Tibetan
་རྫས་སུ་ཡོད་མེད་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པའི་རབ་དབྱེ་དྲུག་ཅུ། ཀུན་བཏགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རབ་དུ་དབྱེ་བ་སོགས་བསྡུས་པའི་རབ་དབྱེ་བཅུ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་གསུངས་སོ། །པན་ཀན་ལས། གཟུགས་ཅན་ཡིན་མིན་སོགས་བཅུ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པར་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་། ཀུན་བཏུས་ལས། ཕན་ཚུན་བསྡུས་པའི་ཚུལ་བཅུ་གཅིག་དང་། མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཚུལ་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་དང་། ལྡན་པའི་ཚུལ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་གཏན་ལ་དབབ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་དམིགས་པ་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་པའི་གནས་ལུགས་ལ་མཁས་པར་བྱ་དགོས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ཕུང་པོའི་དཀའ་གནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་དང་། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚུངས་ལྡན་གྱི་འདུ་བྱེད་བཤད་པ་དང་། ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་བྱེད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ། ཀུན་བཏུས་ཀྱི་ལུགས་དང་། མཛོད་ཀྱི་ལུགས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་གཉིས་མཚུངས་ལྡན་གྱི་འདུ་བྱེད་མ་ཡིན་ཡང་། སེམས་བྱུང་དུ་རིགས་གཅིག་པས་དེ་དང་བཅས་ཏེ་འཆད་པ་ལ་སྡོམ་ནི། མཚན་གཞི་དང་ནི་མཚན་ཉིད་དང་། །གཅིག་འདོད་འཁོར་དུ་ལྡན་ཚུལ་དང་། །རྫས་བཏགས་འདོད་ན་ཤིན་སྦྱངས་དང་། །སྡེ་ཚན་སྒྲ་དོན་གྲངས་ངེས་དང་། །སྒྲ་དོན་སོ་སོའི་ངོ་བོ་སྟེ། །སྡེ་ཚན་བཅུ་ཡིས་དོན་འདི་བསྡུས། །དང་པོ་མཚན་གཞི་ནི་སེམས་བྱུང་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྔར་གྱི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་གཉིས་བསྣན་པས་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུའོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སེམས་དང་ཐུན་མོང་དུ་མཚན་ཉིད་དཔྱད་པ། མཚུངས་ལྡན་ངེས་པར་བྱ་བ། དེ་ལ་ནང་འགལ་སྤོང་བའོ། །དང་པོ་ནི། དབུས་མཐར། དེ་ལ་དོན་མཐོང་རྣམ་པར་ཤེས། །དེ་ཡི་ཁྱད་པར་སེམས་ལས་བྱུང་། །ཞེས་གསུངས་པས་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་བློ་ནི་སེམས་དང་། དོན་གྱི་ཁྱད་པར་དམིགས་པར་བྱེད་པའི་བློ་ནི་སེམས་བྱུང་སྟེ། དེ་ལ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྟེན་ཆོས་ཅན་ལྟ་བུར་སྣང་བའོ། །ཁྱད་པར་ནི། བདེ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཡིད་དུ་འོང་མི་འོང་སོགས་དང་། བུད་མེད་སྐྱེས་པ་སོགས་སུ་ཐ་སྙད་གདགས་པའི་གཞིར་གྱུར་པའི་མཚན་མ་ལ་སོགས་བརྟེན་པ་ཆོས་ལྟ་བུར་སྣང་བ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དེ་དང་དེའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་གཟུང་བྱར
Chinese
物质存在与否等广大的六十种分类，以及总摄了假立自性的分类等的十三种分类之门径，被宣说为是决定的。在《般侃》中，有色与否等十三种门径，被宣说为是决定的。此外，在《摄类学》中，通过互相摄持之理十一种，以及相应具备之理十六种，和具备之理三种等门径，来决定蕴、界、处，因此，必须精通智慧之对境，即所有应知事物的实相。第三，详细解释蕴的难点，分为两种：详细解释行蕴，以及详细解释识蕴。第一种又分为两种：解释相应行，以及解释不相应行。第一种分为《摄类学》的宗义和《俱舍论》的宗义两种。第一种中，虽然受和想二者不是相应行，但因为与心所属于同一类，所以与它们一起解释，归纳为：本体与自性，一性欲乐于轮转，若欲实有与假立，以及部类语词义，数量决定与，语词义各自之体性，以十部类总摄此义。第一，本体，如果仅就心所而言，加上之前的受和想二者，则为五十一。如果就行蕴而言，则为四十九。第二，分为三种：与心共同观察自性，必须确定相应，以及遣除其中的矛盾。第一，在《中边分别论》中说：“于彼见义为识，彼之差别为心生。”因此，仅仅以对境的本体进行观察的心是心，以对境的差别进行观察的心是心所。其中，对境的本体，显现为色和声等所依之法。差别是，安乐等的状态，可爱与不可爱等，以及作为施设女人男人等名称之基础的相，显现为所依之法的心所，是彼与彼执着的对境。
English
The sixty-fold division of whether or not there are substances, etc., and the thirteen-fold division of the classification of imputed characteristics, etc., are said to be definitive. In the Pankan, the thirteen-fold division of whether or not there are forms, etc., is said to be definitive. Furthermore, in the Compendium, the aggregates, elements, and sources are determined by means of eleven ways of mutual inclusion, sixteen ways of being equally possessed, and three ways of being possessed, etc. Therefore, one must be skilled in the object of wisdom, the reality of all knowable things. Third, the difficult points of the aggregates are explained in detail, divided into two: detailed explanation of the aggregate of formations, and detailed explanation of the aggregate of consciousness. The first is divided into two: explanation of associated formations, and explanation of non-associated formations. The first is divided into two: the system of the Compendium and the system of the Treasury. In the first, although feeling and recognition are not associated formations, because they belong to the same category as mental factors, they are explained together with them, summarized as: entity and nature, desire for oneness in cyclic existence, if one desires real and imputed, and category word meaning, number determination and, the nature of each word meaning, these meanings are summarized by ten categories. First, the entity, if only mental factors are considered, adding the previous feeling and recognition, there are fifty-one. If the aggregate of formations is considered, there are forty-nine. Second, there are three: examining the nature in common with the mind, it is necessary to determine the association, and eliminating the contradictions therein. First, in the Discrimination of the Middle and Extremes, it says: "Seeing the meaning is consciousness, its difference is mind-born." Therefore, the mind that observes only the essence of the object is the mind, and the mind that observes the difference of the object is the mental factor. Among them, the essence of the object appears as the dependent dharma such as form and sound. The difference is that the state of happiness, loveliness and unloveliness, etc., and the characteristics that are the basis for applying the names of women and men, etc., appear as the dependent dharma, and the mental factors are the objects of the grasping of that and that.