལྟ་བ་ཡིན་ན། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་ཚོར་བ་སོགས་ཀྱང་ད་ལྟ་བ་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ལྔ་པ་ནི། རྫས་གྲངས་ངེས་མཉམ་པ་སྟེ། སེམས་གཅིག་གི་འཁོར་དུ་སེམས་བྱུང་ཚོར་བ་ལྟ་བུ་རྫས་གཉིས་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་མཚུངས་ལྡན་ལྔ་ཀ་སྨོས་ཤེ་ན། དམིགས་པ་མཚུངས་པ་ཙམ་སྨོས་ན། རྣམ་ཤེས་གཞན་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཀྱང་སེམས་སེམས་བྱུང་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དམིགས་རྣམ་མཚུངས་པ་ཙམ་སྨོས་ན་གང་ཟག་གཉིས་ཀྱིས་ཟླ་བ་གཅིག་ལ་ལྟ་བའི་མིག་ཤེས་གཉིས་ཀྱང་སེམས་སེམས་བྱུང་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར། དམིགས་རྣམ་དང་རྟེན་མཚུངས་པ་ཙམ་སྨོས་ན་མིག་ཤེས་དོན་མཚུངས་པ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱང་སེམས་སེམས་བྱུང་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐ་མ་རྫས་མཚུངས་སྨོས་པས་ནི་ཁྲ་བོ་འཛིན་པའི་མིག་ཤེས་སོགས་ལ་རྫས་དུ་མར་འཛིན་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་རྩོད་པ་དང་། ལན་གཉིས། དང་པོ་ནི། དོན་གྱི་ངོ་བོ་དང་། ཁྱད་པར་སོ་སོ་བ་རེ་ཁོ་ན་རྟོགས་ན་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རྣམ་པ་མི་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཞིང་། འདོད་ན། རྒྱས་བཤད་དུ་རྣམ་པ་མཚུངས་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ། །ཅི་སྟེ་གཉིས་ཀས་གཉིས་ཀ་འཛིན་ན། དབུས་མཐའི་ཊཱིཀྐར། དེ་རྣམས་ཀྱང་གནས་དང་དམིགས་པ་དང་དུས་དང་རྫས་མཚུངས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བས་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་འགལ་ལོ། །གཉིས་པ་ལ། མི་འཐད་པ་དགག་པ་དང་། འཐད་པ་བརྗོད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་སྟེ། ཁྱབ་མ་ཁྱབ་ཀྱིས་འབྱེད་པ་དང་། རྗེས་ཤེས་ཀྱིས་འབྱེད་པ་དང་། རང་སྟོབས་གཞན་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱེད་པ་དང་། གྲུབ་མཐས་འབྱེད་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཁ་ཆེའི་བྱམས་ཆོས་པ་ཁ་ཅིག སེམས་དོན་ཙམ་གྱི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ལ་ཁྱད་པར་འཛིན་པས་མ་ཁྱབ་པས་མི་མཚུངས་པར་བཤད་ལ། སེམས་བྱུང་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་ལ་དོན་ཙམ་འཛིན་པས་ཁྱབ་པས་མཚུངས་པར་བཤད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་མི་འཐད་དེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་བྱུང་སེམས་དང་རྣམ་པ་མཚུངས། སེམས་སེམས་བྱུང་དང་རྣམ་པ་མི་མཚུངས་ཞེས་པའི་དོན་དུ་སོང་གི སེམས་བྱུང་སེམས་དང་རྣམ་པ་མཚུངས་པར་བཤད་པ་དང་མི་མཚུངས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ཀྱི་དོགས་པ་གཅོད་དགོས་པ་ལས་དེའི་དོགས་པ་ད་དུང་མ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་རང་གི་འཁོར་དུ་འབྱུང་བའི་ངེས་པ་མེད་པའི་སེམས་བྱུང་རྣམས་དང་རྣམ་པ་མི་མཚུངས་པའི་དོན་དུ་འདོད་ན་ནི། སེམས་ཀུན་འགྲོ་ལྔ་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པ་མཚུངས་པར་ཁས་ལེན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ངུར་སྨྲིག་པས་གཉིས་ཀ་ལ་གཉིས་ཀ་སྣང་བས་རྣམ་པ་མཚུངས་ཤིང་། ངོ་བོ་ཁྱད་པར་དུ་སོ་སོར་ཞེན་ལུགས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པའམ། སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་ན་ངོ་བོ་དང་ཁྱད་པར་དུ་སྒྲོ་འདོགས་ལུགས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་པས་རྣམ་པ་མི་མཚུངས་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། རྟོག་མེད་ཀྱི་སེམས་བྱུང་ལ་ཞེན་པ་དང་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་པས་རྣམ་པ་མི་མཚུངས་པའི་དོན་བཤད་དུ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལ་བཞི་སྟེ། རྩ་བའི་དམ་བཅའ་དང་། དེ་ལ་བརྒལ་ལན་གྱི་རིམ་པ་དང་། སྟོབས་ཀྱིས་འཇོག་ཚུལ་གཞན་དགག་པ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། སློབ་དཔོན་འབན་གྱིས་གཉིས་ཀས་གཉིས་ཀ་འཛིན་ཡང་སེམས་ཀྱིས་དོན་ཙམ་འཛིན་པ་ནི་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ཏེ། སེམས་སྐྱེས་ཕན་