Tibetan
པ་ཆེན་པོ་མཐའ་དག་འདུས། །ཞེས་པ་ལྟར་གྱི་ཐེག་ཆེན་དེ་དང་། བརྗོད་བྱ་ཟབ་པ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བར་སྟོན་པ་འབུམ་དང་། ཕལ་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་བཀར་མི་འདོད་པ་ཡིན་གྱི། སྤྱིར་ཉན་ཐོས་ལས་ལྷག་པའི་ཐེག་ཆེན་མི་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་ཉིད་ལས་སེམས་བསྐྱེད་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ཐོབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མྱུར་བ་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་མཐར། །ཞེས་དང་། བསེ་རུ་བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཡི་རྒྱུས། །ཞེས་དང་། དེ་གྲངས་མེད་གསུམ་ལ་སངས་རྒྱས། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །འོ་ན་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་ཡིན་ནམ་གཅིག་ཡིན་ཞེ་ན། ཉན་ཐོས་སྡེ་པས་ཉན་ཐོས་རིགས་མ་ངེས་པ་བཟོད་འབྲིང་མན་ཆད་དུ་རང་རྒྱལ་དུ་འགྱུར་བ་སྲིད། རྩེ་མོ་མན་ཆད་དུ་ཐེག་ཆེན་དུ་འགྱུར་པ་སྲིད་ཀྱང་། བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་ཐེག་ཆེན་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་དེ། ཐེག་ཆེན་དུ་འགྱུར་བ་ལ་གཞན་དོན་དུ་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་ལེན་དགོས་ཤིང་། བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་འདོད། སེམས་ཙམ་པས་ནི་ལྷག་བཅས་ཀྱི་མྱང་འདས་མན་ཆོད་དུ་ཉན་ཐོས་རིགས་མ་ངེས་པ་ཐེག་ཆེན་དུ་འགྱུར་བ་སྲིད་པར་འདོད་ཀྱང་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལྷག་མེད་ཐོབ་ནས་འདུས་བྱས་ཀྱི་འཇུག་པ་རྒྱུན་ཆད་པས་ཐེག་ཆེན་དུ་འཇུག་པར་མི་སྲིད་པར་འདོད་དོ། །དེ་ན་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གསུམ་ཡིན་ལ་གཅིག་ཏུ་གསུང་བ་ནི་དྲང་བའི་དོན་ནོ་ཞེས་འདོད། དབུ་མ་པས་ནི་མཐར་ཐུག་ཐེག་པ་གཅིགཡིན་ཏེ། ཉན་རང་གི་ལྷག་མེད་ཀྱི་མྱང་འདས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡང་སེམས་སེམས་བྱུང་རགས་པ་འགགས་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་ཕྲ་བ་མ་འགག་པར་ཡོད་པས་ནམ་ཞིག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྨིན་མཚམས་ནས་བྱུང་བའི་འོད་ཟེར་གྱིས་བསླངས་ནས་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་དང་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་ཕུང་པོ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྒྱུར་བའི་འཆི་འཕོ་བའི་སྒོ་ནས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་བསགས་ནས་སངས་རྒྱ་བར་བཞེད་དེ། སེམས་འགྲེལ་ལས། ཉན་ཐོས་དེ་དག་ཇི་སྲིད་དུ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྐུལ་བར། །དེ་སྲིད་ཡེ་ཤེས་ལུས་གཅིག་གིས། །ཏིང་འཛིན་མྱོས་པས་བརྒྱལ་ཏེ་གནས། །བསྐུལ་ནས་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཀྱིས་ནི། །སེམས་ཅན་དོན་ལ་དགའ་བྱེད་ཅིང་། །ཞེས་སོ། །ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཆོས་རྣམས་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ། ཟག་བཅས་ལ་དཔྱད་པ་དང་། ཟག་མེད་ལ་དཔྱད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། གཞན་ལུགས་དགག རང་ལུགས་བཞག རྩོད་པ་སྤོང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཁ་ཅིག ཟག་བཅས་ཀྱི་དོན་ཟག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ་ཞེ་ན། སེམས་སེམས་བྱུང་ཉོན་མོངས་ཅན་ཁོ་ནར་ཟག་བཅས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའོ་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཁོ་ན་ཟག་བཅས་སུ་འགྱུར་རོ། །དཔེ་སྟོན་པས་ཟག་པའི་རྟེན་བྱེད་པའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་ན། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཁོ་ན་ཟག་བཅས་སུ་འགྱུར་བས། གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་ཁྱབ་ཆུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ཟག་པའི་དམིགས་པར་གྱུར་པ་ཞེ་ན་ཁྱབ་ཆེས་ཏེ། འགོག་ལམ་གཉིས་པོ་ཡང་ཟག་པའི་དམིགས་པར་ཕྲ་རྒྱས་བསྟན་པའི་སྐབས་སུ་འཆད་པར་འགྱུར་བས་ཟག་བཅས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཟག་པ་ནི་རྩ་བ་དང་། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ་དེ་དག་དམིགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཟག་བཅས་ཏེ། རྒྱས་པའི་དོན་ཡང་དམིགས་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་རྒྱུན་ཆགས་སུ་སྐྱེད་ནུས་ཤིང་གནས་ཐོབ་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། །འོ་ན་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང་། དགྲ་བཅོམ་པའི་ཕུང་པོ་ཟག་བཅས་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཅེ་ན། སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཟག་པ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱས་སུ་རུང་བས་ཟག་བཅས་སུ་འདོད་དོ། །འགོག