ཆད་དོན་ཙམ་འཛིན་པ་རང་བཞིན་ནམ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་སོ། །དོན་གྱི་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་ནི་གཞན་སྟོབས་ཀྱིས་ཏེ། སེམས་བྱུང་དང་འགྲོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཛིན་པས་སོ། །སེམས་བྱུང་གིས་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་རང་སྟོབས་དང་། དོན་ཙམ་འཛིན་པ་གཞན་སྟོབས་ཀྱིས་ཡིན་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །འདི་སྒྲུབ་པ་ལ། ལུང་དང་། རིགས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མདོ་ལས། སེམས་འདི་ནི་ཡུན་རིང་པོ་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་ཅན་དུ་གྱུར་པའོ། །ཞེས་དང་། འདི་ཉིད་དུ་ཡང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དགེ་བ་དང་འབྲེལ་པས་དགེ་བ་སོགས་དང་། སུམ་ཅུ་པར། བསྒྲིབས་ལ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི། །ཉོན་མོངས་བཞི་དང་རྟག་ཏུ་འགྲོགས། །ཞེས་བཤད་པས་སོ། །གཉིས་པ་རིགས་པ་ནི། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་དོན་ཙམ་འཛིན་པ་ནི་རང་སྟོབས་ཀྱིས་ཏེ། དེ་དེའི་རང་བཞིན་ནམ་གཤིས་ལུགས་ཡིན་པས་སོ། །དེའི་འཁོར་གྱི་དད་པ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ནི་གཞན་སྟོབས་ཀྱིས་ཏེ། དེ་དེའི་ཆོས་ཉིད་མ་ཡིན་པས་མིག་ཤེས་དང་འགྲོགས་པས་དེ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆུའི་ཚ་བ་ལྟར་རོ། །ཡང་དད་པས་དང་ཆ་འཛིན་པ་ཡང་རང་སྟོབས་དང་། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་ཀྱིས་དང་ཆ་འཛིན་པ་གཞན་སྟོབས་ཀྱིས་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་སྔ་མ་ལྟར་རོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སློབ་དཔོན་རོག་དང་གཉགས་གཉིས་ཀྱིས་ནི་དེ་མི་འཐད་དེ། སྟོབས་ཞེས་པ་ནི་དེ་དག་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་ཕན་ཚུན་ཕན་འདོགས་པ་ཡོད་དགོས་ཤིང་། དེ་ཡང་འདོད་ན་དུས་མཉམ་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཡོད་དགོས་པས་དེ་མིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་ལ། ཁོ་ན་རེ། དུས་མཉམ་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་འདོད་དེ། འདི་ཉིད་དུ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཕན་ཚུན་དུ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུར་བཤད་པ་དང་། ཐེག་བསྡུས་ལས། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དུས་མཉམ་དུ་གཅིག་གི་རྒྱུར་གཅིག་འགྱུར་བ་མར་མེའི་མེ་ལྕེ་འབྱུང་བ་དང་། སྙིང་པོ་ཚིག་པ་དུས་མཉམ་པ་དང་། མདུང་ཁྱིམ་དུས་མཉམ་པ་ཕན་ཚུན་བརྟེན་ནས་མི་འགྱེལ་བའི་དཔེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། དུས་མཉམ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་མེད་ན་སྔ་ཕྱིའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱང་མེད་ཅེས་འགྲེ་ཞིང་། དུས་མཉམ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་གྲུབ་དུས་ན་འབྲས་བུ་གྲུབ་མ་གྲུབ་བརྟགས་ནས་ཕན་གདགས་བྱ་འདོགས་བྱེད་མི་འཐད་ན་སྔ་ཕྱི་ལ་ཡང་གཅིག་དངོས་པོར་ཡོད་པའི་ཚེ་གཅིག་ཤོས་དངོས་པོར་མེད་པས་ཕན་འདགས་བྱ་འདོགས་བྱེད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཤིང་། འབྲིང་མཚམས་ཞར་ཡང་། མྱུ་གུ་དང་། དེའི་གྲིབ་མ་དང་། མར་མེ་དང་། དེའི་འོད་དང་། ས་གཞི་དང་། སེམས་ཅན་གནས་པ་ལྟ་བུ་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་མི་འཐད་དེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཟུགས་འཛིན་པ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་མ་ངེས་པས་རང་སྟོབས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་དང་། སེམས་བྱུང་ནང་ལ་ཡང་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་དད་པའི་ཡུལ་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་གཞན་སྟོབས་ཀྱིས་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། སེམས་ཀྱིས་ཀུན་འགྲོ་ལྔའི་ཡུལ་འཛིན་པ་རང་སྟོབས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཙམ་གཞན་སྟོབས་སུ་འདོད་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཞན་སྟོབས་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་། མཚུངས་ལྡན་གྱི་རྒྱུར་བཤད་པས་སོ། །འཇད་པ་གཞོན་བྱང་། སེམས་བྱུང་གིས་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་འཛིན་པ་དེ་གཞན་སྟོབས་སུ་ཐལ་ཏེ། བཙུན་པས་མི་རྟོགས
Chinese
都属于这些。此外，心所是指与心通过五种相应而相应。在五蕴分别中说：什么是从心生起的法？答：凡是与心相应的法都属于此。五种相应是：所依、所缘、行相、时间和体性相应。第一，心和心所都依赖于同一个根识。第二，缘于外境，比如色法。第三，如果心是蓝色的行相，那么与之相应的心所也是蓝色的行相。第四，如果心是现在的，那么与之相应的受等也是现在的。第五，体性数量决定相同，比如在一个心的眷属中，心所受等没有两个体性。第二，为什么要说五种相应呢？如果只说所缘相同，那么其他的识和意识也会变成心和心所。如果只说所缘和行相相同，那么两个人看同一个月亮的两个眼识也会变成心和心所。如果只说所缘、行相和所依相同，那么前后两个眼识的意义相同也会变成心和心所。最后，说体性相同是为了排除眼识等执着于杂色时执着于多种体性。第三部分有辩论和回答两部分。第一部分是：如果只认识到事物的自性和差别，那么心和心所的行相就会变得不相同。如果承认这一点，就与《广释》中说行相相同相矛盾。如果两者都执着于两者，那么《中边论释》中说：这些也因为处所、所缘、时间和体性相同而与识没有差别，因此行相相同是不对的。第二部分包括：驳斥不合理之处和陈述合理之处。第一部分有四点：通过周遍和不周遍来区分，通过后得智来区分，通过自力和他力来区分，以及驳斥通过宗派来区分。第一点是：克什米尔的慈氏法论师有些人说，心执着于事物的自性，而执着于差别是不周遍的，因此行相不相同。心所
English
are all included in these. Furthermore, mental factors (citta-ja) are those that are in accordance with the mind through the fivefold congruence. In the "Differentiation of the Five Aggregates," it says: What are the phenomena that arise from the mind? Answer: All those phenomena that are in accordance with the mind are included in this. The fivefold congruence is: the same basis, the same object, the same aspect, the same time, and the same substance. First, both mind and mental factors rely on the same sense faculty as their basis. Second, they focus on an object, such as a form. Third, if the mind has a blue aspect, then the mental factors that are in accordance with it also have a blue aspect. Fourth, if the mind is present, then the feelings and so on that are in accordance with it are also present. Fifth, the number of substances is definitely the same, for example, in the retinue of one mind, there are no two substances like the mental factor of feeling. Second, why is it necessary to mention all five congruences? If only the object is said to be the same, then other consciousnesses and mental consciousness would also become mind and mental factors. If only the object and aspect are said to be the same, then the two eye consciousnesses of two people looking at the same moon would also become mind and mental factors. If only the object, aspect, and basis are said to be the same, then the two earlier and later eye consciousnesses with the same meaning would also become mind and mental factors. Finally, saying that the substance is the same is to eliminate the grasping of multiple substances when the eye consciousness and so on grasp variegated colors. The third part has two sections: debate and answer. The first part is: If only the nature and the particularities of things are recognized separately, then the aspects of mind and mental factors will become dissimilar. If this is admitted, it contradicts the statement in the "Extensive Explanation" that the aspects are the same. If both grasp both, then the "Commentary on the Middle and the Extremes" says: These also, because of the same place, object, time, and substance, would be no different from consciousness, therefore the aspects being the same is not correct. The second part includes: refuting the unreasonable and stating the reasonable. The first part has four points: distinguishing by pervasion and non-pervasion, distinguishing by subsequent cognition, distinguishing by self-power and other-power, and refuting distinguishing by tenets. The first point is: Some Kashmiri Dharma-loving scholars say that the mind grasps only the nature of things, and grasping the particularities is non-pervasive, therefore the aspects are not the same. Mental factors