་ལམ་ལ་ཟག་པས་དམིགས་ཀྱང་ཟག་པ་རྒྱས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། བཏགས་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་དམིགས་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོར་མི་དམིགས་པས་ཟག་བཅས་སུ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ཟག་མེད་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚན་གཞི། མཚན་ཉིད། དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་འདུས་མ་བྱས་རྣམས་སོ། །འོ་ན། ཟག་མེད་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དང་། །འདུས་མ་བྱས་རྣམ་གསུམ་ཡང་སྟེ། །ཞེས་དངོས་སུ་ཟག་མེད་དུ་བསྟན་པ་དང་། ཟག་བཅས་ཀྱི་མཚན་གཞིར། ལམ་མ་གཏོགས་པའི་འདུས་བྱས་རྣམས། །ཞེས་པའི་ཤུགས་ལ་དེ་དག་ཟག་མེད་དུ་བསྒྲུབ་པ་གཉིས་ཟློས་སོ་ཞེ་ན། དེའི་ལན་ལ་གསུམ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ཕུང་པོ་གསུམ་པའི་ལོག་རྟོག་བཟློག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཚོར་བ་ལ་བདེ་བ་སྡུག་བསྔལ་བཏང་སྙོམ་གསུམ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའམ། སྣོད་དང་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཕུང་པོ་ཟག་པའི་རྟེན་དང་གཉེན་པོ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པས། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །ཁ་ཅིག་ན་རེ། དོན་གྱིས་གོ་ཡང་གསལ་བར་འཆད་པས་མི་ཟློས་ཏེ། མདོར་བསྟན་དང་རྒྱས་བཤད་བཞིན་ནོ། །ཞེས་ཟེར་རོ། །སློབ་དཔོན་ཡོན་ཏན་བློ་གྲོས་ན་རེ། ལམ་མ་གཏོགས་ཞེས་བསྟན་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཡང་ཟག་མེད་ཡིན
Chinese
如“大乘皆聚集”所说的大乘，以及宣说内容深奥广大的《十万颂》和《华严经》等，并非不予重视。一般来说，并非不认可胜过声闻的大乘，因为他们自己的宗派认为，通过发心、精进和时间的差别，可以获得三种菩提。如云：“速疾三有终”，又云：“犀角百劫续”，又云：“彼三无数成佛”。那么，究竟是三种乘还是一种乘呢？声闻部认为，对于声闻种姓不确定者，在忍中品以下有可能转为自宗，在顶位以下有可能转为大乘，但获得忍位后不可能转为大乘，因为转为大乘需要为了利益他人而投生恶趣，而获得忍位后不可能投生恶趣。唯识宗则认为，在有余涅槃以下，声闻种姓不确定者有可能转为大乘，但所有这些在获得无余涅槃后，有为法的行相断绝，因此不可能进入大乘。因此，他们认为究竟是三种乘，而说为一种乘是方便之说。中观宗则认为，究竟是一种乘，即使在声闻、缘觉的有余涅槃时，也只是粗大的心和心所停止，细微的并未停止，因此某时如来从眉间放光唤醒他们，以无明习气的地和无漏意的业，通过不可思议的转变的死殁之门，在三个无数劫中积累资粮而成就佛果。如《心释》云：“声闻彼等尽其寿，诸佛未曾劝请时，尔时智慧唯一身，禅定醉中昏厥住。劝请之后种种相，乐为有情作饶益。”在“有漏无漏诸法”的章节中，分为有漏的观察和无漏的观察两种。首先，有漏分为三种：破他宗、立自宗、息诤论。第一
English
As the Mahayana mentioned in "All great vehicles are gathered," and the 'Hundred Thousand Verses' and 'Flower Garland Sutra' which expound profound and vast content, are not disregarded. Generally speaking, it is not that they do not acknowledge the Mahayana as superior to the Shravakas, because their own school believes that through the generation of Bodhicitta, diligence, and the distinction of time, one can attain the three Bodhis. As it is said, "Quickly at the end of the three existences," and "Rhinoceros horn for a hundred eons," and "They become Buddhas in three countless eons." So, are there ultimately three vehicles or one? The Shravaka school believes that for those whose Shravaka lineage is uncertain, it is possible to transform into their own school below the middle forbearance, and it is possible to transform into the Mahayana below the peak, but it is impossible to transform into the Mahayana after obtaining forbearance, because transforming into the Mahayana requires taking birth in the lower realms for the benefit of others, and it is impossible to take birth in the lower realms after obtaining forbearance. The Mind-Only school believes that below the Nirvana with remainder, it is possible for those whose Shravaka lineage is uncertain to transform into the Mahayana, but all of these, after obtaining Nirvana without remainder, the activities of conditioned phenomena cease, so it is impossible to enter the Mahayana. Therefore, they believe that ultimately there are three vehicles, and saying there is one vehicle is a provisional statement. The Madhyamaka school believes that ultimately there is one vehicle, and even at the time of the Nirvana with remainder of the Shravakas and Pratyekabuddhas, only the gross mind and mental factors cease, but the subtle ones do not cease, so at some point the Tathagata awakens them with light emanating from between his eyebrows, and through the ground of ignorance and the karma of the uncontaminated mind, through the door of death and transference of inconceivable transformations, they accumulate merit for three countless eons and attain Buddhahood. As the 'Commentary on Mind' says, "Those Shravakas, as long as the Buddhas do not urge them, at that time, with a single body of wisdom, they dwell intoxicated and fainting in Samadhi. After being urged, with various forms, they delight in benefiting sentient beings." In the chapter on "Contaminated and Uncontaminated Dharmas," there are two divisions: the examination of the contaminated and the examination of the uncontaminated. First, the contaminated is divided into three: refuting other's views, establishing one's own views, and resolving disputes. The first
Chinese
又，有些人认为有漏的意义与烦恼同义，那么只有心和心所中的烦恼才算是有漏。有些人认为是同时产生的，那么只有与烦恼一同生起的五蕴才算是有漏。如论典中说：“譬喻者说，是烦恼的所依。”这样看来，只有内在的六处才算是有漏，那么这三种说法就过于狭隘了。有些人认为是烦恼的对境，那就过于宽泛了，因为在细致阐释止观二道时，也会将二者作为烦恼的对境，这样一来，止观二道也会变成有漏了。第二，烦恼是根本和近分的烦恼，这些通过对境和相应的方式增长的就是有漏，增长的意义就是通过对境和相应的力量，能够刹那相续地产生并且获得安住。第三，那么，外器世界和阿罗汉的蕴如何算作有漏呢？因为它们能够通过作为其他众生烦恼的对境而增长，所以被认为是有漏。虽然止观二道可以作为烦恼的对境，但烦恼不会因此增长，因为它们只是通过假立的方式作为对境，而不是作为实有存在作为对境，所以不会导致止观二道变成有漏。第二，讲述无漏，分为三点：本体、定义、分类。第一点是：道谛和非为法。那么，既然经文中直接说“无漏道谛与，三种非为法”，并且在有漏的本体中说“除了道以外的为法”，通过暗示的方式证明了这些是无漏，这二者不是重复了吗？对此有三种回答：有些人认为这是为了遣除对第三种蕴的邪见，比如感受有乐受、苦受、舍受三种，或者外器世界和阿罗汉的蕴既不是烦恼的所依，也不是对治品，因此为了遣除认为这是既非所依也非对治品的第三种蕴的疑惑。有些人说，虽然意义上可以理解，但为了更清楚地阐述，所以不算重复，就像总说和广说一样。导师功德慧认为，因为说了“除了道”，所以世间道也是无漏的。
English
Furthermore, some argue that the meaning of contaminated (有漏, *zāg pa*) is synonymous with defilements (烦恼, *nyon mongs*), then only defiled minds and mental factors are considered contaminated. Some argue that it is what arises together, then only the five aggregates that arise together with defilements are considered contaminated. As the scriptures say, "The exemplifiers say, it is the basis of defilements." According to this, only the six internal sense bases are considered contaminated, then these three statements become too narrow. Some argue that it is what becomes the object of defilements, then it becomes too broad, because when elaborately explaining the two paths of cessation and path, they will also be explained as the objects of defilements, thus leading to the fallacy that cessation and path are also contaminated. Secondly, defilements are the root and near defilements, and what grows through the means of object and association is contaminated, and the meaning of growth is also the ability to generate and attain stability momentarily and continuously through the power of object and association. Thirdly, then how are the external world and the aggregates of an Arhat considered contaminated? Because they can grow through being the object of other beings' defilements, they are considered contaminated. Although the two paths of cessation and path can be the object of defilements, defilements will not grow, because they are the object only through imputation, not as a real entity, so it will not lead to the fallacy that cessation and path are contaminated. Secondly, explaining the uncontaminated, there are three points: entity, definition, and division. The first point is: the truth of the path and the unconditioned. Then, since the scriptures directly say, "The uncontaminated truth of the path and the three unconditioned," and in the entity of the contaminated, it says, "All conditioned phenomena except the path," implying that these are proven to be uncontaminated, aren't these two repetitions? There are three answers to this: some argue that this is to dispel the wrong view of the third aggregate, such as feeling having three types of pleasure, pain, and indifference, or the external world and the aggregates of an Arhat are neither the basis of defilements nor the antidote, therefore, to dispel the doubt that this is the third aggregate that is neither the basis nor the antidote. Some say that although it can be understood in meaning, it is not repeated because it is explained more clearly, just like summary and detailed explanation. Teacher Yonten Lodro (ཡོན་ཏན་བློ་གྲོས་, *yon tan blo gros*) says that because it is said "except the path," even the worldly path is uncontaminated.