Chinese
说“由于执著于差别，因此遍及于执著于意义本身，所以是相同的”是不合理的。如果那样，心所与心在相上相同，心与心所在相上不相同，就成了这个意思。因为必须断除心所与心在相上相同和不相同这二者的疑惑，但那个疑惑仍然没有断除。如果认为与心不一定作为自己的眷属而生起的心所们在相上不相同，那么就必须承认心与五遍行在一切相上都相同。第二，说黄衣派认为，由于二者都显现二者，所以在相上相同，并且在本体差别上，各自的执著方式不同，或者如唯识宗所说，在本体和差别上，安立的方式不同，所以说相不相同，这也是不合理的。因为对于无分别的心所来说，没有执著和安立，因此相不相同的意义就成了无法解释的过失。第三有四：根本的誓言，对此进行辩驳和回答的次第，以力量安立的其他方式的驳斥，以及对因果同时的驳斥。第一，学诚阿阇黎说，二者都执著二者，但心执著意义本身是依靠自力，因为心生起之后，执著意义本身是自性或法性。执著意义的差别是依靠他力，因为是依靠与心所相伴的力量而执著。心所执著差别是依靠自力，执著意义本身是依靠他力，也同样可以这样安立。为了成立这个，有教证和理证两种。第一，教证是，经中说：“此心从很久以来就变成了贪欲的完全烦恼的自性。”以及，在此处也说：“由于与自性之善相关联，所以是善等。”在《三十颂》中说：“与被遮蔽且未被教导的四种烦恼恒常相伴。”第二，理证是，眼识执著色法的意义本身是依靠自力，因为那是它的自性或习性。它的眷属的信等执著色法的体性是依靠他力，因为那是它的
English
It is unreasonable to say that "because clinging to the particular, it pervades clinging to the mere meaning, so they are the same." If that were the case, it would mean that mental factors are the same in aspect as the mind, and the mind is not the same in aspect as the mental factors. Because it is necessary to resolve the doubt of whether mental factors are the same or not the same in aspect as the mind, but that doubt has not yet been resolved. If it is thought that mental factors that do not necessarily arise as one's own retinue are not the same in aspect, then it must be admitted that the mind and the five omnipresent factors are the same in all aspects. Second, it is also unreasonable to say that the yellow-robed ones think that since both appear to both, they are the same in aspect, and that the ways of clinging to the essence and the particular are different, or that, according to the Mind-Only school, the ways of imputing to the essence and the particular are different, so they say that the aspects are not the same. Because for non-conceptual mental factors, there is no clinging or imputation, therefore the meaning of not being the same in aspect becomes an untenable fault. Third, there are four: the fundamental pledge, the order of refutation and response to it, the refutation of other ways of establishing by force, and the refutation of cause and effect at the same time. First, the teacher Aban said that although both grasp both, the mind grasps the mere meaning by its own power, because after the mind arises, grasping the mere meaning is its nature or dharma. Grasping the particular of the meaning is by the power of others, because it grasps by the power of being accompanied by mental factors. Mental factors grasp the particular by their own power, and grasping the mere meaning is by the power of others, and this can be applied in the same way. To establish this, there are two types: scriptural and logical. First, the scriptural proof is that the sutra says, "This mind has been transformed into the very nature of complete affliction of desire for a long time." And here it also says, "Because it is related to the goodness of its own nature, it is goodness, etc." In the Thirty Verses, it says, "It is always accompanied by the four afflictions that are obscured and not taught in the scriptures." Second, the logical proof is that the eye consciousness grasps the mere meaning of form by its own power, because that is its nature or habit. The faith, etc., of its retinue grasps the essence of form by the power of others, because that is its